II SA/Wr 853/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-02-09
Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Władysław Kulon, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, wydanym na podstawie art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest dopuszczalny w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ma charakter szczególny i cywilnoprawny, a nie administracyjny. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.), stosuje się do niego tylko w ograniczonym zakresie, nie obejmującym instytucji nadzwyczajnych. W związku z tym, wniosek o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem w sprawie aktualizacji opłaty rocznej jest niedopuszczalny.Stan faktyczny
K. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, powołując się na fałszywe dowody. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania, uznając sprawę za cywilnoprawną, a nie administracyjną, co wyklucza zastosowanie przepisów o wznowieniu postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kolegium utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia. K. Z. zaskarżył to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem o aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę w całości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku K. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...], którym po rozpatrzeniu wniosku K. Z. odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Gminy Miejskiej W., położonej we W., przy ul. Z., oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr 2/7, AM-[...], obręb S..
W uzasadnieniu postanowienia podano, że orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. oddaliło wniosek K. Z. w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego opisanej powyżej nieruchomości gruntowej.
K. Z. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego tym orzeczeniem, bowiem jak wskazał w jego ocenie dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.).
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium argumentowało, że postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej nie jest postępowaniem w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej. Sprawa wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem wydanym na podstawie art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), nie jest już sprawą aktualizacji, o której mowa w art. 77-81 ustawy. Wnioskodawca zwrócił się natomiast o wznowienie w trybie administracyjnym postępowania zakończonego orzeczeniem wydanym w sprawie cywilnoprawnej, a zatem w warunkach braku podstaw prawnych do zastosowania trybu z art. 145 – art. 152 k.p.a., należało odmówić wszczęcia postępowania.
K. Z. wniósł o ponowne rozpatrzenie tej sprawy. We wniosku wskazał, że nie zgadza się z postanowieniem Kolegium odmawiającym wszczęcia postępowania z uwagi na "oszustwa popełnione przez Gminę W.".
Zwrócił uwagę, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wykluczają możliwości "wnioskowania o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i wnioskowania o wznowienie postępowania". W ocenie wnioskodawcy przykładem w sprawie może być postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 11 maja 2011 r., którym wznowiono postępowanie w sprawie aktualizacji opłat. K. Z. zwrócił uwagę, że w zaistniałej sytuacji Kolegium powinno rozważyć możliwość podjęcia czynności zmierzających do kontroli działań, jakie podejmuje Gmina Miejska W.. Do wniosku załączono postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 stycznia 2012 r. (I OSK 6/12).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ponownie rozpatrując sprawę stwierdziło, że w myśl art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej prowadzone przez kolegium zmierza natomiast do ugodzenia stron w zakresie wysokości opłaty, stosownie do art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kolegium stosuje przy tym jedynie odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń (art. 79 ust. 7 ustawy).
Dalej wskazano, że samorządowe kolegium odwoławcze pełni rolę przedsądu w sprawie cywilnej, bowiem użytkowanie wieczyste jest niewątpliwie instytucją prawa cywilnego. Wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej, jakkolwiek dokonywane przez właściwy organ, nie mieści się w pojęciu orzeczenia administracyjnego (decyzji, postanowienia) w rozumieniu przepisów k.p.a., jest bowiem wyrażeniem woli właściciela nieruchomości w stosunku do jej użytkownika wieczystego, a podmioty te łączy umowa o użytkowanie wieczyste. Jest to zatem oświadczenie woli jednej ze stron umowy, co do istotnego elementu tej umowy. Poddanie kontroli kolegium tego oświadczenia przed ewentualnym sporem cywilnym nie zmienia charakteru tego oświadczenia i nie czyni go aktem administracyjnym.
Postępowanie prowadzone przez kolegium kończy się wydaniem orzeczenia, od którego przysługuje sprzeciw. Zgodnie bowiem z art. 80 ust. 1 i ust. 3 ustawy, od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, przy czym wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. W razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie kolegium traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia.
Kolegium podkreśliło, że poprzez niedopuszczalność odwołania wyłączona została weryfikacja orzeczenia w trybie administracyjnym na rzecz swoistego środka zaskarżenia w postaci właśnie sprzeciwu. Postępowanie o aktualizację rocznej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, chociaż przebiega w dwóch fazach, z których pierwsza prowadzona jest przed kolegium, zaś druga, toczy się przed sądem powszechnym, w drodze procesu cywilnego, w każdym jego stadium dotyczy sprawy cywilnej. Okoliczność, że w postępowaniu przed samorządowym kolegium odwoławczym, z mocy art. 79 ust. 7 ustawy, mają odpowiednie zastosowanie wskazane przepisy k.p.a., nie oznacza, że sprawa ta w jakimkolwiek jej stadium uzyskuje charakter sprawy administracyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2015 r., I OSK 2894/13).
Kolegium stwierdziło, że konsekwentnie stoi na stanowisku, iż mający zastosowanie wyłącznie w postępowaniu aktualizacyjnym, art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może stanowić podstawy do uruchamiania w oparciu o przepisy k.p.a. innych, "nowych", postępowań, a tym bardziej postępowań nadzwyczajnych, mających na celu weryfikację lub zmianę prawomocnych rozstrzygnięć kolegium w sprawie opłaty rocznej. Przepisy k.p.a. przewidują możliwość wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną (art. 145 § 1 ab initio k.p.a.). Co oczywiste chodzi tu o decyzje w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej, a nie ulega wątpliwości, że orzeczenie Kolegium z dnia 30 października 2013 r. decyzją administracyjną nie jest. Postępowanie przy rozstrzyganiu przez samorządowe kolegia odwoławcze sporów o wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste, a więc sporów majątkowych o charakterze cywilnym, nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, na którą przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. Nie jest zatem dopuszczalne wszczynanie i prowadzenie postępowań nadzwyczajnych w stosunku do orzeczenia wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze, w związku z wnioskiem złożonym na zasadzie art. 78 ust. 2 ustawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w warszawie z dnia 23 stycznia 2015 r., I OSK 1445/13).
W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że postępowanie w sprawie z wniosku K. Z. nie mogło być wszczęte ze względu na niedopuszczalność jaka wynika z charakteru sprawy (tj. orzeczenie wydane w sprawie cywilnoprawnej), a zatem prawidłowo Kolegium postanowieniem z dnia [...] odmówiło wszczęcia postępowania, stosownie do art. 149 § 3 i § 4 k.p.a.
Odnosząc się do argumentacji K. Z. Kolegium wskazało, że załączonym do wniosku postanowieniem z dnia 2 stycznia 2012 r. (I OSK 6/12) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego. Sąd podkreślił, że postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym w sprawach opłat rocznych nie jest postępowaniem administracyjnym, a jest postępowaniem szczególnym, do którego jedynie odpowiednio zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Natomiast NSA w uzasadnieniu powyższego postanowienia nie dokonywał oceny postanowienia samorządowego kolegium odwoławczego wznawiającego postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej, dlatego też niezrozumiałe są twierdzenia wnioskodawcy, jakoby wydanie takiego rozstrzygnięcia było prawidłowe i uzasadnione w istniejącym stanie prawnym. Zresztą, co istotne, NSA wskazał, że odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. dotyczy zasadniczo tylko postępowań "wpadkowych", czyli takich, które prowadzone są w trakcie trwania postępowania aktualizacyjnego. Stąd też można wysnuć wniosek, że odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. nie dotyczy orzeczeń kończących postępowanie.
Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że żaden z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie umożliwia ani nie "wyklucza" możliwości "wnioskowania o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i wnioskowania o wznowienie postępowania", bowiem nie reguluje instytucji nadzwyczajnych trybów weryfikacji rozstrzygnięć administracyjnych. Nadto wskazano, że żadne z powszechnie obowiązujących przepisów prawa nie przyznają samorządowym kolegiom odwoławczym dodatkowych uprawnień w zakresie innym niż przewidziany w art. 78 ust. 1 i art. 81 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kolegium nie sprawuje więc kontroli nad działalnością Gminy W., ani nie posiada w tym zakresie jakichkolwiek kompetencji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przytoczone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wniósł K. Z. .
W skardze wskazał, że można wznowić postępowanie w jego sprawie (co nie jest sprzeczne z art. 79 ust 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami) "ze względu na oszustwa popełnione przez Gminę W.".
Skarżący zaznaczył, że nie składał sprzeciwu od orzeczenia Kolegium z dnia [...] r., ponieważ rozstrzygnięcie to uznał za merytoryczne i prawidłowe. Gdy w późniejszym okresie wyszły na jaw okoliczności, które mają istotny wpływ na orzeczenie – "oszustwa Gminy W." – skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Ustawa o gospodarce nieruchomościami w swojej treści nie wyklucza możliwości wnioskowania o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i wnioskowania o wznowienie postępowania.
Jako przykład skarżący wskazał działanie SKO w Olsztynie, które postanowieniem z dnia 11 maja 2011 roku wznowiło postępowanie w sprawie aktualizacji opłat, do czasu złożenia sprzeciwu od orzeczenia SKO można stosować przepisy k.p.a.
Zdaniem skarżącego, w świetle przytoczonych faktów i dowodów na "oszustwa popełnione przez Gminę W." jego wniosek o wznowienie postępowania był całkowicie zasadny. Fałszywe oświadczenia i informacje odnośnie do operatu (jakoby operat stracił swoją ważność i był sporządzony tylko dla części współużytkowników) wprowadziły celowo w błąd nie tylko skarżącego, ale i SKO i doprowadziły do wydania błędnego orzeczenia. W ocenie skarżącego takie działania Gminy W. noszą znamiona popełnienia przestępstwa. Zatem samo Kolegium powinno rozważyć, czy nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu lub podjęcie innych kroków prawnych.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Po pierwsze należy wskazać, że tryb ustalania i aktualizacji opłat ponoszonych w związku z użytkowaniem wieczystym nieruchomości został uregulowany w art. 71 – art. 81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2016 r. poz. 2147; dalej: u.g.n.). Z art. 77 ust. 1 zdanie pierwsze u.g.n. wynika, że wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być aktualizowana jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Właściwy organ zamierzający dokonać aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej winien, zgodnie z art. 78 ust. 1 u.g.n., wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. W tym stadium postępowania ustawodawca przewidział jednak ochronę użytkownika wieczystego przed nieuzasadnionym wypowiedzeniem opłaty, wprowadzając w art. 78 ust. 2 i 3 u.g.n. uprawnienie tego podmiotu do złożenia do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Od orzeczenia kolegium odwołanie nie przysługuje, co oznacza, że orzeczenie to kończy ww. etap postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Zgodnie bowiem z art. 80 ust. 1 i 2 u.g.n., od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości i inicjuje drugi (sądowy) etap tego postępowania. Kolegium przekazuje zatem właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem, a złożony na skutek otrzymania wypowiedzenia wniosek użytkownika wieczystego o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, zastępuje pozew.
Z powyższego wynika, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie poddała kontroli sądów administracyjnych orzeczeń wydawanych w tym zakresie przez samorządowe kolegia odwoławcze. W wyniku wniesionego sprzeciwu sprawę aktualizacji opłat przejmuje do rozpoznania sąd powszechny. Jednak oceniając dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego wniesionej przez K. Z. w niniejszej sprawie Sąd przyjął, że rozwiązania przewidujące przejście sprawy z drogi administracyjnej na drogę sądową nie oznaczają, że w takich sprawach przysługuje tylko droga do sądu powszechnego, a droga sądowoadministracyjna w ogóle nie jest dopuszczalna. W sprawach przekazywanych do właściwości sądów powszechnych, które w pierwszej fazie są załatwiane przez organy administracji, właściwość sądu administracyjnego jest bowiem wyłączona tylko w takim zakresie, w jakim sąd powszechny może przejąć sprawę do dalszego jej rozpoznania (zob. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 8 listopada 1999 r., sygn. akt OPS 12/99, ONSA 2000/2/47). Natomiast przyjęcie argumentacji przywołanego przez skarżącego w toku postępowania przed Kolegium postanowienia NSA z dnia 2 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 6/12 (Orzeczenia.nsa.gov.pl) zmierzałoby do uznania skargi wniesionej przez K. Z. za niedopuszczalną, co stałoby jednak w sprzeczności z ww. poglądem NSA zawartym w uchwale z dnia 8 listopada 1999 r., który to pogląd Sąd w sprawie niniejszej przyjmuje.
W konsekwencji należało zatem uznać skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną, bowiem zaskarżeniem objęto postanowienie kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), co jednak nie oznacza, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przechodząc bowiem do oceny legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd zauważył, że w orzecznictwie podnosi się, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami ustawodawca kompleksowo uregulował postępowanie w sprawie opłaty za użytkowanie wieczyste, odsyłając co prawda do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ale tylko w konkretnych przypadkach. Zatem art. 79 ust. 7 u.g.n., nakazujący stosowanie w tym postępowaniu określonych przepisów k.p.a., należy interpretować mając na względzie wskazaną wyżej specyfikę tego rodzaju postępowania. Przyjmuje się, że skoro z woli ustawodawcy w sprawie podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, nie stosuje się przepisów procedury administracyjnej regulujących zwykłe środki zaskarżenia, to tym bardziej nie można stosować przepisów regulujących instytucję wznowienia postępowania, czy też stwierdzenia nieważności decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 479/15, Orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu rozpoznającego skargę zwrócić jeszcze należy uwagę, że z tego, iż art. 79 ust. 7 u.g.n. nakazuje w sprawach aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego stosować przepisy k.p.a., nie można wyprowadzić wniosku, że w tych sprawach stosować także należy art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Wobec przepisu art. 79 u.g.n. zastosować bowiem należy wykładnię systemową i funkcjonalną i zauważyć, że przepis ten normuje postępowanie przed kolegium w przedmiocie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Zatem również ust. 7 tego przepisu i zawarte w nim odesłanie do stosowania k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie w postępowaniu w przedmiocie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Natomiast żądanie wznowienia postępowania oparte na art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie dotyczy wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, ale orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego wydanego w sprawie aktualizacji opłaty, a zatem rozpoznanie żądania wznowienia postępowania pozostaje poza odesłaniem, o którym mowa w art. 79 ust. 7 u.g.n. Za takim kierunkiem wykładni przemawia również to, że orzeczenie samorządowego kolegium odwoławczego wydawane na podstawie art. 79 ust. 3 u.g.n. nie jest decyzją administracyjną, a literalna wykładnia art. 145 k.p.a. prowadzi do wniosku, że ma on zastosowanie do spraw, w których wydano decyzję administracyjną.
Nadto za niedopuszczalnością wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem wydanym na podstawie art. 79 ust. 3 u.g.n. przemawia to, że użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego i cywilny charakter ma również opłata za nie (tak: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 1994 r., sygn. III CZP 188/93, OSNC 1994/9/169, i NSA z 20 maja 1996 r., sygn. I OPK 10/96 – ONSA 1997/1/8). Również spór między stronami o tę opłatę ma charakter cywilny (uchwała SN z 25 czerwca 1997 r., sygn. III CZP 23/97, OSNC 1997/12/188).
W konsekwencji Sąd uznał, że postępowanie uregulowane przepisami art. 78-81 u.g.n. ma charakter szczególny, do którego k.p.a. stosuje się odpowiednio i w zakresie ograniczonym, który jednak nie obejmuje instytucji nadzwyczajnych takich jak wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności orzeczenia kończącego postępowanie przed kolegium. Zatem zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie narusza prawa, a zarzuty skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, okoliczność, że w ustawie o gospodarce nieruchomości nie zawarto expressis verbis zakazu wznowienia postępowania w powyższych sprawach nie oznacza, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne, w sytuacji gdy wykładnia art. 78-81 u.g.n. przeczy takiemu stanowisku zawartemu w skardze.
Wspomnieć jeszcze należy, że w kwestii braku dopuszczalności prowadzenia postępowania nadzwyczajnego w stosunku do orzeczenia kolegium wydanego na podstawie art. 79 ust. 3 u.g.n. Sąd rozpoznający skargę podziela stanowisko i argumentację przedstawioną obszernie w wyroku NSA z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1445/13, a także z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2894/13 i z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 38/15 (dostępne: Orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można przy tym zgodzić się z poglądami wyrażonymi w komentarzach do art. 79 u.g.n. pod red. G. Bieńka (opubl. w LEX wg stanu prawnego na 10 listopada 2010 r.) oraz pod red. E. Bończak-Kucharczyk (opubl. w LEX wg stanu prawnego na 1 stycznia 2017 r.), bowiem poglądom tym (ledwie w komentarzach zasygnalizowanym) przeczą poczynione jak dotąd rozważania Sądu. Nie podzielił też Sąd w składzie rozpoznającym skargę wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1446/13 (Orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nadto zwrócić należy uwagę, Sąd nie odnosił się do samego zarzutu strony skarżącej, jak i do określonej we wniosku i skardze podstawy wznowienia postępowania przed SKO, czyli do przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Istotą problemu prawnego w niniejszej sprawie była bowiem wyłącznie dopuszczalność zastosowania w stosunku do omawianego orzeczenia SKO przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania. Jak wynika z analizy zaskarżonego postanowienia SKO i treści skargi, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zasadnie SKO stwierdziło, że niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. Sąd ocenił zatem, że w postępowaniu przed Kolegium prawidłowo zastosowano art. 79 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 149 § 3 k.p.a., a co za tym idzie nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., a wyrok – w zgodzie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. – zapadł na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło