II SAB/Wr 800/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 27 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. i W. R. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu Wrocławskiego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić T. K. cały uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych); III. zwrócić W. R. cały uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). Pismem z dnia 30 maja 2025 r. T. K. i W. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Starostę Powiatu Wrocławskiego postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zarządzeniem z dnia 2 października 2025 r. wezwano: 1) organ o nadesłanie – w terminie 7 dni – oświadczenia, czy skarżący przed wniesieniem skargi wyczerpali przysługujące im środki zaskarżenia, tj. czy wnieśli ponaglenie na bezczynność i przewlekłość skierowane do Wojewody Dolnośląskiego, a jeśli tak – należy nadesłać kopię tego ponaglania; 2) strony skarżące do nadesłania – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.) – kopii ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia oraz dowodu potwierdzającego fakt jego złożenia. Pismem z dnia 15 października 2025 r. skarżący oświadczyli, że cofają skargę, wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania i wskazując, że cofnięcie skargi jest w pełni dobrowolne i świadome. Organ w odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 20 października 2025 r. oświadczył, że skarżący przed wniesieniem skargi do WSA nie wnieśli za jego pośrednictwem ponaglenia na bezczynność i przewlekłość postępowania. Jednocześnie organ przesłał pismo skarżących z dnia 10 października 2025 r. zatytułowane "skarga na przewlekłość postępowania ws. [...]", które zostało uznane za ponaglenie i pismem z dnia 17 października 2025 r. przekazane do Wojewody Dolnośląskiego celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2 art. 52 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; zwana dalej "K.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 2 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z powyższych przepisów wynika zatem, że warunkiem skutecznego wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność i przewlekłość organu, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, jest wyczerpanie środków zaskarżenia poprzez złożenie uprzednio przez stronę skarżącą ponaglenia do organu wyższego stopnia. W niniejszej sprawie, jak wynika z pisma organu z dnia 20 października 2025 r., skarżący takiego ponaglenia nie wnieśli przed wniesieniem skargi do Sądu. Uczynili to dopiero pismem z dnia 10 października 2025 r. Uwzględniając powyższe, należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, jakie przewiduje przepis art. 52 P.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 K.p.a. Mając to zaś na uwadze oraz treść art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną z innych przyczyn. Stąd orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji niniejszego postanowienia. Odnosząc się natomiast do wniosku o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na cofnięcie skargi, należy zwrócić uwagę na pogląd reprezentowany zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a który akceptuje skład orzekający w niniejszej sprawie, że sąd administracyjny z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymieniona w art. 58 § 1 P.p.s.a. Zgodnie wprawdzie z art. 60 P.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę i cofnięcie to wiąże sąd, jednakże cofnięcie skargi jest niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Tym samym badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga wniesiona została skutecznie, tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. W konsekwencji powyższego, przyjąć należy, że cofnięcie skargi jako czynność dyspozycyjna strony może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu (postanowienia: NSA z dnia 3 stycznia 2008 r., I OSK 1829/07; NSA z dnia 27 czerwca 2008 r., II OSK 923/08; NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., II OSK 2453/10; NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., II OSK 3150/13; WSA we Wrocławiu z dnia 11 lipca 2016 r., II SA/Wr 373/16; WSA w Opolu z 6 marca 2013 r., I SA/Op 155/13; WSA w Krakowie z dnia 3 czerwca 2024 r., III SA/Kr 319/24). Jeżeli skarga zawiera takie braki, sąd skargę odrzuca a nie umarza postępowanie (B. Dauter, [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 161). Rozstrzygnięcie w punkcie drugim i trzecim sentencji wynika z konieczności zastosowania przepisu art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.