II SA/Wr 816/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-02-05

Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Olga Białek, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić termin wykonania obowiązku nałożonego decyzją nakazującą usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego, na podstawie art. 155 k.p.a., gdy kolejne wnioski o przedłużenie terminu nie są poparte konkretnymi działaniami i przemawia za tym interes społeczny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić terminu wykonania obowiązku nałożonego decyzją na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. w trybie art. 155 k.p.a., jeżeli kolejne wnioski o przedłużenie terminu nie są poparte konkretnymi działaniami, a interes społeczny przemawia za jak najszybszym usunięciem stwierdzonych nieprawidłowości. Znaczne wydłużanie terminów wykonania nakazów, zwłaszcza gdy dotyczą one zagrożenia dla życia, zdrowia lub bezpieczeństwa, jest sprzeczne z interesem społecznym i nie może być uznane za słuszny interes strony.
Stan faktyczny
Spółka P. SA wnioskowała o przedłużenie terminu wykonania obowiązków nałożonych decyzją z 2018 r. nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym części magazynowej obiektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego (PINB i DWINB) odmówiły zmiany terminu, uznając, że kolejne przedłużenia są sprzeczne z interesem społecznym i nie służą słusznemu interesowi strony. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr 894/2025 w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia oraz nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu oddala skargę w całości. Decyzją z 26.08.2025 r. (nr 894/2025), Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), po rozpoznaniu odwołania P. SA, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej: PINB) z 02.07.2025 r. (nr 1424/2025), którą odmówiono zmiany ostatecznej decyzji tego organu z 07.11.2018 r (nr 2218/2018), zmienionej decyzjami z: 28.05.2021 r. (nr 1354/2021), 09.06.2022 r. (nr 1199/2022) oraz 05.04.2023 r. (nr 630/2023) w zakresie terminu wyznaczonego na wykonanie obowiązku (tj. pozostałych do wykonania robót budowlanych w części magazynowej), poprzez jego przedłużenie do 31.12.2025 r. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z 07.11.2018 r. PINB nakazał P. – właścicielowi budynku położonego na terenie nieruchomości przy ul. [...] we W. (dz. nr [...]) usunięcie zagrożenia i występujących nieprawidłowości w stanie technicznym, w obrębie części magazynowej poprzez: 1) wymianę zniszczonych oraz naprawę i poprawne połączenie elementów konstrukcji głównej więźby dachowej, 2) odtworzenie wspornika kamiennego, na którym opiera się konstrukcja głównej więźby dachowej, 3) odtworzenie elementów więźby dachowej rampy południowej i północnej, 4) wymianę zniszczonego deskowania oraz pokrycia dachowego nad całym obiektem oraz rampami, 5) wymianę obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych, 6) wymianę instalacji odgromowej - w terminie 9 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna; 7) uzupełnienie ubytków szklenia w naświetlach stalowych, 8) wykonanie remontu z wymianą uszkodzonych elementów rampy towarowej i kolejowej, 9) wymianę zniszczonych bali podłogowych wewnątrz budynku, 10) naprawę posadzki betonowej, 11) przemurowanie fragmentów murów, w których występują ubytki - w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzja nie została zaskarżona. W dnia 01.10.2019 r. do PINB wpłynął wniosek P. SA o zmianę terminu wykonania obowiązku wynikającego z decyzji 07.11.2018 r. i przesuniecie go do 31.12.2021 r. Decyzją z 18.02.2020r. PINB odmówił przedłużenia terminu wykonania nakazu. W dniu 23.12.2020 r. wpłynął kolejny wniosek P. SA o przedłużenie terminu realizacji nakazu do 31.12.2021r. Decyzją z 28.05.2021 r. PINB zmienił swoją ostateczną decyzję z 07.11.2018 r. w