III SA/Wr 237/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-10-18

Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Katarzyna Borońska, Annetta Chołuj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne może być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu nie została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu przed właściwym organem (np. Dyrektorem Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne, oparty na twierdzeniu o niepodleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, nie może być skutecznie badany w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne ma na celu realizację obowiązku ustalonego w postępowaniu rozpoznawczym, a nie jego merytoryczną weryfikację. Kwestia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu powinna być rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu przed właściwym organem (np. Dyrektorem Oddziału NFZ), a nie w ramach zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres styczeń-luty 2015 r. Twierdził, że w tym okresie przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie powinien być obciążony tymi składkami. Organy egzekucyjne i odwoławcze oddaliły zarzuty, wskazując na istnienie tytułu wykonawczego opartego na złożonych przez skarżącego deklaracjach rozliczeniowych. Skarżący kwestionował sposób ustalenia obowiązku i podnosił, że deklaracje zostały sporządzone przez pracowników ZUS. Sąd administracyjny uchylił poprzednie postanowienia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia istoty sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organy utrzymały w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów. Skarżący ponownie wniósł skargę, zarzucając niewykonanie wskazań sądu i nieprawidłowe ustalenie obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, , Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu na postępowanie egzekucyjne oddala skargę w całości. W dniu [...] listopada 2016 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. (dalej: Dyrektor ZUS, organ egzekucyjny, wierzyciel), działając jako organ egzekucyjny, doręczył L. M. (dalej: skarżący, zobowiązany) tytuł wykonawczy obejmujący należności z tytułu wpłat an Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres od stycznia do lutego 2015 r., a następnie nadał ww. tytułowi klauzulę wykonalności i wszczął postępowanie egzekucyjne. Pismem z dnia 15 listopada 2016 r. zobowiązany wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne, stwierdzając, że nie wie czego ten tytuł dotyczy i wnosi o pisemne poinformowanie go o powstałym zobowiązaniu. Zobowiązany pismem z dnia 6 grudnia 2016 r. wyjaśnił, iż w okresie od stycznia do marca 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i za okres ten przyznano mu zasiłek chorobowy, dlatego też zadłużenie z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych nie powinno wystąpić. Biorąc pod uwagę treść złożonego pisma, organ uznał, że wniesiony przez stronę zarzut dotyczył przesłanki z art. 33 §1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1967 r. postępowanie egzekucyjne w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 – dalej: u.p.e.a.) czyli nieistnienia obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017r. organ egzekucyjny oddalił wniesiony zarzut. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że podstawą dochodzenia kwestionowanego obowiązku, tj. należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 01/2015 do 02/2015, były deklaracje rozliczeniowe złożone przez płatnika. Ponadto w dniu 11 października 2016 r. wierzyciel doręczył zobowiązanemu pisemne upomnienie ze wskazaniem funduszu, okresu i kwoty zaległości. W związku z brakiem należnej wpłaty, w [...] listopada 2016r., wierzyciel wystawił wobec zobowiązanego tytuł wykonawczy o nr [...]. Zobowiązany pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor DIAS), wnosząc o uchylenie ww. postanowienia. W treści zażalenia podtrzymał swoje wcześniejsze zarzuty oraz stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane [...] stycznia 2017 r. podczas gdy deklaracje ZUS DRA za miesiąc styczeń, luty i marzec 2015 r. zostały sporządzone przez pracownika ZUS w dniu [...] stycznia 2017 r., a wiec dwa tygodnie po wydaniu postanowienia, które to deklaracje stanowiły podstawę do jego wydania. Organ II instancji postanowieniem z dnia [...].03.2017r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora ZUS. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi zobowiązanego do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zarzucił organom niewyjaśnienie istoty sprawy, podnosząc, że to pracownicy ZUS bezpodstawnie złożyli za niego deklaracje. Skarżący wyjaśnił, że do pierwszej dekady października 2014r. był pracownikiem "A" sp. z o.o. w C. Od 10 października do 30 marca 2015 r. przebywał cały czas na zwolnieniu lekarskim i za cały ten okres wypłacono mu zasiłek chorobowy. Skoro skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim jako były pracownik, to nie miał obowiązku opłacania składki za styczeń i luty 2015 r. Natomiast za listopad i grudzień 2014 r. oraz za marzec 2015 r. ZUS nie wypełnił już deklaracji. Wskazał, że o to samo roszczenie toczy się tez spór przed Sądem Okręgowym w L., sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem sygn. akt III SA/Wr 447/17 z dnia 20.09.2017 r. uchylił ww. zaskarżone postanowienie Dyrektora DIAS i poprzedzające je postanowienie Dyrektora ZUS z dnia [...] stycznia 2017 r. Zdaniem WSA organ nie dopełnił obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a tym samym nie wykazał w sposób dostateczny istnienia po stronie skarżącego obowiązku uiszczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń i luty 2015 r. Sąd wskazał również, że organ nie wyjaśnił, z jakich względów zostały wystawione w dniu 31 stycznia 2017 r. deklaracje, w których ponownie zostały wykazane do zapłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne skarżącego w tych samych kwotach i za te same okresy ubezpieczeniowe. Wyjaśnienia wymaga, czy są to te same należności, ustalone od tej samej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, czy też inne należności, należne z innego tytułu. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, iż z przedłożonej przez skarżącego decyzji z dnia [...] maja 2015 r. wynika, że w styczniu i lutym 2015 r. korzystał on ze zwolnienia lekarskiego, w związku z czym za okres ten został mu przyznany zasiłek chorobowy i skarżący nie osiągał dochodów stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Jak wyjaśnił skarżący, o te należności toczy się spór przed Sądem Okręgowym w L., sygn. akt [...], a także postępowanie przed Sądem Rejonowym w L. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor ZUS postanowieniem z dnia [...].01.2018 r. o nr [...] oddalił jako niezasługujący na uwzględnienie zarzut na postępowanie egzekucyjne, prowadzone w oparciu o w/w tytuł wykonawczy. Pismem z dnia 02.02.2018 roku zobowiązany wniósł zażalenie na przedmiotowe postanowienie, podtrzymując zarzuty zawarte w piśmie z dnia 15.11.2017 r. i 06.12.2017 r. wszczynającym postępowanie w sprawie zarzutów. Skarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Dyrektor DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora ZUS z dnia [...].01.2018 r. Na powyższe postanowienie zobowiązany pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego postanowienia organu I instancji. Skarżący zarzucił nie wyjaśnienie istoty sprawy i przyjęcie, iż spoczywa na nim obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń i luty 2015 r., gdyż w opinii strony to pracownicy ZUS bezpodstawnie złożyli za niego deklaracje. W treści skargi podtrzymał dotychczasową argumentację podnoszoną m.in. w zażaleniu z dnia 21.11.2017 r. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organ nie wykonał wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 września 2017 r., zarzucił również bezprzedmiotowość postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w L. Skarżący wyjaśnił ponownie, że do pierwszej dekady października 2014 r. był pracownikiem "A" sp. z o.o. w C. Od 10.10. do 30.03.2015 r. przebywał cały czas na zwolnieniu lekarskim i za cały ten okres wypłacono mu zasiłek chorobowy. Zdaniem skarżącego skoro przebywał na zwolnieniu lekarskim jako były pracownik, to nie miał obowiązku opłacania składki za styczeń i luty 2015 r. Kolejny miesiąc marzec został "darowany" przez ZUS i za miesiąc ten, jak również za listopad i grudzień 2014 r. ZUS nie wypełnił już deklaracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl z kolei art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2018 r., poz. 1302., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z powołanym art. 3 §2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takich zaś zalicza się właśnie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Rozstrzygając w tym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosowanie do treści art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1). Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 26 § 4 u.p.e.a., jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Tytuł wykonawczy zawiera m.in. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Jak przy tym wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ocena, czy obowiązek istnieje i jest wymagalny należy do wierzyciela – co znajduje odzwierciedlenie w regulacjach art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. (..) wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uwzględnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (...). Odrębnego postanowienia nie wydaje wierzyciel jednak w sytuacji, gdy jest on jednocześnie organem egzekucyjnym - wówczas stanowisko wierzyciela zawarte jest w postanowieniu organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów i podlega badaniu i kontroli ze strony Sądu. Podkreślić w świetle powyższego trzeba, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być środkiem weryfikacji merytorycznej podstawy i wysokości obowiązku, który wynika z orzeczenia organu lub – jak w niniejszej sprawie – deklaracji złożonej przez zobowiązanego. "Wierzyciel lub organ egzekucyjny, przy zgłoszeniu zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a, nie mogą ponownie rozpoznać sprawy od strony merytorycznej, gdyż postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem administracyjnym rozpoznawczym, w toku którego dochodzi do ukształtowania praw i obowiązków strony postępowania, lecz jest postępowaniem następczym, służącym realizacji (wykonaniu) obowiązków ustalonych w postępowaniu rozpoznawczym" (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Go 833/16, por. też wyrok z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1553/13). Ocena przez wierzyciela (w tym przypadku – organ egzekucyjny będący wierzycielem) zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku obejmuje zatem kontrolę, czy faktycznie istniała decyzja lub deklaracja, na podstawie której wystawiony został tytuł wykonawczy i czy w dacie wniesienia zarzutu obowiązek ten jest nadal aktualny, nie zaś, czy obowiązek ten ustalono zasadnie i w prawidłowej wysokości. Kwestionowaniu zasadności ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu lub określenia wysokości zobowiązania z tego tytułu służą bowiem inne tryby, nie zaś postępowanie egzekucyjne. W przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1793 ) – dalej: ustawa zdrowotna, obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają m.in. przedsiębiorcy. Obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne wynika natomiast z art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w związku z art. 74 ust. 1 ustawy zdrowotnej), w myśl którego płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać. ( ... ) rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Z mocy art. 47 ust. 1 pkt 1 tej samej ustawy płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową ( ...) oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie. Stosowanie do dyspozycji art. 87 ust. 4. ustawy zdrowotnej składki na ubezpieczenie zdrowotne m.in. osób prowadzących działalność gospodarczą są opłacane i ewidencjonowane w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje pobrane składki na ubezpieczenie zdrowotne i należności pochodne od składek niezwłocznie do centrali Funduszu, nie później niż w ciągu 3 dni roboczych od dnia ich wpływu na rachunek, o którym mowa w art. 47 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (ust. 6). Składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 93 ustawy zdrowotnej). Odnosząc się do zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku – organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżący został zarejestrowany jako płatnik składek w procedurze tzw. "jednego okienka" , w związku z otrzymaną przez Dyrektora ZUS informacją o zarejestrowaniu przez skarżącego od 1 stycznia 2015 r. działalności gospodarczej. Powyższe, w sytuacji gdy skarżący nie złożył następnie deklaracji i nie zareagował na pismo informacyjne organu z [...] kwietnia 2015 r. (nr [...]), skutkowało wszczęciem przez organ postępowania wyjaśniającego. W wyniku powyższego skarżący 10 lipca 2015 r. złożył (przesłał elektronicznie) dokument ZUS ZUA z datą 1 stycznia 2015 r. jako zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz z tą samą datą, do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Kopie tych dokumentów z podpisem skarżącego znajdują się w aktach sprawy. Następnie, jak wskazuje organ, 13 lipca 2015r. złożone zostały w Zakładzie, bezpośrednio w Sali Obsługi Klientów, również brakujące deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA za okresy styczeń i luty 2015 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z wykazaną pełną podstawą wymiaru oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne za te miesiące, w związku z czym postępowanie administracyjne dotyczące braku dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych, decyzją z 10 sierpnia 2015 r. zostało umorzone. Stosownie do treści art. 3a §1 pkt 1 i § 2 u.p.e.a. (w związku z art. 1a pkt 11 tej ustawy) wykazane w deklaracji składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegają egzekucji administracyjnej pod warunkiem: 1) zawarcia w deklaracji pouczenia, iż stanowi ona podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, 2) przesłania zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Stwierdzić w tym miejscu należy, że brak jest podstaw do przyjęcia za skarżącym, że tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o deklaracje sporządzone przez pracowników ZUS, a których nie złożył sam skarżący. Kwestia ta została – zdaniem Sądu – należycie i zgodnie z zaleceniami WSA wyjaśniona w skarżonym postanowieniu. W aktach sprawy znajdują się niewątpliwie deklaracje za styczeń i luty 2015 r. podpisane przez samego skarżącego (kopie). Organ wyjaśnił, że utworzenie przez ZUS 31 stycznia 2017 r. korekt deklaracji rozliczeniowych za styczeń i luty 2015 r. było wynikiem postępowania wyjaśniającego, które dotyczyło ustalenia okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym i określenia wysokości składek na te ubezpieczenia w związku z odmową wypłaty zasiłku chorobowego i jednoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności w tym okresie oraz , że zobowiązany został o tym fakcie poinformowany. Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest jednym z elementów wykazywanych w deklaracji, obok należności z tytuł składek na ubezpieczenie społeczne (w stosunku do których toczyło się postępowanie sądowe). Stosownie do regulacji art. 47 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, deklarację rozliczeniową korygującą składa się w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe dane. Jak zatem wyjaśnił organ, deklaracje korygujące za styczeń i luty 2015r. sporządzone przez Zakład nie spowodowały zmian w zakresie podstawy wymiaru oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a tym samym nie miały żadnego wpływu na wysokość należności w postępowaniu egzekucyjnym. Tym niemniej podstawą wystawienia tytułu były deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA własnoręcznie podpisane przez płatnika i złożone 13 lipca 2015r., a obejmujące wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne, na których znajduje się także pouczenie, że w przypadku niewpłacenia w obowiązującym terminie kwot z odpowiednich pozycji na deklaracji lub wpłacenia ich w niepełnej wysokości, deklaracja stanowić będzie podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Skarżący podnosząc zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku kwestionuje w istocie zasadność objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, argumentując, że faktycznie nigdy nie podjął działalności gospodarczej i że ta okoliczność przesądziła o przyznaniu mu przez SSR w L. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych prawa do zasiłku chorobowego za okres: grudzień 2014r. – marzec 2015 r. (do akt sądowych włączono na wniosek skarżącego kopię wyroku tego Sądu z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt [...]). W rozpoznawanej sprawie konieczne jest odróżnienie kwestii obowiązku zapłaty składek przez zarejestrowanego płatnika - w stosunku do którego, w razie nierealizowania opisanego wyżej obowiązku składania deklaracji i uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne organ ZUS wydaje decyzję określającą należności z tego tytułu (zaskarżalną do sądu powszechnego), od samej kwestii podleganiu przez daną osobę ubezpieczeniu zdrowotnemu, która jest oceniana w odrębnym postępowaniu, prowadzonym przed dyrektorem oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Dopiero bowiem w razie stwierdzenia, że dana osoba podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, możliwe jest wydanie w innym postępowaniu, prowadzonym przez ZUS, decyzji wymierzającej należną składkę na ubezpieczenie zdrowotne (por. też wyrok NSA z 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 3266/15). Wynika to z art. 109 ustawy zdrowotnej, zgodnie z którym dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. To ten organ jest zatem właściwy do oceny, czy skarżący w rozpoznawanej sprawie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, a w konsekwencji, czy zobowiązany do składania deklaracji i opłacania wynikających z nich składek. Z przywołanych w zaskarżonym postanowieniu i znajdujących pokrycie w aktach administracyjnych sprawy ustaleń organu wynika natomiast, że skarżący ostatecznie złożył zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego oraz deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA za okresy styczeń i luty 2015 r., wykazując w nich składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Deklaracje te nie zostały przez niego skorygowane, z akt postępowania oraz twierdzeń podnoszonych przez zobowiązanego nie wynika również, by w postępowaniu przed właściwym dyrektorem NFZ skutecznie zakwestionował wynikający z ww. zgłoszenia i deklaracji obowiązek podlegania od 1 stycznia 2015 r. ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Jak wywiedziono na wstępie, ocena w tym zakresie tj. kwestii podlegania przez skarżącego w styczniu i lutym 2015 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, a w konsekwencji zasadności wynikającego z ww. deklaracji obowiązku zapłaty składek, nie może następować na etapie postępowania egzekucyjnego, w ramach badania zasadności zarzutu, o jakim mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. O zasadności podniesionego przez skarżącego zarzutu nie mogą zatem przesądzać także powołane przez niego okoliczności i ustalenia innych postępowań, dotyczące prawa do pobierania m.in. za styczeń i luty 2015 r., zasiłku chorobowego, w tym również przedłożone na rozprawie przez tutejszym Sądem orzeczenia sądu powszechnego. Jak wynika z wyjaśnień organu oraz przedłożonych przez stronę dokumentów, dopuszczonych jako dowód w sprawie, przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych toczyły się postępowania z odwołań skarżącego od decyzji Dyrektora ZUS o odmowie prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 stycznia 2015 do 30 marca 2015 r., oraz odwołania od decyzji tego organu o ustaleniu zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 2015 do maja 2016. Postępowania te dotyczyły więc wyłącznie świadczeń z ubezpieczenia społecznego i nie obejmowały badania zasadności objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Nie kwestionując ich potencjalnego wpływu na ustalenia co do obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, podkreślić raz jeszcze należy, że ocena w tym zakresie nie jest elementem postępowania egzekucyjnego i musi być dokonywana w odrębnym trybie, który w rozpoznawanej sprawie nie został zainicjowany. Powołane orzeczenia pozostawały więc bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, skoro wydano je w postępowaniach niezwiązanych z dochodzeniem składek na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń i luty 2015 r. – co trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło