III SAB/Wr 6/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia postanawia: odrzucić skargę. W dniu 10 czerwca 2022 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu rozpatrzył wniosek P. M. (skarżąca, strona skarżąca) z dnia 28 marca 2022 r. w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nr [...], w którym postanowił nie zaliczyć P. M. do stopnia niepełnosprawności. Pismem z dnia 11 lipca 2022 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim (organ) odwołanie od wyżej wymienionego orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu, wnosząc o jego zmianę w zakresie stopnia niepełnosprawności. W dniu 10 września 2022 r. organ rozpatrzył odwołanie skarżącej i wydał orzeczenie nr WZON.9531.2450.2022, w którym uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i orzekł o zaliczeniu P. M. do stopnia niepełnosprawności – lekkiego od dnia 28 marca 2022 r. do dnia 30 września 2023 r. Orzeczenie organu zostało przesłane za pośrednictwem P. i odebrane przez skarżącą w dniu 30 września 2022 r. Pismem z dnia 16 października 2023 r. skarżąca wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy administracyjnej przez organ w terminie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że pismem z dnia 11 lipca 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim odwołanie od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2022 r. nr [...], wnosząc o jego zmianę w zakresie stopnia niepełnosprawności i do dnia 16 października 2023 nie otrzymała od organu żadnej informacji w sprawie. Pismem z dnia 12 grudnia 2023 r. (nadanym w polskim urzędzie pocztowym w dniu 15 grudnia 2023 r.) skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość organów: Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu oraz Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim. Skarga P. M. z dnia 12 grudnia 2023 r. została rozdzielona na dwie skargi prowadzone pod odrębnymi sygnaturami: - III SAB/Wr 6/24: skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia – która jest rozpatrywana w przedmiotowym postanowieniu Sądu; - III SAB/Wr 7/24: skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Z treści przywołanej definicji normatywnej wynika, że organ jest bezczynny jeśli nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane natomiast w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określonych w pkt 1-5 tej normy) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skarżąca w niniejszym postępowaniu zarzuca organowi przewlekłość i bezczynność w zakresie rozpatrzenia ponaglenia. Zauważyć należy, że ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na właściwym organie załatwienia sprawy poprzez zawiadomienie organu wyższego stopnia (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 37). Rozpoznanie ponaglenia następuje w drodze czynności nadzorczej, która - nawet jeśli zostanie ujęta w formie postanowienia - nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego i nie przysługuje na nie zażalenie. Powyższe orzeczenie należy do postanowień, o jakich mowa w art. 123 k.p.a. i ma ono charakter wpadkowy (incydentalny). Nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, na które przysługuje skarga do sądu (por. wyrok NSA z 7 lutego 2012 r., II OSK 2259/10, postanowienia NSA z 22 lutego 2017 r., II OSK 233/17, z dnia 24 stycznia 2018 r., II OSK 11/18, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 listopada 2022 r., II OSK 2206/22, skoro postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia ponaglenia. Argumentację NSA dotyczącą bezczynności można analogicznie zastosować do przewlekłości postępowania. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną.