II SA/Wr 558/21

WyrokWSA we Wrocławiu2022-07-07

Skład orzekający: Adam Habuda, Halina Filipowicz-Kremis, Marta Pawłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu obywatela polskiego z miejsca pobytu stałego, jeśli opuścił on to miejsce, ale nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, a opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego i trwałego w rozumieniu przepisów?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo orzekły o wymeldowaniu skarżącego. Pomimo że skarżący nie podjął kroków prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w lokalu, a jego opuszczenie lokalu mogło wynikać z konfliktów rodzinnych, to trwałe związanie centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, brak uczestnictwa w kosztach utrzymania lokalu oraz upływ czasu od opuszczenia lokalu, uzasadniają wymeldowanie. Sąd podkreślił, że choć przepisy dotyczące obowiązku meldunkowego nie wskazują wprost na wymogi trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu, to utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza takie kryteria interpretacyjne, które w niniejszej sprawie zostały spełnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Postępowanie wszczęto na wniosek matki skarżącego, która twierdziła, że syn od kilkudziesięciu lat nie mieszka w lokalu. Skarżący wyjaśnił, że po powrocie z zagranicy zamieszkał w lokalu matki, ale od czasu zawarcia małżeństwa dzieli życie między dwa miejsca, a po konfliktach rodzinnych przestał bywać w lokalu matki. Organy uznały, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i trwałe, co doprowadziło do wydania decyzji o wymeldowaniu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne przyjęcie przesłanek do wymeldowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2022 r. w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 27 maja 2021 r., znak SOC-OP.621.1.40.2020.MR w przedmiocie wymeldowania z lokalu oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 maja 2021 r. Wojewoda Dolnośląski (dalej Wojewoda, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia (dalej Prezydent, organ I instancji) z dnia 24 kwietnia 2020 r. orzekająca o wymeldowaniu Z. S. (dalej jako skarżący) z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W. Decyzję wydano w wyniku następująco ukształtowanego postępowania prawnego. Postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania skarżącego wszczęto dnia 13 stycznia 2020 r. na wniosek jego matki, D. S., która oświadczyła, że jej syn w [...] r. wyjechał do S., a po powrocie kilkanaście lat temu zamieszkał ze swoją żoną przy ul. [...] we W. Nadmieniła, że Z. S. nabył prawo, wskutek dziedziczenia, do 1/3 lokalu, jednak nie mieszka w nim od kilkudziesięciu lat, na co wskazała świadków. Skarżący, w dniu 22 stycznia 2020 r. złożył wyjaśnienia oświadczając, że w [...] r. po powrocie ze [...] zamieszkał w lokalu przy ul. [...], zajmując jeden pokój, gdzie przechowuje swoje rzeczy. Od zawarcia związku małżeńskiego w [...] r. prowadzi życie w dwóch miejscach, to znaczy również w mieszkaniu swojej żony. Od czasu do czasu wykonuje prace w ogrodzie matki, niekiedy u niej nocuje, nie uczestniczy w kosztach utrzymania lokalu. Ze względu na dużą ilość przechowywanych w lokalu matki rzeczy, uważa ów lokal za swoje centrum życiowe. Ostatni raz w lokalu matki był 13 grudnia 2019 r. Po tej dacie, wskutek konfliktów rodzinnych, nie bywa w lokalu matki, mieszka wraz żoną przy ul. [...]. Skarżący nadmienił, że w lokalu przy ul. [...] wymieniono zamki, i nie chce pogłębiać sporów rodzinnych. Wskazał osobę, która może potwierdzić fakt zamieszkania przez niego przy ul. [...]. W tym zakresie skarżący dokonał zmiany, w dniu 29 stycznia 2020 r. wskazując jako świadków inne osoby. D. S. oświadczyła, że jej syn nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] od czasu wyjazdu do [...]. Po powrocie do Polski tylko czasami w lokalu bywał i nocował. Niektóre z jego rzeczy nadal są w przedmiotowym lokalu. Na stałe zamieszkuje ze swoją żoną przy ulicy [...]. Syn nie uczestniczy w opłatach za lokal, i ze względu na konflikty rodzinne matka nie wyobraża sobie aktualnie kontaktów z nim; w drzwiach wymieniła zamki. Córka D. S. zeznała, że jej brat (skarżący) odwiedzał matkę przy okazji prac w ogrodzie, po powrocie z zagranicy na stałe zamieszkał ze swoją aktualną żoną, zaś w jednym z pomieszczeń lokalu przechowuje rzeczy, które nie są mu w danym czasie potrzebne. W wyniku kłótni rodzinnych w lokalu wymieniono zamki, a skarżący nie bywa w lokalu. Wysłuchani w sprawie świadkowie potwierdzili fakt bywania skarżącego w lokalu matki "od czasu do czasu", w charakterze gościa, oraz to, że zamieszkuje przede wszystkim ze swoją żoną, i w jej mieszkaniu ma swoje rzeczy osobiste. Zdaniem organu I instancji bezsporny jest fakt niezamieszkiwania w lokalu, sporny natomiast jest czas jego opuszczenia. Skarżący, jak wskazuje organ, nie podjął kroków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Zdaniem skarżącego nie może on korzystać z lokalu wskutek wymiany zamków, w ocenie wnioskodawczyni i świadków nastąpiło to znacznie wcześniej. W rezultacie organ I instancji ocenił, że skarżący nie realizuje podstawowych funkcji życiowych w lokalu przy ul [...], nie jest to jego centrum życiowe, a opuszczenie lokalu należy uznać za dobrowolne. Decyzja Prezydenta z dnia 24 kwietnia 2020 r. orzekająca o wymeldowaniu została oprotestowana, i następnie uchylona przez Wojewodę i przekazana do ponownego rozpatrzenia z powodu konieczności ustalenia prawidłowego przedmiotu postępowania: czy jest nim wymeldowanie czy uchylenie czynności zameldowania. Sprzeciw wniesiony przez pełnomocnika skarżącego został uwzględniony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 26 listopada 2020 r. (sygn. II SA/Wr 403/20) zdecydował, że ustalenia w tym zakresie powinny być poczynione na etapie postępowania odwoławczego. Po uprawomocnieniu się wyroku Wojewoda ustalił, że przedmiotem postępowania jest wymeldowanie z miejsca pobytu stałego. Dodatkowo organ II instancji powziął wiedzę na temat kolejnych okoliczności. Mianowicie wskazał, na podstawie informacji uzyskanych od pełnomocniczki D. S., że skarżący został zameldowany w przedmiotowym lokalu w [...] r., po czym mieszkał w nim przez miesiąc, a następnie przebywał w nim okresowo, kilka tygodni w roku, zwykle w okresie Świąt. Niektóre ze swoich rzeczy skarżący przechowywał w mieszkaniu swojej matki. W międzyczasie skarżący zamieszkał u swojej żony, przy ul. [...] we W., i od tego czasu jedynie odwiedzał swoją matkę, i nie uczestniczył w kosztach utrzymania lokalu. Ze względu na upływ czasu i konieczność pozyskania aktualnego obrazu stanu faktycznego organ II instancji wezwał pełnomocniczkę D. S. do przedstawienia informacji na temat odrębnych postępowań prawnych (postępowanie cywilne dotyczące podziału majątku wspólnego i zniesienia współwłasności, postępowanie karne w sprawie pobicia). Pełnomocniczka poinformowała, że postępowanie karne zostało umorzone, natomiast postępowanie cywilne trwa. Oprócz tego wskazała, że jej brat (skarżący) nadal nie zamieszkuje w lokalu. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej Wojewoda podkreślił, że nikt nie kwestionuje faktu niezamieszkiwania skarżącego w lokalu przy ul. [...], a istota sporu sprowadza się do ustalenia charakteru opuszczenia tego lokalu. W ocenie organu II instancji okoliczności sprawy nie wskazują na brak dobrowolności opuszczenia jako skutek przymusu. Opuszczenie lokalu było spowodowane raczej dostosowaniem się do okoliczności życiowych. Z materiału dowodowego wynika, że pomiędzy stronami istnieje konflikt, a skarżący nawet nie domagał się wydania nowych kluczy. Ponadto skarżący nie podjął kroków prawnych mających pomóc mu w powrocie do lokalu. Zdaniem organu II instancji opierającego się na zeznaniach świadków i doświadczeniu życiowym, faktyczne opuszczenie lokalu przez skarżącego nastąpiło co najmniej w chwili zawarcia związku małżeńskiego i zamieszkania z żoną przy ul. [...]. Okresowych wizyt nie sposób uznać za pobyt o charakterze stałym. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że skarżący nie realizuje podstawowych funkcji życiowych w lokalu przy ul. [...], a opuszczenie lokalu należy uznać za dobrowolne oraz trwałe, biorąc pod uwagę upływ czasu od tego opuszczenia. Skargę na decyzję Wojewody za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika wniósł skarżący dnia 15 listopada 2021 r., domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Zarzucił naruszenie art. 136 §1 k. p. a. w związku z art. 8 §1 k. p. a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów z uwzględnieniem informacji posiadanych przez skarżącego, uzupełniając postępowanie wyłącznie o informacje od D. S. Miało to doprowadzić do błędnego przyjęcia, że skarżący nie miał zamiaru przebywania w lokalu. Następnie skarżący wskazał naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędne przyjęcie, że zaistniały przesłanki ustawowe, podczas gdy opuszczenie lokalu przez skarżącego nie nosi cech trwałości i dobrowolności. Dalej skarżący zarzuca brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co prowadzi do wniosku, że skarżący nie podjął żadnych działań celem przywrócenia posiadania lokalu. Wskazuje też, że wadliwie przyjęto, iż skarżący nie realizuje w lokalu swoich podstawowych funkcji życiowych, gdy tymczasem tam mieszkał, spożywał posiłki, wypoczywał, przechowywał rzeczy. Skarżący wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających ze wskazanych dokumentów (korespondencja między skarżącym a jego matką z dnia 26 maja 2020 r., pozew skarżącego o przywrócenie posiadania). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej także jako p. p. s. a.) Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przedmiotem kontroli sądowej jest skarga na decyzję Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Dotyczący obywatela polskiego obowiązek meldunkowy wypływający z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 510, dalej także jako ustawa) polega na zameldowaniu w miejscu pobytu stałego lub czasowego oraz na wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 24 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). Płaszczyznę prawną sporu wyznacza zastosowanie przez organ art. 35 ustawy o ewidencji ludności umieszczonego w rozdziale 4 tego aktu zatytułowanego Obowiązek meldunkowy obywateli polskich. Obowiązek meldunkowy stanowi część systemu ewidencji ludności, polegającej zgodnie z art. 2 ustawy, na rejestracji określonych w ustawie danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych. Pobytem stałym, jak wskazuje w art. 25 ust. 1 ustawy prawodawca, jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Pobytem czasowym, co definiuje art. 25 ust. 2 ustawy, jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Obowiązek wymeldowania się wynika z art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dotyczy obywatela polskiego, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu. Zgodnie z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 510) organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego czasu pobytu, i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z przywołanych przepisów można wyprowadzić zasadę – obowiązek, dla realizacji którego osoba opuszczająca swoje stałe miejsce pobytu powinna dokonać wymeldowania się, co zasadniczo następuje poprzez wypełnienie formularza określonego przepisem art. 34 ustawy o ewidencji ludności. Odstępstwo o tej zasady stanowi sytuacja, gdy zobowiązany do wymeldowania się nie realizuje swojego obowiązku. Wówczas organ gminy wszczyna postępowanie w celu wydania decyzji w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, i czyni to z urzędu, lub na wniosek osoby dysponującej tytułem prawnym do lokalu. Miejsce zamieszkania ma swoją definicję prawną w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, i jest nim miejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Zdaniem Sądu nie jest trafny zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Skarżący twierdzi, że błędnie przyjęto, że zaistniały przesłanki wskazane w przepisie. Należy wyjaśnić, że w ujęciu przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności przesłanką wymeldowania jest opuszczenie miejsca pobytu stałego, i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. W tym przepisie ustawodawca nie wskazuje żadnych dodatkowych przesłanek. W realiach sprawy nie jest kwestią sporną, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego i nie zamieszkuje w tym miejscu, co jest potwierdzone zebranym materiałem dowodowym. Wskazuje na to matka skarżącego, podając okoliczności związane z wyjazdem i życiem małżeńskim jej syna, a także skarżący w protokole ze złożenia wyjaśnień, gdzie podaje, że w związku z sytuacją rodzinną przestał przychodzić do mieszkania matki, i mieszka w lokalu przy ul. [...] wraz z żoną. Skarżący podaje, że od zawarcia związku małżeńskiego w [...] r. swój czas dzielił na dwa domy (żony i matki). Z całokształtu wyjaśnień skarżącego w protokole wynika, że od zawarcia związku małżeńskiego skarżący mieszkał z żoną, ale odwiedzał matkę, pomagał jej w niektórych czynnościach domowych, czasami u niej jadał i nocował, przechowywał niektóre rzeczy, jednak nie ponosił kosztów utrzymania lokalu, i wskutek konfliktów rodzinnych przestał bywać u matki. Taki stan rzeczy potwierdzają również zeznania świadków ujęte w protokołach obecnych w aktach. Wskazana na świadka przez skarżącego osoba (A. T.) stwierdza, że skarżący zamieszkał na stałe ze swoją żoną, ale bywał często w lokalu matki. Wskazany przez skarżącego świadek W. K. wskazuje, że gdy skarżący nie pracował na działce u matki, to częściej przebywał w lokalu żony. Świadek U. K. zeznała, że o tym, iż skarżący dużo czasu spędzał w lokalu matki, wie z jego relacji. Żona skarżącego zeznała, że skarżący dzielił czas na dwa domy, zaś gdy nie chodził na działkę do matki, to mieszkał z żoną w jej lokalu, zaś matkę odwiedzał. Wskazała także, że maż centrum życiowe jesienią i zimą ma w jej lokalu, zaś latem w obu lokalach. Inni świadkowie (protokoły obecne w aktach) także stwierdzają, że według ich oceny centrum życiowe skarżącego mieści się w lokalu przy ul. [...] (protokół przesłuchania, k. 36, k. 37). W tym stanie rzeczy ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy jawią się jako wyczerpujące i obejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Sąd chce podkreślić, że wskazane przez skarżącego cechy trwałości i dobrowolności opuszczenia miejsca nie są wymienione przez ustawodawcę. Są one wynikiem interpretacji prawa dokonywanej w postępowaniach administracyjnych i sądowych. Sąd nie neguje takiej interpretacji, jednak pragnie podkreślić, że ma ona swoje źródło poza dosłownie rozumianą literą prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2021 r. sygn. II OSK 147/10, Lex nr 3283206). Przez dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu rozumieć przy tym należy zarówno najbardziej typową sytuację, gdy osoba zameldowana faktycznie dobrowolnie opuszcza miejsce stałego pobytu, jak i sytuację, gdy została ona w jakiś sposób przymuszona do wyprowadzki, a następnie z zamiarem stałego przebywania zamieszkała pod innym adresem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. II OSK 1927/19, CBOIS). Brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania. Należy bowiem przyjąć, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania czynności prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu lub też bezskuteczne podejmowanie takich czynności, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2022 r. , sygn. II OSK 169/19, CBOIS). W ocenie Sądu te dodatkowe przesłanki zostały spełnione. Nie sposób przyjąć, że skarżący nie opuścił lokalu dobrowolnie. Brak dobrowolności nastąpiłby w przypadku wyraźnego, dowiedzionego i bezpośredniego przymuszania skarżącego do opuszczenia lokalu. To, że przyczyną opuszczenia lokalu były niesnaski rodzinne nie stoi w sprzeczności z dobrowolnością. W aktach sprawy znajdują się dokumenty prokuratorskie, w których skarżący przywołuje konflikt z matką w dniu [...] grudnia 2019 r., na tle rozliczeń finansowych. Ubocznie jedynie Sąd wskaże, że trudno wyobrazić sobie zastosowanie przymusu – oznaczającego brak dobrowolności przymuszonego – w obiektywnych uwarunkowaniach związanych z wiekiem skarżącego, będącego człowiekiem dojrzałym, i wiekiem jego matki. Sam fakt złożenia pozwu o przywrócenie posiadania nie przekłada się na sytuację meldunkową skarżącego. Należy tu wskazać, po pierwsze, że rezultat tego pozwu nie jest odzwierciedlony w aktach sprawy, nie może się więc stosować do obowiązku meldunkowego. Po drugie, sam fakt złożenia takiego pozwu świadczy o tym, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu, bowiem go opuścił. Tylko na marginesie Sąd wskazuje, że ewentualne rozstrzygnięcie sądu powszechnego w tym zakresie może przełożyć się na obowiązki administracyjnoprawne, w tym meldunkowe, jednak na obecnym etapie orzekanie o tym jest przedwczesne. Ponadto w piśmie do matki datowanym na 5 listopada 2020 r. skarżący z jednej strony prosi o umożliwienie dalszego zamieszkiwania, ale z drugiej strony niejako godzi się z ewentualną odmową prosząc o umożliwienie zabrania części jego rzeczy. W ocenie Sądu nie świadczy to w istocie rzeczy o chęci powrotu do lokalu, ale bardziej o zamiarze usankcjonowania stanu istniejącego, poprzez zabranie potrzebnych przedmiotów. Fakt wymiany zamków przez matkę skarżącego, uwzględniając konflikty z synem, nie może być potraktowany przez Sąd jako dowód, że opuszczenie mieszkania przez skarżącego nie było dobrowolne. Jego matka miała prawo wymienić zamki korzystając ze swoich uprawnień właścicielskich, natomiast fakt zameldowania (wymeldowania) z miejsca pobytu stałego nie przenosi się na prawa do dysponowania lokalem. Analogicznie, zdaniem Sądu, należy potraktować to, że skarżący pozostawił w lokalu część swoich rzeczy osobistych. Nie oznacza to, w okolicznościach sprawy i w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że skarżący nie zamierzał opuścić lokalu, oraz że łączy swoje podstawowe funkcje życiowe z przedmiotowym lokalem. Fakt, że skarżący przechowywał pewne swoje rzeczy w lokalu matki w żaden sposób nie wpływa na obowiązek meldunkowy, ponieważ doświadczenie życiowe jasno pokazuje, że w sytuacjach ograniczonej przestrzeni życiowej, zwłaszcza pomiędzy osobami z kręgu bliskiej rodziny, ma miejsce praktyka "użyczania" miejsca dla przechowywania pewnych przedmiotów, w danej chwili zbędnych. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy określone osoby kiedyś zamieszkiwały wspólnie, na przykład w relacjach rodzice – dzieci. W ocenie Sądu owa faktyczna okoliczność przechowywania tych rzeczy w żaden sposób automatycznie nie przekłada się na okoliczność stałego (czasowego) przebywania osoby w danym miejscu. Podobnie wywodził Sąd Naczelny podkreślając, że sam fakt okazjonalnego przebywania i przechowywania rzeczy w budynku mieszkalnym nie wyłącza możliwości wymeldowania z pobytu stałego z lokalu mieszczącego się w tym budynku w przypadku spełnienia przesłanek zawartych w art. 35 ustawy o ewidencji ludności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2021 r. II OSK 3209/18, CBOIS). Okoliczności sprawy, a to czas, od którego skarżący nie zamieszkuje z matką, konfliktowa sytuacja rodzinna oraz życie małżeńskie skarżącego w innym lokalu, z żoną, pozwalają Sądowi przyjąć, także w świetle zasad doświadczenia życiowego, że opuszczenie lokalu ma trwały charakter. Ewentualne zmiany w tym zakresie są, co oczywiste, możliwe, jednak w momencie przedmiotowego postępowania i badania sprawy nie mamy z nimi do czynienia. Skarżący zarzuca organowi niedysponowanie pełnym materiałem dowodowym, poprzez to, że organ II instancji nie przeprowadził postępowania w celu uzupełnienia dowodów, w szczególności nie wysłuchał ponownie skarżącego. Według art. 136§1 k. p. a. organ odwoławczy może przeprowadzić, z urzędu lub na żądanie strony dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów. Skarżący podnosi, że w postępowaniu przed organem II instancji, prowadzonym po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, nie wezwano skarżącego do ewentualnego złożenia dodatkowych informacji, podczas gdy uczyniono to wobec matki skarżącego. W aktach sprawy figuruje informacja w tym przedmiocie, adresowana do matki skarżącego, datowana na 18 marca 2021 r. Trzeba jednak zauważyć, że przedmiotowe pismo wysłano także do pełnomocniczki skarżącego, i w aktach widnieje potwierdzenie odbioru z datą 24 marca 2021 r. Nie można zatem przyjąć, że skarżący pozbawiony był prawa do złożenia dodatkowych wyjaśnień, ponieważ informacja o możliwości złożenia informacji w zakresie stanu faktycznego trafiła do jego profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto w reakcji na zawiadomienie od organu z dnia 26 kwietnia 2021 r. o uzyskaniu dodatkowego materiału dowodowego (odebrane przez pełnomocnika skarżącego 6 maja 2021 r.) pełnomocnik skarżącego w korespondencji elektronicznej prosi jedynie o przesłanie w formie elektronicznej akt postępowania, nie sygnalizując zamiaru wzbogacenia materiału dowodowego. W konsekwencji nie znajduje uznania Sądu zarzut, że skarżącego pozbawiono prawa do złożenia do postępowania dodatkowych informacji. W ocenie Sądu, w realiach sprawy, takie dodatkowe postępowanie byłoby zbędne i w nieusprawiedliwiony sposób prowadziłoby do przewleczenia postępowania, tym bardziej, że skarżący nie wykazał żadnych nowych okoliczności, których prawa przedstawienia go pozbawiono. Trzeba zważyć, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest obszerny, zawiera liczne zeznania i dokumenty, zaś podstawowa dla sprawy okoliczność w postaci opuszczenia przez skarżącego lokalu nie jest sporna. W konsekwencji Sąd jest zdania, że organy administracji trafnie ustaliły fakt opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu, prawidłowo gromadząc potrzebny materiał dowodowy i wyciągając z niego logiczne wnioski. Tym samym nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7), zaś materiał dowodowy został zebrany, i należycie rozpatrzony (art. 77), a podniesione okoliczności zostały zestawione z całokształtem materiału dowodowego (art. 80). Wskazane w skardze dowody, o których uwzględnienie zwraca się skarżący, nie przemawiają za argumentacją skarżącego. List z 26 maja 2020 r. w ocenie Sądu wskazuje na chęć porozumienia skarżącego z matką w zakresie zabrania z lokalu rzeczy skarżącego, zapowiada zamiar podjęcia wobec matki kroków prawnych w zakresie konfliktu rodzinnego, i zawiera postulat regulacji kwestii majątkowych. Skarżący wprawdzie zaznacza, że nie akceptuje sytuacji, w której nie ma dostępu do swojego pokoju, ale jednocześnie stwierdza, że trwa to już od ponad pół roku. Natomiast w liście z dnia 5 listopada 2020 r. skarżący zwraca się o wydanie kluczy, ale jednocześnie niejako godzi się z odmową prosząc o umożliwienie zabrania rzeczy osobistych. Także odstęp czasu pomiędzy tymi listami przemawia za tym, że skarżący ma swoje centrum gdzie indziej, i ma to charakter trwały. Z kolei pozew o przywrócenie posiadania nie jest zdaniem Sądu okolicznością przemawiającą, w realiach tej sprawy, za bezzasadnością wymeldowania, a wskazuje jedynie na cywilnoprawną płaszczyznę konfliktu między synem a matką. Ewentualne rozstrzygnięcie sporu w tym zakresie (akta sprawy nie zawierają stosownego orzeczenia sądu powszechnego) może dopiero przełożyć się na kwestie meldunkowe. Z tych powodów, nie dopatrując się nieprawidłowego, mającego wpływ na wynik sprawy stosowania wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego związanych z obowiązkiem meldunkowym, ani nie dostrzegając innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na zasadzie art. 151 ustawy p. p. s. a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło