II SA/Wr 75/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-04-07
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Halina Kremis, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu sąsiadującego z lokalem, w którym prowadzone są roboty budowlane ingerujące w nieruchomość wspólną, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wykonania obowiązku doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem?Ratio decidendi
Właściciel lokalu sąsiadującego z lokalem, w którym prowadzone są roboty budowlane ingerujące w nieruchomość wspólną, posiada indywidualny interes prawny i tym samym przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wykonania obowiązku doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie odwoławcze z powodu braku przymiotu strony u skarżącej, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca A.B. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie wykonania obowiązku doprowadzenia robót budowlanych w lokalu nr 7 do stanu zgodnego z prawem. Roboty te ingerowały w nieruchomość wspólną budynku, a skarżąca jest właścicielką sąsiadującego lokalu nr 5, który doznał uszkodzeń wskutek prowadzonych robót. Organ II instancji uznał, że skarżąca nie ma przymiotu strony i umorzył postępowanie odwoławcze.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. - po rozpatrzeniu odwołania A.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. z dnia [...]r. o znaku: [...], stwierdzającej wykonanie obowiązku nałożonego decyzją PINB Nr [...] z dnia 16 października 2008r. nakazującą inwestorowi: Spółce A z/s we W., R.C. de B., ul. [...] wykonanie określonych czynności i robót, mających na celu doprowadzenie rozpoczętych robót budowlanych w lokalu nr 7 przy ul. [...] w L. do stanu zgodnego z obowiązującym prawem - umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że PINB dla miasta L., z uwagi na pismo firmy A.Z.N. ul. [...] - zarządcy budynku przy ul. [...] w L., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonywanych robót budowlanych w mieszkaniu nr 7, stanowiącym własność firmy Spółki A z/s we W.. W dniu 5 sierpnia 2008r. przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono, że w lokalu mieszkalnym nr 7 prowadzone są roboty budowlane, polegające m.innymi na wykonaniu otworu drzwiowego pomiędzy kuchnią a pokojem, wykonaniu bruzd i przebicia w ścianach konstrukcyjnych kuchni, pokojach w tym w kominach, zdemontowaniu piecy kaflowych, zerwaniu w kuchni podłogi z desek i wykonaniu rozprowadzenia instalacji c.o., wodno-kanalizacyjnej oraz gazowej, wymianie fragmentu drewnianego stropu nad pokojem /zamontowanie dwóch dodatkowych belki do istniejącej konstrukcji/. W tak kształtującym się stanie faktycznym organ I instancji postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2008r. nakazał inwestorowi wstrzymanie samowolnie wykonywanych robót budowlanych oraz dostarczenie inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z ekspertyzą techniczną dotyczącą wykonanych robót oraz ich wpływu na elementy konstrukcji budynku. W przedłożonej przez inwestora ekspertyzie, opracowanej przez mgr inż. P.B. stwierdzono, że przeprowadzone prace i przyjęte rozwiązania zmian w mieszkaniu, jak również jego obecny stan techniczny pozwalają na bezpieczne jego użytkowanie i nie mają wpływu na pozostałą konstrukcję budynku. W ekspertyzie opracowanej przez B.G. wykazano czynności i roboty budowlane do wykonania, które mają na celu doprowadzenie rozpoczętych prac budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Mając na względzie powyższe, organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia 16 października 2008r. nakazał inwestorowi wykonać określone czynności i roboty, mające na celu doprowadzenie rozpoczętych prac budowlanych do stanu zgodnego z obowiązującym prawem tj.:
– całkowicie zdemontować rury instalacji centralnego ogrzewania, instalacji wody zimnej oraz wody ciepłe, a także kanalizacji sanitarnej ułożone w podłogach i poprowadzić nad podłogą,
– przesunąć kocioł co/cw,
– zamontować grzejniki c.o.,
– wykonać dodatkową wentylację w łazience,
– zdemontować rury grzejne ułożone w bruzdach w ścianach kominowych, bruzdy zamurować zaprawą cementową i ułożyć nowe rury c.o. nad tynkiem.
Roboty powyższe należało wykonać zgodnie z dokumentacją zawartą w inwentaryzacji wykonanych robót instalacyjnych wraz z ekspertyzą techniczną, opracowaną przez B.G..
W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, wniesionego przez A.B., decyzją z dnia [...]r., Nr [...] WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W dniu 2 lipca 2009r. pełnomocnik inwestora I.R. złożyła w PINB dla miasta L. zawiadomienie o zakończeniu nakazanych robót budowlanych. Dnia 13 lipca 2009r. przedstawiciele organu I instancji przeprowadzili kontrolę przedmiotowych robót, która potwierdziła zgodność wykonanych prac z zatwierdzoną dokumentacją i wprowadzonymi na podstawie art. 36a Prawa budowlanego zmianami nieistotnymi oraz z oświadczeniem B.G. nadzorującego powyższe prace. W konsekwencji tegoż, organ l instancji decyzją Nr [...] z dnia [...]r. stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego opisaną wyżej decyzją z dnia 16 października 2009r. nakazującą inwestorowi wykonanie określonych czynności i robót, mających na celu doprowadzenie rozpoczętych robót budowlanych w lokalu nr 7 przy ul. [...] w L. do stanu zgodnego z obowiązującym prawem.
Decyzja powyższa w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia została oprotestowana przez A.B., która wniosła odwołanie. WINB w wyniku rozpoznania odwołania wydał decyzję Nr [...] z dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję organu l instancji. W/w decyzja została zaskarżona do WSA we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Wr 614/09 uchylił decyzję l i II instancji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ l instancji, mając na uwadze zalecenia zawarte w wyroku Sądu, podjął czynności zmierzające do ustalenia aktualnego kręgu stron postępowania. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że Zarządcą nieruchomości (Aneks Nr [...] z dnia 16 listopada 2009r. do umowy zlecenia zarządzania nieruchomością) jest firma Spółki B w L., ul. [...], [...] L.. Wspólnota mieszkaniowa natomiast jest reprezentowana przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...], który na podstawie Uchwały Nr [...] z 16 listopada 2009r. w sprawie zmian w Zarządzie Wspólnoty tworzą I.R. i W.W. oraz na podstawie Uchwały Nr [...] z 15 września 2010r. również A.Z.-K..
Zawiadomieniem nr [...] z dnia 4 sierpnia 2010r. poinformowano zainteresowane strony o ponownej wizji lokalnej w mieszkaniu nr 7. O powyższej wizji poinformowano również A.B. właścicielkę mieszkania nr 5. Przeprowadzona w dniu 19 sierpnia 2010r. ponowna wizja, potwierdziła wykonanie nakazu zawartego w decyzji z dnia 16 października 2008r. W trakcie wizji przedstawiciel Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej oraz przedstawiciel Zarządcy budynku, nie wnieśli żadnych uwag do wykonanych robót budowlanych w przedmiotowym mieszkaniu. W dniu 15 września 2010r. z aktami sprawy zapoznała się A.Z.-K. - przedstawiciel Zarządu Wspólnoty i A.B., które w dniu 17 września 2010r. wniosły uwagi na piśmie. Uwagi zawarte w pismach dotyczyły m.in. braku pozwolenia na budowę, zgody współwłaścicieli budynku na zmianę funkcji pomieszczeń i rozprowadzenie instalacji wod.-kań. c.o./c.w. w podłodze mieszkania oraz uszkodzenia stropu międzykondygnacyjnego.
Kolejną decyzją z dnia [...]r., znak [...] organ I instancji stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego decyzją PINB Nr [...] z dnia 16 października 2008r. nakazującą inwestorowi wykonanie określonych czynności i robót, mających na celu doprowadzenie rozpoczętych robót budowlanych w lokalu nr 7 przy ul. [...] w L. do stanu zgodnego z obowiązującym prawem.
Od decyzji tej odwołanie wniosła A.B..
Organ odwoławczy po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu z uwagi na brak przymiotu strony podmiotu skarżącego. Art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. uprawnia organ odwoławczy do podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Ponieważ przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, w każdej indywidualnej sprawie przyczyny bezprzedmiotowości postępowania należy poszukiwać z uwzględnieniem treści art. 105 k.p.a.. Bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego będzie miała miejsce wtedy, gdy strona skutecznie cofnie odwołanie (art. 137 k.p.a.), jak i wówczas, gdy organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1 k.p.a.). Wypełnia to przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Inne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania przed pierwszą instancją nie będą tu miały zastosowania (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 606/08). Powyższe oznacza, że jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdzi, że jednostka ta nie posiada jednak w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego (obowiązku), zobligowany jest do umorzenia postępowania odwoławczego (por. uchwała NSA z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98).
Ponadto WINB wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenia sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mając na uwadze wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Wr 614/09 wydany w niniejszej sprawie, organ stwierdził, że A.B. nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. Stosownie bowiem do postanowień art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2009r. (sygn. akt II OSK 616/08) powyższy przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. i może mieć zastosowanie wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Natomiast postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane nie jest takim postępowaniem, a zatem przymiot strony winien być określony zgodnie z art. 28 k.p.a.. Ujęcie strony określone w tymże przepisie proceduralnym jest bardzo obszerne, z uwagi na pojęcie interesu prawnego stanowiącego jego element konstrukcyjny. Tak w literaturze jak i w orzecznictwie przyjmuje się, iż interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny, a nadto powinien być oparty na normach prawa administracyjnego materialnego. W sytuacji zaś, gdy określony podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem konkretnej sprawy, ale brak jest przepisu prawa materialnego uzasadniającego takie zainteresowanie, to wówczas mamy do czynienia jedynie z interesem faktycznym, który nie uprawnia do uznania za stronę.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ II instancji wskazał, że z uwagi na fakt, iż w badanym przypadku mamy do czynienia z robotami budowlanymi ingerującymi w nieruchomość wspólną stronami postępowania są wspólnota mieszkaniowa i inwestor. Jak bowiem wskazano w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Wr 614/09 "właściciel lokalu, należący do wspólnoty mieszkaniowej, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, nie ma przymiotu strony w sprawie nałożenia, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, które to roboty wykonane zostały przez właściciela innego lokalu położonego w tym samym budynku, jeśli przedmiotem robót był lokal inwestora i części budynku należące do nieruchomości wspólnej. Przymiot strony posiada, obok inwestora, wspólnota mieszkaniowa". Innymi słowy właściciel lokalu, w którym nie wykonano robót budowlanych, należący do wspólnoty mieszkaniowej, nie ma własnego, odrębnego interesu prawnego, a w konsekwencji nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym robót budowlanych wykonanych w części budynku należącej do nieruchomości wspólnej, a prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 3/10). W konsekwencji zasadnym jest w ocenie organu odwoławczego - uznanie, że toczące się w niniejszej sprawie przed organami nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne nie dotyczy interesu prawnego (obowiązku) A.B.. Wobec tego organ II instancji nie rozpoznał zarzutów odwołania w sposób merytoryczny, gdyż stosownie do zapisu art. 127 k.p.a., odwołanie służy wyłącznie stronie postępowania. Brak przymiotu strony uniemożliwia uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 173/09).
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła A.B., zarzucają zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. polegające na tym, że wbrew wyraźnym w tych przepisach zasadom uwzględniania słusznego interesu strony i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych, organ II instancji w takim samym przedmiotowo postępowaniu administracyjnym dotyczącej "samowoli budowlanej" najpierw uznał skarżącą za stronę postępowania i rozpoznał jej odwołanie od decyzji organu I instancji, a następnie po ponownym rozpoznaniu sprawy - odmówił jej prawa strony. Ta zmienność poglądu – zdaniem skarżącej – nie łączyła się z dogłębną analizą zebranych w sprawie dowodów, z których wynika, że roboty w lokalu nr 7 bezpośrednio oddziaływują na lokal nr 5 należący do skarżącej i pogarszają stan techniczny Jej mieszkania. W kwestii tej organ I instancji ograniczył się jedynie do zacytowania treści orzeczenia WSA we Wrocławiu. Ponadto – w ocenie skarżącej - bezzasadnie przyjęto, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe, podczas gdy skarżąca jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., albowiem posiada interes prawny wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia, wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali.
Skarżąca zarzuciła także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ustawy o własności lokali, w oparciu o który przyjęto że skarżąca jako właścicielka lokalu nr 5 przy ul. [...] w L. nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawie nałożenia na podstawie art. 51 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jeśli przedmiotem robót był lokal inwestora i części budynku należące do (inwestora) nieruchomości wspólnej, podczas gdy z zebranych dowodów w sprawie wynika, że przedmiotem robót w lokalu inwestora były także części budynku należące wyłącznie do skarżącej – sufity, ściany działowe, sztukaterie i inne, które zostały naruszone i uszkodzone przez inwestora mieszkania nr 7. Tym samym Wspólnota Mieszkaniowa nie była uprawniona do reprezentowania skarżącej.
Podnosząc powyższe zarzuty, A.B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc dodatkowo, że organ II instancji bezpodstawnie uchylił się od merytorycznego rozpoznania odwołania skarżącej, powołując się jedynie na niektóre orzeczenia sądów administracyjnych, które są niekorzystne dla skarżące, a pominął te orzeczenia, które przyznają właścicielowi lokalu, w sytuacji gdy wykaże swój indywidualny interes prawny, prawo do występowania w charakterze strony postępowania administracyjnego. Skarżąca powołała się w tym miejsc na wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 1269/08, w którym stwierdzono, że "ocenie organu podlegać powinno, czy właściciel wyodrębnionej nieruchomości lokalowej – sąsiadującej w pionie z taką samą nieruchomością, w której prowadzi się roboty budowlane (a w konsekwencji postępowanie w ramach nadzoru budowlanego) był w stanie wykazać, że doszło do negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość poprzez dopuszczenie się do realizacji określonych samowolnych robót budowlanych. Nadto w tej kwestii – zdaniem skarżącej – należy powołać wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2007r. (sygn. akt II OSK 1648/06), w którym stwierdza się, że "jeżeli członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój indywidualny własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł występować jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota". Zdaniem skarżącej, skoro roboty budowane w mieszkaniu inwestora bezpośrednio oddziaływują na pogorszenie się stanu technicznego mieszkania skarżącej, to tym samym jej interes prawny jest ewidentny, a zatem powinna uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym jako strona. Błędne jest zatem stanowisko organu II instancji, że tylko wspólnota mieszkaniowa może byś stroną w niniejszym postępowaniu, gdyż narusza to art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali. Wspólnota mieszkaniowa mogłaby wystąpić w sprawie jako strona tylko i wyłącznie wtedy gdy remont dotyczył części wspólnych budynku, które nie służą wyłącznie do użytku skarżącej. Jak zauważyła A.B. sufit i ściany działowe w jej mieszkaniu służą do wyłącznego Jej użytku.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwana dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a..
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Badając pod względem legalności zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, Sąd stwierdził naruszenie przepisów procedury administracyjnej, które dało podstawę do jej uchylenia.
Należy zauważyć, że podstawą prawną decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] jest przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.. Badając pod kątem zastosowania tego artykułu przez organ odwoławczy, Sąd doszedł do przekonania, że doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 28 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a naruszenie to zaś mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten uprawnia organ odwoławczy do podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Ponieważ cyt. wyżej przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, w każdej indywidualnej sprawie przyczyny bezprzedmiotowości postępowania należy poszukiwać z uwzględnieniem treści art. 105 k.p.a..
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego będzie miała miejsce wtedy, gdy strona skutecznie cofnie odwołanie (art. 137 k.p.a.), bądź jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1 k.p.a.). Okoliczności te niewątpliwie wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Inne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania przed pierwszą instancją nie będą tu miały zastosowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 615).
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu z uwagi na fakt, że A.B. – wnosząca odwołanie - nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia 16 października 2008r., Nr [...], nakazującą inwestorowi: Spółce A z/s we W., R.C. de B., ul. [...] wykonanie określonych czynności i robót, mających na celu doprowadzenie rozpoczętych robót budowlanych w lokalu nr 7 przy ul. [...] w L. do stanu zgodnego z obowiązującym prawem. Zdaniem organu odwoławczego - powołującego się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Wr 614/09 - skoro w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z robotami budowlanymi ingerującymi w nieruchomość wspólną, stronami postępowania są jedynie wspólnota mieszkaniowa i inwestor,.
Zauważyć należy, że w powołanym wyżej wyroku z dnia 7 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Wr 614/09, Sąd stwierdził jedynie, że ponieważ wykonywane przez inwestora prace budowlane niewątpliwie ingerowały w nieruchomość wspólną (prace bowiem obejmowały bowiem elementy sieci kanalizacyjnej wodociągowej, ingerowały także w elementy konstrukcyjne budynku (stropy, ściany nośne), które niewątpliwie wchodzą w skład nieruchomości wspólnej), to przymiot strony posiada wspólnota mieszkaniowa, która została pominięta w prowadzony postępowaniu.
Wprawdzie w wyroku tym Sąd równocześnie wskazał, że "właściciel lokalu, należący do wspólnoty mieszkaniowej, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, nie ma przymiotu strony w sprawie nałożenia, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, które to roboty wykonane zostały przez właściciela innego lokalu położonego w tym samym budynku, jeśli przedmiotem robót był lokal inwestora i części budynku należące do nieruchomości wspólnej", tym niemniej – wbrew stanowisku organu odwoławczego, Sąd w omawianym wyroku nie zakwestionował przymiotu strony postępowania A.B..
Wskazać należy, że każdy właściciel lokalu stanowiącego w myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali /Dz. U, z 2000r., Nr 80, poz.903 ze zm./ odrębną nieruchomość, może mieć również swój własny (zindywidualizowany) interes prawny podlegający ochronie. Jeśli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny interes prawny, to występuje jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której występuje także wspólnota mieszkaniowa.
Wsparciem dla prezentowanego wyżej stanowiska przez skład orzekający w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Sądu w opisanym wyżej wyroku z dnia 7 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Wr 614/09, mocą którego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję WINB we W. z dnia [...]r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB dla Miasta L. z dnia [...]r., Nr [...], w konsekwencji czego Sąd uwzględnił wniesioną przez A.B. skargę na opisaną wyżej decyzję. Oznacza to, że wydając takiej treści rozstrzygnięcie Sąd przyjął, że A.B. posiada przymiot strony /art.50 § 1 p.p.s.a./, jako, że w przeciwnym bowiem razie skarga zostałaby przez Sąd oddalona. Zgodnie zaś z art. 50 § 1 p.p.s.a. - uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty został pogląd, podzielany w pełni przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że pojęcie "interes prawny" użyty w art. 50 § 1 p.p.s.a. obejmuje swoim zakresem pojęcie interesu prawnego z art. 28 k.p.a. /por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 704/09, - Lex nr 595483, wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2007, sygn. akt I OSK 1387/07 - LEX nr 365847/.
Uwzględniając powyższe oraz treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, należało stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca jako właściciel lokalu nr 5, sąsiadującego bezpośrednio z lokalem nr 7 w budynku przy ul. [...] w L. ma przymiot strony w toczącym się postępowaniu w sprawie wykonanie określonych czynności i robót mających na celu doprowadzenie robót budowlanych w lokalu nr 7 /położonym bezpośrednio nad lokalem skarżącej/ do stanu zgodnego z obowiązującym prawem. Zdaniem składu orzekającego za powyższym przemawiają m.in. ustalenia /fotografie/ poczynione w trakcie oględzin lokalu mieszkalnego skarżącej - przeprowadzonych w dniu 30 września 2010r. w związku z prowadzonymi robotami w mieszkaniu powyżej, tj. nr 7. Oględziny te niewątpliwe wykazały w lokalu mieszkalnym skarżącej liczne ślady zalania sufitów oraz ścian, jak i zarysowania i pęknięcia na sztukaterii pod sufitem, a także zarysowania na suficie.
Odnosząc się zaś do powołanego przez WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroku z dnia 21 września 2010r. sygn. akt II SA/Wr 3/10, należy zauważyć, że zapadł on w innych okolicznościach faktycznych, tym samym w odmiennym stanie faktycznym, co oznacza, że zawarte tam tezy nie mogły znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, wbrew twierdzeniu organu odwoławczemu, w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła podstawa do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. I i II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło