II SA/Wr 54/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.D. i B.D. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 34/14 postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Jak wynika z akt sprawy II SA/Wr 34/14 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. skargi Z.D. i B.D. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonych postępowań dotyczących budowy i rozbudowy obiektu gospodarczego - gołębnika Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę (pkt I sentencji) oraz przyznał od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - na rzecz adwokata Cz.W. - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu łączną kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) wraz z podatkiem VAT w kwocie 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) (pkt II sentencji). Na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. za stronę skarżącą stawił się pełnomocnik ustanowiony z urzędu adwokat Cz.W.. Skarżący nie stawili się. Pismem z dnia 3 lipca 2014 r. skarżący wnieśli o doręczenie na piśmie orzeczenia wraz z uzasadnieniem, pouczeniem oraz z protokołem z w/w rozprawy. W dniu 9 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżących również zwrócił się o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem oraz odpisu protokołu rozprawy. Powyższy wyrok został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 11 sierpnia 2014 r.. Pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r. skarżący wskazali, że do dnia dzisiejszego ich wniosek z dnia 3 lipca 2014 r. nie został rozpatrzony, ani nie zostało im doręczone żądane orzeczenie, w związku z czym wnieśli o niezwłoczne doręczenie w/w wyroku, bowiem termin doręczenia minął jeszcze w lipcu 2014 r.. Pismem z dnia 21 sierpnia 2014 r. odpisy wyroku z dnia 2 lipca 2014 r. został do wiadomości przesłany skarżącym. Ze zwrotnych potwierdzeń ich odbioru wynika, że Z.D. odebrała przesyłki w dniu 27 sierpnia 2014 r. osobiście. Pismem z dnia 8 września 2014 r. pełnomocnik skarżących przesłał opinię prawną w sprawie odmowy sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej z uwagi na brak podstaw do jej sporządzenia. Pismem z dnia 11 września 2014 r. skarżący - w związku z odmową sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej – wnieśli o wyznaczenie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wyrok z dnia 2 lipca 2014 r. stał się prawomocny od dnia 27 września 2014 r.. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie z wniosku Z.D. i B.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżących na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 9 stycznia 2015 r. wydał postanowienie (sygn. akt II OZ 1379/14), którym oddalił je. Pismem z dnia 20 stycznia 2015 r. Z.D. i B.D. wnieśli skargę o wznowienie postępowania sądowego w w/w sprawie II SA/Wr 34/14, którą oparli na podstawie art. 273 § 1 pkt 1 oraz art. 271 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podnosząc w niej, że wyrok z dnia 2 lipca 2014 r. został oparty na dokumencie przerobionym, tj. zgłoszeniu z dnia 26 listopada 2004 r., które w oryginale nie zawiera dopisku "gołębnik", a jedynie "pomieszczenie gospodarcze". Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, "że z akt doręczonych sądowi wynika, iż w dniu 26 listopada 2004 r. W.W. (inwestor) zgłosił Staroście Z. zamiar wykonania robót budowlanych polegających na budowie "pomieszczenia gospodarczego" (gołębnika).". Natomiast zgłoszenie z dnia 26 listopada 2004 r. nie zawiera słowa gołębnik (dowód w załączeniu). Ponadto, doręczone w dniu 20 października 2014 r. pismo Starostwa Powiatowego w Z. potwierdza fakt, że W.W. w dniu 26 listopada 2004 r. zgłosił zamiar budowy pomieszczenia gospodarczego. Nie było to zgłoszenie budowy gołębnika. Data doręczenia tego pisma – zdaniem skarżących – jest jednocześnie dowodem podstawy wznowienia postępowania oraz terminem 3-miesiecznym, który wypada właśnie 20 stycznia 2015 r.. Natomiast co do drugiej podstawy wznowienia skarżący podnieśli, że nie byli należycie reprezentowani przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu adwokata Cz.W., który w piśmie z dnia 19 sierpnia 2014 r. wskazał, że nie będzie ich reprezentował w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W dniu 25 sierpnia 2014 r. skarżący zwrócili się do pełnomocnika z wnioskiem o sporządzenie skargi kasacyjnej, doręczając kluczowe dokumenty na potwierdzenie faktu, że wyrok został wydany na podstawie przerobionego dokumentu, ale w dniu 10 września 2014 r. została skarżącym doręczona opinia prawna, która nie zawierała analizy tych dokumentów, a zatem nie może być tu mowy o należytym reprezentowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. W niniejszej sprawie podstawą wznowienia postępowania sądowego są przepisy art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.. Art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Zgodnie zaś z art. 273 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazując na powyższe przepisy wskazali, że wyrok z dnia 2 lipca 2014 r. został oparty na dokumencie przerobionym, tj. zgłoszeniu z dnia 26 listopada 2004 r., które w oryginale nie zawiera dopisku "gołębnik", a jedynie "pomieszczenie gospodarcze", oraz że nie byli należycie reprezentowani przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika. W myśl art. 277 u.p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W niniejszej sprawie – jeśli chodzi o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a. – termin do wniesienia skargi o wznowienie zaczął biec od dnia 11 sierpnia 2014 r., bowiem w tym dniu pełnomocnikowi skarżących doręczono odpis wyroku z dnia 2 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 34/14. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Wr 34/14 na w/w podstawie upłynął zatem w dniu 11 listopada 2014 r.. Skarga o wznowienie postępowania została przez Z. i B.D. wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 20 stycznia 2015 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej skargę), czyli z uchybieniem terminu określonego w w/w przepisie art. 277 u.p.p.s.a.. Nawet jakby przyjąć, że termin do wniesienia skargi o wznowienie zaczął biec od 27 sierpnia 2014 r., tj. w dniu, w którym Z.D. odebrała wyrok z dnia 2 lipca 2014 r., to również skarga o wznowienie postępowania podlegałaby odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem terminu określonego w w/w przepisie art. 277 u.p.p.s.a.. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania upłynąłby bowiem w tym przypadku w dniu 27 listopada 2014 r.. Tym samym skarga o wznowienie postępowania sądowego wniesiona w oparciu o przepis art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a. podlega na podstawie art. 280 § 1 u.p.p.s.a. odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia, zgodnie z którym sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Natomiast, jeśli chodzi o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., należy zauważyć, że skarżący podnieśli, iż wyrok z dnia 2 lipca 2014 r. został oparty na dokumencie przerobionym, tj. zgłoszeniu z dnia 26 listopada 2004 r., które w oryginale nie zawiera dopisku "gołębnik", a jedynie "pomieszczenie gospodarcze". I takie zgłoszenie (tożsame z przesłaną przez skarżący kserokopią) – co należy podkreślić – znajduje się również w aktach administracyjnych sprawy. W aktach sprawy nie ma innego zgłoszenia datowanego na dzień 26 listopada 2004 r., a zatem brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który zostałby – jak twierdzą skarżący - przerobiony. Skarżący w istocie kwestionują utożsamianie pomieszczenia gospodarczego zgłoszonego w dniu 26 listopada 2004 r. z gołębnikiem, chociaż w pomieszczeniu tym były przetrzymywane gołębie. Samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 u.p.p.s.a. (powołanie się na te przepisy) nie oznacza jednak, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 u.p.p.s.a. (postanowienia NSA z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1722/11, publ. LEX nr 1149227; z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 257/11, publ. LEX nr 1071226). W ocenie Sądu przedstawione przez skarżących okoliczności nie mieszczą się w ramach ustawowej podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 273 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.. Wprawdzie przepis art. 273 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. dopuszcza możliwość wznowienia postępowania, jeżeli orzeczenie zostało oparte na dokumencie przerobionym, ale jest to możliwe tylko wówczas, gdy okoliczność ta została ustalona prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 u.p.p.s.a.). "Art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż podstawą żądania musi być dokument podrobiony lub przerobiony, a fakt ten musi być w chwili składania skargi o wznowienie prawomocnie stwierdzony przez właściwy organ po przeprowadzeniu postępowania karnego. Złożenie takiej skargi przed prawomocnym stwierdzeniem owego fałszerstwa jest więc przedwczesne. W rezultacie, skoro w dacie składania skargi o wznowienie musi istnieć prawomocne potwierdzenie podrobienia lub przerobienia dokumentu nie jest również dopuszczalne zawieszenie wznowionego postępowania w oczekiwaniu na takie prawomocne orzeczenie właściwego organu w przedmiocie popełnienia przestępstwa dotyczącego podrobienia lub przerobienia dokumentów." (wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1984/06, publ. LEX nr 453473). Skarżący w niniejszej sprawie nie wykazali, że wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2014 r. został wydany w oparciu o przerobiony dokument, co by zostało następnie potwierdzone wyrokiem karnym, dlatego wskazana przez nich okoliczność nie stanowi podstawy wznowienia. Ponadto, należy wskazać, że wymieniona w przepisie art. 273 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. podstawa wznowienia (oparcie orzeczenia na dokumencie przerobionym lub podrobionym) obejmuje dokumenty urzędowe oraz prywatne. Podstawa ta zachodzi wówczas, gdy orzeczenie sądu oparte zostało na dokumencie sfałszowanym w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, wyd. Zakamycze 2003, s. 223-225). Podrobienie lub przerobienie dokumentu może stanowić przyczynę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego tylko wówczas, gdy prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego zostało oparte na sfałszowanym dokumencie, z którego dowód przeprowadzono w postępowaniu sądowym (por. Prawo przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, Zakamycze 2005, s. 644, a także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 995/12, publ. LEX nr 1282283; postanowienie WSA w Lublinie z dnia 28 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 363/05). W postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 2 lipca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie przeprowadzał dowodu ze zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 26 listopada 2004 r., a tym bardziej nie oparł w/w orzeczenia na tej podstawie. Sfałszowanie natomiast dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, czy wydanie decyzji w wyniku przestępstwa może stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, a nie sądowoadministracyjnego. I na koniec wskazać wypada, że "dokument podrobiony to sporządzony przy zachowaniu pozorów, iż pochodzi od innej osoby niż go sporządziła. Natomiast przerobienie dokumentu to nadanie mu innej treści niż pierwotna." (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1/11, publ. LEX nr 1080840). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, a skarżący w żaden sposób nie wykazali na czym miałoby polegać przerobienie zgłoszenia z dnia 26 listopada 2004 r., skoro zgłoszenie, które zostało przez nich dołączone do skargi, znajduje się w aktach sprawy. Uwzględniając powyższe okoliczności, skargę o wznowienie postępowania sądowego wniesioną na podstawie art. 273 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. należało również odrzucić na podstawie art. 280 § 1 u.p.p.s.a., bowiem nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.