III SA/Wr 659/15
WyrokWSA we Wrocławiu2017-02-03
Skład orzekający: Anna Moskała, Katarzyna Borońska, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak podpisu na załączniku graficznym do wniosku o przyznanie płatności rolnych stanowi brak formalny, który powinien być uzupełniony w trybie art. 64 § 2 k.p.a., czy też skutkuje niedopuszczalnością wniosku w całości?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie płatności rolnych, nawet z brakami formalnymi, takimi jak brak podpisu na załączniku graficznym, wszczyna postępowanie administracyjne. Organ ma obowiązek wezwać stronę do uzupełnienia braków w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Brak takiego wezwania i uznanie wniosku za złożony po terminie stanowi naruszenie przepisów prawa, skutkujące uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnych na rok 2014, dołączając dwanaście działek ewidencyjnych. Wniosku nie podpisała jednak załącznika graficznego dotyczącego jednej z działek. Organ pierwszej instancji uznał wniosek za niekompletny i nie przyznał płatności do tej działki. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J G i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia (...) r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W (dalej także: Agencja, ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania M P (dalej też: wnioskodawca; skarżąca, strona), utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) r. (nr...), którą Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J G przyznał skarżącej płatność w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok(...) . Decyzje podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu (...) r. strona zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J G z wnioskiem o przyznanie płatności na (...) rok. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku zadeklarowała dwanaście działek ewidencyjnych wykorzystywanych rolniczo. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych wskazał do jednolitej płatności (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni (...) ha.
Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w dniu (...) r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J G wydał decyzję na mocy której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową na rok na rok (...) w wysokości (...) zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości (...) zł
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powierzchnia zgłoszona do płatności JPO, wynosiła (...) ha, powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła (...) ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej dla płatności JPO wyniosła (...) ha. Z płatności została wykluczona działka ewidencyjna nr (...) ze względu na niekompletność wniosku (brak podpisu strony na załączniku graficznym ) na dzień (...) r.
W odwołaniu strona decyzji zarzuciła naruszenie norm prawa materialnego i procesowego, poprzez naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 7 Konstytucji RP. Wnosząc o przyznanie płatności także do przedmiotowej działki.
Zaskarżoną decyzją z dnia (...) r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W pierwszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił stan prawny obowiązujący w sprawie.
Dalej w uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie - z mającym w sprawie zastosowanie - art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z dnia (...) r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 z późn. zm., dalej też: ustawa) - w związku z art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE.L. 2009.316.65 z dnia 2 grudnia 2009 r., s. 65), dalej także jako rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009, wniosek o przyznanie płatności w roku (...) składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja i termin ten nie podlega przywróceniu.
Natomiast stosownie do art. 23 ust.1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, złożenie wniosku po wyznaczonym terminie, poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 75, prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. Jeśli opóźnienie będzie wyniosło ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek nie zostanie przyjęty.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Podniósł, iż załączenie do wniosku materiału geograficznego jest niezbędne i brak jego stanowi brak formalny wniosku, który jest brakiem istotnym. Warunki, jakie powinien spełniać wniosek o płatności szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 39, poz. 215.). Wskazał, że z treści przepisów wynika, że materiał graficzny stanowi integralną część wniosku o przyznanie płatności na dany rok. Warunkiem uzyskania przez rolnika płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok (./..) było zatem wypełnienie materiału graficznego (dołączenie załączników graficznych), zgodnie ze stanem faktycznym istniejącym na gruncie.
Wskazano w uzasadnieniu, że poprawki (zmiany) lub uzupełnienia do złożonego wcześniej wniosku, zgodnie z art. 14 ust. 2 przywołanego rozporządzenia, składa się w terminie do dnia 31 maja roku składania wniosków. Złożenie poprawki lub uzupełnienie wniosku po tym terminie, ale nie później niż do ostatecznego terminu składania wniosków (tj. 9 czerwca), zgodnie z art. 23 ust. 2 tego rozporządzenia, zawsze skutkuje zmniejszeniem kwoty płatności, wynikającej z części wniosku objętej poprawką czy uzupełnieniem, o 1 % za każdy dzień roboczy opóźnienia. Poprawki lub uzupełnienia wnoszone po terminie 9 czerwca uznaje się za niedopuszczalne.
Podniesiono, iż w myśl art. 6 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 państwa członkowskie zapewniają wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej. Załączniki do wniosku stanowią więc integralną część tego wniosku. Załącznik graficzny stanowi dopełnienie informacji podanych we wniosku, a brak podpisu rolnika na załączniku graficznym, tak jak na wniosku o przyznanie płatności, uniemożliwia jego rozpatrzenie. Nie podpisanie załączników graficznych przez wnioskodawcę uniemożliwia organom AriMR dokonanie oceny czy zgłoszone do płatności działki rolne są utrzymywane zgodnie z normami, a tym samym rozstrzygnięcie danej sprawy jedynie w oparciu o część opisową wniosku, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Złożenie podpisu na załącznikach graficznych służy również do celu potwierdzenia przez rolnika prawidłowości danych (położenia działki rolnej w terenie). Tym samym, brak złożenia wymaganego podpisu na załączniku graficznym uniemożliwia określenie faktycznego żądania wnioskodawcy i określenia powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności.
W konsekwencji wskazano w uzasadnieniu, że w przedmiotowej sprawie uznać należy, iż brak uwzględnienia przez organ I instancji wskazanej działki ewidencyjnej przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się do płatności, w związku z nie uzupełnieniem braku formalnego wniosku w terminie określonym w art. 23 ust. 1 rozporządzenia komisji (WE) Nr 1122/2009, było działaniem zgodnym z prawem i w jego granicach.
Co do zarzutu, iż organ I instancji nie zapoznał strony z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, podkreślono, iż zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Wskazano, że strona nie złożyła pisma o czynny udział w postępowaniu na rok(...).
W skardze, strona powyższej decyzji, zarzuciła:
1. naruszenie art. 61 § 3 k.p.a. w zw. z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez uznanie, iż datą wypływu wniosku o przyznanie płatności na rok (...) r. była data uzupełnienia braków formalnych wniosku, a nie data doręczenia żądania (wniosku) Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR;
2. naruszenie art. 64 § 2 k.p.a., poprzez niedokonanie przez organ - w momencie składania wniosku - kontroli jego kompletności, a w następstwie tego nie wezwanie strony postępowania do uzupełnia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok (...) ;
3. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez nie zawarcie w treści "Szczegółowej instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie płatności na rok (...) informacji o konsekwencjach złożenia wniosku o przyznanie płatności bez wymaganych załączników i zmianę zasad rozpoznawania przez ARiMR wniosków o płatności na rok(,...) , po terminie do złożenia wniosków.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
2. uchylenie decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym przez organ I instancji,
3. zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania według norm przepisanych.
Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
1. Szczegółowej instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie płatności na rok(...) ,
2. Instrukcji wypełniania spersonalizowanego wniosku i przyznanie płatności i materiału graficznego na rok(...) ,
3. Komunikatu (...) z dnia (...) r. w sprawie odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania – Kampania (...) r.
4. Pisma Dyrektora Ł OR ARMiR w Ł z dnia (...) r.,
na okoliczność zmiany sposobu rozpatrywania przez ARiMR wniosków o przyznanie płatności w kampanii (...) r. po upływie terminów do składnia wniosków.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, że organ administracji nie ma prawnego obowiązku informowania strony o skutkach nieterminowego złożenia załączników licznych. Płatności obszarowe funkcjonują na gruncie polskiego porządku prawnego od(...) r., czyli już ponad 10 lat i nie jest żadną nowością dla osób prowadzących działalność rolniczą wymóg złożenia wraz z wnioskiem wymaganych załączników graficznych. Podniesiono, że postępowanie w sprawie przyznania płatności stanowi uproszczone postępowanie administracyjnego, którego zakres przedmiotowy określa sam rolnik składając każdorazowo wniosek pomocowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad-ministracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na decyzje zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów prawa.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.) – mającego w sprawie zastosowanie na podstawie dyspozycji przewidzianej w art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308) – rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli spełnia określone warunki. Stosownie do art. 18 ust. 1 i ust. 2 tej samej ustawy, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika i składa się go w terminie od 15 marca do 15 maja. Termin, o którym mowa, nie podlega przywróceniu (art. 18 ust. 3 ustawy). We wniosku o przyznanie płatności obszarowych rolnik podaje wszystkie grunty rolne będące w jego posiadaniu, niezależnie od tego, czy ubiega się o przyznanie płatności obszarowych do tych gruntów (art. 18 ust. 4 ustawy).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca, w dniu (...) r. (a zatem z zachowaniem ustawowego terminu), zwróciła się z wnioskiem do Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie jej, na rok (..) , płatności wymienionych w I części niniejszego uzasadnienia. Wraz z wnioskiem nie przedłożyła jednak podpisanego załącznika graficznego – dotyczy działki nr (...)
W konsekwencji organ pierwszej instancji uznał, że na dzień (...) r. wniosek nie był kompletny – ostateczny termin złożenia poprawek lub uzupełnienia wniosku.
W ocenie Sądu, wniosek zainteresowanej o przyznanie płatności obszarowych – uwzględniając uregulowania § 2 ust. 1 oraz § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 215 ze zm.) w związku z art. 25 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – stanowi bez wątpienia "podanie", o którym mowa w kodeksie postępowania administracyjnego, którego ewentualne braki formalne winny być usunięte w trybie art. 64 § 2 tego kodeksu. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Według art. 63 k.p.a., podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (§ 2). Trzeba uznać, że do tego rodzaju wymagań należy także wymóg dołączenia wskazanych załączników graficznych. Stosownie do art. 25 ust. 1 i 2 oraz 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, wniosek wraz z materiałem graficznym (załącznikami graficznymi, geograficznymi) powinien zostać złożony na formularzu opracowanym oraz przesłanym lub udostępnionym przez ARiMR.
Również przepis art. 23 Rozporządzenia Komisji Europejskiej (UE) z dnia 30 listopada 2009 r. (Nr 1122/2009) w sprawie szczegółowych zasad wykonania rozporządzenia Rady (UE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (UE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE.L.2009.316.65) reguluje złożenie wniosku po wyznaczonym terminie i przewiduje (w akapicie 1), że z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1% za każdy dzień roboczy. Akapit ten stosuje się także do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeżeli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. Jeżeli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.
Według przekonania organu, skoro materiał graficzny stanowi integralną część wniosku a zarazem przepis prawa unijnego (wspomniany art. 23 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji Europejskiej Nr 1122/2009) wyłącza możliwość składania wniosku po dniu 9 czerwca 2014 r., czyli po upływie 25 dni kalendarzowych licząc od ostatniego dnia terminu na składanie wniosków, to tym samym nie jest możliwe po upływie tego terminu uzupełnienie braków formalnych wniosku przez producenta rolnego. A jedynie do upływu powyższego terminu strona, bez konieczności wezwania, może usuwać braki wniosku.
Skład sądu orzekający w rozpoznawanej sprawie nie podziela przedstawionego poglądu.
W pierwszym rzędzie trzeba w szczególności podkreślić, że konkluzja organu, jakoby przepis art. 23 Rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009 wykluczał stosowanie procedury krajowej z art. 64 k.p.a. w zakresie usuwania braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnej nie znajduje oparcia w brzmieniu wskazanej normy prawa unijnego. Z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Wobec tego w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich znajduje – generalnie – zastosowanie także przepis art. 64 § 2 k.p.a. Z jego treści wynika, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Wskazuje to, że jeżeli po wezwaniu strona uzupełnienie braku formalnego wniosku w wyznaczonym siedmiodniowym terminie powoduje taki skutek, iż wniosek podlega rozpatrzeniu tak, jakby został złożony bez braków od samego początku, czyli od daty jego wniesienia, a nie dopiero od daty jego uzupełnienia w "brakującej" części. Jeśli zatem strona braki te usunie, trzeba konsekwentnie uznać, że dana czynność procesowa została skutecznie dokonana już w momencie jej zdziałania (por.: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 września 2015 r., III SA/Gl 226/15 oraz wyroki tutejszego Sądu: z dnia 5 stycznia 2016 r. III SA/Wr 751/15 i z dnia 29 stycznia 2016 r., III SA/Wr 897/ 15).
Godzi się również zauważyć, że instytucja usunięcia braków formalnych ma zastosowanie także do podań (wniosków), co do składania których obowiązują terminy nieprzywracalne w razie ich uchybienia, to znaczy mających charakter materialnoprawny. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.), co oznacza, że niezależnie od tego, czy żądanie (wniosek) jest prawidłowo wniesione, czy też zawiera wady formalne, wszczyna postępowanie administracyjne. Powinnością organu, do którego wniosek wpłynął, jest dokonanie (jeszcze przed merytorycznym rozpatrzeniem żądania) jego wstępnej weryfikacji formalnej w kontekście spełnienia wymogów ustawowych, a w razie stwierdzenia braków – nałożenie na wnioskodawcę obowiązku ich usunięcia w określonym terminie, z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie wniosku w całości lub części bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Oznacza to, że dopiero niezastosowanie się wnioskodawcy do nałożonego na niego przez organ obowiązku terminowego usunięcia wady wniosku spowoduje skutek w postaci pozostawienia wniosku w tej części bez rozpoznania, czyli zaistnienia takiej sytuacji prawnej, jak gdyby wniosek w ogóle nie został złożony.
Natomiast usunięcie braków wniosku stosownie do wezwania dokonanego przez organ administracji publicznej prowadzi do konieczności rozpatrzenia sprawy przez ten organ (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., II OSK 1567/08; LEX Nr 571831).
W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca nie została wezwana do usunięcia, uzupełnienie braków wniosku, w zakreślonym przez organ siedmiodniowym terminie. W konsekwencji nie można przyjąć, że wniosek w tej części o przyznanie płatności nie został złożony w terminie określonym w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, tj. przed 9 czerwca 2014 r.
Skoro wniosek został złożony w terminie, pogląd organu pomijający datę złożenia wniosku obarczonego opisanym brakiem formalnym i uznający, że wniosek w tej części nie został złożony w ustawowym terminie, narusza art. 64 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie, a także stanowi uchybienie art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji Europejskiej Nr 1122/2009 przez jego zastosowanie.
Sąd podziela pogląd wyrażony w motywach wyroku WSA w Łodzi z dnia 30 listopada 2015 r. (III SA/Łd 863/15), że przytoczone przepisy stanowią o ograniczeniu terminu na składanie wniosków jako takich i ograniczaniu terminu na wnoszenie merytorycznych poprawek do wniosku, a nie dotyczą uzupełniania braków formalnych, natomiast zaakceptowanie dokonanej przez organ wykładni art. 23 Rozporządzenia Nr 1122/209 w związku z art. 64 § 2 k.p.a. oznaczałoby w istocie zgodę na to, że w zależności od woli pracownika organu, wnioskodawcy znajdujący się w takiej samej sytuacji faktycznej (złożenie do dnia 15 maja wniosku zawierającego braki formalne) mieliby lub nie mieliby możliwości uzupełnienia braków wniosku w terminie określonym przez przepisy prawa materialnego.
W przedstawionym stanie rzeczy, z powodu uchybienia normom wynikającym z art. 64 § 2 i art. 8 k.p.a. oraz art. 23 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1122/2009 – w stopniu mającym ewidentny wpływ na wynika sprawy – zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji należało w całości uchylić.
Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w I punkcie sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego (pkt II) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło