II SA/Wr 95/08
WyrokWSA we Wrocławiu2008-11-14
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy uzależniająca udzielenie bonifikaty od ceny sprzedaży lokalu mieszkalnego od zrzeczenia się przez nabywcę roszczenia o zwrot kaucji mieszkaniowej jest zgodna z prawem i czy sąd administracyjny może stwierdzić jej nieważność po upływie roku od jej podjęcia?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy uzależniająca udzielenie bonifikaty od ceny sprzedaży lokalu mieszkalnego od zrzeczenia się przez nabywcę roszczenia o zwrot kaucji mieszkaniowej jest nieważna, ponieważ gmina nie posiadała upoważnienia ustawowego do regulowania tej kwestii w drodze uchwały, a ponadto naruszała przepisy ustawowe dotyczące zwrotu kaucji. Stwierdzenie nieważności takiej uchwały jest dopuszczalne nawet po upływie roku od jej podjęcia, jeśli stanowi ona prawo miejscowe.Stan faktyczny
Rada Miejska Ś. podjęła uchwałę zmieniającą zasady gospodarowania nieruchomościami, wprowadzając warunek zrzeczenia się przez nabywcę lokalu mieszkalnego roszczenia o zwrot kaucji mieszkaniowej jako warunek udzielenia bonifikaty. Skarżący, którzy wpłacili kaucję, wezwali radę do uchylenia uchwały, zarzucając naruszenie ich interesu prawnego i zasady równości. Po bezskutecznym wezwaniu wnieśli skargę do sądu administracyjnego, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały. W trakcie postępowania uchwała została uchylona przez radę nową uchwałą.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej Ś. oraz stwierdził, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. Zasądził od Rady Miejskiej Ś. na rzecz skarżącego kwotę 557 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Izabela Krajewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2008r. sprawy ze skargi J. i M. D. na uchwałę Rady Miejskiej Ś. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy Ś. I. stwierdza nieważność uchwały II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana III. zasądza od Rady Miejskiej Ś. na rzecz skarżącego kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) zł tytułem kosztów postępowania sądowego
Rada Miejska w Ś. podjęła w dniu[...]. uchwałę nr [...](Dz. Urz. Woj. Doln. z dnia 27.01.2004r.) na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9a i pkt 15 oraz art. 40 ust. 1 i 2, pkt 3 i art.41 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 13 ust.2, art. 14 ust. 5, art. 34 ust. 6, art. 37 ust. 3, art.43 ust. 6, art. 68 ust 1 i 3, art. 70 ust. 4 , art. 73 ust. 3 i 4, art. 76 ust. 1, art. 84 ust. 3 i 4, art. 86, art. 98 ust. 4 i art. 146 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), zmieniającą uchwałę nr [...] z dnia [...] w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy Ś. w ten sposób, że dotychczasową treść §37 oznacza się jako ust. 1, a po ust. 1 dodaje się ust. 2 w brzmieniu "Warunkiem udzielania bonifikat, o których mowa w ust. 1 jest zrzeczenie się nabywcy lokalu mieszkalnego z roszczenia wobec Gminy o wypłatę kaucji mieszkaniowej, o której mowa w art. 36 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.)". Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Miasta Ś., ponadto wskazano, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego.
Pismem z dnia 15.10.2007r. o nieudokumentowanej dacie wpływu, skarżący działający przez radcę prawnego wezwali Radę Miasta Ś. na podstawie art. 101 u.s.g. do uchylenia powyższej uchwały jako naruszającej ich interes prawny, gdyż pozbawia ich prawa do ubiegania się o zwrot kaucji mieszkaniowej. Skarżący zarzucili, że uchwała narusza zasadę równości wobec prawa, bowiem cześć najemców nie uiszczała kaucji, a nadal są uprawnieni do bonifikaty. Skarżący zaś wpłacili kaucję, zatem cena nabycia przez nich mieszkania byłaby wyższa. Pozbawienie ich prawa do zwrotu kaucji narusza przepisy powszednie obowiązujące. Na terenie województwa dolnośląskiego nie istnieje jednolita zasada w tym zakresie.
Pismem z dnia 15 listopada 2007r. o nieudokumentowanej dacie doręczenia, Rada zawiadomiła pełnomocnika skarżących "w odpowiedzi na pismo z dnia 6 listopada 2007r.", że art. 94 ust. 1 u.s.g. sprzeciwia się uchyleniu uchwały po upływie jednego roku od daty jej podjęcia i powoływanie się na art. 101 u.s.g. nie może mieć miejsca, gdyż uchybiono terminowi jego zastosowania.
W dniu 20.02.2008r. pełnomocnik skarżących wniósł przez pocztę skargę na powyższą uchwałę bezpośrednio do sądu administracyjnego. Pismem z dnia 27.02.2008r. Sąd przesłał skargę Radzie Miejskiej celem nadania jej biegu. W skardze skarżący domagali się stwierdzenia nieważności uchwały z powodu naruszenia art. 36 powołanej w niej ustawy oraz art. 32 ust. 1 i 2 i 94 Konstytucji RP. W skardze wskazano jako organ przeciwny Burmistrza Miasta Ś. oraz zawarto wniosek o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Według uzasadnienia skargi, warunkowanie sprzedaży mieszkań narusza interes prawny skarżących oraz jest niezgodne z prawem. Uchwała zawiera powtórzenie regulacji ustawowej i rozszerzenie zakazu ustawowego. Uchwała narusza również art. 75 ust. 1 Konstytucji. Skarżący wezwali Radę do uchylenia uchwały w dniu 17.10.2007r. Uchwała stanowi prawo miejscowe i dopuszczalne jest stwierdzenie jej nieważności po upływie roku od jej podjęcia Uchwała została wydana z rażącym naruszeniem prawa i bez podstawy prawnej. Ograniczenie prawa do zwrotu kaucji mieszkaniowej stanowi naruszenie interesu prawnego skarżących.
W odpowiedzi skargę Rada Miejska działająca przez radcę prawnego ustanowionego przez Burmistrza Miasta do reprezentowania Gminy Ś. wniosła o odrzucenie skargi bądź jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów procesu.
Skarga podlega odrzuceniu z powodu naruszenia art. 53§2 p.p.s.a., gdyż pełnomocnik skarżących otrzymał odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu 15.11.2007r. i nie dotrzymał 30 -dniowego terminu do złożenia skargi. Ponadto wskazany w skardze organ nie jest biernie legitymowany do wystąpienia w nin. procesie, co powinno wywołać odrzucenie skargi na podstawie art. 58§1 pkt 6 p.p.s.a. Skarga jest ponadto bezzasadna, bowiem uchwała nie narusza art. 32 konstytucji , zaś przepis art. 75 konstytucji nie kreuje konkretnego konstytucyjnego uprawnienia.
W uzupełnieniu skargi skarżący zmodyfikowali znaczenie organu przez cofnięcie skargi w stosunku do Burmistrza i wskazanie jako organu legitymowanego biernie Radę Miejską w Ś., w stosunku do której podtrzymali skargę w całości. Według skarżących, wnieśli skargę w terminie, gdyż zgodnie z art. 102a u.s.g. w sprawie nie stosuje się terminów określonych w art. 52§3 i 4 p.p.s.a.
W odpowiedzi na wezwanie przewodniczącego, pełnomocnik Gminy oświadczył, że nie posiada dowodu zwrotnego poświadczenia odbioru przez pełnomocnika skarżących odpowiedzi Rady na wezwanie, gdyż "przesyłka została doręczona Państwu D. osobiście za pośrednictwem kuriera", zaś pełnomocnik skarżących oświadczył, że nie jest w stanie określić daty otrzymania pisma Rady datowanego 15.11.2007r., co wynika także z dołączonego oryginału tego pisma na którym nie ma adnotacji o dacie wpływu.
W piśmie procesowym z dnia 2.10.2008r. Gmina podała, że zaskarżona uchwała utraciła moc obowiązująca na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Świebodzicach w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy Ś., która z kolei straciła moc obowiązującą na podstawie uchwały nr [...] Rady w tym samym przedmiocie. Jak ustalił Sąd, pierwsza z tych uchwał została podjęta dnia 4.06.2008r. i ogłoszona w Dz. U. Woj. Doln. Nr 198 z dnia 18.07.2008r. oraz stanowiła, że zaskarżona uchwała "traci moc", zaś kolejna została podjęta dnia 11.09.2008r. i stanowiła o utracie mocy poprzedniej uchwały, została zaś ogłoszona w Dz. U. Woj. Doln. Nr 272 z dnia 10.10.2008r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Strony lub ich pełnomocnicy wywołali swoimi działaniami procesowymi lub wnioskami w toku postępowania konieczność omówienia szeregu zagadnień wstępnych, poprzedzających lub warunkujących przejście do oceny zasadności skargi.
Można rozpocząć od kontrowersji, kto powinien być adresatem wezwania z art. 101 ust. 1 u.s.g. Rozważenia komentarzowe na ten temat, wzajemnie sprzeczne lub niejasne i tak nie mają praktycznego znaczenia, skoro nie określają skutków prawnych skierowania wezwania czy to do organu, który podjął zaskarżony akt, czy to do innego organu gminy (P. Chmielnicki w Komentarzu WPr 2004 s. 587, G. Jyż Dom Wyd. ABC II wyd. s. 608 - 610 ze wskazaniem, że wezwanie dotyczące uchwały rady nie może być skierowane również do organu wykonawczego, B. Dolnicki Zakamycze 2005 s. 500 dot. analogicznego przepisu art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym, że wezwanie powinno być skierowane do organu, który podjął kwestionowaną uchwałę, z powołaniem orzecznictwa sądowoadministracyjnego, odmienne tezy prawne wcale nie określają jednoznacznie skutku prawnego niewniesienia wezwania do właściwego organu, patrz postanowienie WSA w Opolu Lex nr 143473, Wspólnota 2005/6/50 z cyt. tam orzecznictwem). Nie miało zatem w nin. sprawie znaczenia prawnoprocesowego, że pełnomocnik skarżących skierował wezwanie do Rady i stamtąd otrzymał na nie odpowiedź. Mogło mieć natomiast znaczenie ustalenie daty doręczenia tego wezwania oraz odpowiedzi na nie, przy pomocy środków dowodowych lub innych środków ustalania, dopuszczonych w postępowaniu sądowym. Jak już wskazano, strony uniemożliwiły dokonanie tego ustalenia. Pełnomocnik skarżących nie odniósł się w rzeczywistości do tego zagadnienia, gdyż kwestia dopuszczalności skargi w związku z dokonaniem w ogóle wezwania (czyli brak podstaw do odrzucenia skargi z tej przyczyny, art. 58§1 pkt 6 p.p.s.a.), była całkowicie odmienna od kwestii dochowania terminu do wniesienia skargi (art. 58§1pkt 2 w związku art. 53§2 p.p.s.a., patrz uchwała NSA z 2.04.2007r. II OPS 2/07 ONSA i WSA 2007/3/60). Mogło to uzasadniać domysł, że w ocenie skarżących nie obowiązywał ich termin do złożenia skargi, lecz byłby on zbyt niepewną podstawą do ustalenia, że terminu tego nie dochowali. Z pism stron nie wynikało w sposób wyraźny, czy Rada otrzymała wezwanie w dniu 6.11.2007r., skoro udzielała odpowiedzi na pismo z tego dnia, lecz stwierdzenie to nie mogło być pewną podstawą do takiego ustalenia, jak też, czy odpowiedź na wezwanie została w ogóle doręczona pełnomocnikowi skarżących przez organ gminy, skoro przeczyła temu w piśmie procesowym pełnomocnika. Doręczenie odpowiedzi bezpośrednio skarżącym, a nie ich pełnomocnikowi byłoby bezskuteczne, bądź skuteczne, ale w dacie podanej przez pełnomocnika skarżących, gdyby została mu przekazana przez skarżących. Pełnomocnik skarżących wywołał z kolei problem, w jakim terminie została złożona skarga i czy w ogóle została ona złożona w sposób dopuszczalny. Wprawdzie art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowi o zaskarżeniu uchwały do sądu administracyjnego, ale oznacza to procesowo to jedynie, że sposób złożenia skargi powinien być zgodny z ustawą procesową regulującą postępowanie przed sądem. Zgodnie zaś z art. 54§1 p.p.s.a. skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Odnosząc ten wymóg jedynie do kwestii terminu złożenia skargi, można byłoby przyjąć, że skarżący wnieśli skargę w dniu 27.02.2008r., kiedy sąd przesłał skargę organowi, nie zaś w dniu 20.02.2008r., kiedy pełnomocnik skierował skargę wprost do sądu i na adres sądu. Obliczając termin do złożenia skargi na 30 dni (art. 53§2 p.p.s.a.), pełnomocnik skarżących w odpowiedzi na pytanie sądu, w jakiej dacie otrzymał odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego, powinien utrzymywać, że nastąpiło to po dniu 27.01.2008r. Gdyby w niniejszej sprawie stosować termin 60 -dniowy liczony od dnia doręczenia wezwania, to wobec nieznajomości tego konkretnego dnia, również kontrola dochowania tego terminu była uzależniona od dowolnych domniemań albo niepewnych oświadczeń stron. Należało rozstrzygnąć, czy brak pewności odnośnie faktu dochowania terminu do wniesienia skargi, wynikający z braku udokumentowania przez organ daty doręczenia mu wezwania do usunięcia naruszenia oraz daty doręczenia skarżącym odpowiedzi na to wezwanie, przy jednoczesnej odmowie sprecyzowania przez skarżących tych dat, powinien wywołać odrzucenie skargi jako spóźnionej, czy też ocenę o niemożności wykazania skarżącym uchybienia terminu. W ocenie Sądu wątpliwość ta powinna zostać rozstrzygnięta na korzyść skarżących. Pozostawał jednak do rozważenia problem, czy skarga w ogóle została złożona w sposób dopuszczalny .Istnieją ważkie argumenty prawne przemawiające za odrzuceniem skargi wniesionej bezpośrednio do sądu jako niedopuszczalnej z tej przyczyny , tj. naruszenia art. 54§1 p.p.s.a. (art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a.). Uzupełniając wyrażone w tej kwestii wywody prawne (W. Morys "Skutki procesowe bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego" ZNSA 2007/2 s. 41-44) można przytoczyć argumentację zawartą w postanowieniu tut. Sądu z dnia 11.12.2006r. II SA/Wr 571/06 (niepubl.). W uzasadnieniu tego postanowienia przypomniano wcześniejsze unormowania i praktykę orzeczniczą (A. Zieliński KPA Komentarz WPr. 1985 s. 298 i §16 ówczesnego regulaminu czynności NSA, kolejno na tle ustawy z dnia 11 maja 1995r. o NSA postanowienia NSA z 18.06.1996r. IV SA 280/96 ONSA 1997/3/118 i z 8.05.1998r. I SA/Gd 136/98 niepubl., por. uchwała OPS 1/96 ONSA 1996/1/100 na temat stosowania art. 165§2 k.p.c.). Sąd przypomniał, że czynności procesowe sądu powinny znajdować podstawę w ustawie. Podstawę ustawową dla przekazywania organowi skargi wniesionej bezpośrednio do sądu stanowił art. 98 przep.wprow .p.p.s.a., ograniczając prawidłowość (legalność, skuteczność procesową) tej czynności do okresu dwóch lat od wejścia w życie p.p.s.a. Okres ten upłynął z dniem 1 stycznia 2006r. Przekazanie skargi organowi sugeruje, jakoby została złożona w sposób procesowo skuteczny i wywołuje skutki z art. 54§2 p.p.s.a. oraz może wywołać skutek z art. 54§3 p.p.s.a. Odrzucenie takiej skargi jedynie z uwagi na prawdopodobne uchybienie terminu byłoby sankcją niewystarczającą, skoro istnieją skargi nie wymagające terminu. Przesyłając skargę sąd nie wiadomo, czy staje się podmiotem wnoszącym skargę, czy posłańcem skarżącego. Procedury przewidują przekazywanie pism lub spraw zazwyczaj w ramach danej organizacji sądowniczej, na podstawie wyraźnej podstawy prawnej (por. art. 464 i art. 201 k.p.c oraz objaśnienia komentarzowe do tych przepisów). Sąd administracyjny jest uprawniony do rozpoznania skarg wniesionych za pośrednictwem organu. Przekazując skargę do organu sąd jak gdyby nadaje jej dalszy bieg, poza obowiązującą procedurą, a wręcz naruszając art. 98 przep. wprow.p.s.a. i art. 54§1 p.p.s.a. W ostatnim okresie ukształtowała się jednak praktyka przekazywania skarg do organu, co mając na względzie Sąd nie zastosował w nin. sprawie art.58§1 pkt 6 p.p.s.a. Nie wyklucza to podjęcia tej problematyki prawnej przez NSA, o ile stworzona zostanie w nin.sprawie taka możliwość procesowa. Nie był natomiast uzasadniony wniosek Gminy o odrzucenie skargi jedynie z powodu błędnego oznaczenia organu, o ile miało miejsce, podobnie jak niezrozumiałe było sprostowanie tego organu Gminy w formie cofnięcia skargi przez pełnomocnika skarżących, któremu zresztą przeczyło podtrzymanie skargi przeciwko tej samej stronie, tj. Gminie Ś.
Kolejny problem procesowy związany był z informacją Gminy o uchyleniu zaskarżonej uchwały w toku postępowania, bez próby zasugerowania skutku procesowego tego zdarzenia. Poglądy prawne orzecznictwa i w tym zakresie ulegały przekształceniu, poczynając od tez postulujących umorzenie postępowania (wyrok SA/Wr 96/92 z 24.03.1992r. OSP 1993/7/149 lub postanowienie SA/Wr 367/92 z 21.07.1992r. ONSA 1993/3/63), poprzez uchwałę TK z 14.09.1994r. W 5/94 OTK 1994/2/44 i M.Prawn. 1995/5/141 (por. pomocniczo orzecznictwo TK na tle art. 39 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz. U. Nr 102, poz. 643, np. orzeczenia sygn. akt K 26/07, K 13/06, P 2/97, P 4/99 lub K 25/02 OTK ZU nr 5/A/2004, poz. 48 czy K 44/04 OTK ZU nr 1/A/2006, poz. 9), aby ostatecznie utrwalić się w ostatnim okresie w kierunku tezy, że nie następuje naruszenie art. 161§1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez nieumorzenie w tej sytuacji postępowania, gdyż uchylona uchwała wywołała określone skutki prawne w okresie swojego obowiązywania, podlega kontroli sądu według stanu z daty jej podjęcia, zaś wyrok stwierdzający nieważność uchwały od daty jej podjęcia będzie miał skutki dalej idące i uzasadnione, których nie powinna przekreślać uchwała organu obowiązująca na przyszłość (patrz wyrok NSA z 2.03.2007r. II OSK 1776/06 Lex nr 327767). W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania w nin. sprawie z uwagi jedynie na uchylenie zaskarżonej uchwały po wszczęciu postępowania. Pewne wątpliwości w tym zakresie wywołali zresztą także sami skarżący, którzy nie opisali w sposób wyraźny potrzeby skłaniającej ich do zaskarżenia uchwały. Z pełnych niedomówień wypowiedzi skarżących można było domyślać się, że są lub byli najemcami lokalu mieszkalnego, uprawnionymi do bonifikaty przy nabywaniu lokalu od gminy, nie wiadomo natomiast, czy już nabyli lokal zrzekając się roszczenia o zwrot kaucji, czy zrezygnowali z tego nabycia by nie utracić kaucji oraz czy w obu tych sytuacjach nabyli wobec gminy jakieś roszczenia, których dochodzenie będzie możliwe lub ułatwione po stwierdzeniu przez sąd nieważności uchwały. Nie było zatem wykluczone, że w określonej sytuacji faktycznej samo jedynie uchylenie uchwały (działające na przyszłość) zaspokajałoby interes prawny skarżących, co z kolei mogło prowokować rozważanie jednak podstawy do umorzenia postępowania, a być może kwestii zasadności skargi, gdyby w momencie wyrokowania, naruszania interesu prawnego skarżących już nie było. Strony reprezentowane przez zawodowych pełnomocników w ogóle nie podnosiły dotychczas omówionych kwestii procesowych, dlatego Sąd w sposób konsekwentny przy ich rozważaniu, rozstrzygał nasuwające się wątpliwości na korzyść skarżących. Skarżący bowiem niewątpliwie mieli przy wnoszeniu skargi (o ile w ogóle ją wnieśli, o czym była mowa) naruszony interes prawny zaskarżoną uchwałą.
Nic zaś nie uzasadniało oceny, że naruszenie to ustało w dacie uchylenia zaskarżonej uchwały. Jak wiadomo naruszenie interesu prawnego legitymującego do złożenia skargi oznacza ustalenie prawdopodobnego związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawna konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (np. uchwała rady gminy) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Skarżący powinien wykazać, że uchwała narusza bezpośrednio jego prawa, czyli ma bezpośrednio związek ze sferą jego indywidualnych praw lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Dodaje się zazwyczaj, że ustalenia naruszenia interesu prawnego dokonuje się w nawiązaniu do okoliczności danego przypadku, zatem ma on charakter w pewnej mierze ocenny. W nin. sprawie podlegał badaniu interes prawny skarżących jako najemców lokalu mieszkalnego, uprawnionych do nabycia prawa własności tego lokalu za cenę z bonifikatą, której udzielenie uzależnione było od zrzeczenia się kaucji mieszkaniowej. W doręczonym na żądanie Sądu uzasadnieniu zaskarżonej uchwały pisze się, ze zgodnie z art. 36 powołanej ustawy, kaucja wpłacona przez najemcę lokalu mieszkalnego podlega zwrotowi w przypadku nabycia jego własności przez najemcę. Jednak prywatyzacja gminnego zasobu mieszkaniowego przy jednoczesnym stosowaniu bonifikat i zwracaniu kaucji staje się procesem ekonomicznie nieopłacalnym. Dlatego racjonalna gospodarka tym zasobem powinna sprzyjać zasilaniu budżetu miejskiego, niezbędnego dla realizacji celów publicznych, co uzasadnia przyjęcie rozwiązania prawnego zawartego w uchwale. Sąd powołany do kontroli legalności uchwały nie może w ogóle rozważać powołanych przez Gminę względów celowościowych czy ekonomicznych. Nie ulegało natomiast wątpliwości, że zaskarżona uchwała w sposób istotny naruszała ustawę, chociaż dla stwierdzenia jej nieważności wystarczające były argumenty wskazujące na brak upoważnienia ustawowego do uregulowania w prawie miejscowym cywilistycznej kwestii rozliczenia kaucji oraz oczywiste naruszenie art. 36 powołanej ustawy. Przepis ten jak wiadomo stanowi, że "wpłacona kaucja ulega zwrotowi". Gmina nie mogła w drodze uchwały podjętej w sprawie z zakresu administracji publicznej, do czego była formalnie upoważniona w art. 21 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy oraz przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami powołanych na wstępie zaskarżonej uchwały, dodatkowo, poza zakresem upoważnień ustawowych ustanowić wyjątku od ustawowej zasady zwracania kaucji. Wobec podejmowania przez rożne gminy prób dokonywania podobnych regulacji prawnych, kwestie te były szczegółowo omawiane w wyrokach stwierdzających nieważność analogicznych uchwał i do tych wywodów prawnych należy jedynie odesłać (patrz wyroki II SA/Wr 453/06 z 9.11.2006r. Lex nr 297171 lub II SA/GL 1058/05 z 11.09.2006r. ZNSA 2007/3/104 i Lex nr 275571). Można skrótowo powtórzyć, że nie tylko z uwagi na brak delegacji ustawowej dla gminy do podjęcia uchwały regulującej kwestię zwrotu kaucji mieszkaniowej, w tym także w przepisie art. 8 ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale przez naruszenie przepisów ustawowych regulujących kwestie udzielania bonifikaty od ceny sprzedaży mieszkań oraz zwrotu kaucji mieszkaniowych, podjęta uchwała była w istotnym stopniu sprzeczna z prawem i dlatego nieważna (art. 91 ust. 1 u.s.g.). Uchwała została podjęta przez Gminę w ramach stanowienia aktu prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 u.s.g.), co umożliwiało stwierdzenie jej nieważności po upływie roku od dnia jej podjęcia. Z tych względów, mając na uwadze art. 101 ust. 1 oraz na podstawie art. 147§1 i art. 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. Nietypowo sformułowany wniosek skarżących dotyczący kosztów postępowania sądowego został uznany przez sąd za wniosek, o którym mowa w art. 200 p.p.s.a., co uzasadniało zastosowanie tego przepisu.
J.T. 15.12.08r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło