II SAB/Wr 107/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II SAB/Wr 128/03 postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Jak wynika z akt sprawy II SAB/Wr 128/03, T.K. złożył w dniu 17 grudnia 2003 r. jako pełnomocnik żony – K.K. i córki – J.K. - skargę na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie przekształcenia lokalu użytkowego w budynku w przy ul. [...] w W. na lokale mieszkalne. Postanowieniem z dnia 24 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił powyższą skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a.. Jak wskazano w uzasadnieniu tego postanowienia, zgodnie z art. 52 § 1 i 2 u.p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, zatem w przypadku niewydania decyzji administracyjnej po wniesieniu zażalenia zgodnie z art. 35-37 w związku z art. 17 k.p.a. Orzekanie o bezczynności organu byłoby bezprzedmiotowe zarówno w przypadku braku uprzedniego wniosku strony o załatwienie konkretnej sprawy administracyjnej, jak i w przypadku skierowania skargi przeciwko organowi oczywiście niewłaściwemu do załatwienia sprawy. Brak pouczenia strony przez organ podatkowy na temat sposobu uzyskania ulgi podatkowej lub korzystniejszej podstawy opodatkowania nie mógł wywołać nakazu wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego przed organem gminy w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu, o ile nawet zmiana ta miała pozostawać w związku ze sposobem stosowania prawa podatkowego w odniesieniu do strony. W sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu i związanej z tym sprawy pozwolenia na budowę ustanowiona jest właściwość organów architektoniczno-budowlanych (art. 71 i art. 83 ustawy – Prawo budowlane), w sprawie tej skarżące nie żądały do tej pory wszczęcia postępowania (żądanie wydania decyzji w tej sprawie zawarte w skardze sądowej na bezczynność innego organu nie oznaczało wszczęcia postępowania administracyjnego) i nie mogły nawet w związku z tym zarzucić bezczynności jakiemukolwiek organowi administracji publicznej. Powyższe postanowienie to stało się prawomocne dnia 25 stycznia 2005 r.. W dniu 17 września 2013 r. T.K. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego w w/w sprawie II SAB/Wr 128/03, którą oparł na podstawie art. 270 i dalszych u.p.p.s.a., przekonany, że w sprawach zaistniały m.in. przesłanki określone w art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 w/w ustawy, bowiem organy, jak też Sąd, rażąco naruszyły prawo procesowe - bezprawnie wydawali decyzje i orzekali najpierw wobec K.K. i J.K. (za lata 1998-2004) i potem wobec K.K. i T.K. (za lata 2004-2013) łącznie w tzw. "w jednym worku", zamiast odrębnie mając na uwadze nie tylko odrębnie prowadzone gospodarstwa domowe przez K.K. i córkę J.K. od 1998 r., jak też K.K. i T.K. od grudnia 1994 r.. Pomijano istotną okoliczność dowodową, że od 31 marca 1995 r. T.K. i K.K. posiadają umowę małżeńską w postaci akt notarialnego o rozdziale majątkowym. Córka J.K. studiowała we Wrocławiu, gdzie od 1998 r. mieszka, w tym od 2000 r. zameldowana jest na stałe we Wrocławiu. J.K. w dniu 27 lutego 2004 r. aktem notarialnym darowała nieruchomość przy ul. [...] w W. na rzecz T.K.. Zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2014 r. wezwano pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu radcę prawnego M.M. do usunięcia braków skargi przez jednoznaczne wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi, a także sprecyzowanie żądania dotyczącego w/w postanowienia z dnia 24 marca 2004 r. (czy skarżący domaga się jego uchylenia, czy zmiany). Pismem z dnia 12 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej w postaci złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2004 r. (sygn. akt II SAB/Wr 123/03), wskazując, że powyższy wniosek uzasadnia fakt, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie posiadał wiedzy, że ów termin przekroczył. Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, z ostrożności procesowej wskazując na brak kontaktu ze skarżącym, pełnomocnik podniósł, że – mając na uwadze treść skargi z dnia 13 września 2013 r. - skarżący opiera swoje żądanie na przepisach art. 270 i następnych ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący podnosi, że wznowienie postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie jest zasadne m.in. na podstawie art. 271 § 1 pkt 2 oraz art. 273 § 3 w/w ustawy. W ocenie skarżącego wznowienie postępowania sądowego na podstawie wskazanych wyżej przepisów jest zasadne z uwagi na to, że w przedmiotowym postępowaniu naruszono prawo procesowe, gdyż wydawane decyzje dotyczyły łącznie K.K. oraz J.K. (w okresie 1998-2004), pomimo tego że nie prowadziły wspólnie gospodarstwa domowego, a następnie K.K. oraz T.K. (w okresie 2004-2013), pomijając istotną okoliczność jaką jest zawarcie między stronami dnia 31 marca 1995 r. umowy majątkowej małżeńskiej wprowadzającej rozdzielność majątkową. Dodatkowo, pełnomocnik wskazał, że skarżący domaga się uchylenia postanowienia z dnia 24 marca 2004 r.. Postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r. WSA we Wrocławiu odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego. Pismem z dnia 18 marca 2014 r. (data stempla pocztowego) uczestniczka postępowania K.K. wniosła na powyższe postanowienie zażalenie, które postanowieniem z dnia 18 czerwca 2014 r. zostało odrzucone na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na to postanowienie żadna ze stron nie wniosła zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. W niniejszej sprawie – jak wskazał pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 12 lutego 2014 r. – podstawą wznowienia postępowania sądowego są przepisy art. 271 pkt 2 (nie zaś jak błędnie wskazuje pełnomocnik art. 271 § 1 pkt 2, bowiem brak jest w tym artykule paragrafów) oraz art. 273 § 3 u.p.p.s.a.. Ponadto, skarżący wskazał na art. 273 § 2 u.p.p.s.a.. Art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Zgodnie zaś z art. 273 § 2 u.p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Natomiast na podstawie art. 273 § 3 u.p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. W myśl art. 277 u.p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W niniejszej sprawie – jeśli chodzi o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a. – termin do wniesienia skargi o wznowienie zaczął biec od 26 kwietnia 2004 r.. W tym dniu bowiem T.K. odebrał postanowienie z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II SAB/Wr 128/03. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SAB/Wr 128/03 na w/w podstawie upływał w dniu 26 lipca 2004 r.. Skarga o wznowienie postępowania została przez T.K. wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 17 września 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej skargę), czyli z uchybieniem terminu określonego w w/w przepisie art. 277 u.p.p.s.a.. Tym samym skarga o wznowienie postępowania sądowego wniesiona w oparciu o przepis art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a. podlega na podstawie art. 280 § 1 u.p.p.s.a. odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Natomiast – jeśli chodzi o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 (przepis ten została wskazany przez skarżącego) i § 3 u.p.p.s.a. (ta podstawa została wskazana przez pełnomocnika skarżącego) – należy zauważyć, że w niniejszej sprawie ani skarżący ani jego pełnomocnik nie wskazali na jakiekolwiek później wykryte okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, ani później wykryte prawomocne orzeczenie dotyczącego tej samej sprawy. Poza wskazaniem w/w przepisów, stanowiący w ich mniemaniu podstawę wznowienia postępowania w sprawie II SAB/Wr 128/03, nie wskazali w istocie żadnego uzasadnienia. Skarżący podniósł jedynie, że wznowienie postępowania sądowego jest zasadne z uwagi na to, że w przedmiotowym postępowaniu naruszono prawo procesowe, gdyż wydawane decyzje dotyczyły łącznie K.K. oraz J.K. (w okresie 1998-2004), pomimo tego że nie prowadziły wspólnie gospodarstwa domowego, a następnie K.K. oraz T.K. (w okresie 2004-2013), pomijając istotną okoliczność jaką jest zawarcie między stronami dnia 31 marca 1995 r. umowy majątkowej małżeńskiej wprowadzającej rozdzielność majątkową. Trzeba w tym miejscu jednak zauważyć, że skarga odrzucona postanowieniem z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II SAB/Wr 128/03 dotyczyła bezczynności organu w przedmiocie przekształcenia lokalu użytkowego w budynku w przy ul. [...] w W. na lokale mieszkalne, nie natomiast żadnych decyzji administracyjnych. Uwzględniając powyższe okoliczności, skargę o wznowienie postępowania sądowego wniesioną na podstawie art. 273 § 2 i § 3 u.p.p.s.a. należało również odrzucić na podstawie art. 280 § 1 u.p.p.s.a., bowiem nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Należy zauważyć, że skarga do sądu administracyjnego może być skutecznie wniesiona, jeżeli odpowiada wymaganiom określonym w u.p.p.s.a.. Zgodnie z art. 279 u.p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2 art. 280 u.p.p.s.a.). W trybie art. 280 § 1 u.p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 u.p.p.s.a. (powołanie się na te przepisy) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 u.p.p.s.a. (postanowienia NSA z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1722/11, publ. LEX nr 1149227; z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 257/11, publ. LEX nr 1071226). Z tych względów orzeczono jak w sentencji.