III SA/Wr 207/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją urządzenia do gier poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] r. skarżąca Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. Jednocześnie strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, tj. Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tegoż wniosku wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą ryzyko utraty płynności finansowej Spółki oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody. Skarżąca Spółka dodała, że w 2014 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w wysokości [...] zł. Ponadto strona skarżąca zaznaczyła, że toczą się przeciwko niej liczne postępowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych. W tej sytuacji brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego może spowodować, że skarżąca Spółka będzie zmuszona zamknąć prowadzoną działalność gospodarczą, co w istocie rzeczy doprowadzić może do niewypłacalności. Brak środków finansowych może spowodować, że strona popadnie w spiralę zadłużenia, co w sposób oczywisty będzie samo w sobie trudne do odwrócenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja/postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W związku z tym strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, LEX nr 1464732). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W konsekwencji to składająca wniosek - w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. - strona jest zobowiązana nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą (tak w postanowieniu NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 464/14, LEX nr 1452662). Przy czym nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji znacznej kwoty pieniędzy. Skoro skarżący dąży do wykazania, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącego (tak w postanowieniu NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13, LEX nr 1401299). Poza tym, nie jest wystarczające samo przekonanie strony skarżącej, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Przy czym do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona skarżąca uzasadniając swój wniosek wskazała na wysokość nałożonych na nią kar pieniężnych oraz na groźbę utraty płynności finansowej, a nawet zamknięcia prowadzonej działalności gospodarczej, co spowodowałoby nieodwracalne skutki. Do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dołączyła kopię rachunku zysków i strat za okres 25 marca 2014 r. – 31 grudnia 2014 r. oraz Informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2014. Z dokumentów tych wynika między innymi, że w podanym roku spółka posiadała środki pieniężne w wysokości [...] zł, nie posiadła zobowiązań długoterminowych a na jej majątku nie są zabezpieczone żadne zobowiązania. Ponadto z Informacji dodatkowej wynika, że spółka ma zdolność do kontynuowania działalności gospodarczej. Natomiast odnosząc się do podkreślonej we wniosku kwestii straty za 2014 r. wskazać należy, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I GZ 105/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym argumentacja przedstawiona we wniosku, że w wyniku uiszczenia kary spółka utraci płynność finansową nie zasługuje na uwzględnienie i nie uzasadnia ewentualnej możliwości spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Wskazać nadto należy, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. Należy przy tym podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca Spółka może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.