II SA/Wr 535/20
WyrokWSA we Wrocławiu2021-03-02
Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Filipowicz-Kremis, Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie wad w stanie technicznym budynku, w tym naprawę nadproży i ścian kominowych oraz przywrócenie wentylacji, została wydana z poszanowaniem przepisów prawa i wytycznych sądu zawartych w poprzednim orzeczeniu?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo wykonały wytyczne sądu zawarte w poprzednim wyroku, przeprowadzając wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, właściwie oceniając zebrany materiał dowodowy, w tym ekspertyzy techniczne, i określając zakres niezbędnych prac naprawczych w sposób precyzyjny i zgodny z przepisami prawa. Zaskarżona decyzja, nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, jest legalna i zasadna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej współwłaścicielom budynku usunięcie wad w stanie technicznym, w tym naprawę nadproży, ścian kominowych i przywrócenie wentylacji. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA z powodu wad proceduralnych i merytorycznych, organy ponownie przeprowadziły postępowanie, uwzględniając wskazania sądu. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń faktycznych, precyzję nakazanych robót oraz sposób oceny dowodów, podnosząc m.in. kwestie naruszenia jej praw do części wspólnych budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Władysław Kulon, Sędziowie: sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skargi T. K. – Ć. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oddala skargę w całości.
Po przeprowadzeniu kontroli budynku przy ul. [...] we W. w dniu [...].06.2015 r., w trakcie której stwierdzono, że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, który może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska oraz po stwierdzeniu, że współwłaściciele tego budynku nie dopełnili obowiązku przeprowadzania pełnego zakresu obligatoryjnych kontroli budynku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z [...].09.2015 r. nakazał T. K.-Ć. oraz A. i P. M., jako współwłaścicielom budynku, przeprowadzenie kontroli w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b., polegającej na sprawdzeniu jego stanu technicznego i przydatności do użytkowania, a także sporządzenie ekspertyzy technicznej uwzględniającej wymienione elementy budynku. Decyzją z [...].05.2016 r., po rozpatrzeniu odwołań złożonych przez zobowiązanych, D. Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji.
W dniu [...].11.2016 r. zobowiązani dostarczyli do organu nadzoru ekspertyzę techniczną budynku oraz protokół z jego okresowej kontroli, opracowane przez inż. W. J. Ze względu na stwierdzone w opracowaniu braki organ nadzoru zobowiązał współwłaścicieli do ich usunięcia, co zobowiązani wykonali, przedkładając przy pismach z [...] i [...].01.2017 r. wyjaśnienia autora ekspertyzy.
W dniu [...].01.2017 r. T. K. – Ć. dostarczyła do PINB ekspertyzę techniczną budynku sporządzoną przez dr inż. M. K. W opisie stwierdzonych wad autor opracowania wskazał na uszkodzone w pomieszczeniu piwnicy (lokalu nr [...]) nadproże ceglane (sklepienie), które jest w złym stanie technicznym i grozi awarią. Zalecono konieczność wzmocnienia i odtworzenia tego nadproża tak, aby było połączone i usztywniało ścianę szczytową budynku. Koniecznością naprawy autor opracowania objął również drugie nadproże w tym pomieszczeniu - nad wejściem do tego pomieszczenia. Zalecił usunięcie z tego nadproża przewodów instalacji kanalizacyjnej. Stan techniczny istniejącego w budynku komina oceniony został jako bardzo zły, z uwagi na korozję kwasową cegieł przewodu, kruszenie się i odpadanie fragmentów cegieł i zaprawy. Autor opracowania wskazał na pilne wzmocnienie i uszczelnienie przewodu kominowego. W odniesieniu do komina z trzema przewodami kominowymi zalecił konieczność wzmocnienia i uszczelnienia przewodów, aby następnie kanały były wykorzystywane wyłącznie do celów wentylacyjnych (w treści opracowania podając metody naprawcze).
Przy pismach z [...].01.2017 r., [...].02.2017 r., [...].02.2017 r. T. K. – Ć. przedłożyła uzupełnienia ekspertyzy technicznej autorstwa dr inż. M. K. W piśmie złożonym w dniu [...].03.2017 r. M. K. zawarł wyjaśnienia do swoich opracowań.
W wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego PINB decyzją z [...].04.2017 r. nałożył na A. i P. M. oraz T. K.-Ć. obowiązek usunięcia wyszczególnionych wad w stanie technicznym budynku. Odwołania od tej decyzji wnieśli wszyscy jej adresaci. Po jego rozpatrzeniu DWINB decyzją z [...].06.2017 r. uchylił decyzję pierwszej instancji w całości i orzekając o istocie sprawy nałożył na A. i P. M. i T. K.-Ć. obowiązek usunięcia, w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi i mienia w budynku oraz wad w jego stanie technicznym, poprzez: 1) odgruzowanie komina, 2) wykonanie przemurowania ścian kominowych w miejscach poluzowania materiału tworzącego - cegieł, następnie uzupełnienie tynków na kominach, wypełnienie rys i pęknięć, przy zastosowaniu powszechnie znanych metod naprawczych, 3) wykonanie dodatkowego nadproża nad wejściem do piwnicy przynależnej do lokalu nr [...] od spodu (poprzez elementy stalowe /płaskownik, kształtownik/, bądź żelbetowe /L19/), 4) wzmocnienie nadproża znajdującego się w miejscu starego (zamurowanego) przejścia do piwnicy przy klatce schodowej - zgodnie z pkt 3.6.3. przedłożonej w toku postępowania ekspertyzy technicznej budynku z [...].11.2016 r., sporządzonej przez W. J. - poprzez osadzenie pod nadprożem (od strony piwnicy przynależnej do lokalu nr [...]) dodatkowego kształtownika stalowego (kątownika), który będzie stanowił dodatkowe podparcie dla częściowo uszkodzonego nadproża ceglanego.
Powyższa decyzja została oprotestowana przez T. K.-Ć. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z 07.02.2018r., sygn. akt II SA/Wr 538/17, uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach podjętego orzeczenia Sąd wskazał na wątpliwości dotyczące jednoznacznego ustalenia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku z wykazaniem, jakim dobrom określonym w art. 66 ust. 1 u.p.b. one zagrażają oraz określenia sposobu przeprowadzenia prac naprawczych koniecznych dla zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego obiektu. Sąd ocenił za wadliwą konstrukcję decyzji w kwestii obowiązku przemurowania ścian kominowych, ponieważ w sentencji decyzji organ nie wskazał fragmentu ściany, którego dotyczy ten obowiązek. Dopiero w uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że obowiązek dotyczy komina na odcinku od jego podstawy do poziomu stropu nad I piętrem. Ponadto Sąd stwierdził, że decyzja w części, w jakiej odnosi się do ścian komina objętych decyzją PINB z [...].09.2008 r. dotyczy elementów budynku objętych innym postępowaniem i rozstrzygnięciem, co przesądza o wadliwości decyzji. Odnosząc się do kwestii wykonania dodatkowego nadproża nad wejściem do piwnicy przynależnej do lokalu nr [...] i wzmocnienia nadproża znajdującego się w miejscu zamurowanego przejścia do piwnicy przy klatce schodowej, Sąd zauważył, że w aktach sprawy znajdują się trzy ekspertyzy sporządzone na zlecenie stron, które różnią się między sobą co do niektórych wyrażonych w nich ocen. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera natomiast oceny rozbieżności jakie występują pomiędzy ekspertyzami złożonymi do akt sprawy przez strony postępowania. Sąd zarzucił również organowi brak wykazania, które konkretnie ustalenia dotyczące stanu technicznego budynku oparł na wnioskach której ekspertyzy. Sąd uznał również, że ustalenia organu w zakresie oceny materiału dowodowego były zbyt powierzchowne i nie odpowiadają prawu, bowiem nie wyjaśniono należycie powodów i przesłanek dokonania oceny mocy dowodowej dostarczonych przez strony ekspertyz technicznych.
DWINB decyzją z [...].08.2018 r. uchylił decyzję PINB z [...].04.2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku w sprawie II SA/Wr 538/17, w trakcie przeprowadzonej w dniu [...].09.2019 r. rozprawy administracyjnej z udziałem stron postępowania, organ I instancji przesłuchał charakterze świadków: mgr inż. E. D. (w zakresie robót instalacyjnych związanych z kanalizacją sanitarną), inż. A. P. oraz mgr inż. J. M., jako autorów opracowań technicznych i opinii opracowanych w toku odrębnych postępowań prowadzonych na obiekcie przy ul. [...]. W dniu [...].10.2019 r. organ I instancji przeprowadził dalszą część rozprawy administracyjnej, w trakcie której przesłuchał w charakterze świadków dr inż. M. K., inż. W. J., co umożliwiło ich konfrontacje i wyjaśnienie wszelkich rozbieżności (niespójności) w zakresie wniosków dotyczących stanu technicznego poszczególnych elementów obiektu. W dniu [...].10.2019 r. M. K. przedłożył sprostowanie dotyczące uszkodzenia dwóch przewodów kominowych wentylacyjnych w oparciu o dokonane kamerowanie z poziomu 1 piętra przez mistrza kominiarskiego R. M. (opinia z [...].02.2017 r.). W złożonych wyjaśnieniach wskazał, że uszkodzenie wnętrza przewodów kominowych poddanych kamerowaniu występuje nie na całej ich długości (od głowicy do poziomu piwnicy), jak zeznał do protokołu w trakcie przesłuchania [...].10.2019 r., lecz tylko od poziomu lokalu nr [...] znajdującego się na 1 piętrze do piwnicy.
W dniu [...].11.2019 r. PINB przeprowadził kolejne oględziny i kontrolę budynku celem ustalenia jego aktualnego stanu technicznego. W dniach [...] i [...].01.2020 r. P. M. przesłał skany opinii biegłych powołanych przez Sąd Okręgowy we W. Przy piśmie z [...].02.2020 r. T. K.-Ć. przedłożyła do akt sprawy "Ekspertyzę dotyczącą stanu technicznego murowanego komina wraz z przewodami z rur stalowych chromo-niklowych w budynku mieszkalnym 2-lokalowym przy ul. [...] we W.", opracowaną w lutym 2020 przez inż. B. S. (w zakresie konstrukcji) i mgr inż. S. P. (w zakresie instalacji). Pismem z [...].02.2020 r. PINB doprecyzował przedmiot postępowania (w sprawie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] we W. oraz braku wentylacji wywiewnej grawitacyjnej w pomieszczeniu salonu z aneksem kuchennym do lokalu nr [...] i wentylacji nawiewnej w pomieszczeniu piwnicy przynależnej do lokalu nr [...] z zamontowanym kotłem gazowym, niezbędnej do prawidłowego działania wentylacji grawitacyjnej w tej części piwnicy). Pismem z [...].03.2020 r. T. K.-Ć. zgłosiła swoje uwagi dotyczące sprawy. Ponadto przedłożyła oryginał ekspertyzy technicznej sporządzonej przez dr inż. M. K. dotyczącej stanu technicznego murowanego komina.
Decyzją z [...].05.2020 r. (nr [...]) PINB nakazał A. i P. M. i T. K.-Ć. usunięcie w terminie 6 miesięcy od kiedy decyzja stanie się ostateczna, występujących nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu mogących stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia poprzez: 1) wzmocnienie nadproża ceglanego nad wejściem do piwnicy przynależnej do lokalu nr [...] od spodu (od podniebienia), poprzez osadzenie (wmurowanie) w ścianach na długości nadproża kątownika stalowego równoramiennego o wymiarach min. L40x40x5mm lub belki żelbetowej typu L19 o długości 120cm, a następnie jego otynkowanie na siatce tynkarskiej; 2) wzmocnienie nadproża znajdującego się w miejscy starego (zamurowanego) przejścia do piwnicy przy klatce schodowej, poprzez osadzenie pod nadprożem (od strony piwnicy przynależnej do lokalu nr [...]) dodatkowego kształtownika stalowego (kątownika) stanowiącego dodatkową podporę dla częściowo uszkodzonego nadproża ceglanego lub zamurowanie istniejącego wcześniej otworu na całej jego szerokości (pełne zamurowanie otworu); 3) naprawę ścian murowanego trzonu kominowego na odcinku od jego podstawy do poziomu stropu nad I piętrem, poprzez ich lokalne przemurowanie w miejscach poluzowania i wykruszeń materiału tworzącego - cegieł (wykruszające się elementy muru kominowego należy usunąć, a następnie w ich miejsce wstawić na szybkoschnącej zaprawie murarskiej nowe cegły celem odtworzenia przewodu kominowego); 4) wykonanie (przywrócenie) wentylacji wywiewnej grawitacyjnej pomieszczenia salonu z aneksem kuchennym w lokalu mieszkalnym nr [...] usytuowanym na parterze, poprzez wpięcie do skrajnego przewodu kominowego nr [...] (od strony ulicy), znajdującego się w murowanym trzonie kominowym trójprzewodowym.
Organ pierwszej instancji przedstawiając podstawy faktyczne przemawiające za zastosowaniem w sprawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. wskazał na zebrany dotychczas w materiał dowodowy, uzupełniony o aktualne ustalenia faktyczne poczynione w dniu [...].11.2019 r. oraz ekspertyzę dotyczącą stanu technicznego komina wraz z przewodami opracowaną w lutym 2020 przez inż. B. S. (w zakresie konstrukcji) mgr inż. S. P. (w zakresie instalacji). Powyższe dowody zostały uznane przez organ za pozwalające na wydanie decyzji w sprawie stanu technicznego obiektu objętego postępowania.
Z uwagi na ustalenia wynikające z ekspertyz technicznych oraz protokołów okresowej kontroli, obiektu, opracowanych przez inż. W. J. (z listopada 2016 r.) i dr inż. M. K. (ze stycznia 2017 r.), z których wynika, że obiekt przy ul. [...] znajduje się w "zadowalającym" stanie technicznym i nie stwierdzono w nim wad wpływających na bezpieczeństwo konstrukcji i bezpieczeństwo użytkowania obiektu, PINB podał, że ograniczył się do nakazu naprawy uszkodzonych nadproży w poziomie piwnicy przynależnej do lokalu nr [...] (tj. nad wejściem do piwnicy w elewacji południowej i nad zamurowanym otworem stanowiącym wewnętrzną komunikację pomiędzy pomieszczeniami piwnicznymi); naprawy murowanego trzonu kominowego na odcinku od jego podstawy do poziomu stropu nad I piętrem, poprzez przemurowanie ścian .kominowych w miejscach poluzowania i wykruszeń materiału tworzącego - cegieł (wykruszające się elementy muru przewodów kominowych należy usunąć, a następnie w ich miejsce wstawić na zaprawie nowe cegły celem , odtworzenia przewodu kominowego) oraz wykonania (otworzenie) wentylacji wywiewnej grawitacyjnej aneksu kuchennego w lokalu nr [...], poprzez jego podłączenie do skrajnego przewodu kominowego nr [...] (od strony ulicy) w istniejącym trzonie kominowym murowanym. Wyjaśnił, że pozostałe usterki i nieprawidłowości należy usuwać w ramach bieżącej konserwacji i czynności związanych z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu. Wskazał, że w przypadku wad związanych z brakiem wentylacji nawiewnej w pomieszczeniu piwnicy-kotłowni wyda odrębne rozstrzygnięcie częściowe. Odnosząc się do braku wentylacji wywiewnej grawitacyjnej w pomieszczeniu aneksu kuchennego w lokalu nr [...], PINB uznał natomiast za najbardziej racjonalne i uzasadnione technicznie, wydanie nakazu jego włączenia (wpięcia) do skrajnego przewodu nr [...] (od strony ulicy). Po pierwsze dlatego, że przedmiotowy przewód znajduję się w bezpośrednim sąsiedztwie salonu z aneksem kuchennym i na wysokości aneksu (brak konieczności wykonania robót inwazyjnych, tj. przechodzenia przez wewnętrzne przegrody budowlane w poziomie, a następnie po elewacji obiektu). Wyjaśnił, że ewentualna ingerencja w elewację (sposób wykonania wentylacji wskazany w ekspertyzie technicznej z lutego 2020 r. sporządzonej przez inż. B. S. i mgr inż. S. P.), wymaga pozwolenia właściwego organu konserwatorskiego. Po drugie wskazał, że nakazane rozwiązanie powoduje przywrócenie stanu w zakresie zwentylowania aneksu kuchennego w lokalu nr [...], jaki istniał przed zamontowaniem dwóch rur ze stali kwasoodpornej do przewodu kominowego nr [...]. Niezależnie od powyższego poinformował, że jeżeli współwłaściciele nieruchomości dojdą do porozumienia i wykonają wentylację wywiewną aneksu kuchennego w lokalu nr [...] na parterze w inny sposób niż wskazany w sentencji decyzji oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami, zasadami wiedzy technicznej i pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane, wówczas organ może uwzględnić powyższe okoliczności, wygaszając decyzję nakazową w tym zakresie.
Od tej decyzji odwołała się T. K.-Ć. Według autorki odwołania, wnioski z postępowania i nakazane do wykonania roboty w budynku nie wyczerpują zaleceń zawartych w wyroku w sprawie o sygn. akt SA/Wr 538/17. W tym orzeczeniu Sąd wskazał na konieczność dokonania takich ustaleń, które nie będą budziły wątpliwości, co do ich zasadności i prawidłowości, a nakazane roboty będą jednoznaczne. Zdaniem odwołującej, ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji prowadził w ten sposób postępowanie, aby potwierdzić wcześniejsze ustalenia, co spowodowało, że nakazał wykonać te same roboty. W ocenie odwołującej, nałożone obowiązki określono w sposób niejednoznaczny. Nie rozwiązują one problemów, albo przedstawione są jako alternatywa. Odnosząc się do obowiązku nałożonego w punkcie 1 decyzji, zdaniem odwołującej, wykonanie wzmocnienia nadproża nie jest możliwe w sytuacji osadzenia w nadprożu instalacji sanitarnej. Decyzja powinna być zatem uzupełniona o nakaz przełożenia instalacji tak, aby można było prawidłowo i zgodnie ze sztuką budowlaną naprawić nadproże, a także wykonać drzwi do pomieszczenia piwnicy. Odnosząc się do obowiązku z punktu 2, odwołująca wskazał, że podobnie jak w punkcie 1, prawidłowa naprawa uszkodzonego nadproża powinna polegać na usunięciu instalacji oraz usunięciu wiszącego fragmentu nadproża i podparciu ściany nad otworem na całej szerokości tego otworu nowym kształtownikiem stalowym lub belką. Ponadto zwróciła uwagę na niejednoznaczności nakazanych robót, ponieważ organ dał alternatywnie możliwość zamurowania istniejącego wcześniej otworu, co dodatkowo narusza stan własności budynku. W przypadku obowiązku dotyczącego wykonania naprawy ścian komina od jego podstawy do stropu nad I piętrem poprzez ich lokalne przemurowanie (pkt 3), według odwołującej, nakazane roboty nie gwarantują, że usunie się wszystkie uszkodzenia, a mur komina dalej nie będzie spełniał wymagań. W ocenie odwołującej, oprócz przemurowań, organ powinien nakazać wykonanie robót polegających na wzmocnieniu całych ścian na poziomie od podstawy do wysokości pół metra nad stropem piętra poprzez zabetonowanie przestrzeni wokół zamontowanych rur, co pozwoli na wypełnienie wszystkich ubytków w murze i realne wzmocnienie ścianek komina, a przy okazji wzmocnienie konstrukcji budynku. Ponadto odwołująca zakwestionowała stanowisko organu na temat braku pełnienia przez komin roli konstrukcyjnej. Zakwestionowała również obowiązki dotyczące przywrócenia wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia salonu z aneksem kuchennym w lokalu mieszkalnym nr [...]. W tym zakresie wskazała m.in., że wykonanie wentylacji w pomieszczeniu kuchni jest niemożliwe, gdyż przekrój rur nie odpowiada wymaganiom stawianym dla takiej wentylacji. Jednocześnie podkreśliła, że wykonanie wentylacji w przewodzie nr [...] narusza stan jej własności. Wskazała na rozwiązanie alternatywne, polegające na wyprowadzeniu rury pod sufitem do ściany zewnętrznej i dalej ponad dach.
Przy piśmie z [...].07.2020 r. do odwołania ustosunkowali się A. i P. M., wskazując na jego niezasadność.
Pismem z [...].07.2020 r. T. K.-Ć. uzupełniała argumentację odwołania, wskazując na pominięte przez PINB okoliczności sprawy.
Decyzją z [...].10.2020 r. (nr [...]) DWINB utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że przyjęty w sprawie stan faktyczny dotyczący nieruchomości i stanu technicznego budynku wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, którym są: protokoły z kontroli i oględzin, protokoły z przeprowadzonych rozpraw administracyjnych i przesłuchań oraz zgromadzone ekspertyzy techniczne, opinie biegłych i postanowienia związane z prowadzonymi postępowaniami przed sądami powszechnymi i prokuraturą. Organ odwoławczy wskazał na kluczowe w sprawie dowody w postaci: ekspertyzy technicznej dr inż. M. K. ze stycznia 2017 r., ekspertyzy technicznej budynku mgr inż. W. J. z listopada 2016 r. Ponadto powołał się na ustalenia pochodzące z przesłuchań autorów tych ekspertyzy, a także z protokołów kontroli i oględzin. Wskazał na spójność ustaleń kontroli i oględzin z zaleceniami i ustaleniami wypływającymi z tych ekspertyz w zakresie wzmocnień nadproży w pomieszczeniach piwnicy i trzonu kominowego trójprzewodowego. Organ odmówił natomiast mocy dowodowej opinii technicznej J. M., ponieważ sformułowane w niej wnioski nie były poparte żadnymi obliczeniami, odkrywkami, ani głębszą analizą. Ponadto twierdzenia w niej zawarte miały charakter wstępny, a analiza stanu technicznego ścian, komina, nadproży związana była z ogólną oceną związaną z projektowaniem i wykonaniem całego osiedla, na którym znajduje się budynek. W związku z powyższym dokument ten nie obrazował stanu technicznego budynku. Pozostały materiał dowodowy organ ocenił jako posiadający charakter poglądowy. Odnosząc się do analizy dokumentów sporządzonych przez inż. W. J., organ wyjaśnił, że jest to osoba posiadająca stosowne uprawnienia budowlane, doświadczenie w sporządzaniu opinii i ekspertyz dotyczących stanów technicznych obiektów budowlanych, a jak wynika z przesłuchania i przedstawionych dokumentów sporządzane oceny opierały się na właściwej literaturze przedmiotu i poprzedzone były dokonanymi oględzinami obiektu. Jak wynika z protokołów z kontroli i ekspertyzy technicznej, kontrolowany obiekt znajduje się ogólnie w stanie zadowalającym i dobrym. Nieprawidłowości jakie wykazuje dotyczą poszczególnych elementów budynku, znajdujących się w stanie miernym, niezadowalającym i obejmują: komin w szczególności jego część wewnętrzna (spowodowany wykruszeniem spoin wewnętrznych przewodów kominowych), nadproża i mur komina w piwnicy przynależnej do lokalu nr [...] na odcinku do poziomu I piętra. Podobną ocenę stanu technicznego poszczególnych elementów obiektów wyraził dr inż. M. K., który również posiada odpowiednie uprawnienia budowlane oraz doświadczenie przy badaniu stanów technicznych obiektów budowlanych. Opierając się na obowiązujących przepisach prawa biegły ocenił stan budynku jako: średni (stopień zużycia 50%) w odniesieniu do ścian konstrukcyjnych nośnych wewnętrznych nadziemnych oraz stropu nad parterem, zły (stopień zużycia od 71%) dla takich elementów budynku jak: nadproża w poziomie piwnicy przynależnej do lokalu nr [...] (sklepione nadproże ceglane w piwnicy i murowane nadproże nad wejściem do piwnicy), trzon kominowy (z uwagi na korozję kwasową cegieł przewodu, kruszenie i odspajanie cegieł i zapraw). Ponadto na niewłaściwy stan techniczny obiektu wskazują protokoły z kontroli i oględzin, zdjęcia i filmy zamieszone w aktach sprawy, które potwierdzają nieprawidłowości związane z trzonem kominowym (odspojenia, korozja, aktualne wykorzystanie przewodów kominowych), nadprożami zlokalizowanymi w piwnicy. Równocześnie ujawniono inną nieprawidłowość związaną z wykonywanymi przedsięwzięciami przez współwłaścicieli obiektu budowlanego poprzez naruszanie stanu użytkowania przewodów kominowych, tzn. doprowadzono do tego, że pomieszczenie salonu z aneksem kuchennym w lokalu nr [...] pozbawione zostało wentylacji, w związku z czym koniecznym było stwierdzenie również w tym zakresie niewłaściwego stanu technicznego.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie obowiązków zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku (w zakresie nadproża, wentylacji aneksu kuchennego i trzonu kominowego) w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b. W rozstrzyganej sprawie mamy bowiem do czynienia z nałożeniem obowiązków zmierzających do likwidacji nieodpowiedniego stanu technicznego budynku oraz możliwego występowania zagrożenia związanego ze stanem nadproży w piwnicy budynku i użytkowaniem komina i przewodów wentylacyjnych, co narusza: 1) art. 5. ust. 1 pkt 1 ppkt a i d u.p.b., które odnoszą się do wymagań związanych z nośnością i statecznością konstrukcji oraz bezpieczeństwem użytkowania obiektu w zakresie nieprawidłowości związanych z nadprożami w piwnicy i trzonem kominowym, 2) art. 5 ust. 1 pkt 1 ppkt b, c, i d u.p.b., w zakresie nieprawidłowości związanymi z wentylacją pomieszczeń lokalu mieszkalnego, co dodatkowo narusza § 19 rozporządzenie Ministra MSWiA w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, mówiący o sposobie użytkowania przewodów i kanałów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych, jak również § 150 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie, który mówi o tym, że przepływ powietrza wentylacyjnego w mieszkaniach powinien odbywać się z pokoi do kuchni lub aneksu kuchennego oraz do pomieszczeń higienicznosanitarnych. Według organu odwoławczego, wbrew zarzutom odwołania, określone w zaskarżonej decyzji obowiązki nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych, są precyzyjne na tyle, że organ egzekucyjny nie będzie miał problemów z ewentualnym ich wyegzekwowaniem, ponadto w sentencji decyzji przedstawiono alternatywy ich wykonania, które zostaną również uznane za spełnienie wymagań, które doprowadzą do odpowiedniego stanu budynek. DWINB podkreślił, że dla wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. nie mają znaczenia okoliczności, które doprowadziły do sytuacji spełniających przesłanki określone w tym artykule, którego celem jest zapewnienie właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Organ wydając taką decyzję, nie bada zatem okoliczności jakie wpłynęły na nieodpowiedni stan techniczny. Wystarczy stwierdzenie złego stanu technicznego. DWINB powołał się również na wyjaśnienia poczynione w innych postępowaniach. Podał też, że wszelkie spory wynikające z poniesienia kosztów wykonania obowiązków, tego kto odpowiada za powstałe szkody, czy też nieodpowiednie użytkowanie poszczególnych części wspólnych obiektu, są sprawą pomiędzy właścicielami, użytkownikami części budynku, czy też urządzeń z nim związanych i winny być rozstrzygane na gruncie przepisów prawa cywilnego, dla których właściwe są sądy powszechne oraz na gruncie tych przepisów egzekwowane. Wbrew również stanowisku zawartemu w odwołaniu, sporne roboty budowlane nie mają rozwiązywać problemów nieruchomości, a jedynie doprowadzić budynek do odpowiedniego stanu technicznego. Zgromadzony materiał dowodowy nie budzi wobec tego wątpliwości w zakresie stanu nadproża, trzonu kominowego od piwnicy do poziomu I piętra i wentylacji, co szczegółowo wyjaśnił organ I instancji w swojej decyzji. Według organu odwoławczego, nieprawidłowości związane z wentylacją prowadzoną w przewodzie kominowym spowodowane były niewłaściwym użytkowaniem tego przewodu, a nie wykonanymi robotami budowlanymi w lokalu mieszkalnym nr [...], których prawidłowość badano w innym postępowaniu administracyjnym. Wyjaśnił, że w decyzjach nakazowych nie umieszcza się szczegółowego opisu robót budowlanych "krok po kroku", a jedynie zamieszcza konkretny obowiązek do wykonania, co też uczyniono w zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom odwołania, sposób usunięcia nieprawidłowości w zakresie części budynku znajdujących się w piwnicy został określony w zgodzie z zebranym materiałem dowodowym. Za niewystarczające dla odmiennej oceny koniecznych do wykonania robót budowlanych organ odwoławczy uznał niczym niepotwierdzone osobiste zdanie odwołującej. DWINB nie zgodził się również z odwołującą w kwestii przemurowania i sposobu naprawy ścian komina. Uznał, że przedmiot w tym zakresie jest doprecyzowany w sposób właściwy i osoba wykonująca obowiązek, która posiada stosowne uprawnienia, podejmuje decyzje, które elementy należy naprawić, a które nie (konkretne spoiny, części muru), co następnie winno być potwierdzone odpowiednim protokołem. Podał, że wady danego elementu obiektu budowlanego istniejące od momentu jego wykonania, nie są badane w postępowaniach dotyczących stanu technicznego. Dlatego nie miały one znaczenia dla określenia obowiązków dotyczących trzonu kominowego. Z kolei wszelkie późniejsze roboty budowlane powinny być poprzedzone uzyskaniem stosownych zgód organów administracji architektoniczno-budowlanej. Odnosząc się do dokumentu sporządzonego przez rzeczoznawców NOT, organ odwoławczy wskazał, że zawiera on jedynie zalecane roboty budowlane dotyczące przewodów kominowych. Dokument ten jest w znacznej części opinią i opisem wykorzystywania przewodów kominowych. Nie stanowi on oceny technicznej przedmiotowego komina (jedynie w zakresie konieczności przemurowania komina odnosi się do jego stanu technicznego, co pokrywa się z obowiązkiem określonym w zaskarżonej decyzji).
Nie godząc się z przytoczoną decyzją DWINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła T. K.-Ć. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja opiera się na nieprawdziwych i tendencyjnie zinterpretowanych faktach, nie zweryfikowanych wybiórczych informacjach, co doprowadza do kolejnego chaosu i bałaganu na nieruchomości. Wydane w sprawie decyzje są arbitralne i nieuchronnie prowadzą do konfliktu ze współwłaścicielami. Podkreśliła, że w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji dojdzie do odebranie jej przewodu kominowego. Przewód ten legalnie i prawidłowo został przez nią wyremontowany. Współwłaściciel nieruchomości zgodził się na wykonanie przez nią remontu dwóch przewodów, zgodnie z posiadanym udziałem w wysokości 55%. Obecnie dostarczone przez współwłaściciela dokumenty, zgodnie z którymi ten przewód miał być wcześniej wykorzystywany jako wentylacja aneksu, w ocenie skarżącej, pozostają w sprzeczności z wcześniejszymi informacjami i nie mogą być wiarygodne. Wobec powyższego skarżąca nie wyraziła zgody na odebranie jej przewodu nr [...] i przeznaczenie go na wentylację nielegalnie wykonanego aneksu kuchennego. Podkreślając charakter prawny kominów, który jest częścią wspólną, zaznaczyła, że zgodnie z posiadaniem większego udział w części wspólnej, zajęła dwa przewody z trzech. Obecnie przewodem środkowym nr [...] jest wentylowana kotłownia współwłaścicieli, a przewodem nr [...] piwnica należąca do skarżącej. Ponadto podkreśliła, że nieprawidłowości w zakresie wentylacji w lokalu nr [...], powstały w wyniku samowolnej przebudowy tego lokalu. Skarżąca zwróciła też uwagę na konieczność wentylacji należącej do niej piwnicy. Wskazała, że wentylacja jest prawidłowa i nie ma powodu, aby ją demontować. Dodatkowo podtrzymała stanowisko dotyczące sposobu naprawy nadproży. Wskazała, że należy usunąć z nich kanalizację, ponieważ umieszczenie w nadprożach rur kanalizacyjnych stało się przyczyną ich zniszczenia. Podtrzymała również zastrzeżenia dotyczące nakazu przemurowania ścianek komina w bliżej nieokreślonych, nieznanych miejscach, co nie wystarczy, aby mieć gwarancję, że zniszczenia i uszkodzenia komina zostaną naprawione. Przemurowanie jest potrzebne w widocznych miejscach, tak jak to zrobiła na poziomie jej piwnicy, piętra i poddasza. Wskazała, że ścianki są tak zniszczone, że powinny być wzmocnione zgodnie z zaleceniami zawartymi w ekspertyzie opracowanej w Zespole Rzeczoznawców NOT w styczniu 2020 r., poprzez wypełnienie przestrzeni wokół rur umieszczonych w dwóch najbardziej zniszczonych przewodach kominowych lekkim betonem, co pozwoli na realne uzupełnienie wszystkich ubytków w ściankach komina od wewnątrz. Wskazała, że z kamerowania komina wynika, że prawie w każdej warstwie cegieł są zniszczenia. Dlatego naprawa zniszczonych ścianek komina nie może ograniczać się do przemurowania części zewnętrznych.
W świetle powyższych zastrzeżeń, według skarżącej, pomimo dwóch ekspertyz, nadal w sprawie nie został dostatecznie ustalony jej stan faktyczny. W ocenie skarżącej, ekspertyza inż. W. J. zawiera błędy, które powinny być wyjaśnione, a nie stanowić podstawy do wydawania decyzji. W tym zakresie skarżąca podtrzymał dotychczasowe zastrzeżenia m.in dotyczące oceny komina jako elementu konstrukcyjnego budynku oraz jego stanu technicznego i zakresu koniecznych do wykonania robót budowlanych. W ocenie skarżącej, organ odwoławczy dowolnie uznał również, że ekspertyza opracowana przez B. S. (w zakresie konstrukcji) i S. P. (w zakresie instalacji) jest niezobowiązującym dokumentem. W jej ocenie jest to najbardziej wiarygodną oceną stanu technicznego całości komina. Zawiera ona propozycję wykonania wentylacji z aneksu mieszkania nr [...], poprzez wyprowadzenie rury pod sufitem na zewnątrz budynku i dalej pionowym odcinkiem ponad dach. Podobnie skarżąca oceniła stanowisko orzekających w sprawie organów nadzoru na temat pozostałych ekspertyz, które przedłożyła do sprawy.
W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznawanej przez Sąd sprawy jest decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miasta W., nakazująca skarżącej i uczestnikom postępowania usunięcie zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi i mienia oraz wad w stanie technicznym budynku przy ul. [...] we W.
Dokonując w kontrolowanej sprawie oceny legalności zaskarżonej decyzji należało wziąć pod uwagę, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane – dalej: u.p.b. Zgodnie z przywołanym przepisem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), właściwy organ nakazuje usunięcie, w drodze decyzji, stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania tego obowiązku.
Powołany przepis stanowi instrument egzekwowania od właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego obowiązku utrzymywania obiektu w należytym stanie. Taki obowiązek określony został w art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.p.b. Obiekt budowlany trzeba utrzymywać w "należytym stanie technicznym i estetycznym", nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-7 u.p.b. Rodzaj nałożonych obowiązków każdorazowo zależy od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości (zob. wyrok NSA z 05.01.2011 r., II OSK 1980/09).
Zakres przedmiotowy kompetencji nadzorczej z art. 66 ust. 1 u.p.b. musi być zatem określany przy uwzględnieniu prawnych obowiązków właściciela (zarządcy) obiektu budowlanego. Organ nadzoru budowlanego nie może bowiem ingerować w uprawnienia właścicielskie w stopniu wykraczającym poza zakreślony przez ustawodawcę standard oczekiwań względem użytkowanego obiektu budowlanego. Jest niewątpliwe, że budynek powinien być utrzymany we "właściwym stanie technicznym" (art. 5 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 3 u.p.b.). Nakazy określone w decyzji z art. 66 ust. 1 PB mają bowiem charakter naprawczy, a więc remontowy (restytucyjny). Służą przywróceniu obiektu do stanu poprzedniego. Nie mogą zaś prowadzić do przebudowy, rozbudowy czy nadbudowy obiektu. W tym wyraża się dyspozycja omawianego przepisu uprawniająca organ nadzoru do wydania decyzji nakazującej "usunięcie nieprawidłowości". Chodzi tu więc o prace o charakterze remontowym w rozumieniu art. 3 pkt 8 u.p.b., mającym na celu odtworzenie stanu pierwotnego, z dopuszczalnością stosowania innych wyrobów budowlanych od użytych pierwotnie. Określenie w decyzji konkretnych obowiązków naprawczych nastąpić musi w rezultacie przeprowadzenia wyczerpujących ustaleń na okoliczność stanu technicznego danego obiektu budowlanego.
Zaskarżona decyzja, będąc rozstrzygnięciem częściowym, dotyczącym wyszczególnionych w niej elementów budynku, spełnia określone wyżej wymagania ustawowe. Ocena taka podyktowana jest następującymi względami.
Po pierwsze, ponieważ sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do kwestii tego, czy zostały wykonane wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 538/17. W ocenie orzekającego obecnie składu Sądu, organy nadzoru orzekając po wspomnianym wyroku, nie naruszyły art. 153 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) i wykonały wytyczne zawarte w tym orzeczeniu. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania powoduje, że determinują one działania organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczy postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu (wyrok NSA z 10.02.2017 r., sygn. akt I GSK 311/15). Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zatem do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji.
Mając powyższe na uwadze i dokonując kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia stwierdzić należało, że organ ponownie przeprowadził postępowanie stosownie do wytycznych zawartych w wyroku w sprawie II SA/Wr 538/17. Organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy zgodnie ze wskazaniami Sądu, przeprowadzając postępowanie wyjaśniającego w oparciu o kryteria art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W celu uzupełnienia zebranego materiału dowodowego, wyjaśnienia przyczyn rozbieżności i niespójności w przedłożonych przez strony ekspertyzach i opracowaniach technicznych oraz ustalenia, która z opinii jest najbardziej miarodajna i przedstawia stan techniczny obiektu zgodnie z rzeczywistością, organ I instancji przeprowadził w dniach [...].09.2019 r. i [...].10.2019 r. rozprawę administracyjną. Również ocena materiału dowodowego przeprowadzona w tym zakresie, nie narusza art. 80 k.p.a. Po wyjaśnieniu wszelkich rozbieżności w zakresie wniosków dotyczących stanu technicznego poszczególnych elementów obiektu oraz złożeniu przez dr inż. M. K. dodatkowych wyjaśnień z [...].10.2019 r., organ nadzoru uznał za kluczowe w sprawie dowody w postaci ekspertyz technicznych autorstwa inż. W. J. oraz dr inż. M. K., wykonanych na podstawie decyzji dokumentacyjnej z [...].06.2015 r. (wydanej w trybie art. 62 ust. 3 u.p.b.).
W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać za dowolne stanowiska organów w kwestii ustalenia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Organy wykazały również, jakim dobrom określonym w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. one zagrażają, co znajduje potwierdzenie w sporządzonych ekspertyzach. Podzielić przy tym należy stanowisko organu I instancji, że zawiłość sprawy nie jest spowodowana względami technicznymi (merytorycznymi), lecz wynika przede wszystkim z długotrwałego sporu pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości, co powoduje generowanie licznych postępowań prowadzonych przed różnymi organami i sądami.
Przedłożone ekspertyzy techniczne, podlegają ocenie organu na takich samych zasadach, jak opinia biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a., z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Organ może ją przyjąć, jeśli uzna ją za trafną, ale może ją całkowicie lub częściowo zdyskwalifikować i przyjąć odmienną, własną, opartą na nauce lub doświadczeniu. Dokonana przez organy w niniejszej sprawie ocena przydatności dla rozstrzygnięcia ekspertyz technicznych autorstwa inż. W. J. oraz dr inż. M. K., sporządzonych przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane oraz legitymujące się aktualnym w dacie wykonania opinii zaświadczeniem o przynależności do odpowiedniej izby samorządu zawodowego, nie budzi zastrzeżeń. Organy nadzoru wykazały, wykonując w tym zakresie zalecenia Sądu, że wcześniejsze rozbieżności pomiędzy ekspertyzami, wynikały głownie z oceny wpływu stwierdzonych uszkodzeń na stan poszczególnych elementów budynku, ale powyższe zostało uściślone i doprecyzowane trakcie rozprawy. W granicach zasady swobodnej oceny dowodów organy prawidłowo oceniły, że przedłożone ekspertyzy dają pełny obraz rzeczywistego stanu technicznego obiektu w zakresie jego elementów konstrukcyjnych, przesądzających o bezpieczeństwie użytkowania obiektu. Bezsporny jest fakt występowania uszkodzeń dwóch nadproży w poziomie piwnicy oraz nadmiernego pogorszenia stanu technicznego murowanego trzonu kominowego, powstałego w wyniku naturalnego zużycia technicznego budynku, związanego z jego wieloletnim okresem eksploatacji. Również ocena wniosków zawartych w przedłożonych ekspertyzach technicznych, pozwala w sposób niewątpliwy stwierdzić, że są one spójne i potwierdzają, że obiekt znajduje się w ogólnym stanie technicznym "zadowalającym", pozwalającym na dalszą eksploatację. Sąd nie dopatrzył się powodów, dla których ekspertyzy techniczne inż. W. J. oraz dr inż. M. K. należałoby uznać za nierzetelne, czy zawierającą błędne wnioski.
Wykonując wskazania tut. Sądu, organy prawidłowo również wyjaśniły powody i przesłanki dokonania oceny mocy dowodowej pozostałych opracowań i opinii. W szczególności wykazały, że opinia techniczna autorstwa mgra inż. J. M. nie ma cech i walorów ekspertyzy. Przywołane opracowanie zostało bowiem sporządzone w oparciu o kontrolę i udostępnioną przez zamawiającego dokumentację. Diagnoza w nim zawarta została oparta wyłącznie na podstawie doświadczenia autora. Jest ona wyłączenie wstępną opinią techniczną, której nie poparto żadnymi obliczeniami i pogłębionymi analizami. Ponadto nie podważa ona wartości dowodowej pozyskanej w toku postępowania ekspertyzy technicznej z listopada 2016 r. opracowanej przez mgra inż. W. J., która jest opracowaniem szerszym i opiera się nie tylko na analizie dokumentacji projektowej i kontroli obiektu, ale jej integralnym elementem są niezbędne odkrywki, uzupełniające pomiary, inwentaryzacja uszkodzeń, ocena rozwiązań technologicznych, określenie związków przyczynowo-skutkowych oraz kontrolne obliczenia statyczno-wytrzymałościowe. W ocenie Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym, organ nadzoru budowlanego prawidłowo określił zakres niezbędnych do wykonania robót, mających na celu doprowadzenie elementów budynku mieszkalnego do odpowiedniego stanu technicznego w zakresie objętym obowiązkiem, tj. konieczności usunięcia nieprawidłowości w zakresie dwóch nadproży znajdujących się na poziomie piwnicy, ścian murowanego trzonu kominowego na odcinku od jego postawy do poziomu stropu nad I piętrem oraz przywrócenia wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia salonu z aneksem kuchenny w lokalu nr [...]. Z kolei ekspertyza z lutego 2020 r. autorstwa inż. B. S. i mgr. inż S. P. zawiera w znacznej części opis wykorzystywania przewodów kominowych i nie stanowi oceny technicznej komina (jedynie w zakresie konieczności przemurowania komina odnosi się do jego stanu technicznego), co pokrywa się z obowiązkiem określonym w zaskarżonej decyzji.
Dokonane na podstawie tak ocenionych dowodów prawidłowe ustalenia faktyczne, odnoszące się do konkretnych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, w ocenie Sądu, znalazły swoje odzwierciedlenie w poprawnej redakcji osnowy decyzji w zakresie określenia zakresu prac naprawczych koniecznych dla zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego obiektu. Podkreślić w tym miejscu należy za organami nadzoru budowlanego, że wykonanie spornych nakazów ma nastąpić przy uwzględnieniu wymagań wiedzy technicznej i zgodnie ze sztuką budowlaną. Od woli właściciela obiektu budowlanego zależy, jakie konkretnie rozwiązania zastosuje i czy będą one eliminować również przyczynę powstania nieprawidłowości, czy też tylko jej skutki. Przepis art. 66 ust. 1 u.p.b. nie upoważnia organów do narzucania konkretnych sposobów i technologii, koniecznych do doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego obciążenia kosztami koniecznych do wykonania robót budowlanych, które dotyczą elementów budynków objętych przez nią wcześniejszymi nakładami finansowymi (przewód kominowy nr [...]), to wskazać należy, że w postępowaniu mającym na celu kontrolę prawidłowości utrzymania obiektu budowlanego, zmierzającym do usunięcia nieprawidłowości w tym zakresie, organ administracji nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu lub bezpieczeństwu mienia jak i kto ponosi odpowiedzialność za tenże stan. Ujawniając taki stan organ nadzoru budowlanego do właściciela bądź zarządcy budynku kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości. Organ nie jest przy tym związany brakiem środków finansowych po stronie skarżącego na realizację obowiązku, bowiem nie rozstrzyga o sposobach finansowania wykonania robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego budynku. Uprawnienie organu administracji wynikające ze znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów Prawa budowlanego stanowi podstawę do ingerencji w działanie właściciela czy zarządcy budynku niezależnie od jego woli i braku stosownych środków finansowych.
Ponadto nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącej, jakoby przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszono jej prawo do korzystania z zajmowanego przez nią do tej pory przewodu kominowego. Otóż, należy podkreślić, że kominy, a więc również przewody kominowe i wentylacyjne znajdujące się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, jak w niniejszej sprawie, stanowią jego części wspólne i żaden z właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych nie posiada indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Jednocześnie, sam fakt korzystania z takiego komina czy kanału kominowego przez właściciela lokalu nie przesądza o przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym (por. wyrok WSA w Lublinie z 10.01.2019 r., II SA/Lu 776/18, wyrok NSA z 12.04.2018 r., II OSK 1403/16, wyrok WSA w Warszawie z 09.05.2005 r., VII SA/Wa 752/04, wyrok WSA we Wrocławiu z 30.09.2009 r., II SA/Wr 8/09, wyrok WSA w Krakowie z 29.04.2011r., II SA/Kr 151/11). Nie należy również do organów nadzoru budowlanego rozstrzyganie w postępowaniu administracyjnym sporów między współwłaścicielami, co do tego kto i w jakiej wysokości powinien ponosić koszty związane z wykonaniem robót budowlanych nakazanych decyzjami uprawnionych organów administracji publicznej. W tym zakresie strony winny wystąpić na drogę postępowania przed sądem powszechnym.
Podsumowując należy stwierdzić, że ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego uwzględniły uwagi i wskazania zawarte w wyroku WSA we Wrocławiu z 07.02.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 538/17, a przez to w sposób właściwy rozpatrzyły cały materiał dowodowy, co znalazło swój wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich poprawne wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy, nieobiektywny, czy też prowadziły postępowanie mając na celu wydanie orzeczenia o ustalonej z góry treści. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło