II SA/Wr 704/19

WyrokWSA we Wrocławiu2020-02-18

Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Olga Białek, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty wraz z urządzeniami produkcyjnymi, wydana w związku z niewykonaniem przez inwestorów obowiązków w procedurze legalizacyjnej, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej. W sytuacji niewykonania przez inwestorów obowiązków nałożonych w postanowieniu wstrzymującym roboty budowlane i nakazującym przedłożenie dokumentów legalizacyjnych, organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Decyzja ta ma charakter związany, a nie uznaniowy.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora i nakazała rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty wraz z urządzeniami do produkcji wyrobów z kamienia. Wiata została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty i nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, informując o konsekwencjach w postaci nakazu rozbiórki w przypadku niewykonania tych obowiązków. Skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak dostatecznego sprecyzowania żądanych dokumentów oraz zbyt krótki termin na ich przedłożenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: asystent sędziego Małgorzata Szymańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2020 r. sprawy ze skargi B. G. i J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w całości i nakazania rozbiórki wiaty wraz z zamontowanymi na fundamencie urządzeniami służącymi do produkcji wyrobów z kamienia oddala skargę w całości. Pismem z dnia 30 września 2019 r. B.G. i J.G.(skarżący) reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., nr [...]w przedmiocie uchylenia decyzji w całości i nakazania rozbiórki wiaty wraz z zamontowanymi na fundamencie urządzeniami służącymi do produkcji wyrobów z kamienia. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Na skutek powzięcia informacji o możliwości wykonania samowolnych robót budowlanych na terenie posesji nr [...] przy ul. S.w G. organ podjął czynności kontrolno-nadzorcze, a następnie wszczął postępowanie administracyjne w sprawie [...] dotyczącej samowolnej budowy wiaty w narożu dz. nr [...] przy ul. S.w G.w sąsiedztwie działek nr [...] i [...] wraz z montażem urządzeń na fundamencie służących do produkcji wyrobów z kamienia, o czym poinformował strony postępowania administracyjnego. Organ przeprowadził kontrolę w zakresie zabudowy posesji. W ramach kontroli ustalono, że na terenie objętej postępowaniem działki w sąsiedztwie naroża dz. nr [...] przy ul. S.w G.wykonana jest wiata wraz z montażem urządzeń na fundamencie do produkcji wyrobów z kamienia. Dach i ściany wiaty z blachy trapezowej. Dach dwuspadowy niesymetryczny. Kalenica dachu nie znajduje się na połowie szerokości ściany szczytowej. Kotara przysłaniająca wejście do wiaty z PVC. Ściana tylna obiektu częściowo obłożona styropianem, a w części z płyty falistej. Jedno naroże obiektu przylega do ogrodzenia (muru kamiennego), a drugie naroże obiektu oddalone o ok. 20 cm od lica muru ogrodzeniowego. W tym obiekcie budowlanym prowadzona jest produkcja wyrobów z kamienia tj. cięcie bloku granitowego na płyty, co potwierdziła podczas czynności kontrolnych E.P. W obiekcie posadzka betonowa. Powierzchnia zabudowy wiaty powyżej 50m2. W dniu 24 listopada 2014 roku w siedzibie organu zeznania złożył S.P., który zeznał, że inwestycja ta powstała około 2012 r. a inwestorem był K.P. Następnie w dniu 24 listopada 2014 r. w siedzibie organu zeznania złożył K.P., który zeznał, że obiekt budowlany powstał w 2014 r. i że był inwestorem tej budowy. W dniu 28 listopada 2014 r. organ przeprowadził kontrolę w zakresie zabudowy posesji, podczas której osoby biorące udział w kontroli tj. S.P., K. P. oraz J. R.G. wyjaśnili, że wiata będąca przedmiotem postępowania [...] została wybudowana około 2014 r., a inwestorem był K.P. W dniu 26 stycznia 2017 r. organ przesłuchał w sprawie A. S., który zeznał, że obiekt powstał po 2004 r., a inwestorem był K. P. Z akt sprawy wynika, że roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co potwierdza skierowana do organu odpowiedź Starosty Ś. (pismo o znaku [...] z dnia [...] roku). Ponadto organ ustalił, że współwłaścicielami przedmiotowej działki są J. i B.G.. Postanowieniem nr [...]. z dnia [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. dając możliwość zalegalizowania wybudowanego obiektu: 1) wstrzymał roboty budowlane prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę, polegające na budowie wiaty; 2) nałożył na B. G. i J. G.obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 stycznia 2019 r.: zaświadczenia Burmistrza S.o zgodności budowy wiaty w narożu działki nr [...] przy ul. S. w G.w sąsiedztwie działek nr[...]i [...] wraz z montażem urządzeń na fundamencie służących do produkcji wyrobów z kamienia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 1,2 ustawy Prawo budowlane, a mianowicie: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W postanowieniu [...] z dnia [...] r. stwierdzono brak przesłanek do ustalenia niezbędnych zabezpieczeń budowy, gdyż inwestycja jest zakończona. Organ pierwszej instancji wskazał, że wolą J. i B. G. jest podjęcie legalizacji robót budowlanych, zatem nie kwestionują istnienia przedmiotowego obiektu. W postanowieniu nr [...] wskazano, że konsekwencją niespełnienia przez zobowiązanych obowiązków nałożonych postanowieniem będzie wydanie nakazu rozbiórki objętego postępowaniem obiektu. W związku z niewykonaniem wydanego postanowienia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. decyzją z dnia [...] r. nr [...], nakazał B. i J.G. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty w narożu działki nr [...] przy ul. S.w G., w sąsiedztwie działek nr [...] i [...] wraz z montażem urządzeń na fundamencie służących do produkcji wyrobów z kamienia. Pismem z dnia 2 lipca 2019 r. B.i J.G. reprezentowani przez pełnomocnika złożyli odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] r. nr [...]. W odwołaniu wnieśli na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Strony zarzuciły: 1) naruszenie przepisów postępowania art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady słusznego interesu strony oraz prowadzeniu postepowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji z uwagi na brak dostatecznego sprecyzowania w zakresie obowiązku przedłożenia dokumentów, których organ domagał się od skarżących w postanowieniu nr [...] z dnia [...] r.; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez nie wskazanie w postanowieniu nr [...] konkretnie przedstawienia jakich dokumentów organ domagał się od skarżących. D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W.decyzją z dnia [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B.i J. G.od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] r., nr [...], nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty wraz z montażem urządzeń na fundamencie służących do produkcji wyrobów z kamienia, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy nakazał rozbiórkę wiaty usytuowanej w narożu działki nr [...] przy ul. S. w G., w sąsiedztwie działek nr [...]i [...], wraz z zamontowanymi na fundamencie urządzeniami służącymi do produkcji wyrobów z kamienia. DWINB wskazał, że z akt sprawy niewątpliwie wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Nadzoru Budowlanego w Ś. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego zobowiązał B. i J. G. do przedłożenia w terminie do dnia 31 stycznia 2019 r. wymienionych w nim dokumentów, w celu legalizacji wybudowanego obiektu. B. i J.G. nie przedłożyli żadnego z dokumentów wymienionych w postanowieniu organu pierwszej instancji, co uzasadniało wydanie orzeczenia o nakazie rozbiórki przedmiotowej wiaty usytuowanej w narożu działki nr [...] przy ul. S. w G., w sąsiedztwie działek nr [...] i [...] wraz z zamontowanymi na fundamencie urządzeniami służącymi do produkcji wyrobów z kamienia, opartego na treści art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Organ zauważył, że obiekty budowlane wykonane niezgodnie z warunkami określonymi w przepisach Prawa budowlanego (samowolnie), nie mogą być legalizowane inaczej jak w trybie ustawowym. Legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, który sam decyduje czy jej się podda, czy z niej zrezygnuje. Nie ma prawnej możliwości dokonania legalizacji robót budowlanych w sytuacji, gdy wymienione podmioty nie wykonują swoich obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej (złożenie dokumentów oraz uiszczenie opłaty legalizacyjnej). Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, który nie przedkłada organowi wymaganych prawem dokumentów, uniemożliwia pozytywne zakończenie dla siebie procedury legalizacyjnej. Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki co wynika wprost z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Wyłącznie wymagania ustawowe decydują w Prawie budowlanym o możliwości zalegalizowania obiektu, a ich niespełnienie wyklucza zastosowanie innego, pozaustawowego trybu doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. Ustalając, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 Prawa budowlanego, a następnie niewywiązania się z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi nadzoru budowlanego wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. Skarżący mieli możliwość legalizacji inwestycji jednak w wyniku niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego PINB w Ś.nakazał rozbiórkę wykonanej wiaty. Organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia [...] r. nr [...] poinformował B. i J.G. o skutkach niewykonania nałożonych na nich obowiązków, a zatem skarżący musieli się liczyć z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Zastosowanie tego przepisu było więc, w ocenie D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., w sprawie niniejszej w pełni uzasadnione. Okoliczność, że nałożone postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...]r. nr [...] obowiązki nie zostały wykonane, obligowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Według D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał oceny w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, a motywy podjętego rozstrzygnięcia przedstawione zostały w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 k.p.a. Organ uzasadniając uchylenie decyzji wskazał, że orzeczony nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części winien być zredagowany poprawnie, tj. precyzyjnie i w sposób nie nasuwający wątpliwości co do zakresu obowiązku nałożonego decyzją. Odnosząc się do treści odwołania DWINB wskazał, że żaden z powszechnie obowiązujących przepisów prawnych nie nakłada na organy nadzoru budowlanego stopnia powiatowego obowiązku konkretyzacji postanowienia nakładającego na stronę obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, w sposób wskazany przez pełnomocnika skarżących we wniesionym środku zaskarżenia. Zauważył dodatkowo, że B.i J.G.od dnia 5 lutego 2018 r. byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, od którego należy oczekiwać znajomości procedury legalizacyjnej. Adwokaci są podmiotami profesjonalnymi z założenia dysponującymi zawodową wiedzą nie tylko o ciążących na nich obowiązkach i przysługujących uprawnieniach, ale co do obowiązujących unormowań postępowania administracyjnego i obowiązujących regulacji procesowych. Z decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W.z dnia [...] r., nie zgodzili się B.i J.G. W skardze z dnia 30 września 2019 r. zarzucili zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego prowadzącą do sprzecznych ustaleń z rzeczywistym stanem faktycznym sprawy poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady słusznego interesu strony oraz w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji z uwagi na brak odniesienia się do zarzutów skarżącego dotyczących niedostatecznego sprecyzowania w zakresie obowiązku przedłożenia dokumentów, których organ I instancji domagał się od skarżących w postanowieniu [...]; 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady słusznego interesu strony oraz prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji w szczególności poprzez brak uwzględnienia okoliczności, że strony nie są w stanie przedstawić żądanych dokumentów, w szczególności zaświadczenia Burmistrza S. o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z uwagi na toczący się konflikt związany z postępowaniem Burmistrza S. w sprawie zakazu prowadzenia działalności na spornym terenie i w konsekwencji brak zawieszenia postępowania; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez wskazanie stronom zbyt krótkiego terminu do realizacji nałożonych na nie obowiązków, biorąc pod uwagę okres świąteczno-noworoczny oraz prowadzenie przez Burmistrza S. postępowania w sprawie likwidacji prowadzonej działalności jako rzekomo niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowalnego, poprzez nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu odwołania, że w postanowieniu organu I instancji nr [...] z dnia [...] r. brak było konkretnego przedstawienia jakich dokumentów organ domagał się od skarżących. W skardze wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji; 2) zasądzenie rzecz skarżących od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących głównie powtórzył argumentację odwołania. W treści motywów podtrzymał stanowisko dotyczące wadliwości postanowienia organu, wskazując, że organ nie dokonał prawidłowej konkretyzacji normy wynikającej z art. 48 Prawa budowlanego. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę z dnia 29 października 2019 r. D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W.wniósł o oddalenie skargi. Organ w uzasadnieniu wskazał, że nie znalazł podstaw do uchylenia własnego rozstrzygnięcia, a wyczerpujące merytoryczne uzasadnienie zostało zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i wydanie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę dla wydania kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186; dalej: "Prawo budowalne"). W art. 28 ust. 1 Prawo budowlane wprowadza podstawową dla procesu inwestycyjnego zasadę, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Z kolei przepis art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane przesądza, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Od zasady, że obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega rozbiórce ustawodawca przewidział wyjątek, wskazany w ust. 2 art. 48, dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Przepis ten stanowi, iż jeżeli budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: (a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo (b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada się obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie ww. obowiązków stosuje się przepis ust. 1 (ust 4 art. 48). Takie postanowienie zostało wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Ś. w dniu [...] r. nr [...]. Nałożono nim na skarżących obowiązek przedłożenia zaświadczenia Burmistrza S. o zgodności budowy wiaty z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 Prawa budowalnego. W postanowieniu została zawarta informacja, że w razie niespełnienia w terminie określonych postanowieniem obowiązków organ obligatoryjnie wyda nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika zatem jednoznacznie, że w stosunku obiektów budowlanych (lub ich części), na budowę których wymagane jest wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę, a wzniesionych bez zachowania tego wymogu, organy mają obowiązek wdrożenia trybu likwidacji samowoli budowlanej, a wydane w tym trybie rozstrzygnięcia nie zapadają na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany i nie jest zależna od woli organu lub inwestora (tak m.in. WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 3 marca 2011 r., II SA/Bk 694/10, NSA w wyroku z 26 lutego 2013r. II OSK 2050/11, oba dostępne w CBOSA). Obowiązek nakazu rozbiórki może być jednak orzeczony dopiero po bezskutecznym przeprowadzeniu postępowania zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej. Ustawodawca nie wprowadził bowiem żadnych dodatkowych warunków wydania nakazu rozbiórki i nie uzależnił wydania decyzji od innych przesłanek niż nieprzedłożenie wymaganych dokumentów. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że istniejąca wiata usytuowana w narożu działki nr [...] przy ul. S. w G., w sąsiedztwie działek nr [...] i [...], wraz z zamontowanymi na fundamencie urządzeniami służącymi do produkcji wyrobów z kamienia została wybudowana bez wymaganego pozwolenia, co uzasadniało wszczęcie legalizacyjnego. W tych okolicznościach, skoro inwestor nie posiadał wymaganego pozwolenia na budowę wiaty, organ nadzoru budowlanego, prawidłowo zastosował procedurę legalizacyjną określonej w art. 48 Prawa budowalnego i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Stosownie do art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, obliguje organ do działania określonego w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia dotyczącego budowy. Brak spełnienia obowiązków nałożonych na skarżących powołanym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] jest oczywisty i bezsporny. Postanowienie nr [...] zakreślało termin wykonania obowiązków do dnia 31 stycznia 2019 r. Pismem z dnia 31 stycznia 2019 r. pełnomocnik stron wniósł o przedłużenie terminu do dnia 30 marca 2019 r. Na uzasadnienie wniosku wskazał, że strona nie ma wpływu na przygotowanie dokumentacji, która wymaga wiadomości specjalnych oraz uprawnień budowlanych. Wyjaśnił, że skarżący dokonali zlecenia prac w przygotowaniu dokumentacji rzeczoznawcy budowalnemu, który z uwagi na mnogość zleceń i okres świąteczny nie był w stanie przygotować dokumentacji we wskazanym terminie. Do akt sprawy nie wpłynęły żadne dokumenty, które byłyby spełnieniem obowiązków nałożonych postanowieniem nr [...] r. Pismem z dnia 18 kwietnia 2019 r. organ poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy celem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Kolejno w dniu 27 maja 2019 r. PINB w Ś.wydał decyzję nr [...] nakazującą rozbiórki wiaty. Dopiero na etapie odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę, pełnomocnik stron wskazał, że obowiązki z postanowienia nr [...] zostały niedostatecznie sprecyzowane. Zarzucił organowi brak konkretnego przedstawienia jakich dokumentów organ się właściwie domagał. Zarzut ten jest również zarzutem skargi. Mając na uwadze treść wniosku pełnomocnika skarżących z dnia 31 stycznia 2019 r. należy wskazać, że zarzut odwołania i skargi stoi w sprzeczności z tym, że skarżący dokonali zlecenia prac dotyczących przygotowania dokumentów, tak aby wykonać obowiązki nałożone postanowieniem z dnia [...] r. W tym zakresie Sąd w pełni podziela argumentację organu II instancji, że brak jest przepisów, które nakazywałyby organowi konkretyzację postanowienia nakładającego na stronę obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Ponadto w skardze strony zarzucają organowi II instancji brak odniesienia się do zarzutu odwołania w tym zakresie. Wskazać należy, że ósma strona uzasadnienia zaskarżonej decyzji została poświęcona właśnie temu zarzutowi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zakresie wskazania zbyt krótkiego terminu do realizacji obowiązków, należy zauważyć, że w odpowiedzi na wniosek z dnia 31 stycznia 2019 r. organ poinformował strony, że sprawa zostanie zakończona do dnia 31 maja 2019 r. Jednak mimo upływu przedłużonego terminu, jaki zakreśliły sobie strony (do dnia 30 marca 2019 r.) do akt nie wpłynęły żadne dokumenty stanowiące wykonanie postanowienia nr [...] z dnia [...] r. Nie zasługuje na uznanie również zarzut skargi dotyczący braku uwzględnienia okoliczności, że strony nie są w stanie pozyskać żądanych dokumentów, a w szczególności zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazali na konflikt z burmistrzem w kwestii zakazu prowadzenia działalności na spornym terenie. Jak wynika z akt sprawy PINB w Ś.ustalił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S.z dnia [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszarów wiejskich dla części północno- zachodniej gminy Strzegom obejmującej wsie: G., G. G., R., G., W., Ż., K. i Ż.. Teren działki w planie został określony symbolem 2MU4 - przeznaczenie podstawowe terenu zabudowa mieszkaniowo-usługowa, w ramach której dopuszcza się lokalizacje budynków mieszkalnych wielorodzinnych i jednorodzinnych, mieszkalno-usługowych i usługowych. Dopuszczone planem miejscowym przeznaczenie uzupełniające dla rzeczonej nieruchomości to prowadzenie działalności związanej z obsługą kamieniarstwa. Wobec powyższego słuszne jest stwierdzenie, że skarżący nie mogą otrzymać zaświadczenia o zgodności budowy z planem, gdyż funkcja produkcyjna jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Taka sytuacja nie stanowi żadnej z wymienionych w art. 97 § 1 k.p.a. przesłanek zawieszenia postępowania. Mając uwadze przedstawione okoliczności, wskazać należy, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały oceny w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło