II SA/Wr 928/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi E. K. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] grudnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na Dyrektora Zakładu Usług Komunalnych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 16 grudnia 2024 r. E. K. (dalej: skarżąca), wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w P. (dalej: Rada Miejska) z dnia [...] grudnia 2024 r., nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na Dyrektora Zakładu Usług Komunalnych (dalej: Dyrektor). W dniu 8 listopada 2024 r. do Rady Miejskiej wpłynęła skarga na Dyrektora, w której zarzucono mu odcięcie wody pitnej w zajmowanym przez skarżącą lokalu mieszkalnym i odmowę podpisania umowy na dostawę wody pitnej. Zaskarżoną uchwałą, wydaną w trybie art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej: k.p.a., Rada Miejska uznała skargę za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu, skarga podlega odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 tego przepisu). W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W sprawie skarżący zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w zakresie rozpoznania skargi wniesionej w trybie art. 221 k.p.a., zawartego w dziale VIII tej ustawy zatytułowanym "Skargi i wnioski". W ramach uregulowanego w tym dziale postępowania realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji RP prawo składania petycji, skarg i wniosków. W myśl art. 223 § 1 k.p.a., organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy organizacji społecznych - rozpatrują oraz załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej właściwości. Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 k.p.a.). Postępowanie skargowo-wnioskowe ma charakter odrębny i uproszczony. Co istotne, nie zmierza ono ani do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę indywidualną, ani do uchwalenia lub zmiany aktu prawa miejscowego. Postępowanie to kończy się natomiast zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi, które nie stanowi ani decyzji administracyjnej, ani aktu prawa miejscowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest trafny pogląd, że czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII k.p.a. (art. 221-256 k.p.a.), odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym kontroli sądowoadministracyjnej objętym art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2021 r.,sygn. akt II OSK 1156/21; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 530/21). Jak podkreślił NSA w postanowieniu z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2481/13, organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują co prawda uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości (co sugerowałoby możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego), jednakże uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako prawna forma działania. Uznanie zatem, że w sytuacji, gdy załatwienie skargi, o której mówi art. 227 k.p.a., nastąpiło w formie uchwały, na którą służy skarga do sądu administracyjnego, powodowałoby niczym nieuzasadnioną nierówność prawną podmiotów, bowiem tym podmiotom, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu na czynność informującą o sposobie załatwienia skargi nie służyłaby (por. postanowienia NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt l SA 2668/00; z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 803/09 oraz 3 września 2009 r., sygn. akt OSK 1064/09). Dlatego forma rozpatrzenia wniosku nie przesądza o dopuszczalności skargi, jeżeli przedmiot uchwały (stanowisko) rady gminy nie mieści się w katalogu spraw do rozpoznania których właściwy jest sąd administracyjny (art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a.). W tych okolicznościach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skarga, z uwagi na jej niedopuszczalność, podlega odrzuceniu.