zakresie terminu wyznaczonego na wykonanie obowiązków, poprzez jego przedłużenie do 31.12.2021r. W dniu 23.12.2021 r. wpłynął kolejny wniosek P. SA o zmianę terminu realizacji nakazu poprzez jego przedłużenie do 31.12.2022 r. Decyzją z 09.06.2022 r. PINB zmienił swoją decyzję z 07.11.2018r., zmienioną decyzją z 28.05.2021 r. w zakresie terminu wyznaczonego na wykonanie obowiązku i przedłużył go do 31.12.2022 r. W dniu 16.12.2022r. P. SA ponownie wystąpiła z wnioskiem o zmianę terminu realizacji nakazu do 31.12.2023 r. Decyzją z 05.04.2023r. PINB zmienił decyzję z 07.11.2018r., zmienioną decyzją z 28.05.2021 r. oraz decyzją z 09.06.2022 r. w zakresie terminu wyznaczonego na wykonanie obowiązku i przedłużył go do 31.12.2023 r. W dniu 28.12.2023 r. wpłynął kolejny wniosek P. SA o prolongatę terminu wykonania obowiązków do dnia 31.12.2024 r. Pismem z 25.01.2024 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany swojej ostatecznej decyzji z 07.11.2018 r. - w zakresie terminu wykonania obowiązku i przedłużenia go do 31.12.2024 r. W dniu 31.12.2024 r. do PINB wpłynął wniosek P. SA o zmianę terminu wykonania obowiązków nałożonych decyzją z 07.11.2018r. do 31.12.2025 r. Zawiadomieniem 15.04.2025 r. PINB poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany ostatecznej decyzji 0 7.11.2018 r. zainicjowanym wnioskiem z 31.12.2024 r. Następnie decyzją z 16.04.2025 r. PINB umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany swojej ostatecznej decyzji 07.11.2018 r. - w zakresie przedłużenia terminu wykonania obowiązku do 31.12.2024 r. W wyniku rozpoznania odwołania DWINB decyzją z 27.05.2025 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z 05.06.2025r. PINB połączył sprawy z wniosków P. SA z 23.12.2023r. oraz 30.12.2024 r. do rozpoznania w jednym postępowaniu. Następnie opisaną na wstępie decyzją z 02.07.2025 r., wydaną na podstawie art. 155 k.p.a., PINB odmówił zmiany ostatecznej decyzji tego organu z 07.11.2018r., zmienionej decyzjami z: 28.05.2021 r., 09.06.2022 r., 05.04.2023 r. - w zakresie terminu wyznaczonego na wykonanie obowiązku (tj. pozostałych do wykonania robót budowlanych części magazynowej), poprzez jego przedłużenie do 31.12.2025 r. PINB stwierdził w podjętym rozstrzygnięciu, że za zmianą decyzji we wnioskowanym zakresie nie przemawia interes społeczny, jak również nie można mówić o interesie strony, któremu można by przypisać miano słusznego. Przeciwnie – zdaniem PINB – interes społeczny przemawia za tym, aby stan niezgodny z prawem został jak najszybciej usunięty, tym bardziej, że nałożone obowiązki nie są wysoce skomplikowane. Wskazano, że przedłużenie terminu realizacji nakazu stawiałoby P. SA w uprzywilejowanej pozycji względem innych podmiotów, które również jako właściciele obiektów są adresatami nakazów i wobec których niejednokrotnie podejmowane są czynności egzekucyjne. PINB podniósł, że decyzja z 2018 r. była już zmieniana, dzięki czemu strona i tak miała więcej czasu na realizację nakazu, niż przewidywał to pierwotny termin. Wskazano również, że przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 u.p.b., będące podstawą decyzji nakazowej z 2018 r., przewidują określenie przez organ terminu wykonania obowiązku. PINB uznał za sprzeczne z tym przepisem cykliczne przedłużanie terminu realizacji nakazu, przy w zasadzie niezmienionym stanie faktycznym i prawnym. Obowiązek staje się wówczas w istocie bezterminowy. Ponadto organ zauważył, że kolejne wnioski spółki o przedłużenie terminu były składane przy coraz bardziej lakonicznej i słabej argumentacji. Odwołanie od tej decyzji wniosła P. SA zarzucając PINB naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: a). art 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co poskutkowało błędnym przyjęciem, jakoby prolongata terminu na wykonanie decyzji administracyjnej byłaby sprzeczna z interesem społecznym i słusznym interesem strony, a także że prolongacie terminu sprzeciwiają się przepisy szczególne, a w konsekwencji odmową prolongaty, b). art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, co poskutkowało błędnym przyjęciem, jakoby prolongata terminu na wykonanie decyzji administracyjnej byłaby sprzeczna z interesem społecznym i słusznym interesem strony, a także że prolongacie terminu sprzeciwiają się przepisy szczególne, a w konsekwencji odmową prolongaty, c). art. 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak dokonania zmiany ostatecznej decyzji w zakresie terminu wykonania wynikających z niej nakazów przez spółkę. w sytuacji, gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki zmiany decyzji ostatecznej, o których mowa w art 155 k.p.a. Ponadto zarzucono organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 u.p.b, poprzez zastosowanie w sytuacji, kiedy nie powinny zostać zastosowane i niezasadne przyjęcie, że prolongata terminu na wykonanie decyzji administracyjnej w istocie doprowadzi do bezterminowości obowiązku, a w konsekwencji odmowę prolongaty. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzją, DWINB wskazał, że z treści art. 155 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może uchylić bądź zmienić decyzję ostateczną jedynie, jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: a) postępowanie w sprawie indywidualnej zostało zakończone decyzją ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo; strona wyraziła zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji; uchyleniu lub zmianie decyzji nie sprzeciwiają się przepisy szczególne; b) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Brak którejkolwiek z tych przesłanek czyni zmianę decyzji w trybie z art. 155 k.p.a. niedopuszczalną. DWINB wskazał przy tym, że samo określenie "słuszny interes strony", aczkolwiek niezdefiniowane, wskazuje, że nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc o chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. W przypadku postępowań dotyczących stanów technicznych zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony, to doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu technicznego zgodnego z prawem (umożliwiającego właściwe i bezpieczne użytkowanie takiego obiektu) oraz wyeliminowanie zagrożeń w nim występujących. Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy, DWINB stwierdził, że zmiana terminu ustalonego w sposób racjonalny byłaby sprzeczna z racją zastosowanej normy prawnej. DWINB podkreślił, że decyzja objęta wnioskiem spółki została wydana w 2018 r. (tj. prawie 7 lat temu), a obowiązki w niej wskazane powinny zostać zrealizowane najpóźniej w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Tymczasem PINB już trzykrotnie zmieniał swoją ostateczną decyzję w zakresie terminu wyznaczonego na ich wykonanie (w 2021 r., 2022r. oraz 2023r.), a odwołująca się spółka złożyła dwa kolejne wnioski o jego prolongatę (połączone aktualnie w jedno postępowanie) do dnia 31.12.2025 r. Wnioski z grudnia 2023 r. i z grudnia 2024 r. wskazują, że w 2024 r. zabezpieczono środki finansowe na ich realizację oraz iż w związku z priorytetowym przeznaczeniem środków budżetowych na obiekty eksploatowane oraz koniecznością zachowania dyscypliny finansowej, remont budynku pozostającego obecnie poza użytkowaniem, został zaplanowany na 2025 r. Nadto we wniosku z grudnia 2023 r. wskazano, że trwają prace nad rozstrzygnięciem przeznaczenia nieruchomości oraz obszaru Dworca W. DWINB zauważył jednak, że tych wniosków nie załączono żadnych dokumentów potwierdzających twierdzenia w nich zawarte czy też świadczących o zasadności zmiany terminu. Stan ten nie zmienił się pomimo wskazania przez PINB w piśmie z 15.04.2025 r. oraz postanowieniu z 05.06.2025r., że przesłanki do wydania pozytywnego dla spółki rozstrzygnięcia nie zostały spełnione. Odnosząc się