III SA/Wr 178/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-06-28
Skład orzekający: Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Katarzyna Borońska, Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na ustanowienie zabezpieczenia zwrotu środków z dotacji i spłaty pożyczki przez gminę w formie weksla własnego "in blanco" jest zgodna z prawem, a w szczególności czy rada gminy posiada kompetencje do podjęcia takiej uchwały?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na ustanowienie zabezpieczenia zwrotu środków z dotacji i spłaty pożyczki przez gminę w formie weksla własnego "in blanco" jest niezgodna z prawem, ponieważ kompetencja do udzielania takich zabezpieczeń należy wyłącznie do wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a nie rady gminy. Rada gminy może jedynie ustalić maksymalną wysokość pożyczek i poręczeń udzielanych przez wójta w roku budżetowym. W związku z tym, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej zasadnie stwierdziło nieważność takiej uchwały rady gminy.Stan faktyczny
Gmina C. zaskarżyła uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., która stwierdziła nieważność uchwały Rady Miejskiej w C. dotyczącej wyrażenia zgody na ustanowienie zabezpieczenia zwrotu środków z dotacji i spłaty pożyczki przez gminę w formie weksla własnego "in blanco". Gmina zarzuciła naruszenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu nadzorczym z powodu zbyt krótkiego terminu zawiadomienia o posiedzeniu Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy C. w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Magdalena Jankowska-Szostak, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Gminy C. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w C. nr [...] z dn. [...]11.16 r. w sprawie wyrażenia zgody na ustanowienie zabezpieczenia zwrotu środków z przyznanej dotacji i spłaty udzielonej pożyczki przez [...] spółce "A" sp. z o.o. w W. w ramach projektu pn: "[...]" w formie weksla własnego " in blanco" oddala skargę w całości.
Przedmiotem postępowania jest skarga Gminy Ch. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we W. z dnia [...] r., nr [...],w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Ch. z dnia [...]r., nr [...], w sprawie wyrażenia zgody na ustanowienie zabezpieczenia zwrotu środków z przyznanej dotacji i spłaty udzielonej pożyczki przez [...] w W. spółce [...] sp. z o.o. we W. w ramach Projektu pod nazwą "[...]" w formie weksla własnego "in blanco".
W dniu [...] r. Rada Miejska w Ch. przyjęła wskazaną wyżej uchwałę, w sprawie wyrażenia zgody na wystawienie weksla "in blanco", opatrzonego klauzulą "bez protestu" wraz z deklaracją wekslową na zabezpieczenie zwrotu dotacji, udzielonej przez [...] w W. na realizację Projektu: "[...]". Jako podstawę prawną podjętej uchwały Rada Gminy Z. wskazała art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. i oraz pkt 10, oraz art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze z., dalej jako u.s.g.)
Wykonanie uchwały zostało powierzone Burmistrzowi Miasta i Gminy Ch.
W dniu [...] r. zapadła uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we W., nr [...], stwierdzająca nieważność uchwały Rady Miejskiej w Ch. z dnia [...] r.
Kolegium Izby Obrachunkowej uzasadniając wyrażone stanowisko podniosło, że wskazany jako podstawa prawna zapadłej uchwały gminy art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. i u.s.g., a w istocie żaden inny przepis prawa, nie przyznaje organowi stanowiącemu gminy kompetencji do podejmowania uchwał w sprawie wyrażenia zgody na zabezpieczenie prawidłowego wykonania umowy przez weksel "in blanco". Do zadań organu stanowiącego gminy w zakresie poręczeń należy bowiem wyłącznie określenie
w danym roku budżetowym maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń udzielanych przez zarząd gminy.
Dalej organ nadzoru wyjaśnił, że podstawą do ustanowienia przez samorząd terytorialny zabezpieczenia prawidłowego wykonania zobowiązania stanowi art. 94 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U.
z 2016 r., poz. 1870 ze zm., dalej jako u.f.p.), który nakazuje rozumieć pojęcie poręczenia szerzej, niż wynika to z przepisów prawa cywilnego – obejmuje ono bowiem także poręczenie wekslowe, czekowe oraz umowne gwarancje, mające za przedmiot zapłatę lub prawidłowe wykonanie zobowiązania umownego. Na podstawie art. 94 ust. 1 i 2 u.f.p. jednostki samorządu terytorialnego mogą udzielać poręczeń i gwarancji określonych w ustawie budżetowej. Poręczenia i gwarancje, o których mowa są terminowe i udzielane do określonej kwoty.
W skardze na akt nadzoru Gmina Ch. zarzuciła uchwale Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej naruszenie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 91 ust. 5 u.s.g. poprzez pozbawienie gminy czynnego udziału w postępowaniu. Uchybienie to miało polegać niezawiadomieniu gminy
o terminie posiedzenia Kolegium Izby z odpowiednim wyprzedzeniem, co pozbawiło ją możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału i podjęcia obrony.
Podnosząc powyższe gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały
i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi gmina podniosła, że zawiadomienie o terminie posiedzenia Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w niniejszej sprawie, zaplanowane na dzień [...] r., zostało przesłane gminie faksem na krótko przed upływem godzin urzędu dopiero w dniu [...] 2016 r., a zatem na trzy dni robocze przed wyznaczeniem terminu posiedzenia. Stąd, zdaniem gminy, jedynie iluzorycznie zapewniono jej udział w postępowaniu, bowiem w takim krótkim czasie nie była w stanie należycie przygotować, przedstawić i uzasadnić swego stanowiska
w sprawie rozpatrywanej przez Kolegium. Tym samym Kolegium Izby naruszyło art. 10 § 1 k.p.a., który to ma odpowiednie zastosowanie do postępowań nadzorczych, prowadzonych na podstawie ustawy o samorządzie gminnym zgodnie z treścią art. 91 ust. 5 u.s.g.
Zarówno przepisy ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 561) jak i przepisy ustawy
o samorządzie gminnym nie precyzują sposobu powiadomienia strony o posiedzeniach kolegium, w tym nie określają z jakim wyprzedzeniem takie powiadomienie winno zostać doręczone. Niewątpliwie jednak zawiadomienie powinno zostać przesłane
w takim terminie aby zagwarantować stronie jej uprawnienia wynikające z art. 10 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej wniosło o jej oddalenie.
Odnosząc się do zarzutu gminy, Kolegium podniosło, że zastosowanie art. 10 k.p.a. na gruncie postępowania nadzorczego ma ograniczony charakter, albowiem na mocy art. 91 ust. 5 u.s.g. odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu musi następować z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania. Chodzi tu przede wszystkim o brak charakterystycznego, dla zwykłych postępowań administracyjnych, gromadzenia materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego. Stąd też ewentualne wyjaśnienia gminy nie wpłynęłyby na ocenę prawną zakwestionowanej uchwały. Organ kontroli zarzucił bowiem temu rozstrzygnięciu naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. i u.s.g. Ponadto gmina nawet na etapie skargi do sądu administracyjnego nie przedstawiła żadnych argumentów, których rzekomo nie mogła podnieść z uwagi na domniemane naruszenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu. Zaskarżona uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej nie narusza obowiązujących przepisów.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1006 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie gmina podniosła zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw.
z art. 91 ust. 5 u.s.g. podnosząc pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu przed Kolegium Izby.
Ze stanowiskiem gminy nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim wymaga wskazania, że postępowania w trybie nadzoru, przewidziane w ustawie o samorządzie gminnym nie jest postępowaniem w indywidualnej sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej (lub milcząco po ostaniem nowelizacji Kodeksu). Jest nadal postępowaniem z zakresu prawa publicznego, do którego jednak tylko odpowiednio mają zastosowanie przepisy Kodeksu. Art. 91 ust. 5 u.s.g. nie wyłącza w tym postępowaniu jakiegokolwiek przepisu Kodeksu. Istotne jest jednak wskazanie, że stosowanie to następuje "odpowiednio", a więc z uwzględnieniem specyfiki postępowania, do którego pomocniczo ma się stosować Kodeks. Stąd zgodzić należy się z gminą, że art. 10 § 1 k.p.a ma zastosowanie w sprawie. Nie oznacza to jednak, że w toku postępowania nadzorczego doszło do naruszenia tego przepisu.
Podnieść bowiem trzeba, że w postępowaniu nadzorczym nie ma miejsca rozstrzyganie sprawy indywidualnej. Nie gromadzi się materiału dowodowego i nie ustala się stanu faktycznego. Ocenie podlega jedynie zgodność z prawem zapisów kontrolowanego aktu, tu uchwały. Prawnie relewantne mogą być zatem jedynie argumenty natury prawnej. Rzutuje to w sposób oczywisty na kwestie zapewnienia udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienie wypowiedzenia się co do swoich żądań przed wydaniem rozstrzygnięcia sprawy. Zwyczajowo na gruncie postępowań administracyjnych przyjmuje się, że termin do wypowiedzenia się
w przedmiocie żądań i materiału dowodowego dla strony postępowania wynosi przynajmniej siedem dni. Jednakże terminu tego nie wyznacza żaden obowiązujący przepis. Czas na wypowiedzenie (udział w posiedzeniu) powinien być jedynie odpowiedni.
W niniejszej sprawie stwierdzić należy, ze trzydniowy termin nie był terminem za krótkim, by przygotować się do rozprawy przed Kolegium Izby. Po pierwsze dlatego,
że sprawa dotyczyła oceny prawnej zapisów zakwestionowanej uchwały. Jak zostało zaś wskazane, kwestie poza prawne pozostawały bez wpływu na postępowanie nadzorcze.
Po drugie zwyczajowy termin zawiadamiania stron o prawie do wypowiedzenia się w sprawie uwzględnia standardy zachowania - należytego dbania o swoje sprawy - strony postępowania. Nie ulega wątpliwości, że inne wymogi należytej staranności należy stawiać osobie fizycznej, a inne gminie, która w istocie, z racji charakteru korporacyjnego, środków i struktur pozostających do jej dyspozycji, powinna być poczytywana za podmiot profesjonalny. Dlatego trzy dni robocze to nie jest czas za krótki, by gmina mogła wyznaczyć odpowiedniego przedstawiciela na posiedzenie Kolegium Izby.
Po trzecie w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy strona postepowania wykaże, że uchybienie to uniemożliwiło dokonanie jej konkretnych czynności procesowych. Zatem to na stronie spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (porównaj między innymi: wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1994/14 LEX nr 2108318, z 24 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 747/14, LEX nr 2108802, z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 575/10, LEX nr 1070853; wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1279/09, LEX nr 746442).
Tymczasem gmina nie wykazała takiego związku i nie wskazała na czynności, które rzeczywiście chciałby dokonać w sprawie przed podjęciem rozstrzygnięcia przez Kolegium.
Dlatego zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 91 ust. 5 u.s.g. nie może zostać uznany za zasadny.
Uwadze Sądu nie uszło jednak, że podstawowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest kwestia naruszenia przez gminę w zakwestionowanej uchwale art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. i u.s.g. Stąd też na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., z uwagi na obowiązek kontroli działalności administracji publicznej, Sąd zbadał również prawidłowość zaskarżonej uchwały Kolegium Izby pod kątem jej zgodności nie tylko z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 91 ust. 5 u.s.g.
Rozważania w tym zakresie należy rozpocząć uwagą, że jedną
z podstawowych zasad ustrojowych Rzeczpospolitej Polskiej jest wyrażona w art. 7 Konstytucji RP zasada działania władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (legalizm). Zgodnie z zasadą legalizmu organy administracji publicznej podejmują działania prawne relewantne tylko i wyłącznie na podstawie wyraźnie przyznanych im kompetencji, wynikających z obowiązujących przepisów. Oznacza to, że kompetencji nie można domniemywać, a ich zakresu interpretować w sposób rozszerzający.
Takie też stanowisko zajmuje doktryna prawa konstytucyjnego (por. między innymi uwagi do art. 7 Konstytucji RP w: Garlicki Leszek (red.), Zubik Marek (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II)
Art. 7 Konstytucji RP zakreśla organom administracji publicznej inny katalog obowiązków niż obywatelom RP. Mianowicie tam, gdzie obywatele mogą czynić wszystko, co nie jest zabronione - argumentum a contrario z art. 83 Konstytucji RP
i wyrażonego tam obowiązku przestrzegania prawa - organom wolno czynić tylko to, co jest wyraźnie im dozwolone.
Organy administracji publicznej działają zatem na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego i procesowego (ustrojowego). Przy tym warto zauważyć, że zasada demokratycznego państwa prawa, wyrażona w art. 2 Konstytucji RP, ustanawia obowiązek stanowienia jednoznacznego prawa, w tym unikania sytuacji zbiegu kompetencji różnych organów.
Zdaniem Sądu ustawa o samorządzie gminnym spełnia powyższy postulat. Bezpośrednim skutkiem tej konstatacji jest uznanie, że kompetencje organów gminy (wójt i rada gminy) są rozłączne. Nie ma zatem możliwości, aby rada gminy mogła skutecznie, w świetle obowiązującego prawa, działać w granicach umocowania wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Kompetencje organów gminy zostały uregulowane w szeregu przepisów.
W pierwszej kolejności wskazać na treść art. 18 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym do właściwości rady należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Jednakże przepisy ustawy o samorządzie gminnym jednocześnie wskazują na wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jako organu wykonawczego. Tak stanowi wprost art. 26 ust. 1 u.s.g., którego rozwinięcie (przykładowe) stanowi art. 30 ust. 2 u.s.g., zaliczający do kompetencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) między innymi:
[...]
3) gospodarowanie mieniem komunalnym;
4) wykonywanie budżetu;
[...]
Ponadto na podstawie art. 31 u.s.g. wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz, zapewniając gminie należyte przedstawicielstwo w obrocie prawnym z osobami trzecimi.
Wskazać również należy na treść art. 60 ust. 1 i 2 u.s.g. Zgodnie z pierwszym
z powołanych przepisów wójt odpowiada za prawidłową gospodarkę finansową gminy. Natomiast ust. 2 wskazuje wyłączne kompetencje wójta w tym zakresie. Należy do nich:
1) zaciąganie zobowiązań mających pokrycie w ustalonych w uchwale budżetowej kwotach wydatków, w ramach upoważnień udzielonych przez radę gminy;
2) emitowanie papierów wartościowych, w ramach upoważnień udzielonych przez radę gminy;
3) dokonywanie wydatków budżetowych;
4) zgłaszanie propozycji zmian w budżecie gminy;
5) dysponowanie rezerwami budżetu gminy;
6) blokowanie środków budżetowych, w przypadkach określonych ustawą.
Wreszcie w myśl art. 262 ust. 1-2 u.f.p., udzielenia pożyczek, poręczeń
i gwarancji, a także emisji papierów wartościowych dokonuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) po uzyskaniu kontrasygnaty skarbnika gminy.
Jak zostało to już wskazane, na mocy art. 18 ust. 1 u.s.g. rada gminy jest organem właściwym w zakresie kompetencji nie zastrzeżonych dla wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Otwarty katalog tych kompetencji został wskazany w art. 18 ust. 2 u.s.g., a wśród nich:
[...]
9) podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących:
a) zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również
w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy,
b) emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez wójta,
c) zaciągania długoterminowych pożyczek i kredytów,
d) ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i kredytów krótkoterminowych zaciąganych przez wójta w roku budżetowym,
e) zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustalaną corocznie przez radę gminy,
f) tworzenia i przystępowania do spółek i spółdzielni oraz rozwiązywania i występowania z nich,
g) określania zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez wójta,
h) tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek,
i) ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń udzielanych przez wójta
w roku budżetowym;
[...].
Analiza przedstawionych przepisów kompetencyjnych organów gminy prowadzi do wniosku, że to wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest organem wyłącznie uprawnionym do udzielenia w imieniu gminy poręczeń, gwarancji oraz emisji papierów wartościowych, która to kompetencja w ocenie Sądu obejmuje także wystawianie weksli własnych przez gminę. W tej materii wójt (burmistrz, prezydent miasta) zachowuje swobodę co do treści i adresata udzielonego zabezpieczenia, jakkolwiek w granicach wyznaczonych przez art. 9 ust. 1 u.s.g. i art. 94 ust. 1 i 2 u.f.p. Pierwszy
z wymienionych przepisów należy intepretować łącznie z art. 6-9 u.s.g., zakreślającymi zadania własne gminy i zadania zlecone z zakresu administracji publicznej. Chodzi tu
o możliwość zawierania umów z innymi podmiotami w granicach zadań gminy. Nie ulega zaś wątpliwości, że udzielenie zabezpieczenia następuje w drodze umowy. Powinno ono zatem być również związane z zadaniami gminy. Ogólną zaś kompetencję a de facto zdolność do udzielenia zabezpieczenia przez gminę przewiduje art. 94 ust. 1 i 2 u.f.p. Jednocześnie przepisy te stanowią, że udzielenie zabezpieczenia możliwe jest tylko do określonej, w budżecie jednostki samorządowej, kwoty. Każde zaś zabezpieczenie musi być terminowe i o określonej wysokości. Tym samym wójt (burmistrz, prezydent miasta) może udzielić zabezpieczenia tylko do wysokości dostępnych na te cele środków. Warto przy tym zauważyć, że ostatni z powołanych artykułów nie ogranicza możliwości udzielenia wieloletnich gwarancji. Muszą one jedynie mieć z góry określony czas trwania, co jest w pełni uzasadnione w świetle dyscypliny finansów publicznych.
Skoro zaś jedynie wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest organem gminy kompetentnym do udzielania zabezpieczeń na realizację zadań gminy - bezpośrednio lub pośrednio - to w tym zakresie kompetencje rady gminy są wyłączone według zasady wyrażonej art. 18 ust. 1 u.s.g. Jedynie kompetencja powiązana w tą materią dotyczy ustalenia maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń udzielanych przez wójta
w roku budżetowym. Została ona wyrażona w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. i u.s.g. i jest powiązana z ogólna kompetencją rady gminy do określenia budżetu gminy.
Warto w tym miejscu wskazać na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 5 kwietnia 2016 r. II GSK 2612/14, zgodnie z którym uchwała podjęta przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego powinna być zgodna z regulacjami ustawowymi, ponieważ w przypadku przekroczenia upoważnień ustawowych pozostawałaby ona w sprzeczności z art. 94 Konstytucji RP,
w myśl którego stanowienie prawa miejscowego następuje na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych.
W niniejszej sprawie zakwestionowana przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej uchwała gminy zmierzała do wyrażenia zgody na wystawienie przez gminę weksla własnego "in blanco" wraz z deklaracją wekslową na zabezpieczenie dotacji i pożyczki udzielonych przez [...] w W. udzielonych spółce [...] sp. z o.o. we W. w ramach Projektu pod nazwą "[...]".
Jako podstawę prawną uchwały rada wskazała art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. i oraz pkt 10 a także art. 58 ust. 1 u.s.g.
Analiza treści uchwały, przywołanej podstawy prawnej oraz ustawy
o samorządzie gminnym prowadzi do wniosku, że treść zakwestionowanej uchwały była wadliwa. Zasadnie zatem Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdziło jej nieważność, jako sprzecznej z prawem na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g.
Po pierwsze treść uchwały wskazuje, że wolą rady gminy było wyrażenie zgody na udzielenie przez wójta zabezpieczenia spółce [...], kompetencji, której nie przewiduje ani art. 18 ust. 1 u.s.g., ani art. 18 ust. 2 u.s.g., w tym z powołanym w podstawie prawnej uchwały art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. i u.s.g. Jak zostało to już wskazane, udzielanie zabezpieczeń przez gminę należy do wyłącznej kompetencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w granicach realizacji zadań gminy.
Po drugie uchwała wykazuje brak powiązania jej treści (zgoda na wystawienie weksla) z jej podstawą prawną. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się co prawda, że błędne wskazanie podstawy prawnej uchwały nie musi oznaczać jej nieważności w świetle art. 91 ust. 1 u.s.g., o ile istnieje obiektywnie inna podstawa prawna do działania organu gminy.
Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 843/12, gdzie stwierdził: "Samo powołanie niewłaściwej podstawy prawnej uchwały przez organ samorządu terytorialnego nie jest uchybieniem tej rangi, które zawsze musi prowadzić do stwierdzenia przez Sąd nieważności takiej uchwały albo stwierdzenia, że została wydana z naruszeniem prawa, mimo że w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania uchwały była podstawa prawna do jej podjęcia przez organ, który ją wydał (wyrok NSA OSA 1/99 ONSA 1999/4/109).
Zależy to od tego czy uchybienie miało wpływ na treść uchwały i czy naruszało obowiązujący porządek prawny."
W niniejszej zaś sprawie podstawa do działania o tej treści rady gminy nie istniała a naruszenie prawa przy wydawaniu zakwestionowanej uchwały było istotne, albowiem naruszało kompetencje wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i zasadę legalizmu.
W tym stanie rzeczy uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej odpowiadała prawu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę gminy należało oddalić, jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło