III SA/Wr 403/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Anetta Chołuj Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 28 sierpnia 2024 r. nr SKO.RD/41/67/24 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, C, C+E, D, T oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi J. G. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: SKO, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 28 sierpnia 2024 r. nr SKO.RD/41/67/24 utrzymująca w mocy decyzję Starosty K.ego z dnia 8 lipca 2024 r. nr KM.5430.716.2024 o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B, C, C+E, D, T. Z akt sprawy wynika, że Starosta L. decyzją z dnia 8 czerwca 2017 r. nr KD.5430.1432.2017.EA skierował stronę na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Powyższa decyzja została wydana po informacji, że w dniu 16 marca 2017 r, strona na drodze [...] w miejscowości N. jechała pod prąd autostradą w kierunku L.1. Z uwagi na uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyzja o skierowania na badania stała się prawomocna i ostateczna (postanowienie SKO z dnia 21 sierpnia 2017 r., nr SKO/41/RD-67/2017). Strona nie przedłożyła wymaganych orzeczeń i Starosta L. decyzją z dnia 21 grudnia 2017 r., nr KD.5430..2677.2017.RK, orzekł o zatrzymaniu stronie prawa jazdy kategorii T, C+E, D, C, B do czasu stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ww. stała się ostateczna i prawomocna. Następnie skarżący pismem z dnia 28 sierpnia 2023 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w L. o wydanie mu skierowania na komisję lekarską celem orzeczenia o zdolności kierowania samochodem. Jednocześnie w związku ze zmianą miejsca zamieszkania strony organem właściwym w sprawie stał się Starosta K. Po badaniu w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze uprawniony lekarz orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia 25 września 2023 r. stwierdziła u strony istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami określonymi w prawie jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T oraz Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E. W orzeczeniu nie wskazano terminu następnego badania. Orzeczeniem psychologicznym nr [...] z dnia 25 września 2023 r. uprawniona psycholog stwierdziła u strony istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T oraz Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E. Skarżący odwołał się od ww. orzeczeń. Wnioskiem z dnia 23 października 2023 r. skarżący zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Organ I instancja postanowieniem z dnia 31 października 2023 r. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy ze względu na złożone przez stronę odwołania od orzeczeń lekarskich. Orzeczeniem psychologicznym nr [...] z dnia 7 listopada 2023 r. uprawniony psycholog w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we Wrocławiu w postępowaniu odwoławczym stwierdziła u strony istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T oraz Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E. Natomiast w sprawie odwołania od orzeczenia lekarskiego Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie pismem z dnia 5 czerwca 2024 r. poinformował Starostwo Powiatowe w K., że skarżący miał wyznaczony termin badania odwoławczego na dzień 30 kwietnia 2024 r., na które nie stawił się oraz nie wystąpił z wnioskiem o zmianę terminu. Strona przedłożyła natomiast orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 25.10.2023 r. wydane przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich kierowców V. B. z P. w D., stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania / podjęcia pracy na stanowisku kierowcy. Starosta w odpowiedzi na przedłożone orzeczenie lekarskie poinformował stronę, że wymagane jest przedłożenie orzeczenia lekarskiego wydanego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm., dalej: ukp) przez wybraną placówkę odwoławczą to jest Instytut Medycyny Wsi im. W. Chodźki w Lublinie. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2024 r. organ I instancji podjął postępowanie zawieszone w sprawie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Organ I instancji decyzję z dnia 8 lipca 2024 r. orzekł o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B, C, C+E, D, T w związku ze stwierdzeniem przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi, w stosunku do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T, Cl, Cl+E, C, C+E, D1,D1+E, D, D+E. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa i niezgodnie z okolicznościami sprawy, wskazał, że Sąd Rejonowy w Toruniu postanowieniem z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt XII W 1035/17, zwrócił mu wcześniej zatrzymane prawo jazdy. Opisała strona zdarzenie z 2017 r. skutkujące zatrzymaniem prawa jazdy w postępowaniu o wykroczenie. Wyjaśniła strona, że prawo jazdy jest jej potrzebne, aby dojeżdżać do placówek medycznych w B., W. i L.2. W wyniku wniesionego odwołania SKO utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ukp wynika, że starosta musi wydać decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Argumentował organ, że w sprawie treść orzeczeń psychologicznych i lekarskiego nie budzą wątpliwości - odwołujący nie ma predyspozycji, aby kierować pojazdami na drogach publicznych. Wyjaśnił organ II instancji, że z uwagi na to że strona pomimo złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego nie zgłosiła się na badanie do Instytutu Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie, to orzeczenie lekarskie z dnia nr [...] nabyło walor ostateczności. Odnośnie argumentacji strony o zwrocie jej prawa jazdy przez Sąd w związku z wykroczeniem drogowym z 2017 r., wyjaśnił organ odwoławczy, ze przedmiotem sprawy nie jest kwestia zwrotu prawa jazdy, ale cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na istnienie przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych. W skardze do Sądu strona zarzuciła niewłaściwe rozpoznanie odwołania, wskazała, że nie mogła stawić się w Instytucie Medycyny Wsi na badanie, o czym informowała. Zarzuciła strona, że SKO nie uwzględniło jej wyjaśnień oraz nie wzięło pod uwagę sytuacji zdrowotnej strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik strony podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ukp starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy treść przepisu jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Słusznie również wskazało SKO, że organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie co do zasadności wydania go o danej treści. Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni, spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 ukp. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p.. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych tymi orzeczeniami (por. np. wyroki NSA z 16paźzdiernika 2013 r., I OSK 952/12, z 22 czerwca 2009 r., I OSK 840/08, z 17 marca 2005 r., I OSK 1273/04). Zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego możliwe jest jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 ust. 4 u.k.p. zgodnie z którym osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 1381/22, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Akta sprawy potwierdzają prawidłowość postępowania organów. W związku ze skierowaniem strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji strona przedłożyła wydane przez uprawnionych lekarzy z Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze orzeczenia, tj. orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 25 września 2023 r. stwierdzające u strony istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami określonymi w prawie jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T oraz Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E oraz orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 25 września 2023 r. stwierdzające u strony istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T oraz Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E. Następnie orzeczeniem psychologicznym nr [...] z dnia 7 listopada 2023 r. uprawniony psycholog w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we Wrocławiu w postępowaniu odwoławczym stwierdziła u strony istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T oraz Cl, Cl+E, C, C+E, Dl, Dl+E, D, D+E. W zakresie natomiast odwołania od orzeczenia lekarskiego, jak poinformował Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie, skarżący miał wyznaczony termin badania odwoławczego na dzień 30 kwietnia 2024 r., na które nie stawił się oraz nie wystąpił z wnioskiem o zmianę terminu. Tym samym w sprawie zaistniały podstawy do wydania przez organ decyzji w trybie art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ukp. Słusznie wskazał przy tym organ odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, że okoliczność niestawienia się przez stronę na badanie do Instytutu Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie skutkuje przyjęciem w sprawie orzeczenia lekarskiego nr [...], w którym stwierdzono istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Ponadto, jak wyżej wskazano, zakwestionowanie tego orzeczenia, nie może nastąpić w drodze przedłożonego przez stronę orzeczenia z prywatnej praktyki lekarskiej. Poza zakresem sprawy i bez wpływu na jej wynik pozostaje również okoliczność zwrotu stronie zatrzymanego prawa jazdy przez Sąd Rejonowy w Toruniu Wydział XII Karny (postanowienie z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt XII W 1035/17). Niniejsza sprawa jest odrębna i jej przedmiotem jest cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na stwierdzenie przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ukp. Nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy, należało orzec jak w sentencji. Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.