III SA/Wr 511/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-11-30
Skład orzekający: Maciej Guziński, Katarzyna Borońska, Małgorzata Malinowska-Grakowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia została nałożona prawidłowo, jeśli przedsiębiorca posiadał zaświadczenie dopiero po dacie kontroli, a jego podstawowa działalność gospodarcza obejmuje transport drogowy?Ratio decidendi
Kara pieniężna została nałożona prawidłowo, ponieważ przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zaświadczenie to musi być posiadane w momencie wykonywania przewozu, a jego uzyskanie po dacie kontroli nie niweluje odpowiedzialności. Sąd uznał, że nawet jeśli transport drogowy jest podstawową działalnością przedsiębiorcy, to przewóz na potrzeby własne wymaga odrębnego zaświadczenia, a jego brak skutkuje nałożeniem kary.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę spółki "A" Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego materiałów niebezpiecznych na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak właściwości miejscowej organu oraz niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Guziński, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Borońska, sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r.; nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej również jako GITD), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm. - zwanej dalej k.p.a.), art. 4 pkt 4 i 22, art. 33 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust.2 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414, z późn. zm.- zwanej dalej u.t.d.) oraz lp. 1.3 załącznika nr 3 do powyższej ustawy, utrzymał
w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego
z dnia [...] grudnia 2014 r. (dalej jako: WITD), nakładającą na "A" sp. z o.o. we W. (dalej: strona skarżąca, spółka), karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Dnia [...] listopada 2014 roku w O. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o numerze rej. [...] poruszający się wraz
z przyczepą marki [...] o numerze rej. [...]. Pojazdem kierował A.P.. W momencie kontroli realizowany był przewóz drogowy materiałów niebezpiecznych (próżny pojazd cysterna) zgodnie z okazanym dokumentem przewozowym na rzecz "A" sp. z o.o. z siedzibą we W.. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...] wystawiony na rzecz "B" sp. z o.o. z siedzibą w W.. Przebieg kontroli utrwalono w protokole nr [...]. Wykonano również dokumentację kserograficzną, a kierującego pojazdem przesłuchano w charakterze świadka.
Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. WITD zawiadomił stronę skarżącą
o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Pismo nie zostało przez stronę odebrane w przewidzianym terminie i powróciło do organu w zamkniętej kopercie.
Pismem z dnia [...] listopada 2014 roku Urząd Miasta W. poinformował, że strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne i zaświadczenie o numerze [...] zostało wydane
w dniu [...] listopada 2014 roku.
Następnie pismem z dnia [...] listopada 2014 roku Biuro ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego poinformowało, że skarżąca spółka nie została zarejestrowana w systemie.
Pismem z dnia[...] grudnia 2014 r. organ I instancji powiadomił stronę
o zmianie kwalifikacji prawnej z naruszenia określonego w lp. 1.1 na lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. Powyższe zawiadomienie również nie zostało przez stronę odebrane i powróciło do siedziby organu w zamkniętej kopercie z adnotacją "nie podjęto w terminie".
WITD decyzją z [...]grudnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz zgodnie z ustalaniami protokołu kontroli, nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła o jej uchylenie
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na niewłaściwą ocenę materiału dowodowego przez organ I instancji. Zdaniem odwołującego organ naruszył także art. 21 k.p.a., gdyż nie był właściwy miejscowo do prowadzenia postępowania administracyjnego.
Po rozpoznaniu odwołania, opisaną na wstępnie decyzją z dnia [...]kwietnia 2015 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 4, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92 a ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, stwierdzając, że kara pieniężna za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia wynosi 8.000 zł, zgodnie z lp.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
W ocenie organu odwoławczego, podczas kontroli drogowej w dniu
[...] listopada 2014 r. ustalono, że wykonywany jest przewóz drogowy materiałów niebezpiecznych (próżny pojazd cysterna) przez pracownika spółki (dowód: umowa
o pracę z dnia [...] sierpnia 2014 r.) pojazdem będącym w dyspozycji strony skarżącej (dowód: kopia dowodu rejestracyjnego pojazdu). Wobec tego przesłanki wskazane
w art. 4 pkt 4 zostały łącznie spełnione. Bezspornym także jest fakt, że podczas wykonywania ww. przewozu oraz w trakcie kontroli drogowej strona nie posiadała wymaganego zaświadczenia na wykonywanie niezarobkowych przewozów drogowych.
Ponadto, w sprawie nie ma znaczenia, iż strona uzyskała zaświadczenie po kontroli drogowej. Zaświadczeniem takim strona powinna dysponować w chwili wykonywania przewozu. Dla odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie znaczenie ma chwila kontroli drogowej, a wtedy skarżąca niewątpliwie nie posiadała wymaganego zaświadczenia na niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy.
Organ podkreślił, że przepisy ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie wskazują, że obowiązek uzyskania zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne dotyczy przedsiębiorcy, który podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą
w zakresie niezarobkowego przewozu drogowego. Jeżeli nie uzyska wymaganego dokumentu, wówczas będzie prowadził działalność naruszając przepisy ustawy
o transporcie drogowym i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. To obowiązkiem przedsiębiorcy jest dopilnowanie, aby przewozy na potrzeby własne wykonywane były na podstawie stosownego dokumentu, jakim jest zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne. W przeciwnym wypadku podmiot prowadzący działalność gospodarczą winien liczyć się z konsekwencjami, jakie przewiduje ustawodawca za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy uznał nadto, że argumentacja strony dotycząca naruszenia przez organ przepisów o właściwości miejscowej jest niezasadna. Wskazał, że zgodnie z art. 48 u.t.d. utworzona została Inspekcja Transportu Drogowego powołana do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi oraz przepisów, o których mowa w art. 3 ust. 1a. Organy Inspekcji Transportu Drogowego powołane są m.in. do kontroli przestrzegania obowiązującego prawa i nakładania - w sytuacji stwierdzenia naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego kar pieniężnych przewidzianych w załącznikach do u.t.d. Ponadto zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 zadania inspekcji wykonywane są przez wojewodę działającego za pośrednictwem wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, a więc kontrola drogowa przeprowadzona przez wojewódzki inspektorat transportu drogowego właściwy dla miejsca kontroli drogowej dokonana została w sposób prawidłowy.
Zdaniem GITD zarówno kontrola drogowa, jak i postępowanie administracyjne przeprowadzone były w sposób zgodny z obowiązującym prawem. Brak jest zatem podstaw do uchylenia decyzji.
W końcowej części uzasadnienia podniesiono, że w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92c u.t.d., mogące wyłączyć odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia. Strona bowiem jako profesjonalny przedsiębiorca powinna zachować należytą staranność przy wykonywaniu działalności gospodarczej i nie dopuścić do powstania jakichkolwiek zaniedbań, czy też uchybień. Organ odwoławczy na podstawie analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, iż w toku postępowania nie ujawniły się żadne okoliczności wskazujące, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć, co skutkowałoby umorzeniem postępowania. W przedmiotowej sprawie nie będzie miał również zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, bowiem od dnia ujawnienia naruszenia nie upłynął jeszcze okres ponad 2 lat.
W skardze do tutejszego Sądu, spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. prawa materialnego to jest art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym, poprzez jego zastosowanie, skutkujące uznaniem, że skarżąca wykonywała niezarobkowy przewóz drogowy na własne potrzeby bez wymaganego zaświadczenia, gdy przepis ten nie powinien mieć zastosowania
z uwagi na fakt, iż w zakresie prowadzonej działalności posiada transport drogowy (PKD 49),
2. prawa materialnego to jest art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie, skutkujące uznaniem, że skarżąca wykonywała niezarobkowy przewóz drogowy na własne potrzeby bez wymaganego zaświadczenia, gdy zaświadczenie to nie było wymagane, gdyż skarżąca w zakresie prowadzonej ma transport drogowy (PKD 49), a więc nie jest to dla niej działalność pomocnicza i nie wymaga zaświadczenia,
3. przepisów postępowania to jest art. 7 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię
i zastosowanie, skutkujące nie podjęciem czynności do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości odnośnie stanu faktycznego, gdy w konsekwencji zeznań świadka A.P.ujawniła się okoliczność otrzymania przez niego dokumentów od pracownicy spółki, która jednak nie została przesłuchana w charakterze świadka, a w konsekwencji organ nie ustalił stanu faktycznego w sposób precyzyjny odnośnie zakresu dokumentów przewozowych przekazanych A.P.oraz okoliczności przewozu,
4. przepisów postępowania to jest art. 77 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię
i zastosowanie, skutkujące niezebraniem w sposób wyczerpujący dowodów w sprawie, gdy w toku postępowania ujawniły się okoliczności istotne dla ustalenia odpowiedzialności skarżącej za zarzucane jej naruszenie w szczególności nie ustalenie w trakcie przesłuchania A.P.danych personalnych pracownika, który wydał mu dokumenty i nie przesłuchanie tego pracownika na okoliczność przekazanych kierowcy dokumentów przewozowych oraz charakteru przewozu,
5. przepisów postępowania to jest art. 79 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, skutkujące pozbawieniem skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu
i obrony jej praw, gdy wymagane jest każdorazowe zawiadamianie stron postępowania o przeprowadzaniu dowodów ze świadków czego organ nie uczynił,
6. przepisów postępowania to jest art. 80 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię
i zastosowanie, skutkujące przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów
i uznaniem za udowodnione okoliczności niewystarczająco udowodnionych
w szczególności charakteru przewozu oraz wydanych kierowcy dokumentów przewozowych, gdy okoliczności te są kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, a organ miał świadomość istnienia środków dowodowych, których przeprowadzenia zaniechał.
Mając na względzie powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono przede wszystkim, że organy nie dochowały należytej wymaganej prawem staranności w takcie zbierania materiału dowodowego w sprawie i nie dążyły do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Całość ustaleń faktycznych organów opiera się na protokole
z przeprowadzonej kontroli pojazdu, zeznaniach kierowcy A.P.oraz przedstawionych przez niego dokumentów przewozowych.
Organy nie dążyły do wyjaśnienia istotnych dla sprawy kwestii takich jak podmiot, na którego rzecz prowadzony był transport drogowy oraz zauważone rozbieżności w dokumentach przewozowych, które co do zasady obejmowały skarżącą, ale okazane przez kierowcę zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawiono na rzecz "B" Sp. z o.o., czyli innego podmiotu. Kwestii tej nie wyjaśniły zeznania kierowcy, a organy pomimo świadomości istnienia co najmniej jednego źródła dowodowego w postaci pracownika skarżącej, który zgodnie z zeznaniami kierowcy miał mu wydać okazane przez niego dokumenty organ zaniechał prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w sprawie.
Ponadto podniesiono, że w toku postępowania organy pozbawiły skarżącą prawa aktywnego uczestnictwa w postępowaniu oraz związanej z tym obrony jej praw, a to z uwagi na niezawiadomienie jej o miejscu i czasie przeprowadzenia dowodu ze świadka w osobie kierowcy A.P..
Ostatecznie zaś – zdaniem spółki - należy uznać, że samo nałożenie grzywny jest obarczone błędem, gdyż nie było podstaw do wydania takiej decyzji. Względem skarżącej nie zachodzi jednak przypadek z art. 33 ust. 1 u.t.d., gdyż zgodnie
z profilem jej działalności oraz danymi ujawnionymi w aktach rejestrowych spółki przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest między innymi transport lądowy sklasyfikowany według Polskiej Klasyfikacji Działalności pod numerem 49. Należy zatem uznać, że dla skarżącej jest to główny przedmiot działalności, a więc nie potrzebowała ona żądanego przez organy inspekcji ruchu drogowego zaświadczenia.
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) zwanej p.p.s.a., Sąd wydaje przy tym rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To z kolei oznacza, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Po myśli art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że przedmiotem zaskarżenia
w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego
o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł na skarżącą spółkę.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 4 pkt 4 i pkt 22, art. 33 ust. 1, art. 92a ust. 1 i, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i lp. 1.3 załącznika nr 3 do tej ustawy. Organy orzekające w sprawie uznały, że kontrolowanym pojazdem wykonywano przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
W związku z powyższym, w pierwszej kolejności należało zatem ocenić, czy zasadnie zakwalifikowano wykonywany przez stronę skarżącą przewóz jako przewóz na potrzeby własne.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, że
w dniu [...] listopada 2014 r. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o numerze rej. [...] poruszający się wraz z przyczepą marki [...] o numerze rej. [...], którym kierował A.P., zatrudniony przez skarżącą spółkę. Pojazdem tym wykonywany był przewóz drogowy materiałów niebezpiecznych (próżny pojazd cysterna). W toku kontroli inspektorzy ustalili, że kierowca nie okazał w dniu kontroli zaświadczenia na wykonywanie niezarobkowych przewozów drogowych. Okoliczność braku wydania przedsiębiorcy zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne została potwierdzona również pismem Urzędu Miasta W. z dnia [...] listopada 2014 r.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy przez pojęcie "transportu drogowego" rozumie się krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.
Stosownie do art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Natomiast w myśl art. 33 ust. 1 u.t.d. przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 87 ust. 2 u.t.d. podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia,
o którym mowa w art. 33 ust. 10 u.t.d.
Jak wynika z powołanych przepisów, ustawodawca wyodrębnił z pojęcia transportu drogowego niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne), który uzależnił od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich czterech przesłanek wymienionych w art. 4 pkt 4 lit. a-d, co oznacza, że niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza możliwość zakwalifikowania konkretnego przejazdu jako przewozu na potrzeby własne, nawet jeśli jest on wykonywany przez przedsiębiorcę jednorazowo i pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, na co wskazuje wprost art. 4 pkt 3 lit. a ustawy. O ile zatem przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo do podstawowej działalności, spełniający przesłanki określone w art. 4 pkt 4 ustawy wymaga, stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy, uzyskania odpowiedniego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, o tyle wykonywanie takiego przewozu, niespełniającego warunków określonych w art. 4 pkt 4 ustawy, wymaga – zgodnie
z art. 5 ust. 1 oraz art. 5b ust. 1 i 2 - uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bądź odpowiedniej licencji.
Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić przyjdzie, że stan faktyczny nie budzi wątpliwości, a potwierdzają go zgromadzone przez organy administracyjne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skoro pojazd używany do przewozu był prowadzony przez pracownika spółki, to wykonywany
w dniu 4 listopada 2014 r. transport był wykonywany na potrzeby własne, na które strona skarżąca nie posiadała na dzień kontroli drogowej wymaganego zaświadczenia. Zaświadczenie takie uzyskała dopiero w dniu [...] listopada 2014 r., co wynika z pisma Urzędu Miasta W. z dnia [...] listopada 2014 r.
W ocenie Sądu, analiza akt administracyjnych pozwala stwierdzić, że organ odwoławczy dokonał prawidłowego w tym zakresie ustalenia faktycznego
i prawidłowo ocenił, że A.P. był pracownikiem strony skarżącej.
Z przedłożonego przez stronę skarżącą dowodu w postaci umowy o pracę wynika, że A.P. był zatrudniony u skarżącego na podstawie umowy o pracę z dnia [...]sierpnia 2014 r. na czas nieokreślony od [...] września 2014 r., zaś transport drogowy materiałów niebezpiecznych zgodnie z okazanym dokumentem przewozowym wykonywany był na rzecz strony skarżącej. Kierowca był zatem pracownikiem przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. a ustawy w zw. z art. art. 2 ustawy - Kodeks pracy. Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy w ustawie brak jest definicji pracownika, to należy odwołać się do legalnej definicji pojęcia pracownika zawartej w Kodeksie pracy. Trzeba dostrzec, że w uchwale z dnia 9 czerwca 1976 r. (sygn. akt VI KZP 13/75 /OSNKW 1976/7-8/86) Sąd Najwyższy wskazał wprost, że gdy brak definicji danego pojęcia w danym akcie normatywnym lub danej gałęzi prawa, a jest ono zdefiniowane w innej specyficznej gałęzi prawa, to sąd powinien oprzeć się na takiej właśnie legalnej definicji. W związku z tym pojęcie "pracownik" użyte w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy niewątpliwie oznacza pracownika, w rozumieniu art. 2 ustawy - Kodeks pracy (por. wyroki NSA sygn. akt II GSK 1739/11, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro zatem na dzień dokonanej kontroli kierowca był pracownikiem przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. a ustawy w zw. z art. 2 ustawy - Kodeks pracy, to prawidłowo organy zakwalifikowały wykonywany transport jako transport na potrzeby własne, objętego obowiązkiem zgłoszeniem przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
W tym miejscu należy również podkreślić, że ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje żadnych wymaganych okresów posiadania pojazdu potrzebnych do otrzymania zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. Zaświadczenie na wykonywanie przewozu na potrzeby własne jest wymagane nawet w przypadku jednorazowego przejazdu. Należy zgodzić się z organem, że nie ma również znaczenia, iż strona uzyskała zaświadczenie po kontroli drogowej. Zaświadczeniem takim bowiem spółka powinna dysponować w chwili wykonywania przewozu. Dla odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie znaczenie ma chwila kontroli drogowej, a wtedy skarżąca niewątpliwie nie posiadała wymaganego zaświadczenia na niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy.
Wedle utrwalonego stanowiska judykatury kierowca powinien być wyposażony przez przedsiębiorcę w stosowne zaświadczenie przed rozpoczęciem przewozu drogowego. Zaświadczenie to kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli. Późniejsze, już po rozpoczęciu kontroli,
a tym bardziej po jej zakończeniu, dostarczenie dokumentu, o którym mowa, jest bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2007 r., I OSK 1417/06, Lex nr 420622).
Mając na uwadze powyższe, zasadnie nałożono na stronę skarżącą sankcję pieniężną przewidzianą w lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 8.000 zł.
Jeśli zaś chodzi o wysokość kary podkreślić należy, że organ administracji nie ma swobody działania, lecz ma obowiązek określić karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Kara ta ma charakter tzw. sankcji administracyjnej co oznacza, że jest ona ściśle określona przez ustawę, a organ administracyjny nie ma kompetencji do miarkowania kary w sytuacji, gdy stwierdzi spełnienie przesłanek do jej wymierzenia. Nałożenie tej kary znajduje oparcie w koncepcji tzw., odpowiedzialności obiektywnej uzasadnianej celami
i funkcjami ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 31 marca 2008 r., SK 75/06, OTK 2008/2/30).
Na marginesie nadmienić wypada, iż nie ma znaczenia, czy przewóz ten był dokonany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności strony skarżącej, czy też mieścił w ramach podstawowej działalności w zakresie transportu drogowego, ponieważ w obu przypadkach, za prawidłowo ustalone przez organ pierwszej instancji Inspekcji Transportu Drogowego naruszenia, grozi jednakowa kara pieniężna.
Nadto wskazać należy, że organ odwoławczy rozpatrzył sprawę także pod względem ewentualnego rozważenia, czy zachodzą podstawy ekskulpacji, wymienione w art. 92c ustawy o transporcie drogowym, a mianowicie, czy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (ust. 1 pkt 1 cyt. przepisu).
W tym względzie Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że okoliczności takie nie zachodzą. Prawidłowo podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wymienione w art. 92c przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Profesjonalnie działający przedsiębiorca, działając z należytą starannością, winien przestrzegać obowiązujących przepisów oraz uwzględniać i respektować wymagania przez nie wskazywane.
Ponadto, odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 7 k.p.a., które skutkowało nie podjęciem przez organ czynności do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości odnośnie stanu faktycznego, gdy w konsekwencji zeznań świadka A.P.ujawniła się okoliczność otrzymania przez niego dokumentów od pracownicy spółki, która nie została przesłuchana w charakterze świadka, stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Przyjdzie dostrzec, że podstawę ustaleń faktycznych przyjętych w tej sprawie przez organy administracji stanowił protokół kontroli z dnia [...] listopada 2014 r. Podczas kontroli stwierdzono, że na rzecz strony skarżącej wykonywany był krajowy transport drogowy materiałów niebezpiecznych, a kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd na potrzeby własne. Wspominany protokół kontroli został podpisany przez kierowcę, który wówczas nie złożył żadnych zastrzeżeń, co do przebiegu kontroli
i treści protokołu. Wskazać należy, że organ w ramach prowadzonego postępowania przesłuchał kierowcę, co dopełniło oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy nie było potrzeby przesłuchiwania pracownicy strony skarżącej na okoliczność przekazanych kierowcy dokumentów przewozowych. Wystarczył niekwestionowany fakt, że w trakcie kontroli drogowej nie przedłożono wymaganego zaświadczenia na wykonywanie niezarobkowych przewozów drogowych.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm postępowania. W szczególności dokonano zgodnie z art. 7, 77 § 1 k.p.a. prawidłowych czynności procesowych służących dokonaniu koniecznych ustaleń faktycznych, w stopniu wystarczającym do niewadliwego rozpoznania sprawy. Dokonując ich analizy nie przekroczono granic swobodnej oceny po myśli art. 80 k.p.a., uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Stronie zagwarantowano aktywny udział w postępowaniu.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło