II SAB/Wr 57/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia WSA Olga Białek Protokolant: Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A M - C i A M na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś w przedmiocie legalności budowy wiat przy budynku gospodarczym zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś do wydania stosownego aktu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. W dniu 24 lutego 2011 r. skarżący złożyli do organu nadzoru budowlanego pismo informujące o samowolach budowlanych na określonej działce. W kolejnym piśmie z dnia 1 marca 2011 r. skarżący domagali się od organu wszczęcia postępowania (postępowań) w sprawie tych samowoli i udokumentowali bycie współwłaścicielami tej działki wraz z inwestorem. Organ nie zawiadamiając o wszczęciu postępowania rozpoczął czynności wyjaśniające, w trakcie których przeprowadził liczne dowody z dokumentów, oględzin i zeznań lub oświadczeń świadków i współwłaścicieli działki uznanych za strony. Na skutek zażalenia skarżących na bezczynność organ wyższego stopnia wyznaczył organowi postanowieniem z dnia 26 lipca 2011 r. 30-dniowy termin do załatwienia sprawy. Po otrzymaniu postanowienia w dniu 29 lipca 2011 r. organ nadal nie zawiadamiając o wszczęciu postępowania administracyjnego, kontynuował postępowanie wyjaśniające. Pismem z dnia 7 września 2011 r. organ zawiadomił inwestora i skarżących, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wszczął na wniosek skarżących szereg postępowań dotyczących określonych samowoli budowlanych. W zawiadomieniu wskazał, że w postępowaniach tych zostaną wykorzystane dowody zebrane przed ich wszczęciem i pouczył o treści art. 10 § 1 k.p.a. Następnie organ przeprowadził kolejne dowody. W dniu 16 września 2011 r. wpłynęła do organu skarga do sądu administracyjnego na bezczynność. Organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że w dniu 10 października 2011 r. wydał na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) postanowienie wstrzymujące inwestorowi roboty budowlane przy zakończonym około 1983 r. wykonaniu dwóch wiat i ich przebudowie w latach 2000-2006, ustalające niezbędne zabezpieczenia budowy i nakładające obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 stycznia 2012 r. dokumentów umożliwiających zalegalizowanie samowoli. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ niewątpliwie pozostawał w bezczynności, skoro organ wyższego stopnia nakazał mu wydanie decyzji do dnia 29 sierpnia 2011 r., zaś organ w dniu 10 marca 2011 r. zawiadomił inwestora o dopuszczeniu dowodu z przesłuchania tej strony i dnia 17 marca 2011 r. przeprowadził ten dowód. Kolejno organ zawiadamiał strony o dalszych czynnościach dowodowych i przeprowadzał dowody. Nie miało więc znaczenia, że dopiero w dniu 7 września 2011 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania i to na wniosek skarżących. Sąd stwierdza, że organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowoli budowlanej oczywiście z urzędu (na ten temat patrz w szczególności wyrok tut. Sądu sygn. akt II SA/Wr 477/10 Lex nr 936723) i nastąpiło to w dniu 10 marca 2011 r., w którym zapoznał inwestora z pismami skarżących i zawiadomił go o terminie przesłuchania. Nie miały zaś miejsca jedynie czynności kontrolne, o których mowa w postanowieniu NSA II OSK 2132/10. Organ przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego ani do dnia rozprawy nie wydał decyzji, czyli nie zakończył postępowania (art. 104 § 1 k.p.a.). W toku przedłużającego się postępowania nie zawiadomił stron z podaniem przyczyn zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). Organ nie twierdził chociażby, ale też nie wynika to z akt sprawy, aby zachodziły przyczyny niezależne od organu, usprawiedliwiające zwłokę (art. 35 § 5 k.p.a.). Mogło wymagać rozważenia z uwagi na przedmiot skargi, czy przesunięcie przez organ terminu do wydania decyzji na okres po dniu 31 stycznia 2012 r. miało znaczenie dla rozstrzygnięcia. Jednak w rzeczywistości nie wymagało, skoro organ, jak już zaznaczono, nie wydał decyzji do dnia rozprawy. W nawiązaniu do wypowiedzi skarżących, związanych z ich oczekiwaniami odnośnie znaczenia wyroku sądowego w nin. sprawie, wymaga wyjaśnienia, że uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania decyzji w określonym w wyroku terminie (brzmienie art. 149 § 1 p.p.s.a.) liczonym od dnia zwrócenia akt organowi po uprawomocnieniu się wyroku (art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast sąd nie wypowiada się na temat pożądanego sposobu załatwienia sprawy w określony sposób, a tym bardziej nie wyraża ocen dotyczących innych podobnych spraw prowadzonych przez organ z udziałem skarżących (por. wyrok NSA II OSK 1573/10 oraz tezy prawne licznych innych wyroków na ten temat, w tym cytowane w postanowieniu II SAB/Wr 1/10 tut. Sądu, publ. w systemie Lex). Skoro zatem organ w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego pozostawał w bezczynności i do dnia wydania wyroku nie wydał decyzji kończącej prowadzone na podstawie art. 48 prawa budowlanego postępowanie w sprawie samowoli, należało zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania z uwagi na ich nieponiesienie przez skarżących zwolnionych od kosztów sądowych. Sąd poucza skarżących, że zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania powyższego wyroku, skarżący mogą po uprzednim pisemnym wezwaniu organu do wykonania wyroku wnieść do sądu administracyjnego skargę z żądaniem wymierzenia organowi grzywny. Sąd dokona wówczas oceny, czy dalsza bezczynność organu mała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dotychczasowa bezczynność organu w okolicznościach nin. sprawy nie miała takiego charakteru. PM 14.03.2012 r.