do zarzutów odwołania DWINB wskazał z kolei, że działania organu nadzoru budowlanego, podejmowane w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b. uzależnione są wyłącznie od stanu technicznego obiektu. W świetle powołanej normy sytuacja finansowa zobowiązanych, jak też czas potrzebny im na zgromadzenie odpowiednich środków, nie mogą mieć znaczenia dla określenia terminu wykonania nakazanych robót. Ponadto DWINB stwierdził, że wbrew zarzutom odwołania, PINB nie uznał, że decyzja z art. 66 u.p.b. ma charakter związany i nie można jej zmienić w zakresie terminu lecz stwierdził, że kolejna taka zmiana byłaby niezasadna. Nadto podkreślił, że w sytuacji braku zmiany stanu faktycznego i prawnego cykliczne przedłużanie terminu byłoby sprzeczne z racją zastosowanej normy art. 66 u.p.b., bowiem obowiązek stałby się wówczas w istocie bezterminowy. Nadto zdaniem organu odwoławczego, wykazanie chęci wykonania nałożonych na spółkę obowiązków nie świadczy o tym, że prolongata terminu leży w interesie społecznym i słusznym interesie strony a może jedynie mieć wpływ na ewentualne niepodejmowanie czynności egzekucyjnych. Na koniec organ odwoławczy wskazał, że powoływanie się w odwołaniu na plany dotyczące gruntownej rewitalizacji otoczenia budynku przy ul. [...], tj. w szczególności - dworca i stacji kolejowej W., co uzasadnia zmianę terminu, nie było nową okolicznością. Na takie zamiary inwestycyjne spółka powoływała się już we wniosku z 2023r. Tymczasem na zaledwie 4 miesiące przed upływem wnioskowanego terminu (tj. do 31.12.2025r.) P. SA nie przedstawiała w dalszym ciągu konkretnych działań. Powyższe świadczy o tym, że wnioskowany termin nie zostałby dotrzymany. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła P. SA, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W skardze zarzucono organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: a) art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co poskutkowało błędnym przyjęciem, jakoby prolongata terminu na wykonanie decyzji administracyjnej byłaby sprzeczna z interesem społecznym i słusznym interesem strony, a także że prolongacie terminu sprzeciwiają się-przepisy szczególne, a ponadto poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie naruszył tego przepisu, co doprowadziło do niezasadnego utrzymania w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej prolongaty, b) art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, co poskutkowało błędnym przyjęciem, jakoby prolongata terminu na wykonanie decyzji administracyjnej byłaby sprzeczna z interesem społecznym i słusznym interesem strony, a także że prolongacie terminu sprzeciwiają się przepisy szczególne, a ponadto poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie naruszył tych przepisów, co doprowadziło do niezasadnego utrzymania w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej prolongaty, c) art. 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak dokonania zmiany ostatecznej decyzji w zakresie terminu wykonania wynikających z niej nakazów przez stronę skarżącą w sytuacji, gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki zmiany decyzji ostatecznej, o których mowa w art. 155 k.p.a., a ponadto poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie naruszył tego przepisu, co doprowadziło do niezasadnego utrzymania w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej prolongaty. Ponadto autor skargi zarzucił DWINB naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 u.p.b., poprzez zastosowanie w sytuacji, kiedy nie powinny zostać zastosowane i niezasadne przyjęcie, że prolongata terminu na wykonanie decyzji administracyjnej w istocie doprowadzi do bezterminowości obowiązku, a ponadto poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie naruszył tego przepisu, co doprowadziło do niezasadnego utrzymania w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej prolongaty. Motywując zasadność niniejszej skargi, przede wszystkim uznano za błędne stanowisko orzekających w sprawie organów, jakoby kolejne przedłużenie terminu wnioskowane przez skarżąca było sprzeczne z art. 66 ust 1 pkt 1 i 3 oraz ust 2 u.p.b., gdyż rzekomo obowiązek stałby się wówczas w istocie bezterminowy. Twierdzenie takie jest niezasadne, ponieważ w istocie P. SA dąży do wykonania prac nakazanych w ostatecznej decyzji z 07.11.2018 r. W tej sytuacji nie można uznać obowiązku za bezterminowy. Pełnomocnik spółki nie zgodził się również z twierdzeniem na temat sprzeczności przedłużenia terminu z interesem społecznym i słusznym interesem strony. Jego zdaniem w sprawie jest bezspornym, że strona wykazała chęć wykonania nałożonych na nią obowiązków. Strona podziela również zdanie organów nadzoru co do konieczności ich wykonania. Jednak w ocenie strony, prolongata terminu na wykonanie nakazów zawartych w decyzji administracyjnej leży zarówno w interesie społecznym, jak i w słusznym interesie strony, w związku z czym wniosek o prolongatę terminu na wykonanie decyzji był w pełni zasadny. Podkreślono w związku z tym, że P. SA podjęła działania w celu wykonania obowiązku zawartego w decyzji z 07.11.2018 r., bowiem obiekt jest zabezpieczony, a stan jego zabezpieczenia oraz stan techniczny jest na bieżąco monitorowany, który to fakt potwierdził również PINB w uzasadnieniu decyzji z 16.04.2025 r. Dalej wskazano, że w kolejnym wniosku o prolongatę z 31.12.2024 r. (do 31.12.2025 r.) spółka ponownie podkreśliła, że budynek położony we W. przy ul.[...] jest wyłączony z użytkowania i pozostaje trwale zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Niezależnie od powyższego pełnomocnik spółki podkreślił, że prolongata terminu na wykonanie nałożonych na stronę obowiązków zasługuje na uwzględnienie również z uwagi na fakt, iż otoczenie budynku przy ul. [...], tj. w szczególności dworzec i stacja kolejowa W. przejdzie w najbliższych latach gruntowna rewitalizuję, a aktualnie Gmina W. oraz P. SA wspólnie opracowują plan rewitalizacji tych terenów. Zważając na dyscyplinę finansową, do której zobligowana jest skarżąca spółka, w szczególności na priorytetowe przeznaczenie środków budżetowych na obiekty eksploatowane, remont budynku został zaplanowany na 2025 r. Również te okoliczności wskazują na zasadność przedłużenia terminu, ponieważ leży to nie tylko w słusznym interesie strony, ale i w interesie społecznym. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swojej stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega wątpliwości, że Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej jest decyzji DWINB z 26.08.2025 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB dla miasta W. z 02.07.2025r., którą odmówiono zmiany ostatecznej decyzji tego organu z 07.11.2018r., zmienionej decyzjami z: 28.05.2021 r., 09.06.2022 r. oraz 05.04.2023 r. - w zakresie terminu wyznaczonego na wykonanie obowiązku (tj. pozostałych do wykonania robót budowlanych w części magazynowej), poprzez jego przedłużenie do 31.12.2025 r. Zaskarżona decyzja została wydana w trybie art. 155 k.p.a., który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z przywołanej regulacji wynika, że dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo (lub nałożono na nią obowiązek), łącznie muszą być spełnione przesłanki: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji, brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Przedmiotem takiego postępowania nie jest więc merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem spełnienia wymienionych warunków. Brak spełnienia któregokolwiek z nich, wklucza uwzględnienie wniosku i dokonanie zmiany decyzji. Wynika to bowiem z tego, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Co istotne - rozważając możliwość zastosowania art. 155 k.p.a., organ ocenia, czy postępowanie dotyczy rozstrzygnięć, w których ma on możliwość swobody w kształtowaniu treści decyzji, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Tryb z art. 155 k.p.a. nie może bowiem służyć zmianie rozstrzygnięcia na takie, które w wyniku związania organu bezwzględnie obowiązującą normą prawną, byłoby niedopuszczalne (por. wyroki NSA z: 09.01.2018 r., sygn. akt II OSK 1088/17 i 19.12.2018 r., sygn. akt II OSK 254/17). W niniejszej sprawie wnioskiem o zmianę objęto termin wykonania obowiązków pozostałych do wykonania w części magazynowej, nałożonych decyzją wydaną w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. Stosownie do powołanej podstawy prawnej, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednich stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ ma również obowiązek określić termin usunięcia tych nieprawidłowości, przy czym, sam przedział czasowy wykonania obowiązku ustalany jest już na zasadzie uznania administracyjnego. Zakres i bieg tego terminu nie wynika bowiem z przepisów prawa, lecz z woli organu. Tym samym, w tym zakresie organ dysponuje tzw. luzem decyzyjnym. W związku z powyższym, w orzecznictwie przyjmuje się że zmiana decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b., przeprowadzana w trybie art. 155 k.p.a., jest możliwa jedynie w zakresie terminu - w tej części ma ona bowiem charakter uznaniowy i co do zasady istnieje w tym zakresie możliwość jej zmiany (por. NSA w wyrokach z: 27.01.2021 r., sygn. akt II OSK 202/21 oraz 10.03.2021 r., sygn. akt II OSK 1946/19). Utrwalony jest także pogląd, że wskazana norma może stanowić podstawę do zmiany ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b., jeżeli interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za zasadnością wyznaczenia stronie innego terminu wykonania nakazanych robót, niż wyznaczony pierwotnie w decyzji ostatecznej. Rozstrzygając w kwestii zmiany terminu wykonania robót nakazanych w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. organ winien więc z jednej strony uwzględnić interes społeczny, biorąc pod uwagę przede wszystkim ratio legis instytucji z art. 66 ust. 1 u.p.b., z drugiej zaś zestawić go z uzasadnionym interesem strony, który w konkretnych okolicznościach może wskazywać na zasadność i racjonalność zmiany wyznaczonego pierwotnie terminu. Zauważyć przy tym należy, że "słuszny interes strony", o którym mowa w analizowanym przepisie, nie oznacza samej woli (chęci) strony do uchylenia (zmiany) decyzji. Wyrażenie to należy rozumieć wyłącznie jako interes prawny, a nie faktyczny. Co więcej, słuszny interes strony nie może kolidować z interesem społecznym, którym jest zasada praworządności wyrażona w art. 7 Konstytucji RP, jak i zasada legalności działania zawarta w art. 6 k.p.a. (por. wyrok NSA z 15.02.2018 r., sygn. akt II OSK 1809/17). Oceniając zatem, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za zmianą (uchyleniem) decyzji, należy wziąć pod uwagę nie tyle subiektywne przekonanie strony o możliwości/zasadności takiej "zmiany", lecz okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację (zob. wyrok NSA z 17.09.2010 r., sygn. akt I OSK 428/10). Organ może zatem dokonać zmiany terminu, jeżeli to korzystniejsze dla strony rozwiązanie nie koliduje z obowiązującym porządkiem prawnym. Słuszny interes strony musi mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa oraz nie może być postrzegany jako każdy interes strony, sprowadzający się do chęci uzyskania rozstrzygnięcia organu o treści zgodnej z wolą strony. Za uchyleniem lub zmianą decyzji ma przemawiać obiektywna, społeczna akceptacja dla takiego wyjątkowego działania organu, a nie subiektywne przekonanie strony o słuszności swojej potrzeby (zob. wyrok NSA z 24.10.2023 r., sygn. akt II OSK 924/22). Przy ocenie zmiany terminu ustalonego pierwotnie należy także mieć na uwadze, że przepis art. 66 ust. 1 u.p.b. służy niewątpliwie zapewnieniu właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejącego obiektu budowlanego oraz użytkowania go w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Zastosowanie środka przewidzianego tym przepisem stanowi reakcję na przypadki nierzadko wieloletnich zaniedbań obowiązków związanych z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym na zasadzie art. 61 u.p.b. Z tych względów uzasadnione jest twierdzenie, że termin wykonania nałożonych przez organ nadzoru obowiązków powinien być jak najkrótszy, zwłaszcza gdy w grę wchodzą przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. związane z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska oraz niewłaściwym stanem technicznym obiektu. Wykonanie tego rodzaju decyzji przez stronę powinno być zatem traktowane jako czynności o charakterze niecierpiącym zwłoki, a nawet pilnym. Z drugiej jednak strony, termin wyznaczony w decyzji z art. 66 ust. 1 u.p.b. musi być zawsze terminem realnym, adekwatnym do charakteru i zakresu nakazanych robót budowlanych. Dodatkowo z perspektywy art. 155 k.p.a. na uwzględnienie zasługują te przypadki, które uzasadniają potrzebę zmiany wyznaczonego pierwotnie terminu w sposób obiektywny. Chodzi tu więc o wystąpienie okoliczności istotnych dla terminowego wykonania obowiązku, niebędących zarazem przejawem celowego odwlekania wykonania nałożonych obowiązków, czy też obejścia konieczności jej realizacji w jakikolwiek inny sposób. Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy należy zauważyć, że pierwotnie w decyzji z 07.11.2018 r. PINB, na wykonanie określonych w niej robot budowlanych dotyczących części magazynowej, wyznaczył termin 9 miesięcy (w zakresie pkt. 1-6) oraz termin 12 miesięcy (w zakresie pkt. 7-11) od kiedy decyzja stanie ostateczna. Następnie decyzją z 18.02.2020 r. PINB odmówił zmiany terminu wykonania nakazu określonego w decyzji z 07.11.2028 r. (w zakresie pozostałych do wykonania robót budowlanych w części magazynowej). Następnie decyzją z 28.05.2021 r. orzeczony termin został przez PINB zmieniony poprzez jego wydłużenie do 31.12.2021 r. Kolejne zmiany terminu orzeczone zostały decyzjami z 09.06.2022 r. (do 31.12.2022 r.) oraz 05.04.2023 r. (do 31.12.2023 r.). We wszystkich tych decyzjach organ nadzoru szczegółowo przedstawił okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku spółki. Sąd podziela stanowisko organów orzekających w sprawie, że w takich okolicznościach sprawy, kolejne zmiany terminu (do 31.12.2024 r. a później do 31.12.2025 r.), nie leżą w interesie społecznym. Tak znaczące wydłużenie terminów wykonania nakazów, w stosunku do pierwotnie wyznaczonych w decyzji wydanej w roku 2018, w przypadku gdy podstawą wydania tej decyzji jest art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b., tj. gdy obiekt budowlany znajduje się w złym stanie technicznym i stwarza zagrożenie dla wartości chronionych tym przepisem, niewątpliwie nie leży w interesie społecznym. Przeciwnie - w interesie społecznym leży jak najszybsze, niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Jeżeli w decyzji PINB z 07.11.2018 r., stwierdzono nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu magazynowego, zagrażające bezpieczeństwu i uznano za konieczne wyeliminowanie ich w określonym terminie, a nadto już trzykrotnie dokonano wydłużenia terminu, to nie można uznać, że kolejne, tj. do 31.12.2025 r. przedłużenie istnienia stanu niezgodnego z prawem, wyrażającego się nienależytym stanem technicznym budynku magazynowego, byłoby zgodne z interesem społecznym. Takie stanowisko tym bardziej znajduje umocowanie w okolicznościach sprawy jeśli się zważy na oświadczenie pełnomocnika spółki złożone na rozprawie w dniu 05.02.2026 r., z którego wynika, że również termin wykonania nakazów do 31.12.2025 r. nie został dotrzymany z uwagi na przeznaczenie środków finansowych na inne nieruchomości. W konsekwencji zasadnie także organy oceniły, że interes strony zmierzającej do znacznego wydłużenia terminu wykonania obowiązków mających przywrócić stan zgodny z prawem nie jest interesem słusznym. Interes strony może zostać uznany za słuszny tylko wtedy, gdy mieści się w granicach obowiązującego prawa. W efekcie nie można mówić o słuszności interesu strony, jeżeli nie były spełnione przesłanki wynikające z odpowiednich przepisów, w tym przepisów u.p.b., obligujących do utrzymania obiektów w należytym stanie technicznym. Możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. w konkretnej sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego, w tym znaczeniu, że zmiana decyzji musi pozostawać w zgodności z tymi przepisami. Z art. 66 ust. 1 u.p.b. wynika obowiązek utrzymania budynku magazynowego w należytym stanie technicznym oraz zapewnienia podstawowych wymagań, dotyczących między innymi jego bezpieczeństwa, co w sposób oczywisty winno przekładać się na dążenie do jak najszybszego usunięcia wszystkich stwierdzonych ostateczną decyzją zagrożeń oraz występujących nieprawidłowości. Z obowiązku wykonana tych nakazów w terminie do 31.12.2023 r. nie zwalnia - uwzględniana już przez organ nadzoru przy poprzednich zmianach terminu – okoliczność zabezpieczenia obiektu budowlanego oraz monitorowania jego stanu technicznego. Ponadto zgodzić się należy z orzekającymi w sprawie organami, że utrzymywanie stanu niezgodności z prawem (do czego w istocie zmierza znaczne przedłużenie terminu wykonania obowiązków) nie znajduje uzasadnienia, ponieważ zarówno w interesie społecznym, jak i w dobrze pojętym interesie strony, leży utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, a w przypadku pojawienia się nieprawidłowości - jak najszybsze ich usunięcie. W konsekwencji modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku materialnoprawnego - poprzez jej długotrwałe niewykonywanie - nie jest społecznie pożądana i godna wsparcia ze strony administracji publicznej ze względu na cel, dla którego decyzja ta została wydana. Nie zasługiwały również na uwzględnienie, podniesiony w skardze zarzut dotyczący braku uwzględniania w sprawie zamiaru inwestycyjnego polegającego na kompleksowej przebudowie otoczenia budynku przy ul. [...]. Należy bowiem zauważyć, że Sąd dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania, a zatem na 26.08.2025 r. Ponadto Sąd z urzędu posiada wiedzę, tak jak pozostali mieszkańcy W., że plany rewitalizacyjne dotyczące Dworca [...] i jego otoczenia pojawiają się przestrzeni publicznej od wielu już lat, niemniej jednak nie zostały one dotychczas w żaden sposób skonkretyzowane, nie mówiąc już o realnych decyzjach i zmianach z tym związanych. Stąd niniejsza okoliczność, w sytuacji gdy pierwotnie deklarowane terminy realizacji obowiązku nie zostały dotrzymane, a przy tym z oświadczenia pełnomocnika spółki wyrażonego na rozprawę wynika, że ze względu na wysokość nakładów finansowych koniecznych do poniesienia aby wykonać nakazy wynikające z decyzji z 2018 r. celowym byłoby wydanie nakazu rozbiórki części magazynowej, słusznie nie została przez organ uwzględniona. Jedynie marginalnie należy jeszcze zauważyć, że organ nadzoru budowlanego oznaczając termin wykonania obowiązku nie może opierać się o przyszłe zdarzenie, a musi uwzględniać wyłącznie obiektywne elementy ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Jak zauważył NSA w wyroku z 28.10.2020 r. (sygn. akt II OSK 2299/18), organ nie może opierać swojego rozstrzygnięcia w zakresie oznaczenia terminu wykonania nakazanych robót dopasowując się do planów strony, które to plany mogą być przecież modyfikowane, a ich termin znacznie oddalony w czasie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i z tych względów działając, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło