III SA/Wr 185/19

WyrokWSA we Wrocławiu2020-01-30

Skład orzekający: Annetta Chołuj, Barbara Ciołek, Magdalena Jankowska-Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy akt Wójta Gminy zatwierdzający zmianę organizacji ruchu na drodze wewnętrznej, polegającą na wprowadzeniu ograniczenia tonażowego dla pojazdów, jest aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego i czy został wydany z naruszeniem przepisów prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność aktu Wójta Gminy zatwierdzającego zmianę organizacji ruchu na drodze wewnętrznej, uznając go za akt podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Rozstrzygnięcie oparto na stwierdzeniu, że projekt organizacji ruchu nie zawierał wymaganego opisu technicznego, uwzględniającego charakterystykę drogi i ruchu, co stanowiło naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. Brak ten uniemożliwił ocenę zasadności wprowadzenia ograniczeń tonażowych i bezpieczeństwa ruchu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca E. P. wniosła skargę na akt Wójta Gminy M. zatwierdzający zmianę organizacji ruchu na drodze wewnętrznej, polegającą na wprowadzeniu zakazu wjazdu pojazdów o masie powyżej 5 ton. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych, wskazując na brak uwzględnienia jej potrzeb związanych z prowadzoną inwestycją i dojazdem do nieruchomości. Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc, że zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze wewnętrznej nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego aktu Wójta Gminy M. z dnia [...]r. oraz zasądził od Wójta Gminy M. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Protokolant: specjalista Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. P. na akt Wójta Gminy M. z dnia [...]r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu na drodze wewnętrznej I. stwierdza nieważność zaskarżonego aktu; II. zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz strony skarżącej kwotę[...] ([...]) zł tytułem kosztów postępowania. Wójt Gminy M. zaskarżonym aktem z dnia [...] marca 2018 r., zatwierdził zmianę stałej organizacji ruchu na odcinku 25 m w ciągu drogi wewnętrznej numer [...] obręb G., Gmina M. przez wprowadzenie ograniczenia w ruchu pojazdów, umieszczając na tej drodze znak B-18, "zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 5 t." Na powyższy akt skargę wniosła E. P. zarzucając: 1. Obrazę art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, poprzez zatwierdzenie projektu zmiany organizacji ruchu na 25 metrowym odcinku drogi wewnętrznej nr [...] obręb G. a w konsekwencji realizacji tego projektu wyłączenie tego odcinka dla ruchu pojazdów o ciężarze całkowitym powyżej 5 ton, nie uwzględniając tego faktu, że umieszczenie ww. znaku zaspakaja potrzeby wyłącznie jednego właściciela nieruchomości położonej bezpośrednio za znakiem a nie zbiorowe potrzeby wszystkich właścicieli oraz użytkowników działek rolnych i stawów hodowlanych do których jedyny dojazd stanowi droga numer [...] 2. Obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego o wskazanie przez organ alternatywnej możliwości dojazdu do stawów hodowlanych położonych na działkach gruntu numer [...] i [...] obręb G. Wobec czego nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych na których powinno być oparte rozstrzygnięcie projektu o zmianie organizacji ruchu odcinku drogi-działki nr [...] Obrazę art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania dot. zmiany organizacji ruchu na drodze nr [...] w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów, w szczególności poprzez jednostronna ocenę stanu faktycznego sprawy i nie uwzględnienie potrzeb skarżącego wynikających z konieczności dojazdu sprzętem o ciężarze przekraczającym 5 ton do rozpoczętej inwestycji na działkach numer [...] i [...] obręb G. 4. Naruszenie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach poprzez działanie niezgodne z załącznikiem nr 1 do tego rozporządzenia a w szczególności rozdziałami: 1.5.3., 3.2.19., 5.2.5., 7.2.5 w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach. Wobec wskazanych naruszeń skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej zmiany organizacji ruchu na drodze wewnętrznej nr [...], obręb G. gm. M. pow. L. oraz o zasądzenie dla strony przeciwnej kosztów postępowania według norm. Szeroko uzasadniając swoje stanowisko w sprawie skarżąca podkreśliła między innymi, że konsekwencją zatwierdzenia wyżej określonego projektu jest ustawienie na 25 m odcinku drogi nr[...] dwóch znaku B-18, zarówno od wjazdu od strony drogi gminnej utwardzonej jak i od strony przeciwnej tj. od stawów hodowlanych. Ustawienie znaków wykluczyło wjazd pojazdów o masie całkowitej przekraczającej 5 ton. Strona podkreśliła, że droga nr [...]. jest jedyna drogą dojazdową do działek nr [...] i [...] obręb G., została wstrzymana inwestycja rozbudowy stawów rybnych i budowy inwestycji towarzyszących oraz uniemożliwiło wywiezienie urobku (żwiru), natomiast efektem ustawienia znaku B-18 został wyłączony jedynie 25 metrowy odcinek drogi nr [...]. Strona wskazała, że wielokrotnie próbowała w drodze porozumienia ustalić z Wójtem możliwości korzystania z działek nr [...] i [...], jednak bezskutecznie W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że zatwierdzenie projektu zmiany stałej organizacji ruchu na drodze wewnętrznej nie ma charakteru czynności z zakresu administracji publicznej i w związku z tym, czynność ta nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ponadto organ wykonawczy Gminy wskazał, że droga w G., gmina M., na działce nr ewidencyjny [...], jest drogą wewnętrzną, która jest własnością Gminy M. Zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zarządzanie ruchem na drogach wewnętrznych, w tym w strefie ruchu i strefie zamieszkania, należy do podmiotu zarządzającego tymi drogami. Podmiotem zarządzającym drogą wewnętrzną jest wójt gminy, do zadań którego, na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, należy między innymi gospodarowanie mieniem gminnym. Wójt podkreślił, że w zakres gospodarowania mieniem gminnym wchodzi też ochrona pasa drogowego przed jego niszczeniem i niekorzystnym wpływem ruchu drogowego na otoczenie. W tym celu zarządzający drogą wprowadza ograniczenia w celu ochrony dróg i obiektów inżynierskich poprzez organizacje ruchu znakami drogowymi. Organ wyjaśnił, że na przedmiotowej drodze ustawiono, z obu jej końców, znaki B-18 z napisem "5 t" ograniczające ruch pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 5 t, które mają służyć ochronie drogi wewnętrznej, zjazdu z drogi publicznej i obiektu inżynierskiego oraz przyległego do granicy drogi budynku mieszkalnego. Na podstawie art. 10 ust. 10a ustawy Prawo o ruchu drogowym, podmiot zarządzający drogami wewnętrznymi ustalając organizację ruchu na tych drogach, stosują znaki i sygnały drogowe oraz zasady ich umieszczania wynikające z ustawy i jej przepisów wykonawczych. Zgodnie z §3 pkt. la rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, podmiot zarządzający drogą wewnętrzną opracowuje projekt organizacji ruchu w celu ustawienia znaków drogowych. W opinii Wójta projekt ten nie podlega zatwierdzaniu przez organ zarządzający ruchem i nie ma charakteru czynności z zakresu administracji publicznej. Wójt podkreślił, że skarżąca ma zapewniony dojazd do swoich działek przedmiotową drogą pojazdami do 5t, a pojazdami powyżej 5 t po innej trasie, o czym wielokrotnie była informowana przez organ we wcześniejszej korespondencji. Strona w pismach procesowych podkreślała, że brak jest alternatywnej drogi dojazdowej do jej działek, gdyż poprowadzenie takiej drogi wymagałoby budowy mostu i utwardzenia podłoża w pasie budowanej drogi na gruntach prywatnych,. Dodatkowo strona wskazywała, że przy spornej drodze o długości 25 m znajduje się tylko jeden dom mieszkalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, skarg na inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej oraz zarządzenia i uchwały podjęte przez organy gminy i powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej - art. 3 § 2 pkt 5 i 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej: p.p.s.a.), art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.. o samorządzie gminnym (Dz.U.2019 r. poz. 506. dalej u.s.g.).Takim aktem, który podlega zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. jest akt dotyczący zatwierdzenia organizacji ruchu na drodze publicznej podjęte w zakresie administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie był akt Wójta Gminy M. z dnia [...] marca 2018 r., zatwierdzający zmianę stałej organizacji ruchu na odcinku 25 m w ciągu drogi wewnętrznej numer [...] obręb G., Gmina M. przez wprowadzenie ograniczenia w ruchu pojazdów, umieszczając na tej drodze znak B-18, zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 5 t. Wskazać w tym miejscu należy, że zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6, 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm. – dalej jako: p.r.d.) oraz na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, ust. 1a pkt 3, § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 784 – dalej jako: rozporządzenie z dnia 23 września 2003 r.), jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., o czym przesądziła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OPS 14/13), a pogląd ten nie budzi obecnie wątpliwości w orzecznictwie sądowym. W uchwale tej m.in. zwrócono uwagę, że akty realizujące zadania administracji drogowej są aktami władztwa publicznego, bo ingerują w materię korzystania z dróg publicznych precyzując ich sieć, sposób finansowania, jakość, parametry, utrzymywanie w zdatności do używania, a argumentacja przemawiająca za uznaniem zatwierdzenia organizacji ruchu jako aktu z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. opiera się na wynikającym z analizy stanu prawnego wniosku o skutkach zatwierdzenia organizacji ruchu odnoszących się do powstania sytuacji prawnej, poprzez ustanowienie nowych zasad organizacji ruchu o charakterze powszechnym i ogólnym. Akt ten nie ogranicza się więc do zakresu organizacyjno-technicznego, a nadto nie jest czynnością jednorazową. Jest to swoista działalność organu samorządu terytorialnego, a skoro tak to także prawo do zaskarżenia zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wynika odpowiednio z przepisów: art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1868 ze zm. – dalej jako: "u.s.p."), czy też art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Z tej przyczyny nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wójta, że sporny akt nie jest aktem z zakresu administracji publicznej i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W dalszej kolejności zauważenia wymaga, ze z art. 101 ust. 1 u.s.g. wynika, iż warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akt organu jednostki samorządu z zakresu administracji publicznej jest wykazanie przesłanki naruszenia interesu prawnego, przy czym – jak stwierdzono w uzasadnieniu ww. uchwały NSA z dnia 26 czerwca 2014 r. - pomimo literalnego brzmienia tego przepisu (przewidującego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę) stanowi on również podstawę do zakwestionowania w tym trybie zarządzenia w przedmiocie zatwierdzenia organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego. Jak wynika z brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g. wprowadza on wymóg naruszenia interesu lub uprawnienia przez uchwałę (zarządzenie) organu powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, co stanowi zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej, wyrażonej w art. 50 p.p.s.a. Sąd jest zatem zobligowany do zbadania legitymacji procesowej strony skarżącej poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała (zarządzenie) narusza jej prawem chroniony interes lub uprawnienie w sprawie z zakresu administracji publicznej, przy czym chodzi tu o własny interes prawny podmiotu skarżącego. Skarga uregulowana w art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest bowiem skargą powszechną (nie ma charakteru actio popularis), a zatem dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę (zarządzenie) organu otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego i niepewnego, ale powinno być realne i aktualne (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 57/13, LEX nr 1340548). W konsekwencji zatem, w przypadku aktu jakim jest zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze, rozstrzygnięcia wymaga kwestia, kto i na jakiej podstawie może wywodzić swój interes prawny oraz w jaki sposób może on zostać naruszony. Niewątpliwie źródłem tego interesu nie może być sam charakter drogi publicznej i prawo do korzystania z niej na podstawie art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.), gdyż przy takim podejściu katalog podmiotów uprawnionych byłby praktycznie nieograniczony. Równocześnie nie można uznać, że skoro akt zatwierdzający organizację (zmianę organizacji) ruchu podlega kognicji sądów administracyjnych, to interpretacja art. 87 ust. 1 u.s.p. (czy też art. 101 ust. 1 u.s.g.), na podstawie którego wnoszona jest skarga na ten akt, nie może prowadzić do sytuacji, w której w praktyce w tego rodzaju sprawach nikt nie byłby w stanie wykazać istnienia przesłanki naruszenia swego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikającej z tych przepisów. W tym zakresie w orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd – który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w podziela - że krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi winien być weryfikowany w okolicznościach danej sprawy (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 432/17, LEX nr 2312915; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1496/14, LEX nr 1790083). W niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że jest w trakcie realizacji inwestycji budowy stawów rybnych w obrębie działek gruntów nr ewidencyjny [...] oraz [...] stanowiących jej własność, natomiast zatwierdzenie projektu stałej zmiany organizacji ruchu zakazującego wjazdu, wyjazdu na jej działki pojazdom o masie powyżej 5 ton uniemożliwiło skarżącej prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na dokończeniu budowy stawów hodowlanych i obiektów towarzyszących na którą to inwestycję skarżąca uzyskała stosowne zezwolenie, a ponadto pozbawiło skarżącą możliwości osiągnięcia spodziewanych zysków z hodowli ryb oraz wywozu urobku (żwiru). W ocenie Sądu, zmiana organizacji ruchu polegająca na umieszczeniu znaków drogowych wprowadzających zakaz wjazdu na drogę wewnętrzną nr [...], obręb G. Gmina M. pojazdów o masie całkowitej powyżej 5 ton ogranicza swobodne prowadzenie przez skarżącą działalności gospodarczej i niewątpliwie ma wpływ na sferę jej praw i obowiązków, co obligowało Sąd do przyjęcia, że skarżącej przysługuje legitymacja skargowa w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe rozważania, wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę o odrzucenie skargi uznać należy za bezpodstawny. Stosownie do treści art. 10 ust. 7 i 10a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018, pos. 1990) zarządzanie ruchem na drogach wewnętrznych, w tym w strefie ruchu i strefie zamieszkania, należy do podmiotu zarządzającego tymi drogami, podmioty zarządzające drogami, o których mowa w ust. 7, ustalając organizację ruchu na tych drogach stosują znaki i sygnały drogowe oraz zasady ich umieszczania wynikające z ustawy i jej przepisów wykonawczych. Koszt oznakowania drogi wewnętrznej ponosi podmiot zarządzający drogą. Przepisami w/w ustawy Minister właściwy do spraw transportu, został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej, przy uwzględnieniu w szczególności konieczności zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, potrzeby efektywnego wykorzystania dróg publicznych, oraz potrzeb społeczności lokalnej, szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (art. 10 ust. 12 ustawy). Rezultatem wspomnianego upoważnienia ustawowego jest obowiązujące Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. Zgodnie z definicją legalną tam zawartą, projekt organizacji ruchu to dokumentacja sporządzona w celu zatwierdzenia stałej, zmiennej albo czasowej organizacji ruchu przez właściwy organ zarządzający ruchem albo właściwy podmiot zarządzający drogą wewnętrzną. Działania, z zakresu zarządzania ruchem, realizują, odpowiednio do kompetencji, organ zarządzający ruchem, podmiot zarządzający drogą wewnętrzną, zarząd drogi, organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem, Policja, Żandarmeria Wojskowa lub wojskowe organy porządkowe (§ 2 ust. 2). W myśl § 3 ust. 1a pkt 1 i 2 podmiot zarządzający drogą wewnętrzną rozpatruje projekty organizacji ruchu oraz wnioski dotyczące zmian organizacji ruchu oraz opracowuje lub zleca do opracowania projekty organizacji ruchu uwzględniające wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz organizacji i bezpieczeństwa ruchu. Wskazać należy, że elementy składające się na organizację ruchu wymienia § 1 ust. 2 pkt 1 wskazanego rozporządzenia z dnia 23 września 2003 r. i należą do nich mające wpływ na ruch drogowy: geometria drogi, zakres dostępu do drogi, sposób umieszczenia znaków pionowych, poziomych, sygnalizatorów i urządzeń bezpieczeństwa ruchu, zasady i sposób działania sygnalizacji, znaków świetlnych, znaków o zmiennej treści i innych zmiennych elementów. Właściwą organizację ruchu stanowi zatem zespół czynników mających bezpośredni wpływ na ruch drogowy w kontekście jego bezpieczeństwa. Realizacja celu, jakim jest bezpieczny ruch na drodze, zależy od poziomu merytorycznego projektu organizacji ruchu, a więc dokumentacji przedkładanej organowi właściwemu do jej zatwierdzenia. W myśl bowiem § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 września 2003 r. przez projekt organizacji ruchu rozumie się dokumentację sporządzoną w celu zatwierdzenia organizacji ruchu przez właściwy organ zarządzający ruchem. Podmiot zarządzający drogą wewnętrzną zatwierdza organizację ruchu na podstawie złożonych projektów organizacji ruchu (§ 3 ust. 1a pkt 3 ww. rozporządzenia). Elementy, jakie powinien zawierać projekt organizacji ruchu, zostały wymienione w § 5 ust. 1 rozporządzenia. Jednym z koniecznych elementów projektu jest opis techniczny zawierający charakterystykę drogi i ruchu na drodze. Ten element projektu stałej organizacji ruchu ściśle się wiąże z uzasadnieniem dla umieszczenia w drodze znaków drogowych wprowadzających ograniczenia (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 723/13, LEX nr 1424446). Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, opis techniczny zawierający charakterystykę drogi i ruchu na drodze jest jednym z koniecznych elementów projektu. Ten element projektu stałej organizacji ruchu ściśle się wiąże z uzasadnieniem dla umieszczenia w drodze znaków drogowych wprowadzających ograniczenia (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 lutego 2018 r. III SA/Gd 880/17, opublikowano w Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z kolei w myśl § 3 ust. 1a pkt 7 podmiot zarządzający drogą wewnętrzną współpracuje w zakresie organizacji ruchu i jego bezpieczeństwa z innymi podmiotami zarządzającymi drogą wewnętrzną, organami zarządzającymi ruchem, zarządami dróg i zarządcami infrastruktury kolejowej, Policją oraz innymi jednostkami. Prawodawca wymaga zatem od organu merytorycznej analizy projektu, a więc oceny jego rzetelnego sporządzenia, zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 11/17, LEX nr 2281608). W przedmiotowej sprawie zarządca drogi zdecydował się opracować projekt stałej organizacji ruchu drogi wewnętrznej nr [...] obręb G., Gmina M. gdzie ograniczony został wjazd samochodów o dopuszczalnej rzeczywistej całkowitej masie powyżej 5 ton. Projekt został następnie zatwierdzony skarżonym aktem przez tego zarządcę drogi wewnętrznej czyli Wójta Gminy M. Nie uszło uwadze Sądu, że w treści projektu stałej organizacji wskazano jedynie, że podstawę jego opracowania stanowią wizje lokalne w terenie, wnioski w sprawie oznakowania. W projekcie nie odwołano się do żadnych innych analiz czy ekspertyz technicznych. W ocenie Sądu, powyższe zatwierdzenie nastąpiło niezgodnie z przepisami rozporządzenia z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem. Wbrew wymogowi przewidzianemu z § 5 ust. 1 pkt 5 w/w rozporządzenia projekt organizacji ruchu nie zawierał bowiem rzetelnego opisu technicznego, uwzględniającego charakterystykę drogi i ruchu na drodze. Jedyna wypowiedź zarządcy drogi w tej kwestii – mająca przecież być diagnozą stanu drogi, w zakresie oceny technicznej drogi sprowadza się do stwierdzenia zawartego w "Danych ogólnych o terenie", że "droga jest wewnętrzna posiada nawierzchnię gruntową wzmocnioną kruszywem od zjazdu z drogi gminnej o nawierzchni bitumicznej do mostu na rzece [...]" .Odnośnie ruchu na drodze wskazano jedynie, że "Ruch samochodów ciężarowych powoduje wstrząsy odczuwalne w budynku." Powyższe, w przekonaniu Sądu, w żadnej mierze nie może być uznane za taki opis techniczny. Sąd stwierdza bowiem, że wymagany § 5 ust. 1pkt 5 rozporządzenia 23 września 2003 r. opis techniczny musi odwoływać się do konkretnych ustaleń i diagnoz. W przeciwnym razie nie jest on w istocie opisem i nie poddaje się żadnej weryfikacji oraz ocenie, która musi być dokonywana przede wszystkim pod kątem realizacji celów rozporządzenia. Te zaś trzeba, jak już wskazano powyżej, wywodzić z art. 10 ust. 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zawierającego legitymację dla Ministra Infrastruktury do wydania rozporządzenia z 23 września 2003 r. Realizacja tych celów nie jest możliwa przy takiej interpretacji wymogów stawianych m.in. projektowi organizacji ruchu, która pozwalałaby się oderwać o skonkretyzowanych ustaleń stanu faktycznego. Wskazany w § 5 rozporządzenia jako jeden z elementów projektu organizacji ruchu opis techniczny nie może zatem sprowadzać się do zdawkowej, jednozdaniowej oceny, nie odwołującej się do określonych i stwierdzonych cech drogi, gdyż nie daje wówczas podstawy do uznania określonych rozwiązań w zakresie zarządzania ruchem za niezbędne i celowe dla zapewnienia bezpieczeństwa na drodze, efektywnego wykorzystania drogi oraz uwzględnienia potrzeb lokalnej społeczności. Powyższe koresponduje regulacją zawartą w części 3.2.19 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U z 2003., Nr 220, poz. 2181) zgodnie z którą znak B-18 "zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad ... t" stosuje się przed odcinkami dróg, których nośność jest niewystarczająca dla przejazdu pojazdów dopuszczonych do ruchu bez ograniczeń. Na znaku podaje się wartość wynikającą z rzeczywistej nośności obiektu lub drogi. Powyższe potwierdza zatem, że zarządca drogi, przed ustawieniem znaków wprowadzających ograniczenia tonażowe na drodze wewnętrznej nr [...]G., Gmina M., obowiązany był ustalić ich rzeczywistą nośność, co powinno też znaleźć odzwierciedlenie w opisie technicznym zawartym w projekcie organizacji ruchu. W tej sytuacji, fakt przeprowadzenia w rozpoznawanej sprawie przez (niewskazanych bliżej) przedstawicieli zarządcy drogi wizji lokalnych terenu, niepopartych żadną dokumentacją techniczną oraz szczegółowymi wnioskami, pozostaje bez znaczenia. Do projektu nie zostały dołączone nawet jakiekolwiek notatki potwierdzające przeprowadzenie wizji lokalnych, na które powołuje się organ. Zarządca drogi, ograniczając się jedynie do opisu nawierzchni drogi wewnętrznej, nie wykazał w projekcie organizacji ruchu i nie uzasadnił należycie, z czego wynika potrzeba wprowadzenia ograniczeń w ruchu na tej drodze, nie odwołał się do żadnych ustaleń ani parametrów technicznych. Takie arbitralne działanie Wójta będącego zarządca tej drogi w myśl art.8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych nie może zasługiwać na akceptacje tym bardziej, że jako podmiot odpowiedzialny za sprawy m.in. z zakresu budowy, przebudowy, remontu i utrzymania, ochrony dróg (art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych) oraz za przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników (art. 20 pkt 12 tej ustawy) powinien posiadać wiedzę dotyczącą stanu technicznego dróg i obiektów mostowych będących pod jego nadzorem. Wobec braku w rozpoznawanej sprawie odpowiednich ustaleń faktycznych poprzedzających przygotowanie projektu organizacji ruchu przez zarządcę drogi, które znalazłyby odzwierciedlenie w opisie technicznym, o jakim mowa w § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 23 września 2003 r., nie sposób jest stwierdzić jakie warunki techniczne drogi w istocie brano pod uwagę przy sporządzeniu projektu stałej organizacji ruchu. Projekt nie zawiera opisu technicznego wymaganego przepisem prawa i jako taki pozostaje rażąco z tym prawem sprzeczny. Brak ten uniemożliwia stwierdzenie, jakie okoliczności i przesłanki stanowiły uzasadnienie dla umieszczenia na drodze znaków drogowych wprowadzających określone ograniczenia tonażowe, a także stwierdzenie czy projektowana organizacja ruchu nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Wobec powyższego, Sąd na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 200 w zw. z 209 p.p.s.a. zasądzono na rzecz skarżącego od Wójta Gminy Mi. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło