III SA/Wr 384/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-12-04
Skład orzekający: Anna Moskała, Katarzyna Borońska, Annetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, oparty na twierdzeniu o braku świadczenia usługi odbioru odpadów komunalnych w przeszłości, może być skutecznie podniesiony w kontekście tytułu wykonawczego obejmującego należności za inny okres?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, w tym zarzutu nieistnienia obowiązku. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą dotyczyć jedynie obowiązku objętego konkretnym tytułem wykonawczym, a nie obowiązków z innych okresów.Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, argumentując brak obowiązku z powodu nieodbierania odpadów z jego nieruchomości w przeszłości. Organy egzekucyjne i nadzoru, opierając się na wiążącym stanowisku wierzyciela (Prezydenta Miasta L.), uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, że obowiązek opłaty ma charakter publicznoprawny i wynika z ustawy oraz złożonej deklaracji, a postępowanie egzekucyjne dotyczyło konkretnego okresu. Skarżący kwestionował zasadność postanowień organów, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Anetta Chołuj (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Przedmiotem skargi M. P. (strona, skarżący, zobowiązany) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] uznające za nieuzasadniony zarzut zgłoszony w toku postepowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym o nr [...], wystawionym przez Prezydenta Miasta L. obejmującym należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od września 2016 r. do czerwca 2017 r.
Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. prowadzi jako organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], wystawionego przez Prezydenta Miasta L., obejmującego należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od IX 2016 r. do VI 2017 r.
Dążąc do wyegzekwowania zaległości Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. zawiadomieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego zobowiązanego.
Kwestionując zasadność wszczęcia egzekucji skarżący wniósł pismem z dnia [...] października 2017 r. zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji. W uzasadnieniu podania zobowiązany wskazał na brak usługi związanej z wywożeniem odpadów komunalnych z nieruchomości, co uzasadniało w jego ocenie brak obowiązku dokonania opłaty za tę usługę. Działanie to było w ocenie zobowiązanego zamierzone i miało zmusić go do wypełnienia wszystkich rubryk w złożonej deklaracji. Po interwencji Urzędu Marszałkowskiego otrzymał z MPWiK pismo informujące o przyjęciu deklaracji w takiej formie jaką złożył. Od czerwca 2014 r. odpady zaczęły być odbierane z nieruchomości, więc zaczął wnosić należne opłaty.
Pismem z dnia [...] października 2017 r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny o wpłacie do wierzyciela części należności objętych tytułem wykonawczym (do wyegzekwowania pozostały należności za okres od października do czerwca 2017 r.).
Zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej: u.p.e.a.) pismem z dnia 20 października r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Prezydent Miasta L. uznał za nieuzasadniony zgłoszony przez zobowiązanego zarzut, lecz rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (postanowienie z dnia [...] grudnia 2017r.), a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania z uwagi na konieczność wyjaśnienia kwestii dokonywanych przez zobowiązanego wpłat.
Po ponownym zbadaniu sprawy Prezydent Miasta L. postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] odmówił uwzględnienia zarzutów zobowiązanego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że dnia [...] czerwca 2013 r. wpłynęła do siedziby MPWiK deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej przy ul. [...][...][...]. W deklaracji wskazano kwotę 26 zł (iloczyn 2 osób zamieszkujących nieruchomość i miesięcznej stawki za każdą osobę zamieszkującą nieruchomość, na której odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, tj. 13 zł). Ten fakt spowodował powstanie obowiązku uiszczenia comiesięcznej opłaty w wysokości 26 zł od 1 lipca 2013 r. Następnie w dniu [...] czerwca 2014 r. wpłynęła nowa deklaracja z wykazaną miesięczną opłatą w wysokości 31 zł. Opłata w tej wysokości jest należna od 1 czerwca 2014 r. Dodatkowo wskazano, że żaden przepis nie wiąże obowiązku uiszczenia tej opłaty z jakością świadczonych usług. W dalszej części uzasadnienia przedstawiono szczegółowo sposób zarachowania dokonywanych przez zobowiązanego wpłat, informując że wpłaty te nie pokryły wszystkich obciążających zobowiązanego zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] organ II instancji utrzymując w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta L. wyjaśnił dodatkowo, że zobowiązany nie może skutecznie podważyć istnienia obowiązku poprzez argumentację, że pierwotnie zwrócono mu deklaracje celem uzupełnienia jej o dane, których nie ujawnił. Nie była to bowiem czynność organu administracji, która powodowałaby pozbawienie skutków prawnych deklaracji złożonej w dniu [...] czerwca 2013 r. Skoro w przedmiotowej sprawie nie podważono złożonej przez zobowiązanego deklaracji, jak też nie została ona skorygowana przez zobowiązanego to nie można pominąć jej skutków i faktu, że na zobowiązanym od 1 lipca 2013 r. ciąży obowiązek z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Okoliczności tej nie zmienia w żaden sposób argumentacja dotycząca braku odbierania odpadów przez określony okres. W treści uzasadnienia podkreślono też, że uprawnienie do pobierania opłaty nie wynika z umowy cywilnoprawnej pomiędzy gminą a właścicielem nieruchomości, lecz z przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2017 r. poz. 1289) oraz unormowań zawartych w uchwałach rady gminy. Stąd nietrafione jest twierdzenie zobowiązanego, że skoro nie było umowy, to nie powinno być zapłaty za usługę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. potwierdziło także słuszność zaliczenia przez wierzyciela wpłat dokonywanych przez zobowiązanego na poczet wcześniejszych zobowiązań istniejących od 1 lipca 2013 r. oraz sposób rozliczenia zawarty w postanowieniu organu I instancji.
Po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela w sprawie zarzutów Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] uznał zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, dlatego będąc związanym tym stanowiskiem organ egzekucyjny przywołał w uzasadnieniu wydanego postanowienia argumenty wierzyciela o istnieniu zobowiązania po stronie skarżącego za okres objęty tytułem wykonawczym, tj. od października 2016 r. do lipca 2017 r.
Kwestionując zasadność wydanego postanowienia zobowiązany złożył zażalenie, w którym ponowił argumenty przedstawione wcześniej. W podaniu zobowiązany szczegółowo opisał okoliczności związane ze złożeniem deklaracji w czerwcu 2013 r. i kolejnymi czynnościami dotyczącymi uzupełnienia zawartych w niej danych na żądanie MPWiK. Ponadto podkreślił, że powodem braku opłat było nieodbieranie odpadów tylko z jego posesji przez 12 miesięcy. Wątpliwości w ocenie zobowiązanego budzi żądanie przez MPWiK uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami, którymi Spółka faktycznie nie dysponowała.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ wskazał, że w postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a. Przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek uzyskania stanowiska wierzyciela w określonych przypadkach (art. 33 § 1 pkt 1-7, 9, 10 u.p.e.a.) i precyzuje też sytuacje, w których wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (art. 33 § 1 pkt 1-5, 7 u.p.e.a.). Z kolei w §4 powołanego przepisu wskazano, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie zobowiązany zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku. Zarzut ten został zgłoszony na konkretne postępowanie egzekucyjne, tj. prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy o nr [...], wystawiony przez Prezydenta Miasta L., obejmujący należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od IX 2016 r. do VI 2017 r. Oznacza to więc, że obowiązkiem, którego istnienie jest badane w postępowaniu w sprawie zarzutów może być tylko obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym. W ramach zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie konkretnego tytułu wykonawczego o nr [...] nie można kwestionować istnienia obowiązków za 2013 r. Nie oznacza to jednak, że po stronie zobowiązanego nie ma możliwości przedstawienia swoich argumentów w tym zakresie i uzyskania stosownego rozstrzygnięcia. Jeżeli zobowiązany nie zgadza się z zarachowaniem dokonanych przez niego wpłat na poczet należności za okres, w którym nie ciążył na nim obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, winien wystąpić do Prezydenta Miasta L. o wydanie postanowień o zaliczeniu wpłat i w tym trybie dochodzić słuszności swojego stanowiska. Nie ma możliwości, by w postępowaniu egzekucyjny prowadzonym w celu wyegzekwowania należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od IX 2016 r. do VI 2017 r. odnosić się do istnienia należności za okres nieobjęty tytułem wykonawczym.
Organ podkreślił, że dla przedmiotowego postępowania najistotniejsze znaczenie ma fakt, że stanowisko wierzyciela (zgodnie z ww. trybem) w zakresie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku ma dla organu egzekucyjnego wiążący charakter.
Zdaniem organu z zebranego materiału dowodowego wynika, że zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym wskazanym w sentencji jest nieuzasadniony.
Wyjaśniając kwestie związane z istnieniem dochodzonego obowiązku wskazano za wierzycielem, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Jak podkreślił wierzyciel w uzasadnieniu ostatecznego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2018 r. opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów (domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady). Podmioty związane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłat, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od jej pobrania. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest ceną za wykonywaną usługę. Uprawnienie do pobierania opłat nie wynika z umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy gminą i właścicielem nieruchomości, lecz z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2017 r., poz. 1289) oraz unormowań zawartych w uchwałach rady gminy. Za wierzycielem stwierdzono, że w dniu [...] czerwca 2013 r. skarżący złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (zadeklarowana kwota - 26 zł). Kolejna deklaracja została złożona dnia [...] czerwca 2014 r. (zadeklarowana kwota 31 zł). Zobowiązany nie może skutecznie podważyć istnienia obowiązku poprzez argumentację, że pierwotnie zwrócono mu deklaracje celem uzupełnienia jej o dane, których nie ujawnił. Nie była to bowiem czynność organu administracji, która powodowałaby pozbawienie skutków prawnych deklaracji złożonej w dniu [...] czerwca 2013 r. Skoro w przedmiotowej sprawie nie podważono złożonej przez zobowiązanego deklaracji, jak też nie została ona skorygowana przez zobowiązanego to nie można pominąć jej skutków i faktu, że na zobowiązanym od 1 lipca 2013 r. ciąży obowiązek z tytułu opłaty.
W skardze skarżący wskazał na brak usługi związanej z wywożeniem odpadów komunalnych z nieruchomości za 2013 r., co uzasadniało w jego ocenie brak obowiązku dokonania opłaty za tę usługę. Działanie to było w ocenie zobowiązanego zamierzone i miało zmusić go do wypełnienia wszystkich rubryk w złożonej deklaracji. Po interwencji Urzędu Marszałkowskiego otrzymał z MPWiK pismo informujące o przyjęciu deklaracji w takiej formie jaką złożył. Od czerwca 2014 r. odpady zaczęły być odbierane z nieruchomości, więc zaczął wnosić należne opłaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, jak również wydanego w niniejszej sprawie postanowienia organu egzekucyjnego i postanowień wierzyciela Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu pomiędzy skarżącym a organami sprowadza się do oceny zasadności zarzutu zobowiązanego, zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
Przystępując do rozważań nad legalnością zaskarżonego postanowienia wskazać w pierwszej kolejności należy na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej, który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn, mogących stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. I tak zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku mieści się w punkcie 1 art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku.
Natomiast art. 34 § 1 u.p.e.a. reguluje, w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny pismem z dnia [...] października 2017 r. r. przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel postanowieniami z dnia [...] marca 2018 r. r. odmówił uwzględnienia zarzutu zobowiązanego. Na powyższe postanowienie wierzyciela skarżący wniósł zażalenie, po którego rozpatrzeniu wierzyciel ostatecznym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. r. utrzymał w mocy.
Należy zatem podkreślić, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 17 u.p.e.a. (co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie) nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestia ta nie budzi jakichkolwiek wątpliwości zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 545/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Akcentuje się, że w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu, który uprawniałby dyrektora izby skarbowej do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów, badania pod tym względem stanowiska wierzyciela oraz ingerowanie w treść tego stanowiska (por. wyroki NSA: z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt II FSK 1522/13, z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt II FSK 1006/07, z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 333/08, z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II FSK 795/09, z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt II FSK 2390/14, CBOSA).
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W orzecznictwie wskazuje się, że celem postępowania egzekucyjnego w administracji pozostaje doprowadzenie do wykonania spoczywającego na zobowiązanym obowiązku. W czasie trwania tego postępowania nie powinno dochodzić do powtórnego kwestionowania jego istnienia, ani tym bardziej zasadności realizacji, zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej. W takiej sytuacji organ egzekucyjny, z mocy art. 34 § 1 u.p.e.a., jest związany stanowiskiem wierzyciela, co w istotny sposób zawęża możliwość czynienia własnych ustaleń faktycznych odnośnie przyczyn, dla których postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone. Badanie, o którym mowa w art. 29 u.p.e.a. obejmuje ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy, jeżeli było to wymagane, doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny. Warunkiem dopuszczalności egzekucji administracyjnej jest to, aby obowiązek wynikał z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1u.p.e.a.). Badanie, o którym mowa, nie może przekraczać granic wyznaczonych przez art. 29 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1413/16, CBOSA).
Reasumując tę część rozważań, związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Postanowienie organu nadzoru jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa, przy czym dla konstatacji tej istotne są również wywody, zawarte w dalszej części uzasadnienia.
Należy stwierdzić, że legalność postanowień wierzyciela dotyczących zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podlega także kontroli sądu administracyjnego.
Pomimo, iż aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza możliwość wniesienia skargi na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający również kontrolę legalności postanowienia wierzyciela daje się wyprowadzić z art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozpatrujący skargę może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, przeprowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W związku z tym, ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia organu nadzoru wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, występuje między tymi rozstrzygnięciami bezpośredni związek (zależność) polegający na tym, że jedno z nich stanowi nie tylko podstawę wydania drugiego, ale ponadto jeszcze wypowiedź zawarta w pierwszym postanowieniu jest wiążąca dla drugiego.
Uwzględniając zatem treść art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 135 tej ustawy, Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia organu nadzoru i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, ale także postanowień wierzyciela. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por.m.in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312).
W ocenie Sądu, postanowienia wierzyciela wydane w niniejszej sprawie nie naruszają prawa, co z kolei powoduje brak wadliwości postanowień organu egzekucyjnego i organu nadzoru, wydanych na tej podstawie i z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela.
W tych ramach podnieść po pierwsze należy, iż twierdzenie wierzyciela o odmowie uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku jest w ocenie Sądu zasadne.
Zauważyć należy, że zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji mają charakter wnioskowy, tym samym przedmiotem badania w postępowaniu w sprawie zarzutów mogą być tylko i wyłącznie zarzuty wskazane (zgłoszone) wprost przez zobowiązanego. W przedmiotowej sprawie zobowiązany zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku. Zarzut ten został zgłoszony na konkretne postępowanie egzekucyjne, tj. prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy o nr [...], wystawiony przez Prezydenta Miasta L., obejmujący należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od IX 2016 r. do VI 2017 r. Oznacza to więc, że obowiązkiem, którego istnienie jest badane w postępowaniu w sprawie zarzutów może być tylko obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym. W ramach zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie konkretnego tytułu wykonawczego o nr [...] nie można kwestionować istnienia obowiązków za inny okres. Tymczasem skarżący twierdzi, że brak jest możliwości obciążenia go opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym odpady faktycznie nie były odbierane w 2013 r. W tym postępowaniu nie może to być badane i oceniane. Skarżący do skargi dołączył postanowienia o zarachowaniu wcześniejszych wpłat, które wskazują, że za okres objęty tytułem wykonawczym istnieje obowiązek uiszczenia tych opłat.
Nie oznacza to jednak, że po stronie zobowiązanego nie ma możliwości przedstawienia swoich argumentów w tym zakresie i uzyskania stosownego rozstrzygnięcia. Prawidłowo wywiódł organ, że jeżeli zobowiązany nie zgadza się z zarachowaniem dokonanych przez niego wpłat na poczet należności za okres, w którym nie ciążył na nim obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, winien wystąpić do Prezydenta Miasta L. o wydanie postanowień o zaliczeniu wpłat i w tym trybie dochodzić słuszności swojego stanowiska.
Nie ma natomiast możliwości, by w postępowaniu egzekucyjny prowadzonym w celu wyegzekwowania należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od IX 2016 r. do VI 2017 r. odnosić się do istnienia należności za okres nieobjęty tytułem wykonawczym.
Podzielić należy stanowisko wierzyciela, że zarzut nieistnienia obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie. istotnie opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów (domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady). Podmioty związane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłat, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od jej pobrania. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest ceną za wykonywaną usługę. Uprawnienie do pobierania opłat nie wynika z umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy gminą i właścicielem nieruchomości, lecz z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2017 r., poz. 1289) oraz unormowań zawartych w uchwałach rady gminy. Skarżący jest zobowiązany z mocy prawa do uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami. Ponadto złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (zadeklarowana kwota - 26 zł). Kolejna deklaracja została złożona dnia [...] czerwca 2014 r. (zadeklarowana kwota 31 zł). Zobowiązany nie może skutecznie podważyć istnienia obowiązku poprzez argumentację, że pierwotnie zwrócono mu deklaracje celem uzupełnienia jej o dane, których nie ujawnił. Nie była to bowiem czynność organu administracji, która powodowałaby pozbawienie skutków prawnych deklaracji złożonej w dniu [...] czerwca 2013 r. Skoro w przedmiotowej sprawie nie podważono złożonej przez zobowiązanego deklaracji, jak też nie została ona skorygowana przez zobowiązanego to nie można pominąć jej skutków i faktu, że na zobowiązanym od 1 lipca 2013 r. ciąży obowiązek z tytułu opłaty.
Reasumując, wydane w niniejszej sprawie postanowienia zarówno organu egzekucyjnego i organu nadzoru jak również postanowienia wierzyciela są zgodne z prawem. Organy te prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło