III SAB/Wr 768/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2020 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. we W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę typu B dla O. S. oddala skargę w całości. "A" Sp. z o.o. we W. (dalej: strona skarżąca, spółka) wniosła 1 lipca 2019 r. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej: Wojewoda, organ), w związku ze sprawą z wniosku z dnia [...]r. (data wpływu do organu) o udzielenie zezwolenia na pracę typu B dla O. S. Zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu wniosła o: 1. stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania skutkującego niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku strony skarżącej o zezwolenie na pracę typ B, 2. stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, 4. na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 p.p.s.a. przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 20.000 złotych, 5. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 6. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że doszło do przewlekłości, a przy tym jest ona oczywista i rażąca. Organ ignorował stronę przez długi czas, nie podejmował w sprawie żadnych czynności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie argumentując ten fakt nie wyczerpaniem przez stronę skarżącą przysługujących jej środków zaskarżenia. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że strona skarżąca ponaglenie wniosła zaledwie kilka dni wcześniej niż skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Alternatywnie organ wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. W ocenie organu sposób prowadzenia spraw przez pracowników organu, w tym czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków, który jest dłuższy niż przewidziany w art. 35 § 1-3 k.p.a., nie wynika z opieszałości czy bezczynności organu, ale jest wynikiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu sprawach, które są skomplikowane, a duża fluktuacja pracowników nie pozostaje bez wpływu na czas prowadzenia postępowania. Organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie wskazując między innymi, że strona skarżąca wniosek o udzielenie zezwolenia na pracę złożyła w dniu [...]r. (data wpływu do organu). W dniu 19 maja 2017 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia licznych braków formalnych wniosku. W dniu 6 czerwca 2017 r. strona uzupełniła niektóre braki. Pismem z dnia 20 czerwca 2017 r. organ wezwał stronę do wykazania – w terminie 20 dni - spełnienia warunków z art. 88c ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. poz. 1001 ze zm.) w celu uprawdopodobnienia osiągania przez spółkę dochodów w przyszłości. W dniu 3 lipca 2017 r. spółka złożyła jednostronny rachunek zysków i strat. W dniu natomiast 26 czerwca 2019 roku organ załatwił sprawę wydając decyzję nr [...] odmawiającą skarżącej spółce udzielenia zezwolenia na pracę typ B, dla wyżej wymienionego cudzoziemca. W dacie 27 czerwca 2019 r. wpłynęło do organu ponaglenie na przewlekłość i bezczynność organu. Skarga na przewlekłość postępowania w sprawie wpłynęła do organu 1 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; przywoływana poniżej jako "p.p.s.a."). W zakreślonej kognicji sąd administracyjny, w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie - zgodnie z § 1a art. 149 - sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei na podstawie § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Rozpoznając merytorycznie skargę w zakresie przewlekłości postępowania należy podnieść, że jak wynika z lektury akt administracyjnych sprawy – bezsprzecznie na dzień złożenia skargi (to jest 1 lipca 2019 r.) postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt zainicjowane wnioskiem z [...] r. (a nie, jak twierdzono w skardze – "z maja 2017 r.") było już zakończone przez Wojewodę D. decyzją (odmowną) z [...] roku, nr [...]. Sąd w składzie orzekającym podziela w całej rozciągłości pogląd wyrażony w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – z dnia 22 marca 2016 r., sygn. IV SAB/Wa 41/16 oraz z dnia 23 września 2016 r., sygn. IV SAB/Wa 180/16, a także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2017 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 853/17, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania podlega oddaleniu w razie stwierdzenia, że organ nie pozostawał w przewlekłości w momencie wniesienia skargi do sądu. Rozważając bowiem zasadnicze zagadnienie prawne, a mianowicie, czy możliwe jest uwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, która wniesiona została do sądu administracyjnego już po wydaniu przez organ administracji decyzji kończącej postępowanie w sprawie, której dotyczy zarzut przewlekłości (tj. po załatwieniu tej sprawy), trafnie w przytoczonych wyrokach skonstatowano, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania podlega oddaleniu w razie wniesienia jej do sądu już po zakończeniu postępowania administracyjnego, w którym zarzuca się organowi przewlekłe prowadzenie postępowania. Stanowisko takie znajduje również aprobatę w doktrynie (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, wyd. 5, 2017 r. kom. do art. 149, uwaga II.1; Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M. w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, teza 2 in fine do art. 149, LEX). Celem bowiem skargi zarówno na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (jak też na bezczynność organu), jest dyscyplinowanie organu administracji poprzez zwalczanie niepożądanego stanu polegającego na braku należytej aktywności organu oraz braku stosownej dynamiki podejmowanych czynności. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., uwzględnienie takiej skargi polega na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, a także – zgodnie z § 1a wskazanego przepisu – stwierdzeniu czy przewlekłość (bezczynność) miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku wniesienia skargi do sądu na przewlekłość już po zakończeniu postępowania administracyjnego, wskazana wyżej funkcja tej skargi (dyscyplinująca) nie może zostać osiągnięta, skoro akt lub czynność do wydania których sąd mógłby zobowiązać organ administracji – zostały już podjęte. Także kwestia dotycząca ewentualnej odpowiedzialności cywilnej za szkodę spowodowaną przewlekłością postępowania administracyjnego nie uzasadnia możliwości skutecznego wnoszenia przedmiotowej skargi do sądu administracyjnego po zakończeniu postępowania administracyjnego. Strona bowiem, która należycie dba o własne interesy, winna bez zwłoki wykorzystywać przysługujące jej instrumenty prawne zwalczania przewlekłości postępowania. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.