II SAB/Wr 18/05
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-03-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała, że poniesienie opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł spowoduje uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania, a jednocześnie posiada składniki majątkowe, które można by zbyć?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że obecny etap postępowania i wysokość wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika uzasadniają jego ustanowienie. Jednakże w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazali, że opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł spowoduje uszczerbek dla ich koniecznego utrzymania. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, a skarżący nie udokumentowali swoich wydatków, nie wykazali zadłużenia, nie wyjaśnili, dlaczego nie mogą sfinansować kosztów z innych źródeł, ani nie uzasadnili braku sprzedaży posiadanych udziałów we własności działek.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie wydania decyzji budowlanych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r. przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca wniosła sprzeciw, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, podnosząc zarzuty dotyczące bezprawności działań sędziów i organów administracji.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. i M. W., M. W. i J. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie budowy budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego i bezodpływowego zbiornika na ścieki postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Rozpoznając wniosek D. i M. W. o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r. przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący domagali się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadniając złożony wniosek skarżący wskazali, że ,,brak było prawnych do nieuwzględnienia skargi i brak podstaw prawnych do opłat zwłaszcza, gdy sędziowie orzekający w niniejszej sprawie tj. Pani sędzia O. B., Pani sędzia J. S., Pani sędzia A. S. nie byli i nie są sędziami lecz mecenasi mafii i wykorzystując własne stanowiska i instytucje Sądu sięgają po nasza prawa materialne i prawa własności na łapówki dla mafii. Był wniosek o wyłączenie sędziów i sędziowie złożyli fałszywe oświadczenia, ponowiony był wniosek o wyłączenie sędziów w dniu 24 września 2009 r. przed rozprawą wcześniejszą i sędziowie nie powinni orzekać w niniejszej spraw. Również nie został uwzględniony wniosek strony skarżącej z art. 106 § 3, § 4, § 5 o NSA. W niniejszej sprawie i innych mafia pod nadzorem w/w sędziów i Sądu buduje się bez: pozwoleń na budowę, bez aktów własności, za darmo w tak zwanych priorytetach krajowych domy, garaże, szamba. Od lat Z. wychwalali się, że oni od niczego nie będą się odwoływać bowiem za nich wszystko wykonają inspektorzy, oraz że mają wszystko załatwione w Sądzie z sadzami i wszystko procesy wskazują na to, że tak właśnie jest. Wyrzucane są z akt dokumenty a nim Sąd rozpoznana wniosek o pomoc to upływa termin do kasacji a adwokat z urzędu nie chce nas bronić bowiem adwokacki boją się sędziów i ich bezprawia. Z uwagi na to, że są to celowe przekręty sędziów i chronienie bezprawia brak podstaw prawnych do opłaty, Strona skarżąca winna byś zwolniona z opłat a Sąd z urzędu winien wyprostować swoje przekręty, w których wydał wyrok bezwzględnie nieważny."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do postanowień art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku dla siebie i rodziny, w zakresie zaś częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mają na uwadze obecny etap postępowania (w szczególności wysokość stawek wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika) ustanowiono wnioskodawcom adwokata.
Jednak w pozostałym zakresie wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazali bowiem, że konieczność poniesienia przez nich opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla ich koniecznego utrzymania. Podkreślić należy, że skarżący- pomimo, że wielokrotnie w tej i w innych licznych swoich sprawach prowadzonych przed tut. Sądem byli do tego wzywani- nadal nie sprecyzowali i nie udokumentowali wysokości swoich wydatków; nie wykazali wskazywanego we wniosku faktu swojego zadłużenia i jego wysokości; nie udowodnili również dlaczego nie mogą sfinansować kosztów sądowych ze źródła (pomoc finansowa swoich dzieci) z którego czerpali i czerpią środki na pokrycie kosztów w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych, jak i z których pokrywają swoje wydatki związane z budową domu itp.; nie wyjaśnili dlaczego - mając na uwadze przedstawianą przez nich jako tragiczną swoją sytuację materialną - nie sprzedają posiadanych udziałów we własności działek nr [...] i [...] w N. D. o pow. 2500 m2; nie wykazali, że co miesiąc ponoszą wydatki związane z prowadzonymi postępowymi sądowymi w wysokości "swojej emerytury".
Z treści wniosku wynika, że skarżący nie mają obecnie nikogo na utrzymaniu, uzyskiwany przez nich dochód miesięczny netto wynosi aktualnie 2.345, 77 zł, a swoich wydatków skarżący - mimo wezwania- nawet nie określili. W ocenie Sądu osiągane przez wnioskodawców ich miesięczne dochody są wystarczające aby sfinansować zarówno ich niezbędne wydatki, jak i opłaty sądowe w wysokości 100 zł.
Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpią oni środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich).
Istotny jest również fakt, iż syn i córka skarżących są osobami współskarżącymi. Pamiętać należy, że uiszczenie kosztów sądowych przez jednego ze skarżących zwolni z tego obowiązku pozostałych.
Na marginesie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny oceniając w wielu innych sprawach aktualną sytuację skarżących (zob. sygn. akt II OZ 614/09, II OZ 494/09, II OZ 583/08, II OZ 577/09) uznawał, iż ich sytuacja materialna nie uzasadnia zastosowania wobec nich instytucji prawa pomocy w żadnym zakresie.
Zupełnie nie trafna jest argumentacja skarżących, że aktualnie trudna ich sytuacja materialna jest następstwem konieczności sporządzania i składania przez nich licznych pism w wielu zainicjowanych przez nich postępowaniach sądowoadministracyjnych czy związaną z tym koniecznością dojazdów do Sądu, itd. Przypomnieć bowiem należy, że to skarżący świadomie i -jak pokazuje statystyka orzeczeń- najczęściej bezzasadnie "zalewają" dziesiątkami skarg tak tutejszy, jaki i inne sądy administracyjne. A zatem jeśli skarżący uczynili sobie z procedowania przed Sądem cel aktywności życiowej (i nie szkoda im na to czasu oraz pieniędzy), to powinni tak gospodarować posiadanymi środkami finansowymi i majątkowymi aby mogli bez przeszkód realizować swoje ulubione zajęcie. Jeśli wnioskodawcy posiadają składniki majątkowe, które nie są niezbędne do ich utrzymania (a za takie Sąd uważa np. posiadanie udziałów we własności działek budowlanych), to w przedstawianej przez nich sytuacji finansowej zbycie zbędnych składników majątkowych byłoby zupełnie racjonalne i uzasadnione.
Także przedstawiona w sprzeciwie argumentacja w żadnym stopniu nie daje podstaw do objęcia skarżących prawem pomocy w zakresie przez nich wnioskowanym.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło