III SA/Wr 694/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-11-15
Skład orzekający: Sędzia NSA (Przewodniczący), Sędzia WSA Anna Moskała, asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu przez Lokalną Grupę Działania (LGD) narusza prawo i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli uzasadnienie oceny jest lakoniczne i nie odnosi się do argumentów protestu?Ratio decidendi
Ocena projektu przez LGD narusza prawo, jeśli jest lakoniczna i nie odnosi się do argumentów protestu, co stanowi naruszenie zasad rzetelności i przejrzystości postępowania. Brak wyczerpującego uzasadnienia oceny uniemożliwia stronie zapoznanie się ze stanowiskiem instytucji oceniającej i odniesienie się do niego, a także wymyka się spod kontroli sądu. W takich przypadkach sprawa powinna zostać przekazana do ponownego rozpatrzenia przez LGD.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła projekt do dofinansowania w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. LGD oceniło projekt negatywnie, przyznając niską punktację w kilku kryteriach. Po wniesieniu protestu i ponownej ocenie, wniosek nadal nie został wybrany do dofinansowania. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ocenę LGD z powodu lakonicznego uzasadnienia. WSA uznał, że ocena narusza prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "[...]". Zasądził również od LGD na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Wojciech Śnieżyński, Protokolant referent Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 listopada 2017 r. sprawy ze skargi D. K. na czynność Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania "[...]" w P. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie ponownej oceny operacji pod nazwą "[...]" I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "[...]" w P.. II. zasądza od Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania "[...]" w P. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W związku z ogłoszonym w dniu [...] lutego 2017 r. przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "A" (dalej: LGD KŁO) naborem wniosków o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z w zakresie: podejmowania działalności gospodarczej, skarżąca D. K. zgłosiła w dniu [...] marca 2017 r. projekt zatytułowany "[...]".
Pismem z dnia [...] maja 2017 r. skarżąca została przez LGD KŁO poinformowana o wyniku oceny jej wniosku. Pismo to ograniczało się do poinformowania Wnioskodawczyni, że złożony przez nią projekt został uznany za zgodny z Lokalną Strategią Rozwoju, uzyskał 14,09 pkt w ramach oceny według lokalnych kryteriów wyboru LGD oraz że nie został wybrany do dofinansowania z uwagi na nieosiągnięcie minimum punktowego niezbędnego do wyboru. Wnioskodawczynię poinformowano nadto o przekazaniu jej kopii uchwały Rady dotyczącej wyboru do niedofinansowania wraz z przyznaną punktacją i uzasadnieniem oraz pouczono ją o prawie i trybie wniesienia protestu. Z załączonej do uchwały nr [...] Rady LGD KŁO karty zatytułowanej "Ocena operacji wg lokalnych kryteriów wyboru" wynika, że operacja zgłoszona przez skarżącą otrzymała obniżoną (średnią) punktację w ramach następujących kryteriów: nr 3 – Operacja przewiduje zastosowanie rozwiązań sprzyjających ochronie środowiska i klimatu - 0,91 pkt na możliwe 2 ( w systemie 0, 2 pkt), nr 4 – Innowacyjność operacji – 0,36 pkt na możliwe 2 pkt (w systemie 0, 1, 2 pkt), nr 6 – Operacja realizuje więcej niż jeden cel szczegółowy – 1 pkt na możliwe 2pkt (w systemie 0, 1, 2 pkt), nr 7 – spójność i jakość wniosku oraz racjonalny budżet – 1,27 pkt na możliwe 3pkt (w systemie 0, 1, 2, 3 pkt), nr 8 – Działanie w partnerstwie – 0 pkt na możliwe 2 pkt (w systemie 0, 2 pkt), nr 9 –m Wykorzystanie lokalnych zasobów – 1 pkt na możliwe 2 pkt (w systemie 0, 1, 2 pkt), nr 10 – Promocja obszaru – 0,55 pkt na możliwe 4 pkt (w systemie 0, 1, 2, 3 , 4 pkt), nr 11 – Operacja angażuje lub służy zaspokojeniu potrzeb grup de faworyzowanych lub jest realizowana przez przedstawiciela grupy de faworyzowanej – 0 pkt na możliwe 2 pkt (w systemie 0, 2 pkt), nr 12 – Promocja marki lokalnej lub produktu turystycznego – 0pkt na możliwe 3 pkt (w systemie 0, 3 pkt).
Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżąca wniosła protest od rozstrzygnięcia LGD KŁO wskazując, że nie zgadza się z obniżeniem punktacji w ramach kryteriów nr 4, nr 7, nr 9, nr 10, nr 11 i nr 12 oraz odnosząc się do poszczególnych zapisów wniosku wykazywała, że jej zdaniem powyższe kryteria zostały spełnione.
W odniesieniu do kryterium nr 4 "Innowacyjność operacji", (co do którego w uzasadnieniu do Uchwały Nr [...] z dnia [...] maja 2017r. Rady LGD KŁO wpisano "Brak uzasadnienia zgodności z kryteriami wyboru. Tylko kilku radnych uznało innowacyjność") skarżąca podniosła, że wniosek zawierał stosowaną argumentację. Wskazano tam bowiem, że (cyt.) "Innowacyjność operacji będzie polegała przede wszystkim na połączeniu możliwości zarobkowych dotyczących wynajmu pokoi gościnnych z ich "otwarciem" na potrzeby lokalnej społeczności poprzez udostępnianie pomieszczeń i przynależnego terenu do realizacji niewielkich projektów eventów i happeningów, które będą realizowane przez mieszkańców wsi i okolicznych miejscowości (...) Mieszkańcy wsi, którzy wykonują rękodzieła będą mieli możliwość ich zaprezentowania turystom, tworzenia na zamówienie oraz sprzedaży wykonanych przez siebie lokalnych produktów oraz oferta dowozu gości z lotniska we W. i na lotnisko. Będzie to usługa ściśle związana z oferowanym wynajmem pokoi gościnnych, gdyż dużym gronem docelowych klientów będą osoby podróżujące pośrednio drogą lotnicza do i z W. Usługa ta będzie stanowiła będzie stanowiła też jedno z narzędzi marketingowych oraz nieodłączny element promocji miejsca i prowadzonej działalności."
W przypadku kryterium nr 7 – "Spójność i jakość wniosku oraz racjonalny budżet" (w uzasadnieniu do ww. Uchwały Nr [...] wpisano (cyt.) "Opis budżetu, wskaźników - niespójny. Brakuje skonkretyzowanych celów operacji w korelacji z budżetem i wskaźnikami. Kryterium ocenione minimalnie przez członków Rady LGD") skarżąca podniosła, że "celem złożonego przez Wnioskodawcę projektu jest oferta pokoi gościnnych i został on przygotowany spójnie i rzetelnie zarówno pod względem merytorycznym jak również rzeczowo-finansowym. Kalkulacja kosztów obejmująca adaptację części nieruchomości na przedmiotowy cel została opracowana przez biegłego kosztorysanta posiadającego uprawnienia w tym właśnie zakresie, a więc załączony kosztorys inwestorski odzwierciedla faktyczne i realne koszty wykonania prac stanowiących podstawowy cel operacji.(...) Wnioskodawca znając maksymalną kwotę premii (...) przygotowała się na wniesienie wkładu własnego na to, by możliwie skutecznie zmaksymalizować realizację zawartego we wniosku celu".
W odniesieniu do kryterium nr 9- "Wykorzystanie lokalnych zasobów" (w uzasadnieniu do ww. Uchwały Nr [...] wpisano (cyt.) "Operacja wykorzystuje ze względu na swój komercyjny charakter jedynie potencjał przyrodniczo - kulturowy") skarżąca wskazała, że operacja powinna otrzymać punkt także za wykorzystanie aktywności mieszkańców, w tym zakresie bowiem zawarto we wniosku stosowną argumentację. Skarżąca przywołała zapisy zawarte we wniosku i załącznikach dot. m. in. stworzenia mieszkańcom, którzy wykonują rękodzieła będą mieli możliwości ich zaprezentowania turystom, tworzenia na zamówienie oraz sprzedaży wykonanych przez siebie lokalnych produktów, a gościom możliwość uczestniczenia w organizowanych przez Wnioskodawcę spotkaniach i eventach z lokalnymi gospodarzami. Dzięki temu wzrośnie aktywność społeczna tej okolicy.
W zakresie kryterium nr 10 – "Promocja obszaru" (w uzasadnieniu do ww. Uchwały Nr [...] wpisano "Brak uzasadnienia we wniosku o dofinansowanie") skarżąca, odwołując się do złożonej dokumentacji podnosi, że szczególny nacisk położony zostanie na kampanię w mediach społecznościowych oraz promocję oferty na profesjonalnych portalach turystycznych takich jak "bloking.com, e-turysta.pl, holiday.pl. Wnioskodawca planuje również postawienie billboardów przy drodze krajowej nr [...] (na trasie pomiędzy W. a L.), publikowanie informacji o ofercie wynajmu oraz o wsi i okolicach na portalach podróżniczych.
W odniesieniu do kryterium nr 11 – "Operacja angażuje, lub służy zaspokojeniu potrzeb grup defaworyzowanych lub jest realizowana przez przedstawiciela grupy defaworyzowanej" (w uzasadnieniu do ww. Uchwały Nr [...] wpisano "Brak uzasadnienia we wniosku o dofinansowanie") skarżąca wskazuje, iż sama jest osobą z grupy defaworyzowanej w dostępie do rynku pracy, wymienioną w LSR, tj. osobą do 35 roku życia. W podniesionym proteście zaznacza że "jest bierna zawodowo i ma stosunkowo dużą motywację do zmiany swojej sytuacji podejmowania wyzwań związanych z założeniem i prowadzeniem działalności gospodarczej na terenie [...]''
W zakresie Kryterium nr 12 – "Promocja marki lokalnej lub produktu turystycznego" (w uzasadnieniu do ww. Uchwały Nr [...] wpisano "Brak uzasadnienia we wniosku o dofinansowanie") skarżąca nie zgadza się z brakiem punktów i podnosi, że "złożony projekt, którego celem jest oferta pokoi gościnnych został przygotowany w taki sposób, aby skutecznie promować usługi noclegowe na terenie [...] (KŁO). Osiągnięcie sukcesu promocyjnego tej oferty będzie nierozerwalnie związane z promocją lokalnej marki ,,KŁO"(...).Ujęcie literalne tego zapisu w samym formularzu wniosku o pozyskanie dofinansowania nie było stosowane, gdyż dla wnioskodawcy było oczywiste, że reklama będzie stosowana w bardzo szerokim zakresie".
Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. LGD KŁO poinformowało skarżącą o ponownej ocenie jej wniosku w ramach autokontroli będącej częścią procedury odwoławczej, w wyniku której wniosek strony otrzymał 14 pkt, wobec czego podtrzymano negatywną decyzję w sprawie wyboru operacji do dofinansowania i przekazano protest wraz z wynikami ponownej oceny do rozpatrzenia Zarządowi Województwa D. ( dalej również: ZWD).
Zarząd Województwa D. częściowo uwzględnił protest i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez LGD KŁO. W rozstrzygnięciu tym, stanowiącym załącznik do informacji z dnia [...] lipca 2017 r., przekazanej do LGD KŁO, ZWD podtrzymał ocenę LGD KŁO w zakresie kryterium nr 4, nr 10 i nr 12. Za częściowo zasadne uznano podniesione w proteście argumenty skarżącej w zakresie kryterium nr 7 i nr 9, a w zakresie kryterium nr 11 ZWD nie zgodził się z oceną LGD KŁO – i przekazał w związku z powyższym projekt do ponownej oceny operacji przez LGD pod względem zgodności z powyższymi kryteriami.
Pismem z dnia [...] września 2017 r. LGD KŁO poinformowała skarżącą, że w wyniku ponownej oceny w zakresie ponoszonych w proteście zarzutów Rada LGD KŁO przyznała operacji 14,41 pkt i nie wybrała operacji do dofinansowania. W informacji zawarto pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a w załączeniu przesłano kopię uchwały Rady, do której załącznik zawierał średnie oceny w poszczególnych kryteriach wyboru wraz z uzasadnieniem.
W skardze wniesionej do WSA we Wrocławiu skarżąca nie zgodziła się z ponowną oceną jej wniosku, kwestionując stanowisko LGD KŁO w zakresie kryteriów wskazanych w proteście i podtrzymując zawartą tam argumentację oraz podkreśliła, że niezrozumiałe jest dla niej, że w sytuacji gdy na przestrzeni kilku miesięcy skład Rady LGD KŁO nie zmienił się, ocena punktowa wniosku uległa zmianie dwukrotnie w stosunku do pierwotnej oceny wniosku.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik LGD KŁO wniósł o jej oddalenie. Podkreślono, że skarżąca została poinformowana przez pracowników Stowarzyszenia o konieczności zgodności wniosku z lokalnymi kryteriami wyboru oraz zaproponowano skarżącej konsultacje prawidłowości sporządzenia wniosku drogą elektroniczną, z czego jednak nie skorzystała. Zdaniem LDG KŁO wniosek został sporządzony w sposób niedokładny i zwierał liczne braki oraz niespójności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 §2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 §3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa w ostatnio przywołanym przepisie, zaliczyć trzeba ustawę z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 217 – dalej: ustawa w zakresie polityki spójności) jak również ustawę z 20 lutego 2015r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. (Dz. U. 2015, poz. 378, dalej: ustawa o rozwoju lokalnym). Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym, do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy do protestu stosuje się odpowiednio przepisy art. 54 ust. 2-6 ustawy w zakresie polityki spójności. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy w zakresie polityki spójności w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3§3 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, LGD KŁO w kontrolowanej sprawie nie sprostało wymaganiom wynikającym z ustawy w zakresie polityki spójności i przeprowadziło ocenę projektu w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
W związku z wyborem do realizacji Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, LGD KŁO jest zobowiązane organizować nabory wniosków w ramach wsparcia realizacji operacji, w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju (LSR), dokonywać wyboru operacji realizujących cele LSR zgodnie z przyjętymi procedurami oraz według określonych kryteriów wyboru. Jedną z form wsparcia w ramach LSR to operacje realizowane indywidualnie w ramach wniosków składanych przez beneficjentów innych niż LGD i wybieranych przez organ decyzyjny Stowarzyszenia (tu; Rada LGD KŁO). Stosowanie do treści art. 19 ust. 4 ustawy o rozwoju lokalnym obowiązujące w ramach naboru wniosków warunki udzielenia wsparcia oraz kryteria wyboru operacji wraz ze wskazaniem minimalnej liczby punktów, której uzyskanie jest warunkiem wyboru operacji ( w niniejszej sprawie było to 15 pkt) określane są w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia. Ogłoszony przez LGD KŁÓnabór nr [...], realizowany był w oparciu o ustawę o rozwoju lokalnym, która - w kwestii procedury odwoławczej oraz zaskarżenia wydanego w tym trybie rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego - odsyła do odpowiedniego stosowania cyt. wyżej ustawy w zakresie polityki spójności.
W tym miejscu, mając na uwadze podniesione w skardze zarzuty dotyczące rozbieżności w ocenach spełnienia przez projekt skarżącej lokalnych kryteriów wyboru do dofinansowania, dokonanych przez LGD KŁO 1) po rozpoznaniu wniosku o dofinansowanie, 2) w ramach autokontroli po wniesieniu protestu, 3) w ramach ponownej oceny po rozpoznaniu protestu przez ZWD, wskazać trzeba przede wszystkim, że art. 58 ust. 2 pkt 2 ustawy w zakresie polityki spójności nie obliguje organu, któremu przekazano projekt do ponownej oceny w wyniku uwzględnienia protestu, aby w całości on uwzględnił stanowisko i wskazówki zawarte w rozstrzygnięciu protestu. Zgodnie z art. 58 ust. 3 ustawy, ponowna ocena projektu polega bowiem na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. W niniejszej sprawie doszło do ponownej oceny projektu skarżącej, najpierw w ramach tzw. autokontroli na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy w zakresie polityki spójności, a następnie ponownej oceny na podstawie art. 58 ust. 3 tej ustawy, po przekazaniu LGD KŁÓ projektu do ponownej oceny przez ZWD w wyniku rozpatrzenia protestu. Ocena ta była ponownie negatywna, co jednak nie świadczy o naruszeniu art. 58 ust. 2 pkt. 2 ww. ustawy.
Złożenie protestu, jak wskazuje się w orzecznictwie, uprawnia do kontroli oceny projektu w zakresie w nim wskazanym (por. wyrok NSA z 7 marca 2017r., sygn. akt: II GSK 357/17, dostępny na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić trzeba, że ustawa w zakresie polityki spójności nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1§ 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 1066, ze zm.) kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej projektu, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013r., sygn. akt: II GSK 2249/13, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem rzeczą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola prawa, bowiem nie jest on władny dokonywać oceny słuszności, efektywności, racjonalności kryteriów konkursowych, ani tym bardziej zastępować oceniających lub weryfikować merytorycznie wiedzę ekspercką.
W procesie oceny projektów zgłaszanych do dofinansowania w ramach konkursów ogłaszanych na podstawie ustawy w zakresie polityki spójności oraz ustawy o rozwoju lokalnym realizacja wskazanych wyżej zasad ma znaczenia podstawowe. Z tego względu w jednoznaczny i jasny sposób muszą być określone warunki oraz zasady postępowania w przedmiocie wyboru projektów. W szczególności dotyczy to określenia kryteriów wyboru operacji do dofinansowania. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów.
Ponadto, zasada przejrzystości zobowiązuje instytucje do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów, a zasada rzetelności do dokonania tej oceny przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie pozwala bowiem właściwej instytucji na dowolność w załatwieniu sprawy. Nie można uznać dokonanej oceny, a co zatem idzie wyboru projektu, za dokonaną w sposób przejrzysty i rzetelny, jeżeli nie zawiera ona jasnego i popartego merytorycznymi argumentami uzasadnienia przyznanej projektowi liczby punktów. To bowiem uzasadnienie dokonanej oceny projektu jest wyłączny źródłem wiedzy dla przedkładającego projekt, o tym w jaki sposób został on oceniony. Ocena przejrzysta i rzetelna, to nie taka która informuje wyłącznie o liczbie punktów przyznanych w ramach ocenianych kryteriów, ale taka która zawiera również wyczerpujące i rzeczowe argumenty uzasadniające przyznanie takiej, a nie innej liczby punktów. Ponadto podana w ocenie argumentacja musi odnosić się do przedstawianej w projekcie analizy poszczególnych kryteriów w zestawieniu z określoną przez oceniających instrukcją dokonywania oceny punktowej projektu. Zasady określone w art.37 ust.1 ustawy w zakresie polityki spójności (tj. przejrzystości rzetelności i bezstronności) mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Na mocy art. 30a tej ustawy znajdują one pełne zastosowanie w sprawach rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność.
Podkreślał to również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1/17, wskazując, iż ocena projektu opiera się na swobodnej ocenie, ale nie dowolnej, gdyż jej granice wyznaczają zasady: równego dostępu i przejrzystości reguł oceny. Wynik takiej oceny powinien zawierać uzasadnienie, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały o takim a nie innym rozstrzygnięciu, np. o przyznanej ilości punktów w ramach tej oceny. Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza wskazanych wyżej reguł. Zatem na etapie badania sprawy (po wniesionym proteście), beneficjent powinien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu, winien uzyskać ocenę ze szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą ocen. Informacja musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Tylko wówczas sąd administracyjny może odnosić się do zarzutów skargi, poznać stanowisko instytucji oceniającej projekt i ocenić, czy tak przeprowadzona ocena jest zgodna z prawem.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że w procesie oceny wniosku skarżącej doszło do naruszenia przez LGD KLO zasad, o jakich mowa w art.37 ust.1 ustawy w zakresie polityki spójności poprzez brak przejrzystego, wyczerpującego i rzetelnego uzasadnienia ponownej (po rozpoznaniu protestu) oceny operacji zgłoszonej przez skarżącą do dofinansowania.
Uzasadnienie oceny w zakresie zakwestionowanym przez skarżącą w proteście (i obecnie w skardze) tj. odnoszącym się do spełnienia kryteriów nr 4,7,9,10,11,12 jest bowiem niezwykle lakoniczne i w znikomym bądź żadnym stopniu odnosi się do argumentów podniesionych w proteście, w tym także uznanych za przynajmniej częściowo zasadne przez Zarząd Województwa D. Tymczasem w szczególności w przypadku, gdy w zakresie oceny spełnienia danego kryterium wnioskodawca złożył protest powołując się na konkretne zapisy wniosku, stanowisko LGD, będące wynikiem ponownej oceny operacji ( najpierw w ramach autokontroli, a następnie w wyniku częściowego uwzględnienia protestu) powinno zostać zdecydowanie bardziej szczegółowo i wnikliwie uzasadnione, tak by faktycznie dostarczało wnioskodawcy skonkretyzowanych informacji na temat wad wniosku.
W rozpoznawanej sprawie tymczasem uzasadnienia ponownej (końcowej) w odniesieniu do poszczególnych kryteriów są niezwykle lakoniczne niewiele lub wcale różnią się od towarzyszących pierwotnym ocenom. I tak przykładowo, w zakresie kryterium nr 4 – "Innowacyjność projektu" uzasadnienie pierwszej oceny wniosku brzmiało: "Brak uzasadnienia zgodności z kryteriami wybor. tylko kilku radnych uznało innowacyjność" natomiast uzasadnienie końcowej oceny ponawia tę samą argumentację, nadając jej jedynie formę dłuższego zdania – "Brak uzasadnienia zgodności z lokalnymi kryteriami wyboru we wniosku o dofinansowanie i załącznikach, w wyniku ponownej oceny tylko 3 radnych uznało innowacyjność na poziomie lokalnym". W zakresie wysoko punktowanego kryterium nr 7 – "Spójność i jakość wniosku oraz racjonalny budżet" uzasadnienie pierwszej i ponownej oceny jest identyczne z pierwotnym i sprowadza się do stwierdzenia "Opis budżetu, wskaźników - niespójny. Brakuje skonkretyzowanych celów operacji w korelacji z budżetem i wskaźnikami. Kryterium ocenione minimalnie przez członków Rady". Nie podano natomiast w uzasadnieniu tej oceny na czym polegają stwierdzone niespójności, nie odniesiono się do zapisów wniosku, które np. ZWD w rozstrzygnięciu protestu uznał za świadczące o wskazaniu przez Wnioskodawczynię jak zamierza realizować cele zawarte w LSR i jak opisane we wniosku założenia działalności będą się przyczyniać do osiągnięcia wskaźników. Sąd ponownie podkreśla, że z uwagi na wyłączenie w ustawie o rozwoju lokalnym stosowania w sprawach oceny projektów przepisów k.p.a. i braku w tej ustawie oraz ustawie w zakresie polityki spójności regulacji analogicznej do zawartej w k.p.a. zasady związania poglądem prawnym wyrażonym przez organ odwoławczy nie można przyjąć, że LGD dokonując ponownej oceny wniosku na skutek uwzględnienia lub częściowego uwzględnienia protestu jest związana stanowiskiem i argumentacją organu rozpatrującego protest. Tym niemniej właśnie z uwagi na powołane wcześniej zasady ogólne, a zwłaszcza wymóg rzetelności i przejrzystości postępowania przyjąć należy, że uzasadnienie ponownej oceny projektu przez LGD w zakresie wynikającym z uwzględnionego protestu powinno dowodzić, że wniosek został faktycznie poddany w tym zakresie kolejnej skrupulatnej i wszechstronnej ocenie, także co do okoliczności wskazanych w rozstrzygnięciu protestu – w szczególności w sytuacji takiej, jak w rozpoznawanej sprawie, gdy LGD KŁO ostatecznie odmiennie niż ZWD oceniło spełnienie przez wnioskowany projekt kryteriów wyboru nr 7, 9 i 11, a w przypadku kryterium 7 "Spójność i jakość wniosku oraz racjonalny budżet" przyznało wręcz ostatecznie niższą punktację niż w ramach pierwotnej oceny operacji wnioskowanej do dofinansowania.
Zauważyć trzeba, że za uzasadnienie merytorycznej oceny nie może być też uznane stwierdzenie w rodzaju "tylko kilku radnych/ niewielu radnych uznało za spełnione/ żaden z radnych nie uznał za spełnione". O ile bowiem zgodność ocen poszczególnych członków zespołu oceniającego jest argumentem wspierającym słuszność takiej, a nie innej merytorycznej oceny spełnienia prze projekt kryteriów wyboru, to argument ten nie może zastępować samej oceny, jako że nie stanowi żadnego wyjaśnienia powodów, dla których uznano zawarte we wniosku zapisy za wybrakowane, niespójne lub niejasne.
Wskazać dodatkowo należy, że analiza poszczególnych kart oceny zgodności z lokalnymi kryteriami wyboru prowadzi do wniosku, że zawarte w nich uzasadnienia ocen w zakresie poszczególnych kryteriów są – poza jednym wyjątkiem (karta ponownej oceny po rozpoznaniu protestu, dokonywanej przez Aleksandra Sokołowskiego) w przeważającej części jeszcze bardziej lakoniczne niż ocena końcowa, a tym samym trudno ustalić motywy, jakimi kierowali się radni dokonując tej oceny. Z tego względu nie sposób uznać zbyt szczątkowego uzasadnienia końcowej oceny operacji przez LGD KŁO za dostatecznie wsparte uzasadnieniem zawartym w ocenach cząstkowych, dokonywanych przez członków Rady LGD KŁO, skoro również oni po rozstrzygnięciu protestu przez ZWD nie poszerzyli swojej argumentacji.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, stwierdzić należy, że organ nie ustosunkował się w sposób merytoryczny do stanowiska skarżącego zawartego w proteście, a punktacja zawarta w tabeli zatytułowanej "Ocena operacji wg lokalnych kryteriów wyboru", stanowiącej załącznik do uchwały Rady LGD KŁO nr [...] oraz jej uzasadnienie, w odniesieniu wskazanych w skardze kryteriów, noszą cechy arbitralności. Jak wywiedziono powyżej, proces oceny projektu zgłoszonego do dofinansowania, a szczególnie oceny dokonywanej w wyniku wniesienia i uwzględnienia protestu, powinien być szczegółowo uzasadniony. Ocena taj nie może opierać się wyłącznie na przeświadczeniu oceniających, ale musi znajdować wsparcie w rzeczowych argumentach odnoszących się do konkretnych zapisów wniosku lub wyjaśniających na czym polegają braki w zapisach wniosku. W przeciwnym razie proces oceny narusza zasadę rzetelności i przejrzystości postępowania. Uniemożliwia bowiem stronie zapoznanie się ze stanowiskiem instytucji oceniającej oraz odniesienie się do niego w ramach przysługujących jej środków zaskarżenia. Powyższe skutkuje tym, że ocena taka wymyka się również spod kontroli Sądu.
Z powyższych względów Sąd stwierdził, że naruszony został powołany art.21 ust.5 pkt 1 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności i odpowiednio art.46 ust.3 ustawy w zakresie polityki spójności. Przedwczesne w konsekwencji tego byłoby merytoryczne wypowiadanie się w kwestii prawidłowości dokonanej przez LGD KŁO oceny spełnienia przez zgłoszony przez skarżącą projekt wskazanych w skardze lokalnych kryteriów wyboru operacji do dofinansowania.
W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy w zakresie polityki spójności orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 64 tej ustawy w związku z art. 200 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony przez skarżącą wpis sądowy w kwocie 200,00 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło