III SA/Wr 487/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-11-30
Skład orzekający: Maciej Guziński, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powierzenie zadań z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi oraz organizacji pracy urzędu gminy pracownikowi zatrudnionemu na stanowisku doradcy, z pominięciem zastępcy wójta lub sekretarza gminy, stanowi naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Powierzenie zadań z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi oraz organizacji pracy urzędu gminy pracownikowi zatrudnionemu na stanowisku doradcy, z pominięciem zastępcy wójta lub sekretarza gminy, stanowi naruszenie przepisów art. 33 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten ściśle określa podmioty, którym wójt (burmistrz, prezydent) może delegować prowadzenie określonych spraw gminy, a są nimi wyłącznie zastępca wójta lub sekretarz gminy. Powierzenie tych zadań innemu pracownikowi, w tym doradcy, jest niedopuszczalne jako omijające przepisy ustawowe.Stan faktyczny
Wojewoda D. zaskarżył zarządzenie Burmistrza Gminy M. w części dotyczącej ustanowienia Pełnomocnika do spraw przygotowania Urzędu Miejskiego do przyjęcia i wdrożenia systemu zarządzania procesowego oraz innych zadań. Wojewoda zarzucił naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o pracownikach samorządowych, twierdząc, że powierzone pełnomocnikowi zadania należą do kompetencji burmistrza, które mogą być delegowane wyłącznie zastępcy lub sekretarzowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu początkowo oddalił skargę, uznając, że zadania te dotyczą sfery pracodawcy i nie są związane z kierowaniem urzędem. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na naruszenie prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Orzeczono o wydaniu zaskarżonych przepisów § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 4 pkt 2 zarządzenia z naruszeniem prawa oraz określono, że przepisy te nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody D. na § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 4 pkt 2 zarządzenia Burmistrza Gminy M. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustanowienia Pełnomocnika do spraw przygotowania Urzędu Miejskiego w M. oraz gminnych jednostek organizacyjnych z zakresu usług publicznych do przyjęcia i wdrożenia systemu zarządzania procesowego, a także innych zadań wyznaczonych przez Burmistrza I. orzeka o wydaniu zaskarżonych przepisów § 2 ust. 1 pkt 4 i § 4 pkt 2 zarządzenia z naruszeniem prawa; II. określa, że przepisy wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.
Wyrokiem z dnia [...] lutego 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Wojewody D. na § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 4 pkt 2 zarządzenia Burmistrza Gminy M. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w sprawie ustanowienia Pełnomocnika do spraw przygotowania Urzędu Miejskiego w M. oraz gminnych jednostek organizacyjnych z zakresu usług publicznych do przyjęcia i wdrożenia systemu zarządzania procesowego a także realizacji innych zadań wyznaczonych przez Burmistrza (sygn. akt III SA/Wr 573/11).
W skardze do sądu administracyjnego Wojewoda D. żądając stwierdzenia nieważności wskazanych wyżej przepisów zarządzenia Burmistrza Gminy M. zarzucił organowi istotne naruszenie art. 33 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej jako u.s.g.), art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1458 ze zm.) oraz art. 7 Konstytucji.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 zakwestionowanego zarządzenia do zadań pełnomocnika należy podejmowanie działań zmierzających do eliminacji nieprzestrzegania przez pracowników samorządowych Gminy M. obowiązku:
- przestrzegania Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i innych przepisów prawa,
- wykonywania zadań sumiennie, sprawnie i bezstronnie,
- udzielania informacji publicznej,
- dochowania tajemnicy ustawowo chronionej,
- zachowania uprzejmości i życzliwości w kontaktach z obywatelami, zwierzchnikami,
podwładnymi oraz współpracownikami,
- zachowania się z godnością w miejscu pracy i poza nim,
- stałego podnoszenia umiejętności i kwalifikacji zawodowych.
Zgodnie zaś z § 4 pkt 2 pełnomocnik, w zakresie realizacji zadań określonych w § 2 ust. 2 pkt 1, upoważniony jest także do wyznaczania pracowników Urzędu Miejskiego w M. do udziału w komisjach Rady Miejskiej w M.
Odnosząc się do treści art. 33 ust. 4 u.s.g. Wojewoda stwierdził, że ustawodawca dopuścił możliwość dekoncentracji kompetencji wójta (burmistrza, prezydenta) w zakresie prowadzenia spraw gminy na rzecz dwóch pracowników urzędu gminy - zastępcy wójta oraz sekretarza. Tym samym katalog osób mogących za wójta sprawować jego ustawowe kompetencje został ściśle wyznaczony. Są to jedyne osoby, którym wójt może w zgodzie z ustawą powierzyć prowadzenie zadań, do których należy między innymi kierowanie urzędem oraz organizacja tego urzędu. Do kategorii spraw przekazanych na podstawie art. 33 ust. 4 u.s.g. będą zatem należały wszystkie zadania publiczne gminy zastrzeżone wyraźnym przepisem prawa do kompetencji wójta.
W odniesieniu do sekretarza gminy, w ocenie organu nadzoru, powyższą tezę potwierdza dodatkowo art. 5 ustawy o pracownikach samorządowych stanowiący, że kierownik urzędu może upoważnić sekretarza do wykonywania w jego imieniu zadań, w szczególności z zakresu zapewnienia właściwej organizacji pracy urzędu oraz realizowania polityki zarządzania zasobami ludzkimi (art. 5 ust. 4). Szczególna pozycja sekretarza gminy jako pracownika urzędu wynika również z tego, że utworzenie tego stanowiska jest obowiązkowe i osoba kandydująca na to stanowisko spełniać musi określone w ustawie warunki. Art. 5 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych stanowi zatem uzupełnienie katalogu kompetencji kierownika urzędu oraz w pełni koresponduje z art. 33 ust. 4 u.s.g., w którym analogicznie wskazano, że wójt może powierzyć prowadzenie określonych spraw gminy w swoim imieniu między innymi sekretarzowi gminy. Przepis ten, zawierający wyraźne wskazanie zastępcy wójta oraz sekretarza jako pracowników samorządowych mogących prowadzić określone sprawy gminy w imieniu wójta, ma charakter zamknięty. Skutkiem powyższego ograniczenia jest brak podstawy prawnej do powierzenia prowadzenia określonych spraw gminy w imieniu wójta pracownikowi zatrudnionemu na innym stanowisku. Na potwierdzenie tego wywodu Wojewoda wskazał na tezę z wyroku NSA z dnia 6 marca 2008 r. (sygn. akt II OSK 1835/07).
Wojewoda podał ponadto, że zarządzenie w jego zaskarżonej części narusza istotnie także postanowienia regulaminu organizacyjnego Urzędu Miejskiego w M., przyjętego zarządzeniem Nr [...] Burmistrza Gminy M. z dnia [...] lipca 2004 r., w którym przewidziano wyraźny zakres kompetencji burmistrza, jego zastępcy oraz sekretarza. Nadto, dopatrując się, że materia spraw przekazanych pełnomocnikowi pokrywa się z uprawnieniami nadzorczymi sekretarza odnośnie funkcjonowania urzędu miejskiego organ zauważył, że nie istniała realna potrzeba powierzania pełnomocnikowi określonych w § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 4 pkt 2 zarządzenia zadań, bowiem w tym zakresie mieszczą się uprawnienia sekretarza.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta M. wniósł o odrzucenie skargi lub o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę Wojewody wspomnianym na wstępie wyrokiem stwierdził, że zaskarżone zarządzenie podlega kontroli sądowoadministracyjnej z uwagi na art. 91 i 93 u.s.g. oraz ugruntowane poglądy judykatury w tym zakresie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Sąd I instancji uznał, że każde zarządzenie organu gminy bez względu na charakter prawny podlega nadzorowi wojewody. Przepis art. 91 u.s.g. nie wprowadza podziału na zarządzenia o charakterze materialnym i zarządzenia, które takiego charakteru prawnego nie mają. Nadzór wojewody obejmuje zarówno akty o charakterze powszechnie obowiązującym i wewnętrznym, jak i akty nienormatywne.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonych przepisów zarządzenia Burmistrza Miasta M., Sąd I instancji analizując treść wskazanych w skardze przepisów art. 33 u.s.g. oraz art. 5 ustawy o pracownikach samorządowych podkreślił, że urząd gminy stanowi pomocniczy, zorganizowany aparat organu wykonawczego (tj. wójta, burmistrza, prezydenta miasta), którego zasadniczą funkcją jest zapewnienie sprawnego działania organu wykonawczego gminy, w celu realizacji jego zadań, zapewniając kompleksową obsługę. Organizacja i funkcjonowanie urzędu określona jest przez wójta samodzielnie, w ramach jego własnych, ustawowych kompetencji, w drodze regulaminu organizacyjnego. Ustawy samorządowe nie wprowadzają szczegółowych rozwiązań w tej materii. Należy zatem uznać, że w zakresie struktury organizacyjnej urzędu, co do ilości, charakteru, zakresów działania, usytuowania czy hierarchii wewnętrznych komórek organizacyjnych i poszczególnych stanowisk pracy, a także podziału kompetencji, zasad współpracy, wzajemnych relacji między nimi, obsady personelu - organ wykonawczy gminy ma zachowaną swobodę.
