III SA/Wr 932/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-03-09
Skład orzekający: Anetta Makowska-Hrycyk, Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o dofinansowanie projektu ze środków unijnych bez rozpatrzenia z powodu niespełnienia warunków formalnych, w tym braku złożenia kopii Księgi Przychodów i Rozchodów (KPiR), podlega kontroli sądu administracyjnego i czy takie pozostawienie wniosku było uzasadnione, jeśli regulamin konkursu nie wymagał wprost złożenia KPiR?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na pozostawienie wniosku o dofinansowanie bez rozpatrzenia, gdyż wyłączenie takiej kontroli narusza zasady prawa Unii Europejskiej (art. 19 TUE, art. 47 KPP) dotyczące skutecznej ochrony sądowej. W niniejszej sprawie pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, ponieważ regulamin konkursu nie wymagał wprost złożenia kopii KPiR za lata 2019-2020 jako obligatoryjnego załącznika, a jedynie wskazania danych z KPiR do wyliczenia spadku obrotów. Brak ten nie stanowił zatem podstawy do nierozpatrzenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego. Instytucja Pośrednicząca (IP) wezwała do uzupełnienia braków formalnych, w tym do złożenia kopii Księgi Przychodów i Rozchodów (KPiR) za lata 2019-2020. Skarżący uzupełnił wniosek, składając PIT-36, ale nie dostarczył KPiR, twierdząc, że nie jest to wymagane przez regulamin konkursu. IP pozostawiła wniosek bez rozpatrzenia z powodu niespełnienia warunków formalnych. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, w związku z czym przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dolnośląską Instytucję Pośredniczącą. Zasądził także od Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. P. na rozstrzygnięcie D. Instytucji Pośredniczącej z dnia [...] listopada 2021 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienie wniosku o dofinansowanie projektu bez rozpatrzenia I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzana w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istoty wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez D. Instytucję Pośredniczącą; II. zasądza od D. Instytucji Pośredniczącej na rzecz P. P. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi P. P. (dalej: strona, skarżący) jest rozstrzygnięcie Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej (dalej: organ, IP) z 10 listopada 2021 r. nr WK.410.119.2021.AR informujące skarżącego o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie nr [...] realizacji projektu pn. "[...]" z powodu niespełnienia warunku formalnego mimo wezwania do jego uzupełnienia.
Z przedstawionej Sądowi dokumentacji wynika, że IP, której Zarząd Województwa Dolnośląskiego w dniu 22 maja 2015 r. powierzył zadania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020 - ogłosiła w dniu 31 maja 2021 r. nabór nr RPDS.01.05.01-IP.01-02-420/21 wniosków o dofinansowanie realizacji projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Oś priorytetowa 1 Przedsiębiorstwa i innowacje, Działanie 1.5 Rozwój produktów i usług w MŚP, Poddziałanie 1.5.1 Rozwój produktów i usług w MŚP – konkurs horyzontalny, Typ 1.5 D Wsparcie dla MŚP dotkniętych skutkami epidemii COVID-19 – konkurs dotyczący zakupu ruchomych środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.
Z Regulaminu Konkursu wynika, że celem konkursu jest wyłonienie projektów, które w największym stopniu przyczynią się do osiągnięcia celów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego (dalej: RPO WD) oraz celów Działania Typu 1.5 D określonych w SZOOP RPO WD, do których należy w szczególności wsparcie MŚP dotkniętych skutkami epidemii COVID-19. Przedmiotem konkursu są typy projektów w ramach Osi priorytetowej 1 Przedsiębiorstwa i innowacje RPO WD 2014-2020 określone dla Działania 1.5 Rozwój produktów i usług w MŚP, Poddziałania nr 1.5.1 Rozwój produktów i usług w MŚP – konkurs horyzontalny, którego celem szczegółowym jest udzielenie wsparcia mikro, małym i średnim przedsiębiorstwom dotkniętych skutkami epidemii COVID -19 w zakresie inwestycji produkcyjno-usługowych. W ramach konkursu możliwe są do realizacji projekty dotyczące jedynie zakupu ruchomych środków trwałych (z wyłączeniem grup 0, 1, 2, 9 wg Klasyfikacji Środków Trwałych) i/albo wartości niematerialnych i prawnych. Do wydatków kwalifikowalnych zalicza się także niezbędne koszty wdrożenia zakupionych wartości niematerialnych i prawnych w związku z inwestycją (z wyłączeniem kosztów ponoszonych w ramach tzw. cross-financingu, np. szkoleń).
O wsparcie może ubiegać się wnioskodawca, który łącznie spełnia następujące warunki:
1) posiada status mikro, małego lub średniego przedsiębiorcy zgodnie z definicją określoną w Załączniku I do Rozporządzenia Komisji (UE) Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE nr L 187/1 z dnia 26 czerwca 2014 r. ze zm.) – z uwzględnieniem samozatrudnionych,
2) posiada wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzony w CEIDG lub KRS;
3) według stanu na dzień składania wniosku działalność gospodarcza nie była zawieszona;
Status "zawieszenia działalności gospodarczej" na dzień złożenia wniosku będzie oznaczał odrzucenie wniosku o dofinansowanie – kryterium niespełnione. Ocena na podstawie aktualnego dokumentu rejestrowego (CEIDG/KRS/wniosek o wpis/zmianę w KRS).
4) posiada siedzibę / oddział /miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terenie woj. dolnośląskiego i prowadzi działalność na terenie woj. dolnośląskiego,
W przypadku braku w dokumencie rejestrowym przedsiębiorcy siedziby/ oddziału /miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terenie woj. dolnośląskiego, do wniosku o dofinansowanie wymagane będzie złożenie oświadczenia o zamiarze posiadania, co najmniej zakładu lub oddziału w granicach administracyjnych województwa dolnośląskiego. Natomiast na etapie złożenia pierwszego wniosku o płatność pośrednią lub zaliczkową (nie dotyczy wniosku sprawozdawczego) – złożenie dokumentu potwierdzającego posiadanie, co najmniej zakładu lub oddziału w granicach administracyjnych województwa dolnośląskiego.
5) boryka się z trudnościami finansowymi, które zaistniały wskutek epidemii COVID-19 oraz jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w związku z zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek COVID-19, tj. odnotował spadek obrotów (przychodów ze sprzedaży) o co najmniej 30% w porównaniu do średniorocznych[1] obrotów (przychodów ze sprzedaży) w roku 2020 r., w stosunku do 2019r. w związku z zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek COVID-19.
Sposób wyliczenia spadku obrotów (przychodów ze sprzedaży) przedstawiony jest w zał. nr 7 do Regulaminu konkursu.
6) na dzień złożenia wniosku nie zalegał z płatnościami podatków i składek na ZUS/KRUS
7) nie znajdował się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt. 18 rozporządzenia nr 651/2014 w dniu 31 grudnia 2019 r. – nie oznacza to trudnej sytuacji w powodu COVID-19,
8) nie znajdował się w trudnej sytuacji w rozumieniu 2 pkt. 18 rozporządzenia nr 651/2014 w dniu 31 grudnia 2019 r., ale po tym dniu znalazł się w trudnej sytuacji z powodu wystąpienia pandemii COVID – 19,
Z możliwości udzielenia pomocy wyłączeni są wszyscy przedsiębiorcy, którzy znajdowali się w trudnej sytuacji przed dniem 1 stycznia 2020 r., albo znaleźli się w trudnej sytuacji po tym dniu z przyczyn innych niż wystąpienie pandemii COVID-19. Informacje dotyczące sytuacji przedsiębiorcy na dzień 31 grudnia 2019 roku oraz informacje dotyczące sytuacji przedsiębiorcy po 31 grudnia 2019 przedstawiane są we wniosku o dofinansowanie
9) nie jest podmiotem wykluczonym z ubiegania się o wsparcie patrz pkt. 5 Regulaminu,
Z Regulaminu Konkursu wynika ponadto, że preferowane będą przedsiębiorstwa, które na dzień 31.03.2021 r., w publicznym rejestrze działalności gospodarczej jako przeważającą działalność gospodarczą wykazały wpis w jednym z poniższych kodów PKD, związanych z turystyką:
• Sekcja I, cały Dział 55 – Zakwaterowanie
• Sekcja I, cały Dział 56 – Działalność usługowa związana z wyżywieniem
• Sekcja N, cały Dział 79 – Działalność organizatorów turystyki, pośredników i agentów turystycznych oraz pozostała działalność usługowa w zakresie rezerwacji i działalności z nią związane
• Sekcja R cały dział 93 - Działalność sportowa, rozrywkowa i rekreacyjna
Termin składania wniosków wyznaczony został od godz. 8.00 dnia 30.06.2021 r. do godz. 15.00 dnia 14.07.2021 r.
W dniu 21 czerwca 2021 r. ogłoszone zostały zmiany załączników do Regulaminu Konkursu: nr 4 - Wykaz załączników do wniosku o dofinansowanie oraz nr 7 - Sposób wyliczania spadku obrotów (przychodów ze sprzedaży).
W lipcu 2021 r. skarżący złożył wniosek o dofinansowanie nr [...] projektu pn.: "[...]".
Pismem z dnia 21 lipca 2021 r. IP poinformowała skarżącego, że złożony wniosek zawiera braki w zakresie warunków formalnych szczegółowo je wymieniając oraz opisując sposób uzupełnienia. Braki dotyczyły warunku formalnego nr 3 – Kompletność (opisanego w Regulaminie Konkursu), a także kryteriów formalnych obligatoryjnych wyboru projektu zawartych w "Kryteriach wyboru projektów w ramach regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020" zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD, jak również – w zakresie wyboru wskaźników obligatoryjnych (adekwatnych) dla danego projektu. IP wskazała, że uzupełnienie/poprawienie wniosku powinno nastąpić w terminie 7 dni roboczych licząc od dnia następującego po dniu wysłania pisma informującego o brakach w systemie SNOW. Ponadto pouczyła, że w zakresie dotyczącym spełnienia kryteriów formalnych wyboru projektu, dokonanie uzupełnień/poprawek po wyznaczonym terminie uznane będzie za bezskuteczne, a ocena projektu zostanie dokonana z pominięciem uzupełnienia w ww. zakresie.
Pismem z 30 lipca 2021 r. skarżący złożył poprawiony wniosek.
Pismem z dnia 10 listopada 2021 r. IP poinformowała stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, ponieważ pomimo wezwania do uzupełnień w dalszym ciągu wniosek ten nie spełnia warunków formalnych, tj. w zakresie Warunku formalnego nr 3 – Kompletność. Wyjaśniła, że strona została wezwana do uzupełnienia wniosku m.in. w zakresie "Dodatkowe załączniki zgodnie z wykazem zawartym w załączniku nr 7 do Regulaminu konkursu Sposób wyliczania spadku obrotów/przychodów ze sprzedaży – należy dostarczyć kopię Księgi Przychodów i Rozchodów za rok 2019 oraz 2020". Wskazała, że w przesłanym skorygowanym wniosku o dofinansowanie nadal występuje brak powyższych obligatoryjnych załączników.
W pouczeniu o środkach zaskarżenia IP wskazała, że stronie nie służy protest w rozumieniu rozdziału 15 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 818 ze zm., dalej: "ustawa wdrożeniowa"), natomiast służy jej prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 ust. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na zasadach określonych w art. 61 ustawy wdrożeniowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji o pozostawieniu wniosku strony o dofinansowanie bez rozpatrzenia, o ponowne rozpatrzenie wniosku oraz o zasądzenie od IP na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w załączniku nr 4 do Regulaminu konkursu (Sposób wyliczenia spadku obrotów) jest jednoznaczne stwierdzenie, ze należy dostarczyć PIT-38 lub kopię Księgi Przychodów i Rozchodów (KPiR) w celu wykazania spadku obrotów. Wyjaśnił też, że PIT-36 za rok 2019 i 2020 wysłał do IP w określonym przez organizatora konkursu programie SNOW i w określonym terminie. Żądanie dostarczenia kopii KPiR za rok 2019 i 2020 w świetle przedstawionych prze IP przepisów konkursowych nie było zasadne i nie stanowiło podstawy do nierozpatrzenia i niezakwalifikowania wniosku do dalszego etapu konkursu.
W odpowiedzi na skargę organ o oddalenie skargi w całości oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Argumentował, że w załączniku nr 2 do Regulaminu konkursu określającym kryteria naboru wyszczególniony został spadek obrotów jako kryterium formalne obligatoryjne oraz kryterium merytoryczne punktowane w zależności o wysokości spadku obrotów. W tym drugim kryterium wskazano, że poziom spadku obrotów (przychodów ze sprzedaży) będzie weryfikowany na podstawie załącznika obrazującego procentowy spadek obrotów (załącznik nr 7). Powołując się na treść załącznika nr 7 do Regulaminu konkursu wskazał, że w sumie jednoznacznie wynika z tych dokumentów, że dla prawidłowego ustalenia spadku obrotów konieczne są dane wskazane w KPiR odnoszące się do obrotu, a nie dane z PIT-36 odnoszące się do przychodu. Wedle organu KPiR to jedyny dokument, który pozwalał zweryfikować prawidłowość danych obrazujących spadek obrotów, gdyż dane z PIT-36 nie zawierają wartości sprzedanych towarów i usług przez przedsiębiorcę. Ponadto IP podkreśliła, że dokumenty wskazane w załączniku nr 4 do Regulaminu konkursu nie są związane z wykazywaniem spadku obrotów. Wskazała też, że brak uzupełnienia wniosku w zakresie KPiR za rok 2019 i 2020 powodował, ze wniosek skarżącego o dofinansowanie nie mógł być oceniony pod względem spełnienia warunków formalnych i merytorycznych, bo nie sposób było ocenić ani zweryfikować, czy kryterium dotyczące spadku obrotów zostało przez skarżącego spełnione i w jakim zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności wymienione w art. 3 § 2 i § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Ustawą szczególną w stosunku p.p.s.a. jest ustawa wdrożeniowa, która przewiduje kontrolę sądową spraw dotyczących projektów objętych dofinansowaniem Unii Europejskiej jednego z funduszy strukturalnych albo Funduszu Spójności w ramach programu operacyjnego. Zgodnie z jej art. 61 ust. 1 w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Na mocy art. 61 ust. 8 w wyniku rozpoznania skargi sad może 1) uwzględnić skargę stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwa instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1; b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Natomiast, zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.
Poddana kontroli sądowej sprawa to pisemna informacja IP z 10 listopada 2021 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku skarżącego o dofinansowanie projektu pn. "[...]" zgłoszonego do konkursu horyzontalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020 Oś Priorytetowa 1 Przedsiębiorstwa i innowacje RPO WD 2014-2020 określone dla Działania 1.5 Rozwój produktów i usług w MŚP, Poddziałania nr 1.5.1 Rozwój produktów i usług w MŚP – konkurs horyzontalny, którego celem szczegółowym jest udzielenie wsparcia mikro, małym i średnim przedsiębiorstwom dotkniętych skutkami epidemii COVID -19 w zakresie inwestycji produkcyjno-usługowych. Wsparcie finansowane było z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
Podstawę prawną do wydania takiej pisemnej informacji z powodu nie uzupełnienia w terminie stwierdzonych braków w zakresie warunków formalnych we wniosku o dofinansowanie projektu stanowi art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Ustawa wdrożeniowa nie przewiduje środków odwoławczych od takiego rozstrzygnięcia. W art. 61 ustawy wdrożeniowej ustawodawca bowiem zawarł katalog rozstrzygnięć wydawanych w trybie przepisów tej ustawy i podlegających kontroli administracyjnego. Jednoznaczny i jasny w swej treści zakres normowania art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej dotyczy takich rozstrzygnięć jak nieuwzględnienie protestu, negatywna ponowna ocena projektu lub pozostawienie protestu bez rozpatrzenia.
Zanim zatem Sąd przystąpi do kontroli sądowej w zakresie istoty sprawy, najpierw winien rozważyć dopuszczalność drogi sądowej.
Sąd dostrzega, że nie jest to oś sporu w sprawie.
W ww. informacji pisemnej IP z 10 listopada 2021 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego o dofinansowanie zawarte zostało pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Konsekwentnie z Regulaminu Konkursu (punkt 11 "Sposób uzupełnienia braków w zakresie warunków formalnych oraz poprawiania oczywistych omyłek", pkt 17 "Środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy") wynika, że konsekwencją pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia jest niedopuszczenie projektu do dalszej oceny bez prawa do środka odwoławczego.
Mimo tego pouczenia skarżący wniósł skargę na rozstrzygnięcie IP.
Kontrola legalności przedmiotu skargi obejmuje także to zagadnienie. Sądowi znana jest linia orzecznicza, zgodnie z którą pozostawienie wniosku o dofinansowanie nie podlega w ogóle kontroli sądów administracyjnych (postanowienie NSA z 10 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 2641/18, CBOSA), że na pozostawienie wniosku bez rozparzenia na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 7 października 2020 r., sygn. akt I GSK 1289/20, CBOSA), a także - że pozostawienie wniosku o dofinansowanie bez rozpatrzenia podlega kontroli sądowej jako akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnienia wynikającego z przepisu prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 3 i zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej (postanowienia NSA 4 marca 2021 r., I GSK 139/21, z 7 kwietnia 2021 r., I GSK 211/21, z 22 lipca 2021 r., sygn. akt I GSK 512/21; CBOSA).
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd prawny wyrażony w prawomocnych wyrokach tut. Sądu z 21 listopada 2019 o sygn. akt III SA/Wr 376/19 (powtórzony w wyrokach WSA we Wrocławiu: z 23 stycznia 2020 r. o sygn. akt III SA/Wr 519/19 oraz z 26 stycznia 2022 r. o sygn. akt III SA/Wr 820/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), zgodnie z którym ukształtowanie procedury dofinansowania projektu ze środków funduszy unijnych (EFSI) prowadzące do wyłączenia z kontroli sądowej jednego z jej etapów, tj. pozostawienia wniosku o dofinansowanie bez rozpatrzenia, narusza zasady wynikające z art. 19 zdanie drugie Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/30 z dnia 30 kwietnia 2004 r.; dalej: TUE) i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1 z dnia 14 grudnia 2007 r.; dalej: KPP) oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
Jak wynika z treści art. 74 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.Urz. UE L 2013.347.320; dalej: "rozporządzenie ogólne nr 1303/2013) - stanowiącego podstawę prawną konkursu, którego sprawa dotyczy - państwa członkowskie zapewniają, aby systemy zarządzania i kontroli programów były ustanawiane zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych funduszy oraz aby systemy te funkcjonowały skutecznie (ust. 2). Państwa członkowskie zapewniają skuteczne rozwiązania w zakresie badania skarg dotyczących EFSI. Za określenie zakresu, przepisów i procedur dotyczących tych rozwiązań odpowiadają państwa członkowskie stosownie do ich ram prawnych i instytucjonalnych. Na wniosek Komisji państwa członkowskie badają skargi złożone do Komisji, jeśli skargi te mieszczą się w zakresie określonych przez nie rozwiązań. Państwa członkowskie informują Komisję o wynikach tych badań na jej wniosek (ust. 3). W wykonaniu ciążących na niej obowiązków Rzeczpospolita Polska przygotowała m.in. przepisy regulujące wspólne zasady dotyczące procedur przyznawania środków w ramach programów operacyjnych (ustawa wdrożeniowa).
Zgodnie zaś z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE nakłada na państwo członkowskie obowiązek ustanowienia środków niezbędnych dla zapewnienia skutecznej ochrony prawnej w dziedzinach objętych prawem Unii.
Powołanie się w sprawie na zasady wynikające z art. 19 TUE oraz art. 47 KPP uwarunkowane jest uprzednim potwierdzeniem, że stosowanie przez IP regulacji krajowych, tj. art. 43 ustawy wdrożeniowej i punktu 11 Regulaminu Konkursu, może być uznane za stosowanie prawa Unii w rozumieniu art. 51 KPP. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem TSUE, pojęcie "stosowania prawa Unii", o jakim mowa w art. 51 KPP wymaga istnienia powiązania określonego stopnia, wykraczającego poza bliskość danych dziedzin lub pośredni wpływ danej dziedziny na drugą (wyrok Kremzow, C-299/95, EU:C:1997:254, pkt 16). Co do warunków potwierdzenia istnienia takiego związku wypowiedział się TSUE m.in. w wyroku z 17 września 2014 r., w sprawie C-562/12 Liivimaa Lihaveis MTÜ (ECLI:EU:C:2014:2229), zapadłym na gruncie zbliżonej sprawy, bo dotyczącej tego, czy narusza art. 47 KPP brak możliwości wniesienia środka prawnego od decyzji instytucji pełniącej funkcje komitetu monitorującego, odrzucającej wniosek o dofinansowanie.
Ustanowienie w ustawie wdrożeniowej oraz w Regulaminie Konkursu określonych procedur dotyczących składania i rozpoznawania wniosków o dofinansowanie projektów ze środków funduszy europejskich – obejmujące przyjęcie w art. 43 i art. 61 ustawy wdrożeniowej zasady braku drogi odwoławczej od pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia - leży w obszarze stosowania prawa Unii w rozumieniu art. 51 KPP. W konsekwencji, regulacje te powinny być tworzone i stosowane w sposób, który zapewni przestrzeganie postanowień Karty Praw Podstawowych.
Wyrażona w art. 47 zdanie pierwsze KPP zasada skutecznej ochrony sądowej stanowi, że każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule. Wyrażone w art. 47 KPP prawo dostępu do sądu nie ma charakteru bezwzględnego i uznaje się, że - tak jak pozostałe prawa i wolności ustanowione w KPP - może ono podlegać ograniczeniom. Przy czym, w orzecznictwie TSUE podkreśla się, że zgodnie z art. 52 KPP, ograniczenia tego prawa nie mogą naruszać jego istoty, muszą być przewidziane ustawą oraz powinny uwzględniać zasadę proporcjonalności – tj. mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy jest to konieczne i gdy faktycznie odpowiadają celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób (por. wyroki: z 28 lipca 2011r., C-69/10 Brahim Samba Diouf, ECLI:EU:C:2011:524 i powołane tam orzecznictwo oraz powołany wyrok z 17 września 2014 r., w sprawie C-562/12).
Możliwość pozbawienia udziału w konkursie wnioskodawców w oparciu o potencjalnie arbitralną ocenę przesłanek pozostawienia wniosku bez rozpoznania, niepoddaną żadnej kontroli, podważa wartość i znaczenie całego postępowania konkursowego, a w konsekwencji – stanowi też zagrożenie dla zapewnienia prawidłowości wydatkowania środków pochodzących z funduszy unijnych, co może naruszać cel programu operacyjnego i związany z tym interes Unii. W tym kontekście sens kontroli sądowej procesu przyznawania poszczególnym beneficjentom środków w ramach programu operacyjnego wymaga, by objęta nią była cała procedura konkursowa, począwszy od złożenia wniosku. Wyłączenie spod tej kontroli jednego z etapów procedury wyboru beneficjenta – na którym może dojść do ostatecznego wyeliminowania go z udziału w konkursie - godzi w istotę prawa do skutecznej ochrony sądowej. Zgodnie z orzecznictwem TSUE, poszanowanie prawa do obrony stanowi ogólną zasadę prawa Unii, która powinna być stosowana wówczas, gdy organ administracyjny ma podjąć w stosunku do danej osoby decyzję wiążącą się z niekorzystnymi dla niej skutkami. Zgodnie z tą zasadą adresaci decyzji, która w sposób odczuwalny oddziałuje na ich interesy, powinni być w stanie skutecznie przedstawić swoje stanowisko odnośnie do elementów, na których organ administracyjny zamierza oprzeć swoją decyzję. Obowiązek ten ciąży na organach państw członkowskich w chwili, gdy podejmują one decyzje należące do zakresu zastosowania prawa Unii, nawet wówczas, gdy właściwe przepisy prawa Unii nie przewidują wyraźnie takiej formalności (wyroki TSUE z dnia: 17 grudnia 2015 r., WebMindLicenses, C-419/14, EU:C:2015:832, pkt 84 i przytoczone tam orzecznictwo; 18 grudnia 2008 r., Sopropé, C-349/07, EU:C:2008:746, pkt 37).
Nie budzi wątpliwości Sądu, że zasadniczym celem wprowadzenia wspomnianego ograniczenia było zapewnienie szybkości postępowania konkursowego i uproszczenie jego procedury. Biorąc pod uwagę postulat sprawnego rozdysponowania środków pochodzących z EFRR, tak by możliwe szybko mogły być wykorzystane na przewidziane w programie operacyjnym działania, cel taki co do zasady zasługuje na aprobatę, jednakże musi on zostać skonfrontowany z: 1) interesem Unii, wyrażającym się m.in. w potrzebie zapewnienia wydatkowania środków zgodnie z celami funduszy oraz założeniami programu operacyjnego, objętymi uzgodnieniami pomiędzy państwem członkowskim a instytucjami unijnymi, 2) koniecznością zachowania istoty prawa do sądu w całym procesie przyznawania beneficjentom środków unijnych.
Informacja o pozostawieniu wniosku o dofinansowanie bez rozpoznania na podstawie art. 43 ustawy wdrożeniowej nie ma co prawda na gruncie prawa krajowego formy decyzji, jednak niewątpliwie stanowi akt organu przesądzający władczo o prawach i obowiązkach uczestnika konkursu (prawie dalszego udziału w konkursie), wiążąc się dla się dla strony z negatywnymi i nieodwracalnymi konsekwencjami. Trzeba też dostrzec, że podobne w charakterze rozstrzygnięcia zapadłe na gruncie art. 54 ust. 3 ustawy wdrożeniowej oraz wydane w trybie postępowania administracyjnego, tj. na podstawie art. 64 k.p.a., podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co ma z kolei znaczenie w kontekście zasady równoważności.
Z tych względów Sąd w składzie orzekającym uznał, że regulacje zawarte w art. 43 ustawy wdrożeniowej oraz w punkcie 11 Regulaminu Konkursu, w zakresie w jakim pozbawiają uczestnika postępowania konkursowego możliwości wniesienia skutecznego środka zaskarżania w przypadku pozostawienia wniosku o dofinansowanie bez rozpatrzenia naruszają art. 47 KPP. Zapewnienie stronie możliwości realizacji wynikającego z tych przepisów prawa do sądu wymagało zatem przyjęcia do rozpoznania wniesionej skargi i – uwzględniając zasadę równoważności – w zależności od wyniku badania jej zasadności, wydanie orzeczenia w przedmiocie oddalenia skargi, bądź jej uwzględnienia w przypadku stwierdzenia (analogicznie do rozwiązania procesowego zawartego w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. b ustawy wdrożeniowej), że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia było nieuzasadnione.
Realizacja prawa do skutecznej ochrony sądowej powinna znajdować odzwierciedlenie w odpowiednio ukształtowanym prawie krajowym, jako że to państwo członkowskie, na zasadzie autonomii proceduralnej, samodzielnie kształtuje reguły proceduralne w postępowaniach o roszczenia wynikające z prawa Unii – z zastrzeżeniem jednak ograniczeń tej autonomii, wynikających z zasad równoważności i skuteczności (wyrok TSUE z dnia 6 października 2015 r., East Sussex County Council, C-71/14, EU:C:2015:656, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo). Przy tym to do sądu krajowego należy ustalenie, czy wymogi wynikające z zasady skuteczności są zachowane oraz ocena nie tylko treści właściwych krajowych przepisów proceduralnych, ale także ich konkretne zastosowanie (por. wyrok TSUE z dnia 9 listopada 2017r. Ispas, C-298/16, EU:C:2017:843, pkt 36 - 37). W odniesieniu do wymogu kontroli sądowej każdej decyzji krajowego organu władzy jako ogólnej zasady prawa Unii, TSUE w powołanym wyroku w sprawie C-562/12 (pkt 75) przypomniał, że zgodnie z tą zasadą do sądów krajowych należy rozpatrzenie legalności niekorzystnego aktu i uznanie dopuszczalności środka prawnego wniesionego w tym celu, nawet jeżeli krajowe przepisy procesowe nie przewidują takiego środka prawnego w podobnym wypadku (zob. podobnie wyrok Oleificio Borelli/Komisja, EU:C:1992:491, pkt 13, 14).
Pouczenie o prawie skargi do sądu administracyjnego zawarte w pisemnej informacji z 10 listopada 2021 r. o pozostawieniu wniosku o dofinansowanie bez rozpatrzenia zniosło wskazane naruszenie i jest w rezultacie zgodne z wyżej przytoczoną wykładnią prawa.
Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, to Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna.
W sprawie nie jest sporne, że pierwotnie złożony przez skarżących wniosek o dofinansowanie zawierał braki wymienione w piśmie IP z 21 lipca 2021 r., wzywającym do poprawy i uzupełnienia wniosku. Spór pomiędzy stroną, a IP sprowadza się do tego, czy w wyniku tego wezwania dokonał on uzupełnienia wszystkich wskazanych w wezwaniu braków.
Wedle IP bowiem nie zostały uzupełnione braki formalne wniosku o dofinansowanie polegające na niedostarczeniu przez skarżącego kopii księgi przychodów i rozchodów (KPiR) za rok 2019 i 2020 r., stanowiące obligatoryjny warunek formalny wniosku o dofinansowanie.
Z kolei skarżący uważa, że wniosek jest kompletny, a z dokumentacji konkursowej nie wynika wymóg złożenia kopii KPiR za rok 2019 i 2020 r. Skarżący zaś stosownie do załącznika nr 4 do Regulaminu konkursu złożył PIT-36 za rok 2019 i 2020.
Zgodnie z Regulaminem konkursu podstawą udzielenia pomocy będzie m.in. rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 kwietnia 2020 r. w sprawie udzielania pomocy w formie dotacji lub pomocy zwrotnej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2020 w celu wspierania polskiej gospodarki w związku z wystąpieniem pandemii COVI-19 jako tzw. pomoc rekompensująca negatywne konsekwencje ekonomiczne związane z COVID-19 (Dz.U. z 2021 r., poz. 1084, dalej: "rozporządzenie MFiPR") – pkt 4 Regulaminu konkursu. Zgodnie z jego § 9 przedsiębiorca składa wniosek do podmiotu udzielającego pomocy (ust. 1). Wniosek zawiera: 1) nazwę przedsiębiorcy; 2) cel, na jaki przeznaczona ma być pomoc; 3) informacje dotyczące uzyskania po dniu 31 stycznia 2020 r. pomocy udzielanej na podstawie rozporządzenia w formie dotacji lub pomocy zwrotnej lub innej pomocy; 4) inne informacje, wskazane przez podmiot udzielający pomocy, niezbędne do dokonania oceny wniosku (ust. 2). Regulamin konkursu określił w pkt 7 warunki, które wnioskodawca winien spełniać łącznie, ubiegając się o wsparcie – w tym taki (ppkt 5), że boryka się z trudnościami finansowymi, które zaistniały wskutek epidemii COVID-19 oraz jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w związku z zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek COVID-19, tj. odnotował spadek obrotów (przychodów ze sprzedaży) o co najmniej 30% w porównaniu do średniorocznych obrotów (przychodów ze sprzedaży) w 2020 r., w stosunku do 2019 r. w związku z zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek COVID-19. Sposób wyliczenia spadku obrotów (przychodów ze sprzedaży) przedstawiony jest w załączniku nr 7 do Regulaminu konkursu. W wyjaśnieniu pojęcia "średnioroczny" Regulamin konkursu wskazał, że chodzi o średni miesięczny przychód uzyskany w danym roku (odnośnik nr 6).
Z załącznika nr 7 (zmienionego w dniu 21 czerwca 2021 r.) do Regulaminu konkursu - "Sposób wyliczenia spadku obrotów (przychodu ze sprzedaży)" wynika, że obrót (przychód ze sprzedaży) to łączna wartość, którą przedsiębiorca uzyskuje ze sprzedaży: wyrobów, robót i usług oraz towarów i materiałów w danym okresie rozliczeniowym. Obliczając przychód ze sprzedaży (obrót) firmy należy wziąć pod uwagę w szczególności m.in.: w przypadku podmiotów nieprowadzących pełnej księgowości rozliczających się za pośrednictwem formularza PIT 36 lub PIT 36L (KPiR) - wartość przychodów wykazana w pozycji "Wartość sprzedanych towarów i usług" KPiR narastająco na dzień 31 grudnia (pkt 1 lit. a). Obliczając przychód firmy należy wziąć pod uwagę wyłącznie wartość netto, czyli nie oblicza się podatku VAT. Należy wskazać wartość przychodów ogółem z tytułu całości prowadzonej działalności gospodarczej (niezależnie od tego czy Wnioskodawca prowadzi wyłącznie działalność w sektorze turystyki czy też Wnioskodawca prowadzi działalność w kilku sektorach; np. jeżeli przedsiębiorstwo prowadzi działalność w sektorze turystyki i budownictwa, to uwzględnia przychód z tytuły obu działalności).
Z załącznika nr 4 (zmienionego w dniu 21 czerwca 2021 r.) do Regulaminu konkursu – "Wykaz załączników do wniosku o dofinansowanie – Działanie 1.5, Podziałanie 1.5.1. Typ 1.5.D" wymieniony został załącznik (rubryka 7) – "Dokument obrazujący spadek obrotów (przychodów ze sprzedaży) firmy zał. nr 7 do Regulaminu konkursu – wzór załącznika znajduje się na stronie internetowej DIP – załącznik obligatoryjny". Ponadto w rubryce 19 wskazane zostały inne (załączniki obrazujące zakres i cele projektu), w tym: "Dodatkowe załączniki zgodne z wykazem zawartym w załączniku nr 7 do Regulaminu konkursu Sposób wyliczania spadku obrotów (przychodów ze sprzedaż) – załącznik obligatoryjny".
W ww. załączniku nr 4 (rubryka 3) do Regulaminu konkursu wskazane też zostały dokumenty: potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie dokumentów finansowych za lata 2019, 2020 m.in. (tiret trzecie) dla podmiotów niezobowiązanych do sporządzenia bilansu i rachunków zysków i strat – kopie PIT/CIT lub zestawienia roczne z działalności gospodarczej na podstawie księgi przychodów i rozchodów, sporządzone za poprzednie dwa lata obrachunkowe.
Zgodnie z pkt 9 Regulaminu konkursu w trakcie oceny formalnej IP może również wystąpić do Wnioskodawcy o wyjaśnienia w sprawie projektu, które są niezbędne do przeprowadzenia oceny kryteriów formalnych wyboru projektu. Projekty, które spełniły wszystkie kryteria formalne oraz nie zawierają braków w zakresie warunków formalnych i oczywistych omyłek, zostają ocenione pozytywnie oraz przekazane do oceny merytorycznej. W przypadku niektórych kryteriów formalnych istnieje możliwość dokonania jednorazowej korekty kryterium. Odbywa się to na wezwanie instytucji oceniającej projekt oraz w terminie przez nią podanym. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryteriów formalnych obligatoryjnych, w których nie przewidziano możliwości dokonania korekty, lub niespełnienia kryterium formalnego obligatoryjnego po dokonaniu jego poprawy przez wnioskodawcę - wnioskodawca nie ma możliwości poprawy wniosku, a projekt jest negatywnie oceniany. Pismo informujące wnioskodawcę o negatywnej ocenie projektu wysyłane jest po zatwierdzeniu wyników oceny formalnej wszystkich wniosków w danym konkursie. W piśmie podaje się informację o zakończeniu oceny formalnej projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem oceny oraz podaniem informacji o niespełnieniu kryteriów formalnych wyboru projektów. Ocena niektórych kryteriów merytorycznych punktowych odbywa się na podstawie oświadczeń Wnioskodawcy/partnerów projektu lub zapisów wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryteriów merytorycznych obligatoryjnych, projekt jest negatywnie oceniany. Osoba oceniająca w trakcie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie oraz załączników ma możliwość jednokrotnego wystąpienia z wnioskiem o m.in.: 1) uzyskanie dodatkowych wyjaśnień ze strony Wnioskodawcy, jeśli wystąpiły wątpliwości, co do zapisów zawartych we wniosku o dofinansowanie; 2) ponowną ocenę formalną projektu – w przypadku wątpliwości, co do spełnienia przez projekt kryteriów formalnych. Z kolei sposób uzupełnienia braków w zakresie warunków formalnych oraz poprawiania oczywistych omyłek wynika z pkt 11 Regulaminu konkursu.
Wskazane wyżej regulacje i wymogi konkursowe nie dają podstawy do twierdzenia, że wnioskodawca był zobowiązany do złożenia kopii KPiR w celu zobrazowania spadku obrotów (przychodu ze sprzedaży). Cel ten w świetle regulacji konkursowych spełniał załącznik nr 7 do Regulaminu konkursu.
Przypomnienia wymaga, że operacje, które są wspierane z EFRR (jak ma to miejsce w sprawie), powinny być zgodne z obowiązującymi przepisami unijnymi i przepisami prawa krajowego, co wynika z mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013 (motyw 12, art. 6).
Sąd dostrzega i nie neguje, że sposób wyliczania spadku obrotów (przychodów ze sprzedaży) IP ma obowiązek zweryfikować, co wiąże się z podstawową zasadą ochrony interesów finansowych Unii (art. 325 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), której wyrazem są określone w art. 73 rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013 obowiązki w zakresie zarządzania dzielonego (zarządzanie programami) w związku z art. 4 ust. 7 i 8. Potrzeba zweryfikowania spadku obrotów (przychodów ze sprzedaży) w zakresie wskazanych okresów ma swoje oczywiste uzasadnienie ze względu na warunek udzielenia wsparcia finansowanego ze środków unijnych mikro, małym i średnim przedsiębiorcom, które wynika z decyzji Komisji Europejskiej zatwierdzających pomoc państwa zgłoszoną na podstawie Komunikatu Komisji Europejskiej – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE C 91 I, str. 1). Dotyczy bowiem tych ww. przedsiębiorców, których sytuacja uległa pogorszeniu w związku z zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek COVID-19, tj. odnotowali spadek obrotów (przychodów ze sprzedaży) o co najmniej 30% w porównaniu do średniorocznych obrotów (przychodów ze sprzedaży) w roku 2020 w stosunku do 2019 r. Niemniej, organ weryfikacji takiej w oparciu konkretnie o KPiR za rok 2019 i 2020 nie zastrzegł w dokumentacji konkursowej. Zarówno spadek obrotów, jak i jej wysokość odzwierciedlać miał załącznik nr 7 do regulaminu konkursu, który należy uznać za oświadczenie. Dopiero na etapie złożenia wniosku o dofinansowanie przez skarżącego wezwał go o te dokumenty (KPiR), co w odpowiedzi na skargę uzasadnia m.in. ujawnieniem przy cenie innych wniosków różnicy między przychodami wykazanymi w PIT-36 a obrotami wykazanymi w KPiR. Z dokumentacji konkursowej, w tym udostępnionej publicznie, nie wynika jednak, by obowiązek w tym zakresie był ogłoszony i wymagany względem wszystkich wnioskodawców, jak również że podobnie postąpił organ w przypadku wszystkich innych wnioskodawców w konkursie.
Tymczasem dokumenty, na podstawie których weryfikacja warunków w ramach kryteriów konkursu ma być dokonywana, winny być znane wnioskodawcom, tj. wskazane wprost w dokumentacji konkursu lub wynikające z obowiązujących przepisów prawa, a obowiązek ich dołączenia do wniosku o dofinansowanie nie może budzić wątpliwości. Potwierdza to treść przywołanego § 9 rozporządzenia MFi PR, który koresponduje z art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej, a przede wszystkim z art. 125 ust. 3 lit. c rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013. W ten sposób realizuje się też zasada przejrzystości, równego traktowania oraz równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (wynikające z prawa unijnego oraz z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, że reguły wyboru projektów powinny być jasne i jednoznaczne, określające w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim nie odpowiadają systemy realizacji, stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla podmiotów czy organów je stosujących lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 404/16, dostępny w CBOSA).
W sprawie poddanej kontroli Sądu z załącznika nr 7 do Regulaminu konkursu nie wynika obowiązek przedłożenia przez wnioskodawcę KPiR za rok 2019 i 2020, a jedynie obowiązek uwzględnienia w wyliczeniu spadku obrotu (przychodu ze sprzedaży) danych z KPiR. Argumentacja organu, zawarta w odpowiedzi na skargę, że obowiązek ten należy wywieść z komentarza pod tabelą zawierającą wyliczenie spadku obrotu (przychodu ze sprzedaży), nie znajduje potwierdzenia w jego treści. Wskazane tam odniesienie do KPiR stanowi wskazówkę dla wnioskodawcy i dotyczy konkretnej pozycji KPiR "Wartość sprzedanych towarów i usług", której wpisy mają stanowić podstawę wyliczenia spadku obrotów (przychodu ze sprzedaży) - wykazanego w tabeli załącznika nr 7 do Regulaminu konkursu - narastająco na dzień 31 grudnia. Załącznik nr 7 do Regulaminu konkursu nie zawiera wykazu dokumentów, które zgodnie z załącznikiem nr 4 (rubryka 19 tiret trzecie) wnioskodawca winien dołączyć do wniosku o dofinansowanie.
Ponadto ze sposobu wyliczenia spadku obrotów (przychodów ze sprzedaży) – Załącznik nr 7 do Regulaminu konkursu – złożonego przez stronę z zeznań o wysokości dochodu/osiągniętej straty z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym (PIT-36) nie wynika różnica. Załącznik nr 7 utożsamia obrót z przychodem ze sprzedaży i wyjaśnia, jakie dane wnioskodawca ma uwzględnić przy wyliczeniu spadku obrotów. Argumentacja organu w zakresie stwierdzonej w toku oceny innych wniosków o dofinansowanie różnicy danych dotyczących przychodów wynikających z PIT-36 oraz obrotów wynikających z KPiR nie może zatem odnosić się do skarżącego. W przeciwnym razie oznaczałoby to podanie nieprawdziwych danych przez skarżącego w obu dokumentach.
Podsumowując, dokumentacja konkursowa nie zobowiązuje do złożenia kopii KPiR jako załącznika do wniosku o dofinansowanie. Jej brak nie może więc stanowić braku formalnego – Kompletność. Natomiast w razie wątpliwości co do ujawnionych przez wnioskodawcę danych i informacji, organ może skorzystać uprawnienia, o którym mowa w pkt 9 Regulaminu konkursu, a Sąd uprawnienia tego nie neguje, o ile nie narusza art. 37 ust. 5, art. 45 ust. 3 ustawy wdrożeniowej oraz § 9 rozporządzenia MFiPR w związku z art. 125 ust. 3 lit c), rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013.
Rację ma więc skarżący, że z Regulaminu konkursu i załączników do niego nie wynika warunek formalny w postaci złożenia kopii KPiR, zatem jego brak, także po wezwaniu do uzupełnienia, nie może stanowić podstawy pozostawienia wniosku o dofinansowanie bez rozpatrzenia jako niespełniającego warunków formalnych (art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej).
W sprawie doszło zatem do naruszenia zasad, które w polskim porządku prawnym zostały ujęte w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Organ działając w zgodzie z zasadą przejrzystości, musi ustanowić jednoznaczne warunki i zasady postępowania w przedmiocie wyboru projektów. IP żądając dodatkowych, poza znanymi przed upływem terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie Załącznikiem nr 7 do Regulaminu konkursu i zeznań rocznych PIT-36 za rok 2019 i 2020, oraz nadając mu w wezwaniu do uzupełnienia wniosku o dofinansowanie znaczenie, którego nie przewiduje Regulamin konkursu, naruszył zasadę równości i równego dostępu do informacji warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez IP na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1) lit. a) ustawy wdrożeniowej.
Przy ponownej ocenie wniosku strony o dofinansowanie organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku.
-----------------------
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło