II SO/Wr 14/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: Referent stażysta Małgorzata Balowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi B. O. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 września 2023 r. sygn. akt II SO/Wr 4/23 oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia 11 września 2023 r. (sygn. akt II SO/Wr 4/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek B. O. (dalej: skarżący, strona) o wymierzenie grzywny Radzie Miejskiej w S. za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Niniejszy wniosek został złożony wobec wywiedzenia przez stronę skargi na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] września 2011 r. (nr [...]) w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S., która to została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wr 860/22. W dniu 31 października 2024 r. skarżący wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 11 września 2023 r. Jako podstawę wznowienia podała art. 273 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 273 § 2 p.p.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Stosownie zaś do art. 273 § 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Skarżący powyższe przesłanki podał w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2024 r. (sygn. akt II OPP 10/24) stwierdzającym przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. B. O. podniósł, że w uzasadnieniu niniejszego postanowienia NSA wskazał na okoliczność stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi związanego z wypełnieniem obowiązku wynikającego z art. 54 p.p.s.a., a dotyczącego przekazania Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. NSA wyszczególnił, że organ nie przekazał skargi do Sądu w przewidzianej formie. Organ wypełnił ten obowiązek dopiero 14 kwietnia 2023 r., tj. z 4 miesięcznym opóźnieniem oraz po 3 wezwaniach Sądu, zaś dokumentację planistyczną przekazał ponad 10 miesięcy po wpływie skargi. Organ nie przekazał też wezwania do usunięcia naruszenia prawa wraz z odpowiedziami, co zostało zauważone dopiero na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII p.p.s.a. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przypadki stanowiące podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 271-273 p.p.s.a. Stosownie do art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Zgodnie z tym przepisem pozytywne ustalenie, że zostały spełnione niezbędne przesłanki skutecznego wniesienia skargi o wznowienie postępowania (złożenie wniosku o wznowienie z zachowaniem terminu określonego w art. 277 p.p.s.a. oraz powołanie we wniosku przyczyny mieszczącej się w kategorii podstaw wznowienia) powoduje w dalszej kolejności konieczność zbadania czy skarga wznowieniowa jest dopuszczalna, a więc czy wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowieniowa jest merytorycznie uzasadniona. Negatywny zaś wynik wspomnianej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie postępowania. Istnienie natomiast przyczyny wznowienia postępowania uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia, o ile treść zapadłego orzeczenia jest niewłaściwa, a jego zmianę lub uchylenie uzasadniają okoliczności będące podstawą wznowienia (por. postanowieni NSA z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 2577/12, CBOSA). W realiach niniejszej sprawy skarżący swoją skargę o wznowienie postępowania, zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt II SO/Wr 4/23, oparł na podstawach, wskazanych w art. 273 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nadto, stosownie do art. 273 § 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że podstawę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., mogą stanowić tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią postawy do wznowienia postępowania. Nowymi okolicznościami (środkami dowodowymi) są tylko takie, które nie były znane w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania (por. wyrok NSA z 1 lutego 2018 r., sygn. II FSK 1918/17). Wymienione przesłanki należy rozumieć więc w ten sposób, że okoliczności i dowody, na które powołuje się strona, istniały przed zakończeniem sprawy, której dotyczy wniosek. Po drugie zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania. Po trzecie mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi a treścią prawomocnego orzeczenia sądu. Po czwarte, strona nie mogła z tych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych skorzystać w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie były one jej znane (wyrok NSA z 9 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 3269/21; wyrok NSA z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt I FSK 1336/23, CBOSA). W przypadku zaś art. 273 § 3 p.p.s.a. podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona. Orzeczenie to musi dotyczyć tej samej sprawy, a więc musi zachodzić tożsamość przedmiotu i stron postępowania. Sformułowanie zawarte w przepisie art. 273 § 3 p.p.s.a., a odnoszące się do orzeczenia "dotyczącego tej samej sprawy", oznacza, że przedmiotem rozstrzygnięcia w tym wyroku są te same prawa i obowiązki, dotyczące tych samych podmiotów, wynikające z określonych norm prawnych, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu, którego wznowienia dotyczy skarga (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 976/10, CBOSA). Wobec brzmienia przywołanych regulacji i przyjętej na ich kanwie wykładni w judykaturze, należy stwierdzić, że w realiach badanej sprawy nie jest merytorycznie uzasadniona, wskazana przez skarżącego podstawa wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a. w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2024 r. (sygn. akt II OPP 10/24), wydanym w następstwie uwzględnienia skargi na przewlekłość tut. Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 860/22. Niniejsze orzeczenie NSA nie stanowi bowiem nowej okoliczności lub nowego środka dowodowego, z którego nie mógł skorzystać Sąd, wydając postanowienie z dnia 11 września 2023 r. oddalające wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Postanowienie NSA zapadło bowiem 10 miesięcy później. Tymczasem art. 273 § 2 p.p.s.a. zakresem swojego zastosowania nie obejmuje okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które powstały po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie. W tej sytuacji podniesiona przez skarżącego okoliczność nie wpisuje się w dyspozycję art. 273 § 2 p.p.s.a., skoro ten wymaga aby "nowa" okoliczność faktyczna lub środek dowodowy istniały przed zakończeniem sprawy, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu nie jest też merytorycznie uzasadniona, wskazana przez skarżącego podstawa wznowienia z art. 273 § 3 p.p.s.a., która jest przywoływana, również w związku z orzeczeniem NSA z dnia 30 lipca 2024 r. Przyjęte bowiem w tym przepisie później wykryte orzeczenie musi dotyczyć tej samej sprawy. Nie chodzi w tym przypadku o takie same czy podobne sprawy, lecz o orzeczenie tożsame zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. W aspekcie podmiotowym chodzi o identyczność strony w postępowaniu, natomiast w aspekcie przedmiotowym - o stan faktyczny, podstawę prawną, treść żądania strony (uprawnienia) lub treść obowiązku (B. Adamiak, Przesłanki tożsamości sprawy sądowoadministracyjnej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2007/1/7). Warunek ten jest spełniony w wypadku tożsamości przedmiotu i stron postępowania, a więc wówczas, gdy może i powinien być zgłoszony zarzut powagi rzeczy osądzonej. Stosownie do art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Podstawa restytucyjna z art. 273 § 3 p.p.s.a. związana jest z istnieniem bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej, przysługująca prawomocnym orzeczeniom (A. Kabat w pracy zbiorowej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2009, wyd. III., s. 755). Późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy, o którym mowa w niniejszym przepisie, rozumieć należy wyłącznie jako wykrycie prawomocnego orzeczenia sądu dot. rozstrzygnięcia, które było przedmiotem w sprawie, której dotyczy żądanie wznowienia. Taki przypadek w sprawie nie zachodzi. Jak już bowiem wskazano, po pierwsze orzeczenie NSA z dnia 30 lipca 2024 r. zapadło, po wydaniu postanowienia z dnia 11 września 2023 r., a po drugie zostało wydane nie w następstwie rozpoznania wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, a zapadało po rozpoznaniu skargi B. O. na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 860/22. Jakkolwiek zarejestrowana pod tą sygnatura sprawa pozostaje w oczywistym związku z podjętym 11 września 2023 r. rozstrzygnięciem, to jednak orzeczenia te nie są tożsame zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym, czego to zaś wymaga określona w art. 273 § 3 p.p.s.a. podstawa wznowieniowa. Uznając, iż przywołane przez skarżącego podstawy wznowienia nie są merytorycznie uzasadnione, wywiedziona skarga podlegała oddaleniu w całości. W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.