Zdaniem Sądu I instancji kierowanie urzędem i posiadanie uprawnień zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych oznacza, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) kieruje pracą zatrudnionych pracowników każdego szczebla. Należy przyjąć, że kwestie te są regulowane samodzielnie przez burmistrza w ramach nadanego przez niego - mocą zarządzenia - regulaminu organizacyjnego oraz poprzez określenie zadań danych komórek organizacyjnych, stanowisk pracy oraz w zakresach czynności pracowników lub w drodze odrębnego aktu wewnętrznego kierownictwa, choćby upoważnienia (art. 3¹ § 1 oraz art. 94 pkt 1 Kodeksu pracy). W ocenie WSA ze wskazywanych przez organ nadzoru norm zawartych w art. 33 ust. 4 i 5 u.s.g. i art. 5 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych nie można jednak wyprowadzać wniosku, że w każdym przypadku wykonywanie konkretnego zadania może być delegowane wyłącznie zastępcy burmistrza lub sekretarzowi. Wobec tego należy przyjąć, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest umocowany do zlecenia wykonywania na swoją rzecz niektórych czynności określonego rodzaju danemu pracownikowi, niebędącego jego zastępcą lub sekretarzem gminy, w celu zapewnienia sprawnego i kompetentnego działania urzędu oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jako kierownika urzędu gminy. Decydujące są tu - istota, natura zadania czy czynności zleconej do wykonania.
Sąd I instancji stwierdził, że Wojewoda nie wykazał, by zakwestionowane regulacje zarządzenia stanowiły istotne naruszenie prawa. Wewnętrzna dekoncentracja kompetencji burmistrza w przypadku obu zadań przekazanych zarządzeniem pełnomocnikowi nie ma związku z pełnieniem przez burmistrza funkcji organu samorządu terytorialnego w sferze spraw publicznych gminy, lecz dotyczy jego czynności jako pracodawcy samorządowego i jest wyrazem sprawowanego zwierzchnictwa służbowego. Z regulaminu organizacyjnego oraz zaskarżonej części zarządzenia w szczególności nie wynika, by nastąpiła dalsza dekoncentracja kompetencji przypisanych uprzednio w regulaminie organizacyjnym sekretarzowi gminy przez burmistrza na rzecz pełnomocnika, zatrudnionego w charakterze doradcy i przez to nastąpiło zniweczenie ustrojowej pozycji sekretarza. Zaskarżone regulacje zarządzenia, zdaniem Sądu I instancji, nie mają cech o charakterze ustrojowym. Tym samym nie podważają ustrojowego charakteru cytowanych wyżej norm ustawy o samorządzie gminnym, ani nie stoją w kolizji z unormowaniami ustawy o pracownikach samorządowych.
WSA zauważył ponadto, że zadania, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4 zarządzenia, w postaci podejmowania działań zmierzających do eliminacji nieprzestrzegania przez pracowników samorządowych Gminy M. obowiązków wymienionych w art. 24 ustawy o pracownikach samorządowych, nie można uznać za tożsame ze sprawowaniem przez sekretarza nadzoru nad organizacją i dyscypliną pracy w urzędzie. Podobnie - zawarte w § 4 pkt 2 zarządzenia upoważnienie dla pełnomocnika - w zakresie realizacji zadań określonych w § 2 ust. 2 pkt 1, to jest zarządzania procesowego, do wyznaczania pracowników urzędu do udziału w komisjach Rady Miejskiej, nie koliduje z uprawnieniami sekretarza przewidzianymi w regulaminie organizacyjnym i w zakresie jego czynności .
Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że opisane zadania pełnomocnika odnoszą się do spraw ściśle pracowniczych i nie są one przy tym związane z kierowaniem urzędem. Mają zapewnić jedynie usprawnienie działania urzędu. W regulaminie organizacyjnym urzędu przewidziano w ramach zarządzania procesowego oraz zwierzchnictwa służbowego powołanie pełnomocników (§ 19 ust. 3, § 22 ust. 3 aktualnie obowiązującego regulaminu, § 12 ust. 3 regulaminu organizacyjnego obowiązującego w dacie podjęcia zarządzenia).
Od wyroku skargę kasacyjną złożył Wojewoda D. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bądź o jego uchylenie i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2012 r. (sygn. akt II OSK 1251/12) uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał w szczególności, że stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w zaskarżonym wyroku w zakresie stwierdzenia, że zadania powierzone pełnomocnikowi na mocy przepisów wspomnianego zarządzenia należą do sfery związanej z działaniem burmistrza jako pracodawcy i jednocześnie nie są związane z kierowaniem urzędem, nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Dalej NSA, powołując przepisy art. 33 ust. 1 u.s.g., podzielił pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 6 marca 2008 r. (sygn. akt II OSK 1835/07, LEX nr 470920), że powierzenie funkcji, które mieszczą się w zakresie kompetencji wójta związanych z prowadzeniem określonych spraw gminy, pełnomocnikowi będącemu pracownikiem urzędu zamiast sekretarzowi lub zastępcy wójta narusza przepisy art. 33 ust. 1-5 ustawy o samorządzie gminnym i może być uznane za próbę obejścia prawa w kontekście ustrojowej pozycji sekretarza gminy. Przyjęcie odmiennej wykładni poddawałoby bowiem, zdaniem NSA, w wątpliwość sens istnienia art. 33 ust. 4 u.s.g.
NSA wskazał również, iż Sąd I instancji słusznie przyjął, że z treści art. 33 ust. 4 u.s.g. nie można wywieść, że w każdym przypadku powierzenie przez wójta określonych uprawnień możliwe jest wyłącznie na rzecz sekretarza gminy lub zastępcy wójta. Jednakże błędnie przyjął, że kompetencje przyznane pełnomocnikowi na podstawie zaskarżonych przepisów zarządzenia Burmistrza Gminy M. z dnia [...] marca 2011 r. nie podlegają ograniczeniom podmiotowym określonym w art. 33 ust. 4 u.s.g. Charakter zadań określonych w kwestionowanych § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 4 pkt 2 zarządzenia ma niewątpliwie charakter właściwy dla zadań wójta. Są to bowiem sprawy z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi oraz sprawy związane z organizowaniem pracy urzędu. Nie było zatem możliwe, w świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym, powierzenie tych czynności pełnomocnikowi – pracownikowi zatrudnionemu w urzędzie na stanowisku doradcy. Powołanie takiego pełnomocnika i powierzenie mu zadań zastrzeżonych dla burmistrza z pominięciem sekretarza gminy lub zastępcy burmistrza nie jest, zdaniem NSA, dopuszczalne, ponieważ w rzeczywistości prowadzi do ominięcia przepisów rangi ustawowej.
Dalej NSA podniósł, że z dokumentów załączonych przez Burmistrza Miasta M. wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że do zadań sekretarza gminy należy m. in. sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem dyscypliny pracy w urzędzie, sprawowanie nadzoru nad organizacją pracy, przestrzeganiem wewnętrznego porządku pracy (Zakres czynności, uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności sekretarza gminy M. – k. 24 akt WSA). Zdaniem NSA uprawnienia pełnomocnika wymienione w § 2 ust. 1 pkt 4 w znacznej mierze pokrywają się z zastrzeżonymi także w przepisach wewnętrznych dla sekretarza gminy. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 4 pkt 4 zaskarżonego zarządzenia, do zadań pełnomocnika należy podejmowanie działań zmierzających do eliminacji nieprzestrzegania przez pracowników Gminy M. obowiązków, m. in. wykonywania zadań sumiennie, sprawnie i bezstronnie, stałego podnoszenia kwalifikacji i umiejętności zawodowych, czy zachowania uprzejmości i życzliwości w kontaktach z petentami oraz zwierzchnikami. Uprawnienia te stanowią w istocie uszczegółowienie kompetencji przekazanych już przez burmistrza sekretarzowi gminy. Poza tym, NSA zwrócił uwagę na okoliczność, że zgodnie z art. 33 ust. 4 u.s.g. mogą być one delegowane jedynie na osoby piastujące funkcje wymienione w tym przepisie. Sprawowanie nadzoru nad pracownikami urzędu, a do tego w istocie sprowadzają się kompetencje pełnomocnika powołanego na podstawie zaskarżonego zarządzenia, należy do sfery zadań burmistrza jako kierownika urzędu. Tymczasem tego rodzaju uprawnienia, zdaniem NSA, mogą być przeniesione jedynie na rzecz sekretarza gminy lub zastępcy burmistrza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowe oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 5 i 6 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.").
Stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tego aktu albo stwierdza, że został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej jako u.s.g., który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne (ust. 1). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwała lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Zgodnie zaś z art. 94 ust. 1 tej ustawy, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia po upływie roku od ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszym rzędzie trzeba wskazać, że na tak dokonaną ocenę w istotny sposób rzutować musiał fakt, iż sprawa niniejsza była – na skutek skargi kasacyjnej – przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2012 r. (sygn. akt III SA/Wr 573/11) i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania, zawierając wskazania co do dalszego postępowania.
Wobec dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny należy zauważyć, że orzeczenie prawomocne – a takim jest wyrok sądu kasacyjnego, jaki zapadł w niniejszej sprawie – wiąże nie tylko strony postępowania i sąd, który je wydał ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). W orzecznictwie i doktrynie zauważa się, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądowego określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów powoduje, iż podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu nie może ona być już ponownie badana (por. wyrok WSA w Bydgoszczy I SA/Bd 686/07 i przywołane tam: J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie II, Zakamycze 2006, s. 365). Skoro związanie wynikające z przywołanego przepisu odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok.
W świetle przedstawionych wyżej argumentów oczywiste jest, że skład orzekający w niniejszej sprawie w ramach ponownego rozpoznania sprawy, na skutek uwzględniania skargi kasacyjnej, związany jest na mocy art. 190 p.p.s.a. w związku z art. 170 tej ustawy, poglądem prawnym ukształtowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe okoliczności na względzie należy więc stwierdzić, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 u.s.g., wójt (burmistrz, prezydent) gminy jako kierownik urzędu gminy jest co do zasady zobowiązany i odpowiedzialny za zadania związane z kierowaniem i organizacją pracy w urzędzie. Możliwość powierzenia zadań wójta innej osobie, które przysługują mu jako kierownikowi urzędu, została przewidziana w art. 33 ust. 4 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem wójt może powierzyć prowadzenie określonych spraw gminy w swoim imieniu zastępcy wójta lub sekretarzowi gminy. Artykuł 33 ust. 4 u.s.g. uprawniający do delegowania kompetencji wójta na inne ściśle określone podmioty należy odczytywać w kontekście ust. 3. Należy zatem uznać, że art. 33 ust. 4 u.s.g. stanowi o możliwości przeniesienia na zastępcę burmistrza lub sekretarza zadań z zakresu kierowania urzędem. Przepis ten stanowczo wskazuje na ograniczenia podmiotowe, bowiem osobami, które mogą wykonywać funkcje wymienione w art. 33 ust. 4 u.s.g., są włącznie zastępcy (zastępca) wójta lub sekretarz (por. B. Dolnicki, M. Augustyniak, R. Cybulska, J. Glumińska-Pawlic, J. Jagoda, A. Jochymczyk, C. Martysz, A. Matan, T. Moll, A. Wierzbica, Ustawa o samorządzie gminnym - komentarz, LEX). Na marginesie należy wskazać, iż mimo użycia w przepisie w odniesieniu do zastępcy wójta liczby pojedynczej nie ma przeszkód, aby w przypadku posiadania więcej niż jednego zastępcy wójt podzielił pomiędzy nich prowadzenie określonych spraw gminy. Ponadto stanowisko to znajduje dodatkowo potwierdzenie w art. 5 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych stanowiącym, że kierownik urzędu może upoważnić sekretarza do wykonywania w jego imieniu zadań, w szczególności z zakresu zapewnienia właściwej organizacji pracy urzędu oraz realizowania polityki zarządzania zasobami ludzkimi.
W rozpatrywanej sprawie Burmistrz Miasta M. czynności wskazane w treści § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 4 pkt 2 zarządzenia z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] - w sprawie ustanowienia Pełnomocnika do spraw przygotowania Urzędu Miejskiego w M. oraz gminnych jednostek organizacyjnych z zakresu usług publicznych do przyjęcia i wdrożenia systemu zarządzania procesowego a także realizacji innych zadań wyznaczonych przez burmistrza – a zatem czynności de facto z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi oraz sprawy związane z organizowaniem pracy urzędu, przekazał Pełnomocnikowi jako pracownikowi zatrudnionemu w urzędzie na stanowisku doradcy. Tymczasem sprawowanie nadzoru nad pracownikami urzędu, a do tego w istocie sprowadzają się kompetencje pełnomocnika powołanego na podstawie zaskarżonego zarządzenia, należy do sfery zadań burmistrza jako kierownika urzędu. Tego rodzaju uprawnienia, jak już wspomniano, mogą być zatem przeniesione jedynie na rzecz sekretarza gminy lub zastępcy burmistrza. Tym samym powołanie doradcy i powierzenie mu zadań z zakresu zadań zastrzeżonych dla samego burmistrza nastąpiło z pominięciem podmiotów wymienionych w treści art. 33 ust. 4 u.s.g., czyli z pominięciem zastępcy burmistrza i sekretarza gminy. Takie działania (dekoncentracja kompetencji przypisanych burmistrzowi na rzecz nieuprawnionego podmiotu) należy według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym skargę, jako omijające przepisy rangi ustawowej, uznać za niedopuszczalne.
Ponadto należy podkreślić, że z dokumentów załączonych przez Burmistrza Miasta M. wraz z odpowiedzią na skargę bezspornie wynika, że do zadań sekretarza gminy - a zatem do jednego z dwóch podmiotów, na rzecz których Burmistrz Miasta M. mógł de facto delegować zadania, przysługujące mu jako kierownikowi urzędu, należy m. in. sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem dyscypliny pracy w urzędzie, sprawowanie nadzoru nad organizacją pracy, przestrzeganiem wewnętrznego porządku pracy (k. 24 akt sądowych). Tymczasem uprawnienia przyznane pełnomocnikowi na mocy § 2 ust. 1 pkt 4 zaskarżonego zarządzenia, tj. podejmowanie działań zmierzających do eliminacji nieprzestrzegania przez pracowników Gminy M. obowiązków, m. in. wykonywania zadań sumiennie, sprawnie i bezstronnie, stałego podnoszenia kwalifikacji i umiejętności zawodowych, czy zachowania uprzejmości i życzliwości w kontaktach z petentami oraz zwierzchnikami, stanowią – jak słusznie podniósł NSA – swoiste uszczegółowienie kompetencji przekazanych przecież już przez burmistrza sekretarzowi Gminy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, orzekł o wydaniu zaskarżonych przepisów § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 4 pkt 2 zarządzenia z naruszeniem prawa (pkt I). Pkt II sentencji znalazł oparcie w art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło