II SA/Wr 573/13

Wrocław, dnia 3 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ireneusz Dukiel sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A. o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 17 maja 2013 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego. Skarżące Stowarzyszenie A., dalej zwane Stowarzyszeniem, wniosło w terminie skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 17 maja 2013 r., Nr SKO [...], utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia 5 marca 2013 r., Nr SKO [...], stwierdzają nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 20 grudnia 2012 r., znak [...], zatwierdzająca bez uwag "Instrukcję eksploatacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne obejmującą kwatery nr I, III, IV z wydzielona kwaterą nr II przeznaczoną do składowania odpadów zawierających azbest zlokalizowane przy ul. G. w W.". Jednocześnie w skardze Stowarzyszenie sformułowało wniosek o wyłączenie z niniejszego postępowania sędziego NSA, który postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 760/12, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia na czynności SKO w W. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności "azbestowej" decyzji, odrzucił skargę jako niezasadną. W piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2013 r., na wezwanie Sądu, uzupełniono wniosek o wyłączenie sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego wskazując, że składając skargę do WSA we Wrocławiu na opieszałość, pozorowane działania SKO i nieudzielenie odpowiedzi spełniającej wymogi k.p.a. liczono, iż Sędzia zrozumie bezprecedensowy w skali Europy charakter tej sprawy, gdy tymczasem Sędzia, mając od skarżących informację o zagrożeniu zdrowia i życia ludzi (wdychanie rakotwórczego azbestu), uznał skargę za niedopuszczalną. W dniu 1 października 2013 r. sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski złożył oświadczenie, że w tej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 lub art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.), które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego jako oczywiście bezzasadny podlega oddaleniu. Stosownie do postanowień art. 18 § 1 u.p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 u.p.p.s.a.). Sędzia natomiast, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 u.p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z przepisem z art. 19 u.p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W myśl art. 21 u.p.p.s.a. sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Mając zatem na względzie powyższe zauważyć należy, że istota wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne wymienione enumeratywnie w art. 18 u.p.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 u.p.p.s.a., ma na celu zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, m.in. na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Podstawą wyłączenia sędziego na wniosek nie mogą być jednak jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie strony. Konieczne jest bowiem wskazanie konkretnych okoliczności, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego. Jak słusznie wielokrotnie podkreślał to w swoich postanowieniach Naczelny Sąd Administracyjny "nie można upatrywać wystarczającej przesłanki wyłączenia sędziego tylko z tej przyczyny, że ten sam sędzia brał udział w rozpoznawaniu innej sprawy n udziałem wnioskodawców, a z której przebiegu ci ostatni nie byli zadowoleni. Subiektywne przekonanie skarżących co do istnienia przyczyn wyłączenia wskazanych sędziów nie poparte przy tym żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 u.p.p.s.a." (tak zwłaszcza w postanowieniu z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II OZ 798/12) W przedmiotowej sprawie wnioskujące Stowarzyszenie nie powoływało się na przesłanki bezwzględne, wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a., lecz swoje żądanie opierało na przeświadczeniu istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego. W przekonaniu Stowarzyszenia tymi okolicznościami było wydanie na posiedzeniu niejawnym przez wskazanego sędziego w innym postępowaniu postanowienia o odrzuceniu skargi pomimo bezprecedensowej w skali europejskiej wagi sprawy, która odnosiła się do bardzo niepokojącej sytuacji w W., w tym narażania ludzi na wdychanie rakotwórczego azbestu. W sytuacji tak wyartykułowanego uzasadnienia wyłączenia sędziego, pełniącego obowiązki przewodniczącego wydziału, należy stwierdzić, iż podniesione okoliczności bez ukierunkowania ich w stronę wykazania realnej stronniczości sędziego, a chociażby jakiegoś ogólnego zamiaru pokrzywdzenia strony skarżącej, nie mieszczą się nawet w minimalnym stopniu w dyspozycji przepisu art. 19 u.p.p.s.a. Powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy, iż "nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego objętego wnioskiem. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania." (postanowienie z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 368/12). Wobec braku przesłanek wyłączenia sędziego, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.