III SA/Wr 453/18

WyrokWSA we Wrocławiu2019-02-06

Skład orzekający: Anna Moskała, Katarzyna Borońska, Annetta Chołuj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, oparty na zarzucie wystawienia tytułu wykonawczego na niewłaściwym formularzu, może być uwzględniony, jeśli zarzut ten nie został podniesiony w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut wystawienia tytułu wykonawczego na niewłaściwym formularzu nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ nie mieści się w enumeratywnie wymienionych przesłankach. Strona mogła podnieść ten zarzut w drodze zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego, czego nie uczyniła. Ewentualne błędy formalne tytułu wykonawczego nie oznaczają niedopuszczalności egzekucji.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, argumentując, że tytuł wykonawczy został wystawiony na niewłaściwym formularzu. Organ egzekucyjny i organ nadzoru odmówiły umorzenia, wskazując, że taka podstawa nie jest przewidziana w art. 59 u.p.e.a., a zarzut wadliwości tytułu powinien być podniesiony w terminie 7 dni od doręczenia. Strona wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości. Skarżonym przez A. B. (dalej: strona, skarżąca, zobowiązana) postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w dniu [...] marca 2015 r. tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległości z tytułu grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. W dniu [...] marca 2015 r. wierzyciel – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który celem przeprowadzenia egzekucji został przekazany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. W dniu [...] kwietnia 2017 r. doręczono zobowiązanej odpis ww. tytułu wykonawczego. Pismem z [...] marca 2018 r. skarżąca wystąpiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o ww. tytuł egzekucyjny, wskazując, że tytuł wykonawczy został wystawiony na niewłaściwym formularzu i wniosła o zweryfikowanie legalności tytułu wykonawczego. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do wierzyciela z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie wniosku złożonego przez zobowiązaną. W dniu [...] maja 2018 r. wierzyciel - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. - wydał postanowienie nr [...], w którym stwierdził, że brak jest w sprawie podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. – działając na podstawie art. 59 § 1 w związku z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.- dalej u.p.e.a.) postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. zobowiązana złożyła zażalenie na wymienione postanowienie. W zażaleniu powieliła argumenty podniesione w pierwotnym wniosku. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 29 u.p.e.a. z uwagi na niedopuszczalność wszczęcia prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego sporządzonego przez wierzyciela na nieobowiązującym formularzu. Zobowiązana zawnioskowała również, na podstawie art. 156 k.p.a., o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazał, że przesłanki z art. 59 § 1 u.p.e.a. uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego wymienione zostały enumeratywnie i wyczerpująco. Użycie w treści tego przepisu sformułowanie "umarza się" świadczy, że organowi egzekucyjnemu nie pozostawiono swobody wyboru rozstrzygnięcia. Jeżeli bowiem zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej, to organ egzekucyjny ma obowiązek umorzenia postępowania. Rozstrzygnięcia w tym względzie mają więc charakter związany. DIAS stwierdził, że wskazany przez zobowiązaną fakt, iż przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony na niewłaściwym formularzu nie mieści się w katalogu przesłanek wskazanych w przepisie art. 59 § 1 u.p.e.a. DIAS stwierdził, że nie jest dopuszczalne składanie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i powoływanie się na brak spełnienia kryteriów prowadzenia tej egzekucji, wskazanych w art. 26 i 27 w/w ustawy. Organ nadzoru stwierdził, że badanie dopuszczalności egzekucji oraz ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. przez organ egzekucyjny następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego. W przypadku stwierdzenia przez organ, że obowiązek którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji, lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wierzycielowi. W razie zaś stwierdzenia przez organ, że egzekucja jest dopuszczalna, a tytuł wykonawczy spełnia wszelkie wymogi, nadaje mu klauzulę wykonalności i doręcza jego odpis zobowiązanemu. Po otrzymaniu tytułu wykonawczego, zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty są środkiem ochrony przysługującym zobowiązanemu, przed niezgodnym z prawem prowadzeniem w stosunku do jego majątku egzekucji. Podstawy zarzutów zostały w sposób wyczerpujący wymienione w art. 33 u.p.e.a. Jedną z podstaw zarzutów, jest niespełnienie wymogów z art. 27 u.p.e.a. Czas składania zarzutów został też ściśle określony. Są one środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że nie można się nim posłużyć w następnych stadiach tego postępowania. Zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego można wystąpić we wszystkich fazach postępowania egzekucyjnego. Przepis ten nie ustanawia żadnego terminu dla występowania z tym żądaniem. Jednakże wśród przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych w art. 59 u.p.e.a. nie jest wymieniona okoliczność niespełnienia wymogów opisanych w art. 27 u.p.e.a. To zaś prowadzi do konkluzji, że zobowiązana posiada uprawnienie do podnoszenia zarzutu niespełnienia wymogu z art. 27 u.p.e.a. lecz tylko w drodze wniesienia zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a. czyli we wstępnej fazie postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu organ nadzoru zauważył, że zobowiązana pismem z dnia [...] maja 2017 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wniosła zarzuty, w których wskazała wyłącznie naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W dniu [...] października 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał postanowienie nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 t.j zarzut nieistnienia obowiązku. Przedmiotowe postanowienie zostało zaskarżone. W wyniku rozpoznania zażalenia, postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Na wydane rozstrzygnięcie strona, pismem z dnia [...] grudnia 2017 r., złożyła skargę do WSA we Wrocławiu. Wyrokiem sygn. akt III SA/Wr 866/17 z dnia 2 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2017r. Jak wynika z powyższego zobowiązana nie skorzystała z przysługującego jej prawa do podniesienia zarzutu niespełnienia wymogów formalnych z art. 27 u.p.e.a. w drodze wniesienia zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a., czyli we wstępnej fazie postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu nadzoru, nie budzi wątpliwości, że wskazane przez zobowiązaną okoliczności, które w jej opinii miałyby stanowić podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie zostały wymienione w art. 59 § 1 pkt 1 - 9 u.p.e.a., a także nie stanowią innego przypadku przewidzianego w ustawach, o którym mowa w pkt 10 wyżej wskazanego przepisu. W art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy umorzenia postępowania, ustawa odwołuje się tu bowiem do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczy to jednak takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje, bądź upoważnia organ egzekucyjny do umorzenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 59 § 1 pkt 1-9 u.p.e.a. podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności zostanie rozpatrzony w odrębnym postepowaniu. W skardze skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zobowiązanie NUS w S. do zbadania legalności tytuły wykonawczego z dnia [...] marca 2015 r. w świetle zasad określonych w art. 26 ust. 2 u.p.e.a. w związku z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej oraz kolejnych rozporządzeń zmieniających oraz zbadania czy tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony podmiot oraz wyeliminowanie tytułu wykonawczego wystawionego niezgodnie z zasadami określonymi ww. rozporządzeniami, oraz zawieszenie na okres badania legalności tytułu wykonawczego egzekucji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi, że zgłaszając zarzut żądania zbadania legalności tytułu wykonawczego, jako przesłanki dopuszczalności egzekucji, nie jest związana terminem dla rozpoznania zarzutów zgładzanych po myśli art. 33 w związku z art. 34 u.p.e.a. Zdaniem skarżącej tytuł wykonawczy został sporządzony na nieobowiązującym formularzu czyli z naruszeniem wymogów formalnych określonych w art. 26 § 2 u.p.e.a. W jej ocenie badanie dopuszczalności egzekucji jest czynnością podejmowaną z urzędu przez organ egzekucyjny i organy nie mogą się uchylać od tego obowiązku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (...). Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu. Postanowienie to znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., który utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w dniu [...] marca 2015 r. tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległości z tytułu grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, że tytuł wykonawczy został wystawiony na niewłaściwym formularzu i wniosła o zweryfikowanie legalności tytułu wykonawczego. Podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowi art. art. 59 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne obowiązków o charakterze pieniężnym umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania: 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny, 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego wymienione zostały w przytoczonym przepisie enumeratywnie i wyczerpująco. Użycie w treści tego przepisu sformułowanie "umarza się" świadczy, że organowi egzekucyjnemu nie pozostawiono swobody wyboru rozstrzygnięcia. Jeżeli bowiem zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej, to organ egzekucyjny ma obowiązek umorzenia postępowania. Żadna z przesłanek tam wymienionych nie przewiduje przesłanki na którą powołuje się skarżąca. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje tylko i wyłącznie w sytuacjach, w których w toku prowadzonego postepowania wystąpi przesłanka o charakterze trwałym, powodująca niemożliwość bądź niecelowość prowadzonego postępowania. Wśród przyczyn umorzenia wymienionych w art. 59 u.p.e.a. nie jest wymieniona okoliczność niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Odnośnie wymogów formalnych tytułu wykonawczego strona mogła je podnosić w drodze wniesienia zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a. czyli we wstępnej fazie postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnić należy, że przyczyny umorzenia postępowania są w znacznej części również podstawami zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Egzekucja administracyjna w praktyce L. Klat Wiertel s. 153). W związku z tym, częściowym "dublowaniem" się podstaw do wniesienia zarzutów i wniosku o umorzenie postępowania w doktrynie zwraca się uwagę, że co prawda żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego może być wniesione przez zobowiązanego, w każdym czasie w toku postępowania egzekucyjnego, to jednak nie można skutecznie występować po upływie terminu do wniesienia zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a., z żądaniem umorzenia postępowania, powołując się na okoliczności, które zobowiązany mógł podnosić wyłącznie w zarzutach albo które podniósł w zarzutach, ale zarzuty te nie zostały uwzględnione (por. P Pietrasz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz s. 278). Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że nie jest dopuszczalne składanie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i powoływanie się na brak spełnienia kryteriów prowadzenia tej egzekucji, wskazanych w art. 26 i 27 w/w ustawy. Badanie dopuszczalności egzekucji oraz ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. przez organ egzekucyjny następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego. W przypadku stwierdzenia przez organ, że obowiązek którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji, lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wierzycielowi. W razie zaś stwierdzenia przez organ, że egzekucja jest dopuszczalna, a tytuł wykonawczy spełnia wszelkie wymogi, nadaje mu klauzulę wykonalności i doręcza jego odpis zobowiązanemu. Po otrzymaniu tytułu wykonawczego, zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty są środkiem ochrony przysługującym zobowiązanemu, przed niezgodnym z prawem prowadzeniem w stosunku do jego majątku egzekucji. Podstawy zarzutów zostały w sposób wyczerpujący wymienione w art. 33 u.p.e.a. Jedną z podstaw zarzutów, jest niespełnienie wymogów z art. 27 u.p.e.a. Czas składania zarzutów został też ściśle określony. Są one środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że nie można się nim posłużyć w następnych stadiach tego postępowania. Zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Skarżąca – jak sama wskazała we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego – nie wniosła tego zarzutu w trybie art. 33 u.p.e.a. czyli we wstępnej fazie postępowania egzekucyjnego. Sądowi znane jest z urzędu, że zobowiązana pismem z dnia [...] maja 2017 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wniosła zarzuty, w których wskazała wyłącznie naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującym zaległości z tytułu grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...]. W dniu [...] października 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał postanowienie nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 t.j zarzut nieistnienia obowiązku. Przedmiotowe postanowienie zostało zaskarżone. W wyniku rozpoznania zażalenia, postanowieniem nr [...] W z dnia [...] listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Na wydane rozstrzygnięcie strona, pismem z dnia [...] grudnia 2017 r., złożyła skargę do WSA we Wrocławiu. Wyrokiem sygn. akt III SA/Wr 866/17 z dnia 2 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2017r. Jak wynika z powyższego zobowiązana nie skorzystała z przysługującego jej prawa do podniesienia zarzutu niespełnienia wymogów formalnych z art. 27 u.p.e.a. w drodze wniesienia zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a., czyli we wstępnej fazie postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, wskazane przez zobowiązaną okoliczności, które w jej opinii miałyby stanowić podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie zostały wymienione w art. 59 § 1 pkt 1 - 10 u.p.e.a. Tym samym organ zasadnie nie uwzględnił wniosku skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu należy wskazać, że strona w skardze powołuje się na niedopuszczalność egzekucji, z uwagi na wystawienie tytułu wykonawczego na nieobowiązującym – jej zdaniem - formularzu. Na tle przepisu art. 57 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w piśmiennictwie (Pietrasz Piotr, Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, źródło: LEX) wskazuje się, że o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej decydują dwa rodzaje przesłanek. Przesłanki o charakterze podmiotowym odnoszą się do zobowiązanego i do organu egzekucyjnego – dotyczą sytuacji gdy np. przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji administracyjnej w stosunku do podmiotów wskazanych w tytule wykonawczym, czy też egzekucja jest prowadzona przez podmiot niebędący organem egzekucyjnym. Drugi rodzaj przesłanek - przedmiotowe - odnosi się do przedmiotu i podstaw egzekucji. Egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej (inne niż określone w art. 2, 3, 3a i 4 u.p.e.a.), np. podlegające egzekucji sądowej, o ile jego wykonanie nie zostało przekazane na drogę egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalna jest także egzekucja skierowana w odniesieniu do przedmiotów i praw niepodlegających egzekucji z uwagi na zasadę poszanowania minimum egzystencji zobowiązanego (art. 8 u.p.e.a.), jeżeli mamy do czynienia z tzw. rolniczym wyłączeniem z egzekucji (art. 8a u.p.e.a.), z ochroną wynagrodzenia i świadczeń spełniających podobne funkcje (art. 9 u.p.e.a.), a także z ochroną świadczeń alimentacyjnych i innych świadczeń o charakterze rodzinnym oraz świadczeń z pomocy społecznej (art. 10 § 4 u.p.e.a.). Niedopuszczalna jest egzekucja obowiązku wynikającego z decyzji nieostatecznej, chyba że decyzji takiej nadano rygor natychmiastowej wykonalności albo jej natychmiastowa wykonalność wynika z przepisów prawa. Zdaniem Sądu nie stanowią o niedopuszczalności egzekucji ewentualne błędy formalne zawarte w tytule wykonawczym. Zgodzić się należy zatem z organem, że nie jest dopuszczalne składanie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i powoływanie się na brak spełnienia kryteriów prowadzenia tej egzekucji, wskazanych w art. 26 i 27 w/w ustawy. Sąd podziela również pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26.08.2011 r., sygn. akt II FSK 461/10 (dostępne, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym, przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają charakter formalny. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Zatem ewentualne błędy formalne zawarte w tytule wykonawczym nie oznaczają niedopuszczalności egzekucji. Przykładowo można tu wskazać na wyrok NSA z dnia 7.10.2011 r., sygn. akt II OSK 1419/10, gdzie stwierdzono, że powołanie w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej postępowania egzekucyjnego decyzji nieostatecznej zamiast ostatecznej, jeśli ta ostatnia utrzymuje w mocy tę pierwszą, nie decyduje o niedopuszczalności egzekucji i nie stanowi zarazem przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Zgodnie z poglądem orzecznictwa, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, przepis art. 27 u.p.e.a. wymienia wymogi formalne tytułu wykonawczego, które jednak nie są przewidziane same dla siebie, ale w określonym celu. Tym celem jest zagwarantowanie zobowiązanemu, że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której rzeczywiście jest zobowiązany na podstawie decyzji organu. Wobec tego naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania kwoty, która nie obciąża zobowiązanego, by można było zasadnie rozważać instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dopiero taki brak formalny tytułu wykonawczego, który tę gwarancję istotnie narusza, należy postrzegać w kategorii przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego (zob. m.in. wyrok NSA z 24.10.2018 r., II FSK 2388/16). Reasumując, wydane w niniejszej sprawie postanowienia zarówno organu egzekucyjnego i organu nadzoru jak również postanowienie wierzyciela są zgodne z prawem. Organy te prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło