III SA/Wr 554/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" na czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. "A" we W. (dalej: "wspólnota", "strona skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia. Zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. "A" została wezwana do nadesłania - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia - kompletnej dokumentacji, o której mowa w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1460, dalej: "u.z.r.p."). Ponadto, zarządzeniem wydanym w tym samym dniu, strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi - w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia - przez nadesłanie uchwały "A" o sposobie sprawowania zarządu nieruchomością wspólną jak również umowy o powierzeniu sprawowania zarządu nieruchomością wspólną zawartej między stroną skarżącą a "B" sp. z o.o. we W. Ustosunkowując się do przedmiotowych wezwań strona skarżąca, w dniu [...] sierpnia 2017 r. przedłożyła kserokopie dokumentów, tj. ankietę - wstępne zgłoszenie projektu/przedsięwzięcia, protest z dnia [...] czerwca 2017 r., informację z dnia [...] lipca 2017 r. o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia, akt notarialny z dnia [...] kwietnia 2008 r., informację odpowiadającą odpisowi z KRS spółki "B" sp. z o.o. we W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz płytę CD zawierającą wniosek o dofinasowanie projektu. Następnie zarządzeniem z dnia [...] września 2017 r. strona skarżąca została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia kompletnej dokumentacji (wniosku o dofinansowanie projektu, informacji o wynikach oceny projektu, wniesionego protestu, informacji o wyniku rozpatrzenia projektu) - w formie wydrukowanej (papierowej). Tym samym zarządzeniem wezwano stronę do uzupełnienia braku formalnego przez nadesłanie w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi uchwały wyrażającej zgodę na umocowanie M. G. prokurenta "B" sp. z o. o. z siedzibą we W. do działania przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w imieniu wspólnoty. W odpowiedzi z dnia [...] września 2017 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) strona skarżąca przesłała w formie papierowej wniosek o dofinansowanie z załącznikami jak również kopię protestu z dnia [...] czerwca 2017 r. Jednocześnie wyjaśniła, że nie jest możliwe przedłożenie informacji o wynikach oceny projektu bowiem w związku z zaistniałym stanem faktycznym nie wydano informacji o wynikach oceny projektu. Wraz z odpowiedzą na wezwanie strona wniosła zażalenie na zarządzenie sędziego z dnia [...] września 2017 r. w zakresie dotyczącym zobowiązania do uzupełniania braków formalnych poprzez nadesłanie uchwały wyrażającej zgodę na umocowanie M. G. - prokurenta "B" sp. z o.o. do działania przed wojewódzkim sądem administracyjnym w imieniu wspólnoty. W zażaleniu M. G. w imieniu strony wniósł o uchylenie zarządzenia w zaskarżonym zakresie i orzeczenie kosztach postępowania zażaleniowego zgodnie z przepisami prawa. Ponadto wniósł o przedłużenie zakreślonego terminu 7 dni do 28 dni w celu zredagowania podjęcia uchwały o udzieleniu pełnomocnictwa do złożenia skargi do WSA, której treść nie będzie budziła wątpliwości Sądu. W uzasadnieniu wskazano, że być może stwierdzenie "składania skarg" Sąd uznał za lakoniczne, jednakże oczywistym jest, że konsekwencją proceduralną po proteście jest skarga do WSA. Tym samym, w ocenie skarżącej znajdująca się w aktach sprawy uchwała wprost określa umocowanie M. G. do działania w tym zakresie w imieniu i na rzecz wspólnoty. Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Sąd odrzucił wniosek strony skarżącej o przedłużenie zakreślonego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (pkt 1) oraz odrzucił zażalenie na zarządzenie sędziego z dnia [...] września 2017 r. (pkt 2). Orzeczenie nie zostało zaskarżone. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej p.p.s.a.), skarga musi odpowiadać wymaganiom stawianym przez art. 46 p.p.s.a. wszystkim pismom w postępowaniu sądowym oraz zawierać dodatkowe elementy określone w art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., przy czym - stosownie do art. 29 p.p.s.a. - przedstawiciel ustawowy lub organ osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli warunki formalne skargi nie zostaną spełnione, Sąd zobligowany jest - w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. - wezwać stronę skarżącą do uzupełnienia w terminie siedmiu dni stwierdzonych braków formalnych skargi pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Reprezentacja wspólnot mieszkaniowych została uregulowana w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1892 ze zm. - dalej: u.w.l.). Zgodnie z art. 18 u.w.l., właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (ust. 1). W razie sukcesywnego wyodrębniania lokali przyjęty przez dotychczasowych współwłaścicieli sposób zarządu nieruchomością wspólną odnosi skutek także do każdego kolejnego nabywcy lokalu (ust. 2). Zmiana ustalonego w trybie ust. 1 sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Uchwała ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej (ust. 2a). Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale. Stosownie do treści art. 20 u.w.l., jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona (ust. 1). Zarząd lub poszczególni jego członkowie mogą być w każdej chwili na mocy uchwały właścicieli lokali zawieszeni w czynnościach lub odwołani (ust. 2). W myśl art. 21 u.w.l., zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (ust. 1). Gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie (ust. 2). Z powołanych regulacji wynika, że - ze względu na organ albo osobę (osoby) sprawujące zarząd nieruchomością wspólną - można wyodrębnić zarząd bezpośredni, sprawowany przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, oraz zarząd pośredni, sprawowany: a) przez zarząd, jako organ wspólnoty mieszkaniowej, albo b) przez zarządcę, ustanawianego zgodnie z art. 18 ust. 1 u.w.l., którym może być osoba fizyczna bądź osoba prawna. Ponadto - co należy podkreślić - ustanowienie zarządu wspólnoty (art. 20 i art. 21 u.w.l.) wyklucza ustanowienie zarządcy w rozumieniu art. 18 u.w.l. i odwrotnie, tj. ustanowienie zarządcy zgodnie z art. 18 u.w.l. wyklucza ustanowienie zarządu, o którym mowa w art. 20 i art. 21 u.w.l. (por.: uchwała Sądu Najwyższego (dalej: SN) z 16 lutego 2012 r., III CZP 96/11, Lex nr 1112715; postanowienie SN z 14 września 2005 r., III CZP 62/05, Lex nr 171751; uchwała SN z 27 listopada 2003 r., III CZP 74/03, Lex nr 81625; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Gliwicach: z 29 lutego 2016 r., I SA/Gl 1477/16 i I SA/Gl 1446/15; z 15 lipca 2016 r., II SA/Gl 308/16; z 26 września 2016 r. I SA/Gl 309-312/16, I SA/Gl 1478-1481/16 i I SA/Gl 1472/16 - publ.: CBOSA). Właścicielom nieruchomości powierzono wybór w kwestiach związanych ze sposobem zarządzania, jednak względy natury organizacyjno-gospodarczej przemawiają za brakiem potrzeby mnożenia struktur zarządu nieruchomością wspólną i wynikających z tego konsekwencji (np. problemu rozkładu uprawnień pomiędzy te struktury). Spotykane w praktyce zlecanie administrowania nieruchomością wspólną zewnętrznemu podmiotowi wyspecjalizowanemu, przy wybranym zarządzie wspólnoty (w rozumieniu art. 20 i 21 u.w.l.), nie oznacza więc, że ten podmiot posiada status zarządcy, któremu właściciele powierzyli zarząd nieruchomością wspólną, o jakim mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l. Praktyka zawierania umów o zarządzanie nieruchomością wspólną (administrowanie wspólnotą mieszkaniową) z licencjonowanymi zarządcami (administratorami) jest już wykształcona od dłuższego czasu i jest to sytuacja, kiedy organ wspólnoty, jakim jest jej zarząd, nie przestaje wówczas sprawować swoich funkcji a jedynie zleca wykonanie poszczególnych czynności w zakresie zwykłego zarządu nieruchomością wspólną. Zarządca, a właściwie administrator, zapewnia fachową obsługę wspólnoty mieszkaniowej współdziałając w tym zakresie z zarządem. Taka pomoc, świadczona przez profesjonalnych zarządców (administratorów) wspólnotom mieszkaniowym, nie zmienia jednak ustawowego sposobu sprawowania zarządu. Zlecenie administrowania wspólnotą mieszkaniową ma charakter umowy mieszanej, do której - w zakresie nieuregulowanym - winno się stosować przepisy o umowie zlecenia (art. 734 Kodeksu cywilnego; por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 29 stycznia 2014 r., I ACa 652/13, Lex nr 1438094). Z uwagi na to, że - w przeciwieństwie do zarządu w rozumieniu art. 20 i 21 u.w.l. - zarządca w rozumieniu art. 18 ust. 1 u.w.l. nie jest organem wspólnoty mieszkaniowej reprezentowanie jej przez zarządcę wymaga odpowiedniego umocowania w umowie bądź uchwale. Zakres upoważnienia zarządcy do działania w imieniu właścicieli lokali wynika bowiem z treści postanowień umów lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i 2a u.w.l. Zatem, zarządca nie może reprezentować wspólnoty mieszkaniowej przed sądem lub organem administracji publicznej, jeżeli stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie określającej sposób zarządu albo uchwale o zmianie tej umowy (ew. jeśli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem). W odróżnieniu od reprezentacji przez organ, jakim jest zarząd wspólnoty w rozumieniu art. 20 i 21 u.w.l., zarządca nie działa jako wspólnota mieszkaniowa, gdyż pomiędzy nią a tymże zarządcą (osobą trzecią) istnieje dodatkowe ogniwo, którym jest oświadczenie woli zawarte w umowie, uchwale albo ściśle w przedmiocie udzielenia pełnomocnictwa (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2014 r., II FSK 949/14, Lex nr 1467640; uchwała SN z 21 stycznia 2009 r., III CZP 129/08, Lex nr 470697; wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2007 r., VI SA/Wa 1792/07; wyrok SN z 14 stycznia 2004 r., I CK 108/03; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 31 maja 2006 r., I ACa 290/06; wyrok WSA w Krakowie z 22 lutego 2010 r., II SA/Kr 1517/09, Lex nr 633138). Mając na uwadze powyższe, tut. Sąd zarządzeniem z dnia [...] września 2017 r. wezwał stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia - przez "nadesłanie uchwały wyrażającej zgodę na umocowanie M. G. prokurenta "B" sp. z o. o. z siedzibą we W. do działania przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w imieniu wspólnoty". W odpowiedzi wspólnota wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie a także wniosła o przedłużenie zakreślonego terminu 7 dni do 28 dni w celu zredagowania podjęcia uchwały o udzieleniu pełnomocnictwa do złożenia skargi do WSA, której treść nie będzie budziła wątpliwości Sądu. Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Sąd odrzucił wniosek strony skarżącej o przedłużenie zakreślonego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (pkt 1) oraz odrzucił zażalenie na zarządzenie sędziego z dnia [...] września 2017 r. (pkt 2). Postanowienie to jest prawomocne. Wobec tego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie nie zostało wykonane i skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.