II SA/Wr 547/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-01-27

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Olga Białek, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który otrzymał podanie wniesione do organu niewłaściwego, powinien przed zwrotem podania wezwać stronę do jego sprecyzowania zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., nawet jeśli podanie dotyczy materii leżącej poza jego właściwością rzeczową?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który otrzymał podanie wniesione do organu niewłaściwego, przed wydaniem postanowienia o zwrocie podania na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., powinien wezwać stronę do sprecyzowania żądania zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Obowiązek ten wynika z zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i obowiązku udzielania wyjaśnień, a także z konieczności umożliwienia stronie określenia organu kompetentnego. Dopiero po bezskutecznym wezwaniu organ może zastosować art. 66 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
H. T. złożył podanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. domagając się "wyjaśnienia sprawy dotyczącej wątpliwości granicznych". Kolegium, uznając się za niewłaściwe do rozpatrzenia sprawy z zakresu geodezji i kartografii, zwróciło podanie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium utrzymało w mocy swoje postanowienie. H. T. zaskarżył postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzające je postanowienie tegoż Kolegium, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Protokolant Izabela Krajewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi H. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania z dnia [...] r. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr SKO[...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. działając na podstawie art. 66 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego zwróciło H. T. podanie z dnia [...]r. w którym zwrócił się do tego organu "o spowodowanie szczegółowego wyjaśnienia sprawy dotyczącej wątpliwości granicznych". Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. przekazane zostały, przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. oraz Wójta Gminy Z., dwa jednobrzmiące podania H. T. z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. dotyczące "wyznaczenia granicy działek [...]i [...](...) oraz [...] (gminna) i [...]w m. S., gm. Z. W piśmie z dnia [...]r. wnioskodawca - odpowiadając na wezwanie Kolegium - sprecyzował swoje żądania i podał, że wielokrotnie zgłaszał się do "władz gminnych w T. (...) o wyjaśnienie czy w sprawie wyznaczenia granic działek można zastosować procedurę ugodową przewidzianą § 19 p.7, oraz załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453)". Wyjaśnił również, że przedmiotem jego "roszczeń" jest "pas o szerokości ca 2 m na granicy działek [...] i [...] (obecnie [...] i[...]) i (...) działki [...]". Dalej dodał, że przedmiotem jego działań jest "ustalenie przebiegu granicy działek [...] i [...] oraz (...) działki [...] i działki gminnej [...]". Ostatecznym postanowieniem z dnia [...]r. (Nr[...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało wyżej opisane podania Wójtowi Gminy Z. celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że żądania H. T. dotyczą wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego regulowanego przepisami rozdziału 6 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Zgodnie natomiast z 29 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, organem właściwym do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Kolegium podało również w uzasadnieniu, że pismem z dnia [...] r. (Nr[...]) Wójt Gminy Z. poinformował H. T., że gmina przeprowadzi postępowanie rozgraniczeniowe na jego koszt, po wskazaniu geodety, który zostanie upoważniony do wykonania wszelkich czynności związanych z rozgraniczeniem nieruchomości. W odpowiedzi H. T. w piśmie z dnia [...]r. wyjaśnił -m.in. - że "oczekuje korekty błędów popełnionych przy rozgraniczeniu działek [...]i [...] oraz działki gminnej [...] i mojej działki [...]". Ponadto stwierdził, że "ze względu na rażące zaniedbanie obowiązków przez starostę, wszelkie koszty związane ze zmianą granic muszą być ponoszone przez starostwo". W podaniu z dnia [...] r. H.T. – nawiązując do pisma Wójta Gminy Z. z dnia [...]r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. "o spowodowanie szczegółowego wyjaśnienia sprawy dotyczącej wątpliwości granicznych". W dalszej części uzasadnienia Kolegium – przedstawiając motywy opisanego wcześniej postanowienia, podjętego na podstawie art. 66 § 3 kpa – wyjaśniło, że podstawową regułą rządzącą postępowaniem administracyjnym jest statuowana w art. 19 Kpa zasada obligująca organy administracji publicznej do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Reguła ta wiąże przy orzekaniu również Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jednocześnie wskazało, że kolejnymi podaniami kierowanymi do Kolegium, H. T. domagał się - m.in. - "wyznaczenia granicy działek [...] i [...] (...) oraz [...] (gminna) i [...] w m. S., gm. Z."; "ustalenia przebiegu granicy działek [...] i [...] oraz (...) działki [...] i działki gminnej [...] ". Z kolei w rozpatrywanym podaniu z dnia [...] r. zwrócił się on "o spowodowanie szczegółowego wyjaśnienia sprawy dotyczącej wątpliwości granicznych". Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) stanowi, że samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Ordynacji podatkowej, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Dalej, w myśl art. 2 ustawy, w sprawach, o których mowa w art. 1 ust. 1, kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji. Biorąc pod uwagę treść żądań H. T., a w szczególności podania z dnia [...] r., Kolegium uznało, że domaga się on podjęcia czynności pozostających poza właściwością samorządowych kolegiów odwoławczych i zwróciło uwagę, że podstawową rolą samorządowych kolegiów odwoławczych jest dokonywanie weryfikacji decyzji oraz postanowień w trybach, o których mowa w art. 2 ustawy. Poza właściwością kolegiów leży natomiast podejmowanie rozstrzygnięć mających za przedmiot "wyznaczenie granicy działek", "ustalenie przebiegu granicy działek", "wyjaśnienie spraw dotyczących wątpliwości granicznych", tak jak domagał się tego H. T. Dodatkowo Kolegium - mając na względzie, że zagadnienia poruszane w pismach H.T. dotyczą spraw z zakresu geodezji i kartografii - wyjaśniło, iż organy właściwe w tych sprawach zostały wymienione w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 tej ustawy, Służbę Geodezyjną i Kartograficzną stanowią: 1) organy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego: a) Główny Geodeta Kraju, b) wojewoda wykonujący zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jako kierownika inspekcji geodezyjnej i kartograficznej, wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie; 2) organy administracji geodezyjnej i kartograficznej: a) marszałek województwa wykonujący zadania przy pomocy geodety województwa wchodzącego w skład urzędu marszałkowskiego, b) starosta wykonujący zadania przy pomocy geodety powiatowego wchodzącego w skład starostwa powiatowego. Wskazało również, że w myśl art. 7a pkt 2 tej ustawy, Główny Geodeta Kraju wykonuje zadania określone w ustawie, a w szczególności pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewódzkich inspektorów nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, a także nadzoruje i kontroluje ich działania. Zgodnie zaś z art. 7b ust. 2 tej ustawy, wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego organem pierwszej instancji w sprawach określonych w ustawie oraz wyższego stopnia w stosunku do organów-administracji geodezyjnej i kartograficznej. Z tych względów Kolegium uznało, że w katalogu organów właściwych do załatwiania spraw na gruncie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie ma samorządowych kolegiów odwoławczych. Następnie wyjaśniło, że zgodnie z art. 66 § 3 kpa, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W zakończeniu uzasadnienia Kolegium stwierdziło, że nie mogło rozpatrzyć żądania H. T., bowiem kierując się wyżej powołanymi przepisami prawa, należy stwierdzić, że kwestie związane z wyjaśnieniem spraw dotyczących "wątpliwości granicznych", jako sprawy z zakresu geodezji i kartografii leżą poza właściwością samorządowych kolegiów odwoławczych. Jednocześnie Kolegium wyjaśnia, że na podstawie treści podania z dnia [...] r. nie można było ustalić, jaki konkretny organ administracji publicznej byłby właściwy do jego rozpatrzenia. Opisane powyżej postanowienie zostało zaskarżone przez H. T., który we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podał m.in., że po przekazaniu przez Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. sprawy dotyczącej rozgraniczenia Wójtowi Gminy Z., Wójt nie podjął żadnych czynności poza skierowaniem do wnioskodawcy pisma z dnia [...]r. dotyczącego kosztów rozgraniczenia. Wyjaśnił również, że niezrozumiałe jest dla niego załatwianie w odrębnych trybach sprawy uregulowania przebiegu granicy działki nr[...], będącej konsekwencją pomyłki popełnionej przez geodetę. W uzasadnieniu wniosku H. T. poinformował również, że jednocześnie zwrócił się do Wójta Gminy Z. o podjęcie opisanych czynności. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrotu podania H. T. z dnia [...]r. dokonanego postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stosując przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium – podzielając stanowisko przyjęte w sprawie przez skład poprzednio orzekający – wyjaśniło, że jedną z podstawowych instytucji warunkujących zdolność prawną organów administracji publicznej do podejmowania czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym jest instytucja właściwości - określana kompetencją szczególną do rozpoznawania i rozstrzygania określonego rodzaju spraw w tego rodzaju postępowaniu. Według art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Doniosłość tej zasady ma szczególne znaczenie w odniesieniu do warunków (przesłanek) prawidłowości postępowania administracyjnego prowadzonego w konkretnej sprawie i wydanych w jego toku decyzji (postanowień). Jak ustalił skład orzekający Kolegium, podanie H. T. z dnia [...] r. skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. dotyczące "spowodowania szczegółowego wyjaśnienia sprawy dotyczącej wątpliwości granicznych", wniesiono do organu niewłaściwego w sprawie. Przedmiotem tego podania jest bowiem żądanie wszczęcia czynności związanych z wyjaśnieniem "wątpliwości granicznych", a więc spraw regulowanych przepisami ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ustalenia poczynione, w tym zakresie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., w toku rozpoznawania podania z dnia [...] r., zakończone jego zwrotem wnoszącemu, są zatem prawidłowe. Należy mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 154 z późn. zm.), samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Istota funkcjonowania samorządowych kolegiów odwoławczych polega zatem na weryfikacji decyzji i postanowień w trybach wskazanych w powołanym art. 2 ustawy o samorządowych-kolegiach odwoławczych. Mając na uwadze treść ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, w tym, wskazane już w postanowieniu Kolegium z dnia [...]r. organy właściwe do rozpatrywania spraw nią regulowanych trzeba uznać, że poza właściwością Kolegium znajdują się sprawy dotyczące "ustalania przebiegu granic działek", czy wyjaśniania "wątpliwości granicznych". W zakończeniu uzasadnienia Kolegium wskazało, że ponowna analiza treści podania H. T. z dnia [...] r. nie pozwoliła na ustalenie organu właściwego do jego rozpatrzenia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (oznaczonej jako pozew) H. T. przedstawił działania własne oraz czynności podejmowane przez właściwe organy geodezyjno-kartograficzne w związku z nieprawidłowym określeniem przebiegu granicy działki [...] i działki gminnej [...] z działkami [...] i [...] w miejscowości S., gmina Z. W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podając w uzasadnieniu tego wniosku m.in., że wbrew stanowisku Skarżącego, jego podanie z dnia [...]r. (tak jak wcześniejsze pisma) nie nosiło znamion odwołania, zażalenia, czy też innego wniosku, do którego rozpatrzenia byłoby właściwe Kolegium. W ocenie składu orzekającego Kolegium - biorąc pod uwagę treść podań skarżącego - jego żądania dotyczyły spraw z zakresu geodezji i kartografii, normowanych w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, należących do właściwości organów wymienionych w art. 6 ust. 1 tej ustawy. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie zmienia swojego dotychczasowego zapatrywania, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia podania H. T. z dnia [...] r., albowiem dotyczyło ono materii leżących poza jego właściwością rzeczową. Ponadto na podstawie treści wniesionego podania Kolegium nie było w stanie ustalić organu właściwego do jego załatwienia. Kolegium podkreśliło również, że o ile żądanie skarżącego dotyczy "ustalenia przebiegu granicy działki [...] i działki gminnej [...] z działkami [...] i [...] w miejscowości S., gmina Z.", to sprawa ta została rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem Kolegium z dnia [...]r. Nr[...]. Na rozprawie w dniu [...]r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że podtrzymuje twierdzenia i wnioski zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i zastosowaniu przepisu art. 135 tej regulacji, stanowiącego, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Podstawą prawną orzeczenia zaskarżonego oraz poprzedzającego je był przepis art. 66 § 3 kpa stanowiący, że "jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie". Ustawodawca zamieścił to uregulowanie w rozdziale 1 – oznaczonym jako wszczęcie postępowania, należącym do Działu II kodeksu, zawierającego przepisy normujące postępowanie. Wynika z nich m.in., że w zakresie wszczęcia postępowania przyjęto zasadę oficjalności, uprawniając właściwy organ administracji publicznej do zainicjowania postępowania czyli do działania "z urzędu" oraz zasadę skargowości czyli działania na wniosek jednostki dysponującej legitymacją procesową. Zdaniem Sądu – uwzględniającego w swej ocenie przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego systematykę ustawową oraz zasady techniki legislacyjnej i wykładni – nie można przywołanego powyżej przepisu art. 66 § 3 kpa odczytywać i stosować absolutnie literalnie, nie dostrzegając kontekstu ustawowego oraz zasad ogólnych postępowania, wyznaczających sposób działania organów administracji publicznej. Z przepisu art. 63 § 2 kpa wynika, że "podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych", natomiast po myśli art. 64 § 2 kpa "jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania". Wprawdzie w procedurze administracyjnej poprzez treść art. 63 § 1 – 3 przyjęta została w odniesieniu do formy i treści podania zasada ograniczonego formalizmu, ale do jego obligatoryjnych elementów należy – zgodnie z art. 63 § 2 kpa – określenie żądania. Istotne bowiem jest, że element ten wyznacza poprzez swoją treść dwa z zasadniczych składników administracyjnego stosunku prawnego, mianowicie przedmiot sprawy i właściwy w sprawie organ. Wskazanie przez ustawodawcę minimalnych wymogów formalnych podania zostało skorelowane z obowiązkiem podjęcia przez organ, do którego je wniesiono czynności w trybie art. 64 § 2 kpa. Zatem w przypadku istnienia braków formalnych pisma uniemożliwiających jego prawidłową kwalifikację, a poprzez to nadanie pismu właściwego biegu, czy też powzięcia wątpliwości co do charakteru formalnoprawnego wniesionego pisma, ustawodawca wymaga od organu administracji publicznej podjęcia działań procesowych, które umożliwią danemu podmiotowi ewentualne usunięcie braków, wyjaśnienie wątpliwych kwestii, w tym wyjaśnienie rzeczywistej woli strony poprzez sprecyzowanie żądania (np. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990r, Nr 2-3, poz. 47). W judykaturze wielokrotnie podkreślano zasadniczy charakter treści żądania jako wyznacznika właściwej w sprawie normy prawa materialnego lub prawa procesowego, a poprzez to wyznacznika zakresu postępowania i uniwersalne znaczenie przepisu art. 64 § 2 kpa. Wskazywano przy tym na konieczność – w przypadku nieścisłości w sformułowaniu żądania – precyzyjnego określenia przez organ w wezwaniu kierowanym w trybie wskazanego powyżej przepisu, jakiego rodzaju wyjaśnień oczekuje od wnioskodawcy z informacją o przyczynach prezentowanej oceny wniosku w świetle obowiązującego prawa i pouczeniem o konsekwencjach takiego stanu rzeczy w razie niezastosowania się do wezwania organu (np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 1691/07, Lex nr 494040; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt II GSK 510/08, Lex nr 477246). W tezach wyroków znajdują się również odwołania do zasady zawartej w art. 9 kpa, zgodnie z którą organ administracji publicznej ma obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 9 kwietnia 2008r., sygn. akt I SA/Wa 1712/07, Lex nr 510810; z dnia 13 czerwca 2006r., sygn. akt VI SA/Wa 1040/05, Lex nr 214085). W uznaniu Sądu rozwiązanie przyjęte w przepisie art. 66 § 3 kpa, stanowiącym podstawę prawną orzekania w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie nie zwalnia organu z ustawowego podporządkowania go przepisom wcześniej wskazywanym i obowiązkom z nich wynikającym. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia w trybie art. 66 § 3 kpa organ powinien – zdaniem Sądu – stosownie do przepisu art. 64 § 2 kpa wezwać podmiot wnoszący podanie, którego dane nie dają podstaw do ustalenia organu właściwego do sprecyzowania treści żądania według wskazań organu wzywającego w celu umożliwienia mu określenia organu kompetentnego. Dopiero po dokonaniu tej czynności organu, do którego podanie wniesiono może – zależnie od zachowania wnioskodawcy i zastosowania się przez niego do wezwania – podjąć czynność w trybie art. 64 § 2 kpa (in fine), art. 66 § 3 kpa, albo w przypadku zadośćuczynienia wezwaniu – w trybie art. 65 § 1 kpa. Za taką praktyką przemawia również – poza wskazywanymi poprzednio przepisami – treść art. 8 kpa, statuującego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasadę oddziaływania organów Państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli. Odnosząc to do okoliczności istniejących w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno – zdaniem Sądu – wezwać H. T. do wyjaśnienia jak należy rozumieć użyte przez niego w podaniu w dniu [...]r. sformułowanie "spowodowanie szczegółowego wyjaśnienia sprawy dotyczącej wątpliwości granicznych" lub co było jego intencją przy takim określaniu żądania, albo jakiego rezultatu oczekiwał od właściwego organu w wyniku skierowania podania o takiej treści. Kolegium w żadnym ze składów orzekających w sprawie czynności w trybie art. 64 § 2 kpa nie podjęło, mimo, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zawierał takie stwierdzenia, które dawały podstawę do rozważania konkretnego formalnoprawnego charakteru podania z dnia [...] r. Mając na względzie istniejące w sprawie okoliczności faktyczne oraz przedstawione wcześniej uwarunkowania prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – uwzględnił skargę i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ powinien zastosować się do uwag Sądu przedstawionych w uzasadnieniu. H.B.22.02.2010r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło