II SA/Wr 552/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-11-05

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Ireneusz Dukiel, Władysław Kulon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej dotyczącej przepisów stanowiących podstawę prowadzenia tego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ związek między sprawą administracyjną a badaniem konstytucyjności przepisów jest jedynie pośredni. Brak jest bezpośredniej zależności wymaganej przez przepis, a orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a., co stanowi wystarczającą gwarancję ochrony praw strony.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia kary pieniężnej za usunięcie drzew, powołując się na złożenie skargi konstytucyjnej dotyczącej przepisów stanowiących podstawę tego postępowania. Organ I instancji odmówił zawieszenia, uznając brak podstaw prawnych. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia. Skarżący zaskarżył postanowienie organu II instancji do WSA, argumentując, że postępowanie przed TK stanowi zagadnienie wstępne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2014r. sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 30 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 29 sztuk drzew oddala skargę. Burmistrz Miasta J. (dalej jako Burmistrz lub organ I instancji) w dniu 1 lipca 2010 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia bez wymaganego zezwolenia 29 szt. drzew gatunkowych, rosnących na ternie działek nr [...] oraz nr [...] przy ul. S. [...] w J. w obrębie nr [...]. Pismem z dnia 9 lipca 2010 r. K.O. (dalej jako strona lub skarżący) wniósł o umorzenie postępowania i nienakładanie kary pieniężnej uzasadniając konieczność wycięcia drzew zagrożeniem bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi oraz funkcjonowania jego zakładu. Do pisma załączył opinię techniczną A. Sp. z o. o. z G. i jednocześnie zobowiązał się do dokonania nowych nasadzeń. Po przeprowadzeniu czynności procesowych Burmistrz wydał w dniu 2 sierpnia 2010 r., decyzję nr [...], wymierzającą skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 1.717.356,46 zł, która to została następnie – decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej również jako organ odwoławczy, organ II instancji lub w skrócie jako Kolegium lub SKO) z dnia 30 września 2010 r. - uchylona, a sprawa w całości przekazana do ponownego rozpatrzenia. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 7 września 2012 r. orzekł o wymierzeniu skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 1.523.400,84 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 29 szt. drzew rosnących na wyżej opisanym terenie. W wyniku rozpoznania odwołania strony, SKO decyzją nr [...] z dnia 5 listopada 2012 r. uchyliło w całości powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W toku ponownie prowadzonego postępowania w dniu 9 stycznia 2014 r. wpłynęło do organu I instancji pismo procesowe skarżącego, datowane na dzień 7 stycznia 2014r., w którym wniósł o zawieszenie postępowania prowadzonego przez Burmistrza w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skarg konstytucyjnych o zbadanie zgodności m.in. art. 88 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 1 u.o.p. z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1-3 oraz art. 86 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w sprawie o sygn. SK 6/12. Burmistrz postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r., znak RJ.6132.1.2013.14, odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania, wywodząc, iż brak jest ku temu podstaw, gdyż badanie przez Trybunał Konstytucyjny zgodności z ustawą zasadniczą przepisów, które stanowią podstawę prowadzenia postępowania nie mieści się w zakresie zastosowania art. 97 § 1 k.p.a. stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Organ I instancji pouczył jednocześnie, iż na wydane postanowienie zażalenie nie przysługuje. Burmistrz decyzją z dnia 14 lutego 2014 r. (nr [...]) wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 1.523.400,84 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 29 szt. drzew, rosnących na terenie działek nr [...] oraz nr [...] przy ul. S. [...] w J., obręb nr [...], stanowiących własność Skarbu Państwa, a będących w chwili usunięcia drzew w użytkowaniu wieczystym skarżącego. Ponadto, w niniejszej decyzji organ określił termin uiszczenia kary, właściwy w tym celu rachunek bankowy, konsekwencje zaniechania jej terminowego uiszczenia, jak również wskazał na możliwość rozłożenia jej na raty. W dniu 7 marca 2014 r. do Kolegium wpłynęło odwołanie skarżącego od decyzji Burmistrza nr [...], znak: [...] z dnia 14 lutego 2014 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 1.523.400,84 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 29 szt. drzew rosnących na terenie działek nr [...] oraz nr [...] przy ul. S. [...] w J., obręb [...]. Jednocześnie w odwołaniu tym skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Burmistrza z dnia 17 stycznia 2014r. znak [...] o odmowie zawieszenia przedmiotowego postępowania, wywodząc, iż postanowienie to nie mogło być wcześniej zaskarżone. W uzasadnieniu wskazano, iż w związku z wniesioną skargą konstytucyjną wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny zawieszają postępowanie prowadzone na podstawie kwestionowanych przepisów do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt 6/12. Postanowieniem z dnia 30 maja 2014 r., nr [...], organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z przepisu tego wynika, iż zagadnieniem wstępnym są w tym przypadku kwestie prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Prowadzi to do tego, iż bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - które powinno mieć charakter konkretny, nie zaś abstrakcyjny - wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Tym samym musi istnieć wyraźny związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Mając na względzie powyższe oraz argumenty zawarte w zażaleniu Kolegium uznało, iż pomiędzy sprawą zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym, a prowadzonym przez Burmistrza Miasta J. postępowaniem administracyjnym nie występuje zależność o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., z uwagi na fakt, iż związek pomiędzy tymi sprawami jest jedynie pośredni. Tym samym brak jest podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Nadto organ podkreślił, że w pojęciu "inny organ lub sąd", nie mieści się Trybunał Konstytucyjny, co też wynika z norm konstytucyjnych, a dokładniej z art. 173 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w którym w ramach władzy sądowniczej wyraźnie rozróżniono Sądy i Trybunały jako ciała od siebie odrębne. W konsekwencji, jeżeli intencją ustawodawcy byłoby powiązanie z zagadnieniem wstępnym badania konstytucyjności przepisów prawa, to stosowny zapis o możliwości zawieszenia postępowania administracyjnego powinien pojawić się w treści na przykład art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 października 2010r. sygn. akt II SA/Wa 980/10). W tym samym dniu, tj. w dniu 30 maja 2014 r., Kolegium wydało decyzję nr [...], którą uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza z dnia 14 lutego 2014 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Nie godząc się z powyższymi rozstrzygnięciami skarżący złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarówno na decyzję kasacyjną SKO z dnia 30 maja 2014 r. (sprawa o sygn. akt II SA/Wr 551/14) oraz na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania (sprawa niniejsza o sygn. akt II SA/Wr 552/14). Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych skarżący wywodził, iż w jego ocenie postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym stanowi przesłankę z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a powyższy pogląd znajduje także oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które to zostały przywołane w skardze. Ponadto, podkreślił, że złożony przez niego wniosek zasługiwał na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależało od orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności przepisów ustawy o ochronie przyrody z normami konstytucyjnymi, które to zostały powołane jako podstawa już trzech uchylonych następnie przez Kolegium decyzji organu I instancji. Skarżący wyjaśnił również, że po wydaniu zaskarżonego postanowienia, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r., (SK 6/12) orzekł m.in., iż "Art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842, dalej jako u.o.p.) przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Jednocześnie odroczył utratę mocy obowiązującej tych przepisów na 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe zdaniem skarżącego przemawia nie tylko za tym, że jego wniosek o zawieszenie postępowania był zasadny, ale również skutkuje tym, że przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody stanowiące podstawę rozstrzygnięć organu nie korzystają już z domniemania zgodności z Konstytucją RP i nie powinny znajdować zastosowania w niniejszej sprawie, co też znajduje swoje uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które wielokrotnie odmawiały stosowania przepisów, których utrata mocy została przez Trybunał Konstytucyjny odroczona i uchylały decyzje wydane na podstawie takich przepisów. Analizę powyższego zagadnienia przeprowadził NSA m.in. w wyroku z dnia 30 października 2012 r. (I OSK 1497/11), którego fragment został przywołany w skardze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreśliło, że potraktowanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jako zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czyniłoby zbędnym istnienie w porządku prawnym instytucji uregulowanej w art. 145a § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej powoływanej jako u.p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną (analogicznie i postanowieniem ostatecznym) z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c u.p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Ponadto badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji (postanowienia), sąd administracyjny czyni to w określonej kolejności. Stwierdzenie istnienia danego typu wad rozstrzygnięcia może bowiem eliminować potrzebę ustalania innych wad, co ma niewątpliwy wpływ na racjonalizację działalności kontrolnej sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności Sąd bada ewentualne istnienie wad powodujących nieważność decyzji lub postanowienia. Następnie kontroluje przestrzeganie przez organ administracji przepisów o postępowaniu administracyjnym (w zakresie określonym postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i lit. c) u.p.p.s.a.). Dopiero w ostatniej kolejności kontrolowane jest przestrzeganie przez organy administracyjne norm prawa materialnego (por. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 460 - 461). Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 u.p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia nieważności badanego postanowienia, jak też jego uchylenia z tą jednak uwagą, iż dokonując badania akt sprawy administracyjnej w ramach kompetencji nadanych treścią art. 134 § 1 u.p.p.s.a. doszukał się naruszenia przepisów procesowych, które jednak nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, tj. wydania przez organ odwoławczy w trybie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji kasacyjnej. Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 30 maja 2014 r., ([...]) utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta J. z dnia 17 stycznia 2014 r. ([...]) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 29 sztuk drzew rosnących na terenie działek nr [...] oraz nr [...] przy ul. S. [...] w J., obręb [...]. Zdaniem powyższych organów w realiach niniejszej sprawy nie wystąpiła określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłanka zawieszenia, w myśl której organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a dokładniej pomiędzy rozstrzyganą sprawą a przywoływaną przez skarżącego okolicznością złożenia do Trybunału Konstytucyjnego skarg konstytucyjnych o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p. nie występuje zależność, o jakiej mowa w ustawie procesowej. Sąd nie omieszkał jednakże zauważyć, iż w tym samym składzie i na tej samej sesji w dniu 5 listopada 2014 r., rozpoznawana była i rozstrzygnięta na rozprawie sprawa o sygn. akt II SA/Wr 551/14, ze skargi skarżącego na decyzję Kolegium z dnia 30 maja 2014 r., Nr [...], uchylającą na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję Burmistrza z dnia 14 lutego 2014 r., Nr [...], w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 1.523.400,84 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 29 sztuk drzew rosnących na terenie działek nr [...] oraz nr [...] przy ul. S. [...] w J., obręb 4 Ogrody. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, iż wydane postanowienie organu I instancji z dnia 17 stycznia 2014 r. o odmowie zawieszenia postępowania ze względu na brak przesłanek zawieszenia, w tym zwłaszcza przesłanki zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., było niezaskarżalne, o czym prawidłowo pouczono stronę. Jak stanowi w tej sytuacji przepis art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Tak też i uczynił skarżący, gdyż w jego odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia 14 lutego 2014 r. znalazł się expresis verbis wniosek o objęcie kontrolą instancyjną SKO postanowienia Burmistrza o odmowie zawieszenia postępowania z wyjaśnieniem, iż nie mógł być on zaskarżony wcześniej w trybie indywidualnym. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w tym m.in. w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 711/09, "zaskarżone postanowienie w odwołaniu od decyzji na podstawie art. 142 k.p.a. nie jest podstawą do samoistnego zaskarżenia postanowienia. Organ odwoławczy nie wydaje na skutek takiego zaskarżenia odrębnego postanowienia (rozstrzygnięcia), które odnosiłoby się tylko i wyłącznie do zaskarżonego w ten sposób postanowienia. Uwzględnienie, w podnoszonych w odwołaniu od decyzji zarzutów odnoszących się do postanowienia, na które nie służy zażalenie, znajduje swój wyraz w uwzględnieniu odwołania i związanym z tym rozstrzygnięciem przewidzianym w art. 138 k.p.a. Stanie się tak jednakże tylko wtedy, gdy naruszenie prawa przy wydaniu postanowienia, na które nie służy zażalenie, miało wpływ na wynik sprawy. Odwołanie nie zostanie jednak uwzględnione, gdy wprawdzie postanowienie, na które nie służy zażalenie, okaże się wadliwe (wydane z naruszeniem prawa), ale uchybienie to nie będzie miało wpływu na wynik sprawy". Powszechnie przyjmuje się także, iż "obowiązujące przepisy nie przewidują odrębnej formy rozpatrzenia i załatwienia kwestii postanowień zaskarżonych w odwołaniu (art. 142 k.p.a.). Stanowisko organu odwoławczego co do rozpatrzonego postanowienia wyrażane jest w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, a nie w jej sentencji bądź w odrębnym orzeczeniu (tak zwłaszcza NSA w wyroku z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1461/11). Kolegium rozpoznając odwołanie skarżącego na decyzję Burmistrza z dnia 14 lutego 2014 r. postąpiło jednak inaczej, gdyż do kwestii zasadności odmowy zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego wypowiedziało się w odrębnym postanowieniu z dnia 30 maja 2014 r., którym utrzymało w mocy zaskarżone w trybie art. 142 k.p.a. postanowienie Burmistrza z dnia 17 stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Zdaniem Sądu wydanie tego postanowienie, chociaż można byłoby mu dorozumiale przyznać walor uzupełnienia z urzędu, o którym mowa w art. 111 § 1a k.p.a., decyzji kasacyjnej z dnia 30 maja 2014r., jest naruszeniem przepisów postępowania, jednakże nie mającego istotnego wpływu na wynik sprawy. Zauważa bowiem należy, iż jakkolwiek na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego nie przysługuje w świetle art. 101 § 3 k.p.a. zażalenie, to jednak przywołane przez skarżącego okoliczność nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym kontekście wskazać trzeba, że literalne brzmienie powyższego przepisu wskazuje na cztery elementy, które składają się na konstrukcję wystąpienia w sprawie zagadnienia wstępnego, warunkującego zawieszenie postepowania. Po pierwsze – zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego, po drugie – jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, po trzecie wymaga "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, wreszcie po czwarte – istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem tego zagadnienia, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zawieszenie postępowania z tejże przyczyny dotyczy więc w istocie sytuacji, gdy istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, rozumianego jako wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie dla sprawy, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan; Komentarz do art. 97 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2010, wyd. III.). W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że "formułując wymóg istnienia zależności, kodeks nie określa jej charakteru. Zależność więc jako postać związku, w którym jedno zagadnienie określa, wyznacza lub warunkuje drugie, może być bezpośrednia, całkowita, ścisła, ale także pośrednia". Przyjmuje się, przy tym, że powyższy przepis wymaga związku bezpośredniego. Gdy natomiast w sprawie wyłania się "zagadnienie", które wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim co prawda określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (por. G. Łaszczyca; Pojęcie zagadnienia wstępnego w kodeksie postępowania administracyjnego; Pojęcie zagadnienia wstępnego w kodeksie postępowania administracyjnego; [w:] Państwo i Prawo 2002/7/63). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażony w wyroku z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 515/12, że istniejąca w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, wyłącznie hipotetyczna możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu prawa znajdującego zastosowanie w sprawie uprawdopodobniona wyłącznie faktem złożenia do Trybunału Konstytucyjnego skargi nie stanowi dostatecznej podstawy do przyjęcia, że powstało zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego z tej przyczyny, że rozpoznawana jest przez Trybunał Konstytucyjny sprawa zgodności określonych przepisów z Konstytucją mogłoby bowiem powodować zatamowanie działań administracji, mające też skutek w sferze pewności obrotu prawnego poprzez jej zmniejszenie. Istnienie domniemania konstytucyjności przepisów prawa do czasu ich wyeliminowania z obrotu prawnego, który może – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – zostać odroczony, a także zmiany legislacyjne w zakresie skutku orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego wskazują, że ustawodawca chciał w ten sposób wzmocnić gwarancje pewności obrotu prawnego. Istotne jest przy tym to, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności określonego aktu normatywnego z Konstytucją stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 k.p.a., a ta instytucja jest wystarczającą gwarancją ochrony interesów strony postępowania administracyjnego, w którym wydano rozstrzygnięcie na podstawie przepisu prawnego, uznanego później za niekonstytucyjny. Mając zatem na względzie powyższe i kierując się dyspozycją z art. 151 u.p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło