II SAB/Wr 107/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T.K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II SAB/Wr 128/03 postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", przewidują możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1); przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2); pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1); w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2); równocześnie z wnioskiem strona dokona czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Stosownie zaś do art. 87 § 5 u.p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Powołany wyżej przepis art. 87 § 5 u.p.p.s.a. zaostrza warunki przywrócenia terminu, uzależniając możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku, z uwagi na złożenie go po upływie roku od uchybienia terminowi, od wypadków wyjątkowych. Ich niezaistnienie skutkuje odrzuceniem wniosku jako niedopuszczalnego. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przez "wyjątkowy przypadek" należy rozumieć okoliczność nadzwyczajną, która uniemożliwiła stronie dokonanie czynności w normalnym trybie (postanowienie NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 109/13, publ. LEX nr 1305570). Pojęcie "wyjątkowego przypadku" jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednakże należy je wykładać ścieśniająco, w przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku (postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 273/11, publ. LEX nr 1130773). Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy (postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 991/11, publ. LEX nr 1120780). Jak wynika z akt sprawy II SAB/Wr 128/03, T.K. złożył w dniu 17 grudnia 2003 r. jako pełnomocnik żony – K.K. i córki – J.K. skargę na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie przekształcenia lokalu użytkowego w budynku w przy ul. [...] w W. na lokale mieszkalne. Postanowieniem z dnia 24 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił powyższą skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. Jak wskazano w tym postanowieniu, zgodnie z art. 52 § 1 i 2 u.p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, zatem w przypadku niewydania decyzji administracyjnej po wniesieniu zażalenia zgodnie z art. 35-37 w związku z art. 17 k.p.a. Orzekanie o bezczynności organu byłoby bezprzedmiotowe zarówno w przypadku braku uprzedniego wniosku strony o załatwienie konkretnej sprawy administracyjnej, jak i w przypadku skierowania skargi przeciwko organowi oczywiście niewłaściwemu do załatwienia sprawy. Wskazując, że w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu i związanej z tym sprawy pozwolenia na budowę ustanowiona jest właściwość organów architektoniczno-budowlanych (patrz art. 71 i art. 83 ustawy – Prawo budowlane), stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie skarżące nie żądały do tej pory wszczęcia postępowania (żądanie wydania decyzji w tej sprawie zawarte w skardze sądowej na bezczynność innego organu nie oznaczało wszczęcia postępowania administracyjnego) i nie mogły nawet w związku z tym zarzucić bezczynności jakiemukolwiek organowi administracji publicznej. Postanowienie to stało się prawomocne dnia 25 stycznia 2005 r. W dniu 17 września 2013 r. T.K. złożył skargę o wznowienie postępowania w wyżej wymienionej sprawie II SAB/Wr 128/03, którą oparł na podstawie art. 270 i dalszych u.p.p.s.a., podając, że zaistniały m.in. przesłanki określone w art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 u.p.p.s.a., bowiem organy, jak też Sąd, rażąco naruszyły prawo procesowe - bezprawnie wydawano decyzje i orzekano najpierw wobec K.K. i J.K. (za lata 1998-2004) i potem wobec K.K. i T.K. (za lata 2004-2013) łącznie w tzw. "w jednym worku", zamiast odrębnie mając na uwadze nie tylko odrębnie prowadzone gospodarstwa domowe przez K.K. i córkę J.K. od 1998 r., jak też K.K. i T.K. od grudnia 1994 r. Pomijano istotną okoliczność dowodową, że od 31 marca 1995 r. T.K. i K.K. posiadają umowę małżeńską w postaci aktu notarialnego o rozdziale majątkowym. Córka J. studiowała we W., gdzie od 1998 r. mieszka, w tym od 2000 r. zameldowana jest na stałe we W.. J.K. w dniu 27 lutego 2004 r. aktem notarialnym darowała nieruchomość przy ul. [...] w W. na rzecz T.K.. Zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2014 r. wezwano ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego radcę prawnego M.M. do usunięcia braków skargi przez jednoznaczne wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi, a także sprecyzowanie żądania dotyczącego wyżej wskazanego postanowienia z dnia 24 marca 2004 r. (czy skarżący domaga się jego uchylenia, czy zmiany). Pismem z dnia 12 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej w postaci złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2004 r. (sygn. akt II SAB/Wr 123/03), wskazując, że powyższy wniosek uzasadnia fakt, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie posiadał wiedzy, że ów termin przekroczył. Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, pełnomocnik wskazując na brak kontaktu ze skarżącym podniósł, że - mając na uwadze treść skargi z dnia 13 września 2013 r. - skarżący opiera swoje żądanie na przepisach art. 270 i następnych u.p.p.s.a.. Skarżący podnosi, że wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie jest zasadne m.in. na podstawie art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a. (nie zaś jak błędnie wskazuje pełnomocnik art. 271 § 1 pkt 2, bowiem brak jest w tym artykule paragrafów), który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, oraz art. 273 § 3 u.p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W ocenie skarżącego, wznowienie postępowania w sprawie II SAB/Wr 128/03 na podstawie powyższych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zasadne z uwagi na to, że w przedmiotowym postępowaniu naruszono prawo procesowe. Wydawane decyzje dotyczyły bowiem łącznie K.K. oraz J.K. (w okresie 1998-2004), pomimo tego, że nie prowadziły wspólnie gospodarstwa domowego, a następnie K.K. oraz T.K. (w okresie 2004-20013), pomijając istotną okoliczność jaką jest zawarcie między stronami dnia 31 marca 1995 r. umowy majątkowej małżeńskiej wprowadzającej rozdzielność majątkową. Dodatkowo, zgodnie z wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi, pełnomocnik wskazał, że skarżący domaga się uchylenia postanowienia z dnia 24 marca 2004 r. Uwzględniając treść art. 87 § 5 u.p.p.s.a. oraz powyższe okoliczności, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z przypadkiem wyjątkowym, co uzasadniałoby przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu. Należy dodatkowo wskazać, że zgodnie z art. 277 u.p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W niniejszej sprawie – jeśli chodzi o wznowienie postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a. – termin do wniesienia skargi o wznowienie zaczął biec od dnia 26 kwietnia 2004 r. W tym dniu bowiem T.K. odebrał postanowienie z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II SAB/Wr 128/03. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SAB/Wr 128/03 na wyżej wymienionej podstawie upływał w dniu 26 lipca 2004 r., a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania na tej podstawie został wniesiony po 9 latach. Natomiast – jeśli chodzi o wznowienie postępowania na podstawie art. 273 § 2 (przepis ten został wskazany przez skarżącego) i § 3 u.p.p.s.a. (ta podstawa została wskazana przez pełnomocnika skarżącego) – należy zauważyć, że w niniejszej sprawie ani skarżący ani jego pełnomocnik nie wskazali na jakiekolwiek później wykryte okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, ani później wykryte prawomocne orzeczenie dotyczącego tej samej sprawy. Niemożliwym stało się zatem obliczanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, co czyni wniosek o przywrócenie tego terminu niedopuszczalnym. Istotne jest również, że skarga odrzucona postanowieniem z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II SAB/Wr 128/03 dotyczy bezczynności organu w przedmiocie przekształcenia lokalu użytkowego w budynku w przy ul. [...] w W. na lokale mieszkalne, natomiast podnoszone w skardze, jak we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie, zarzuty odnoszą się do decyzji podatkowych. Biorąc powyższe pod uwagę, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jako złożony po upływie roku od jego uchybienia należało odrzucić jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 u.p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W związku z powyższym na podstawie powyżej wskazanych przepisów orzeczono jak w sentencji postanowienia.