III SA/Wr 657/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r., na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. B., na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej; wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. opisaną w sentencji niniejszego postanowienia. Skarżący wniósł ponadto o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji (Naczelnika Urzędu Celnego w L.). W uzasadnieniu tego ostatniego wniosku podał, że argumenty wskazane w skardze (zawierające w istocie polemikę z zaskarżonym rozstrzygnięciem organu II instancji) uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] do czasu wydania przez Sąd rozstrzygnięcia w sprawie, z uwagi na oczywistą obrazę przez organy administracyjne przepisów dotyczących postępowania. Co więcej – jak dalej podkreślił pełnomocnik skarżącego – wykonanie decyzji mogłoby narazić skarżącego na straty finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie zaś art. 61 § 3 zdanie 1 tej samej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym – wedle zdania 3 w § 3 artykułu 61 – dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., rozszerzającego instytucję ochrony tymczasowej także na akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, objęte są nie tylko akty będące przedmiotem zaskarżenia, którymi są akty organów drugiej instancji, ale także akty pierwszoinstancyjne. W tej konkretnej sprawie dotyczy to zaś decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie powołanego przepisu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia (który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego) lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które – jeśli zaistnieją – to powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Lex Nr 1241556). Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, żądanie skarżącego wstrzymania wykonania pierwszoinstancyjnej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, że skarżący bardzo lakonicznie uzasadnił wniosek, podnosząc jedynie, że "wykonanie decyzji mogłoby narazić skarżącego na straty finansowe". Na poparcie tego ogólnego twierdzenia pełnomocnik skarżącego nie przedstawił jednak żadnych dowodów i w żaden sposób nie udokumentował aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego i ewentualnego wpływu na tą sytuację wykonania decyzji organu pierwszej instancji, co dopiero umożliwiłoby Sądowi określenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń określonych w art. 63 § 1 p.p.s.a. Tymczasem, w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne w stosunku do konkretnego wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być przeto poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04). Podkreślić należy, iż w judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym, podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11;z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11 i z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił, jak w sentencji.