IV SA/Wr 150/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-05-17

Skład orzekający: Julia Szczygielska, Bogumiła Kalinowska, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, którego oczywistość jest ustalona na podstawie materiałów postępowania karnego (niezakończonego prawomocnym wyrokiem), stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, którego oczywistość jest ustalona na podstawie materiałów postępowania karnego (nawet nieprawomocnego), stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Organ Policji nie jest związany wynikiem postępowania karnego i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodach zebranych w tym postępowaniu, a celem takiej procedury jest ochrona interesu służby i zaufania publicznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby, opartej na zarzutach popełnienia przestępstw narkotykowych, potwierdzonych aktem oskarżenia. Policjant zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując oczywistość popełnienia czynu i brak "twardych" dowodów. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o zwolnieniu, uznając popełnienie czynów za oczywiste i uniemożliwiające dalszą służbę. Policjant wniósł skargę do WSA, domagając się zmiany decyzji i pozostawienia go w służbie do czasu wyjaśnienia sprawy karnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi D. H. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia 5 stycznia 2018 r., nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania st. sierż. D. H. (dalej jako strona, obwiniony, skarżący, policjant), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Ś. z dnia 31 października 2017 r., nr [...] o zwolnieniu policjanta ze służby z Policji z dniem 30 listopada 2017 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że w dniu 5 października 2017 r. Komendant Powiatowy Policji wszczął postępowanie administracyjne zmierzające do ustalenia, czy zaistniały przesłanki zwolnienia policjanta ze służby w Policji w oparciu o przesłankę oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Z akt sprawy wynika, że podstawą wszczęcia wskazanego postępowania był fakt skierowania przez Prokuraturę Okręgową we W. do Sądu Rejonowego w Ś. aktu oskarżenia przeciwko obwinionemu. Zgodnie z treścią aktu oskarżenia, funkcjonariusz został oskarżony o to, że: 1) w dniu 13 czerwca 2015 r. w gminie U. woj. D., wbrew przepisom ustawy z dnia 25 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. nr 179, poz. 1485 ze zm., dalej: u.p.n.) posiadał nabyty od D. S. środek odurzający w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 3,5 grama, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n., 2) w dniu 25 czerwca 2015 r. w gminie U. woj. D., wbrew przepisom u.p.n. posiadał nabyty od D. S., środek odurzający w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 1 grama, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k., 3) w 2016 r., w tym w grudniu 2016 r. w gminie U., wbrew przepisom u.p.n. kilkukrotnie posiadał środki odurzające w postaci ziela konopi innych niż włókniste, w ilości po około 0,5 grama , tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n., 4) w latach 2008 - 2009 na terenie woj. dolnośląskiego gm. U. działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w warunkach czynu ciągłego oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, udzielił trzykrotnie A. Z. po około 0,5 grama marihuany w cenie po 30 zł za gram tj. o przestępstwo z art. 59 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. W toku postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia wymienionego funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm. dalej ustawa), po rozpatrzeniu, organ I instancji zgromadził materiał dowodowy w sprawie i zasięgnął opinii właściwego związku zawodowego. Rozkazem personalnym z dnia 31 października 2017 r. Komendant Powiatowy Policji zwolnił policjanta ze służby w Policji uznając, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego popełnienie zarzucanego czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostawanie strony w służbie. W podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie. W uzasadnieniu faktycznym decyzji, organ policyjny wykazał fakt kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek zastosowania, przyjętej w wydanym rozkazie personalnym podstawy zwolnienia policjanta ze służby, tj. okoliczności popełnienia przez obwinionego czynu o znamionach przestępstwa, oczywistego charakteru popełnionego czynu oraz wykluczenia możliwości dalszego pozostawienia policjanta w służbie. W odwołaniu od powyższego rozkazu funkcjonariusz zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym podciągnięciu konkretnego stanu faktycznego pod hipotezę normy prawnej, 2) przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, niezebranie całości materiału dowodowego, wydanie decyzji na etapie kiedy nie było jeszcze możliwości do weryfikacji pełnego stanu faktycznego w sprawie - brak "twardych" dowodów, 3) przepisów postępowania, tj. art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 4) przepisów postępowania tj. art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie ma podstaw do nadania rozkazowi personalnemu z dnia 31 października 2017 r. klauzuli rygoru natychmiastowej wykonalności. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 5 stycznia 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia 31 października 2017 r., nr [...] o zwolnieniu policjanta ze służby z Policji z dniem 30 listopada 2017 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony, organ odwoławczy potwierdził ustalenia dokonane przez Komendanta Powiatowego Policji stanowiące podstawę wydania rozkazu personalnego z dnia 31 października 2017 r. Przyjęto także ustalenia z postępowania Prokuratury Okręgowej we W., która prowadziła śledztwo pod sygn. akt [...] zainicjowane wynikami kontroli operacyjnej prowadzonej przez Wydział we W. Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji. Analiza zarejestrowanych rozmów prowadziła m.in. do wniosków, że na terenie gminy U. oraz pobliskich miejscowości kilka osób, w tym jeden z funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Ś., zajmuje się sprzedażą środków odurzających. Prokurator, przedstawił zarzuty podejrzanym: K. P. - posiadania środków odurzających w postaci marihuany; D. S. - wprowadzenia do obrotu znacznej ilości środków odurzających w celu osiągnięcia korzyści majątkowej obwinionemu środka odurzającego w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 3,5 grama, o przestępstwo z art. 59 ust. 1 u.p.n. - udzielenia obwinionemu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej środka odurzającego w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 1 grama; A. Z. nabycia w celu wprowadzenia do obrotu znacznej ilości środków odurzających w postaci ziela konopi innych niż włókniste i udzielenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej innym nieustalonym osobom środków odurzających, posiadania ziela konopi innych niż włókniste; P.S. posiadania środków odurzających w postaci ziela konopi innych niż włókniste. W dniu 28 lutego 2017 r. skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji, na podstawie zarządzenia o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu wydanym przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej, jako podejrzany w sprawie. W tym samym dniu Prokurator wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów skarżącemu o to, że: 1) w dniu 13 czerwca 2015 r. w gminie U. woj. D., wbrew przepisom u.p.n., posiadał nabyty od D.S. środek odurzający w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 3,5 grama, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n., 2) w dniu 25 czerwca 2015 r. w gminie U. woj. dolnośląskiego, wbrew przepisom u.p.n. posiadał nabyty od D. S., środek odurzający w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 1 grama, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k., 3) w 2016 r., posiadał środki odurzające w postaci ziela konopi innych niż włókniste, w ilości po około 0,5 grama , tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n. Przesłuchany w charakterze podejrzanego policjant złożył wyjaśnienia i nie przyznał się do zarzucanych czynów. W toku prowadzonego postępowania przygotowawczego przeprowadzono konfrontację pomiędzy stroną a podejrzanym D. S. Po odczytaniu zapisów z rozmów zarejestrowanych w trakcie kontroli operacyjnej obwiniony wyjaśnił, że nigdy nie kupował od D. S. narkotyków za pizzę ani za pieniądze. Ponadto skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień i nie odniósł się do pozostałych treści rozmów nagranych w ramach kontroli operacyjnej, których stenogramy zostały odczytane przez Prokuratora prowadzącego czynność. Podejrzany D. S. potwierdził, że rozmowy dotyczyły zakupu marihuany jak również potwierdził, że obwiniony przyjechał do niego i w zamian za pizzę dostał marihuanę. Podejrzany A. Z. podczas konfrontacji z obwinionym, podtrzymał wcześniej złożone wyjaśnienia, że w grudniu 2016 r. widział w samochodzie obwinionego marihuanę w ilości ok. 0,5 grama i razem z nim ją palił. Obwiniony zaprzeczył, że posiadał w samochodzie narkotyki. W dniu 12 maja 2017 r., Prokurator wydał postanowienie o uzupełnieniu zarzutów stronie. W dniu 16 maja 2017 r. podejrzanemu zostało ogłoszone postanowienie o uzupełnieniu zarzutów, obwiniony nie przyznał się do zarzucanych czynów i odmówił składania wyjaśnień. W dniu 3 lipca 2017 r. Prokurator skierował do Sądu Rejonowego akt oskarżenia przeciwko obwinionemu oraz K. P., D. S., A. Z., P. S. podejrzanym o przestępstwa z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Uzyskany w toku prowadzonego postępowania administracyjnego materiał dowodowy w postaci zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej treści rozmów telefonicznych pomiędzy obwinionym a D. S., zeznań i wyjaśnień D. S. oraz A. Z. w ocenie organu odwoławczego, jednoznacznie wskazuje na popełnienie przez skarżacego czynów opisanych w akcie oskarżenia. Fakt sprzedaży przez D. S. w dniu 13 czerwca 2015 r. środka odurzającego w postaci marihuany w ilości 3,5 grama oraz w dniu 25 czerwca 2015 r. w ilości 1 grama dla obwinionego, został ustalony na podstawie wyjaśnień złożonych przez D. S. w postępowaniu przygotowawczym oraz w zeznaniach złożonych w charakterze świadka w postępowaniu administracyjnym. Ponadto zapis rozmowy telefonicznej utrwalonej w ramach kontroli operacyjnej przeprowadzonej w dniu 25 marca 2015 r. pomiędzy stroną a D. S. potwierdza, że obwiniony wypytywał się D. S., czy posiada on marihuanę i zamierzał ją od niego kupić. Zdaniem organu odwoławczego, obwiniony jako funkcjonariusz Policji zobowiązany był respektować szczególnie rygorystycznie wymagania w zakresie przestrzegania prawa. Podkreślono, że z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień społecznego zaufania. Ujawnione okoliczności popełnienia zarzucanych funkcjonariuszowi czynów przestępczych, znajdujące potwierdzenie w materiałach sprawy i pozostają w konflikcie z jednym z podstawowych zadań Policji, wyrażonym w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy tj. działaniu na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dodatkowo, wpływają one na utratę przez funkcjonariusza nieposzlakowanej opinii, której posiadanie zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji stanowi jeden z podstawowych wymogów kwalifikacyjnych, stawianych kandydatom do służby w Policji. W ocenie organu odwoławczego czyny popełnione przez policjanta są wysoce naganne, zaś okoliczności jego popełnienia nie budzą żadnych wątpliwości. Tym samym utrata warunków kwalifikacyjnych do służby w Policji określonych w art. 25 ustawy oraz charakter popełnionego czynu uniemożliwiają dalsze pozostawienie funkcjonariusza w służbie w Policji. Biorąc powyższe pod uwagę przyjęto, że organ I instancji, podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji, zasadnie i przekonująco uzasadnił przesłanki zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy. Komendant Wojewódzki Policji odnosząc się do zarzutów strony, uznał je za bezzasadne. Co się tyczy podniesionego zarzutu, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy tj. nie ma okoliczności wskazujących na "oczywistość" winy obwinionego oraz, że wyjaśnienia podejrzanych i zeznania świadków zostaną ocenione w postępowaniu sądowym, a motywy działania podejrzanych budzą wątpliwości co do ich prawdomówności oraz nie mogą stanowić podstawy do uznania "oczywistości" popełnienia przez policjanta przestępstw Komendant Wojewódzki Policji podał, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż popełnienie zarzucanych policjantowi czynów jest oczywiste. Na potwierdzenie tego wskazał kopie materiałów z akt śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową, stenogram rozmowy zarejestrowanej w ramach kontroli operacyjnej, przeprowadzonej w dniu 25 czerwca 2015 r. pomiędzy stroną a D. S., gdzie strona wypytuje się o środki odurzające używając podczas rozmowy słowa "kopru" co oznaczać miało marihuanę. D. S. w złożonych wyjaśnieniach w ramach postępowania przygotowawczego, jak również w zeznaniach złożonych w toku postępowania administracyjnego potwierdził, że podczas rozmowy obwiniony chciał od niego zakupić marihuanę, po którą następnie przyjechał i ją otrzymał. Zeznania D. S. w sposób spójny i logiczny łączą się z materiałem dowodowym w postaci stenogramu rozmów telefonicznych. Również zeznania podejrzanego A. Z. nie można uznać za pomówienie, ponieważ zostały złożone przed Prokuratorem i podtrzymane podczas konfrontacji ze stroną. A. Z. podtrzymał, że widział w samochodzie obwinionego w grudniu 2016 r. marihuanę i razem z nim ją palił. Z treści rozmowy z dnia 1 lipca 2015 r., zarejestrowanej w ramach kontroli operacyjnej wynika, że A. Z. informował obwinionego o tym, że posiada marihuanę. Zeznania T. F. złożone w charakterze świadka w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego potwierdziły, że obwiniony posiadał marihuanę, którą udostępnił następnie T. F. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji nie można podzielić zarzutu skarżącego, że zeznania D. S. oraz wyjaśnienia A. Z. zostały złożone celem jego pomówienia, ponieważ D. S. w ramach postępowania administracyjnego został pouczony o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie. Zdaniem organu II instancji, szczególny charakter zadań związanych z wykonywaniem zawodu policjanta, wyrażający się m. in. w obowiązku ochrony życia, zdrowia, mienia, porządku publicznego i bezpieczeństwa, powoduje za uzasadnione względami społecznymi nadanie, niniejszemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, zgodnie z przepisem art. 108 § 1 k.p.a. Szczególna rola i zhierarchizowana struktura Policji wymaga skutecznego i prawidłowego działania, której nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni tej służby pełnić. Dodano, że w sprawach dotyczących zwolnienia ze służby rygor natychmiastowej wykonalności służy najczęściej temu, aby od daty zwolnienia, chociażby rozkaz nie był jeszcze w tej dacie ostateczny, faktycznie wykluczyć zwalnianego funkcjonariusza ze służby i odsunąć od wykonywania czynności służbowych. Biorąc pod uwagę obowiązujące w Policji rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa uznano, że w interesie służby leży rozwiązanie stosunku służbowego z obwinionym policjantem. Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę przepisów prawa, tj.: 1) materialnego art. 41 ust 2 pkt 8 ustawy przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tegoż przepisu poprzez uznanie, że odwołujący się nie spełnia kryteriów dla funkcjonariuszy Policji, 2) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8. art. 11. art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, brak zebrania całości materiału dowodowego, wydanie decyzji na etapie kiedy nie było jeszcze możliwości do weryfikacji pełnego stanu faktycznego w sprawie - brak "twardych" dowodów, 3) przepisów postępowania, tj. art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o wymienione zarzuty skarżący wniósł o: 1) zmianę zaskarżonej decyzji, 2) uchylenie w całości rozkazu personalnego z dnia 31 października 2017 r., 3) pozostawienie skarżącego na stanie etatowym w dotychczasowej jednostce do czasu wyjaśnienia sprawy karnej jaka się toczy przed Sądem Rejonowym, 4) cofnięcie nadanego rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, oraz ustalenie, na podstawie art. 130 § 2 k.p.a., że wniesienie w terminie odwołania od decyzji wstrzymuje jej wykonanie, albowiem prowadzenie wobec funkcjonariusza postępowania karnego, w którym nie zapadł wyrok skazujący, jest każdorazowo podstawą do zawieszenia tego policjanta w wykonywaniu czynności służbowych, co zabezpiecza interes Policji tym zakresie. Na takim etapie nie można też przesądzać, jak ostatecznie zakończy się postępowanie karne. Jeśli policjant został zawieszony w czynnościach służbowych i tych czynności nie wykonuje, to postawienie mu zarzutów czy wniesienie aktu oskarżenia, bez względu na to, jakie są to zarzuty, nie uzasadnia nadania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował istnienie okoliczności wskazujących na "oczywistość" jego winy, twierdząc, że skierowany przeciwko niemu akt oskarżenia oparty jest "jedynie na zeznaniach dwóch świadków, którzy są przestępcami, osobami uzależnionymi od narkotyków skazanymi przez sąd karny". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała bowiem, że odpowiada ona wymogom obowiązujących przepisów prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym, policjanta można zwolnić ze służby między innymi w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Oczywistość popełnienia czynu nie została zdefiniowana w ustawie o Policji, gdyż każdorazowo musi ona znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy. Pojęcie to należy rozumieć jako dające się ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny, pewny i niebudzący wątpliwości. Każdorazowo zatem "oczywistość" musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych i można mówić o niej jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2007r. sygn. I OSK 1077/06, publ. Lex nr 342501, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012r. sygn. akt I OSK 735/12, publ. Lex nr 1366523, wyrok WSA w Opolu z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Op 284/13, publ. Lex nr 1393234). Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność jej wyposażenia w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli. Należy zwrócić uwagę, że szczególny charakter służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów i funkcji, ukształtowanie statusu służbowego, w tym jego utraty. Wśród służb mundurowych, Policja wyróżnia się bowiem zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Jest przede wszystkim formacją uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Istotne znaczenie ma w praworządnym państwie umożliwienie skutecznego wykonywania przez Policję zadań z zakresu bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Publiczny wymiar Policji powoduje też, że w znaczącym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do funkcjonariuszy. Z tego właśnie względu wymagania w stosunku do policjantów muszą być tak wysokie. Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt K 1/04, publ. OTK-A 2004/9/93, Lex 127308). W swych orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny wskazywał na natężenie zjawiska korupcji w strukturach organów władzy publicznej oraz na to, że nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych przez policjantów nie może w okresie toczącego się jeszcze niezakończonego postępowania karnego pozbawiać organów możliwości stosowania pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych. Z tego powodu dowodem w postępowaniu dotyczącym zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego mogą być także dowody zebrane na potrzeby innego postępowania, w tym postępowania karnego. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest zatem związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia, przez orzekający w sprawie sąd, ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach w czasie rozprawy i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka, czy wyjaśnień oskarżonego utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu - karnym lub karno - skarbowym (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. I OSK 1206/11, publ. Lex nr 1113237). Dodatkowo należy zauważyć, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia policjanta ze służby. Ustawodawca nadając mu charakter uznaniowy pozostawił decyzję o zwolnieniu ze służby ocenie właściwego organu. Dlatego też kontrola sądowa aktu administracyjnego o charakterze uznaniowym jest ograniczona do zbadania, czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności. Sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek podejmowania decyzji, w tym - względów celowości czy słuszności, jak również do sądu nie należy ciężar i zasadność merytorycznej oceny, czy w danym przypadku niemożliwe jest pozostawienie w służbie funkcjonariusza (por. wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 236/10 z dnia 16 września 2010 r., publ. Lex nr 758458). Stąd też rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie tego przepisu powinno uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego, o czym mowa w ogólnej zasadzie procesowej zawartej w art. 7 k.p.a. Jednakże z drugiej strony, organ Policji orzekając o zwolnieniu funkcjonariusza policji ze służby na podstawie powołanego przepisu, nie wchodzi w kompetencje uprawnionych organów ścigania oraz właściwego sądu powszechnego i nie przesądza o winie funkcjonariusza, to jest o tym, czy popełnił on przestępstwo. Rolą organu Policji, jako organu administracji publicznej jest bezsprzeczne ustalenie, czy funkcjonariusz popełnił czyn noszący znamiona przestępstwa i czy popełnienie tego czynu jest oczywiste. Użycie bowiem sformułowania czyn noszący "znamiona przestępstwa", a nie sformułowania "przestępstwa" sprawia, że poza zakresem zainteresowania organu pozostają okoliczności różnicujące czyn noszący znamiona przestępstwa od przestępstwa, takie jak stopień społecznej szkodliwości, który w przypadku przestępstwa musi być wyższy niż znikomy (art. 1 § 2 k.k.), czy też wystąpienie po stronie sprawcy okoliczności wyłączających winę (art. 1 § 3 k.k.). Organ Policji zatem ani nie musi ustalać, czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo (do czego zresztą nie jest uprawniony), ani czekać na rozstrzygnięcie w tej sprawie właściwego sądu powszechnego. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, dające podstawę do zwolnienia skarżącego ze służby, bo choć postępowanie karne nie zastało jeszcze zakończone, organ zbadał i ocenił na podstawie dostępnego mu materiału dowodowego, że popełnienie przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa. Oczywistość ta wynika z wielu dowodów (nie tylko zeznać świadków, których wiarygodność skarżący poddaje w wątpliwość), m. in. z materiałów akt sprawy karnej Sądu Rejonowego w Ś., sygn. akt [...], w tym na podstawie treści rozmowy telefonicznej zarejestrowanej w ramach kontroli operacyjnej, przeprowadzonej pomiędzy skarżącym a D. S. oraz opinii biegłego sądowego z zakresu kryminologii, przestępczości narkotykowej, slangu narkotykowego, i przestępczego, sporządzonej do materiału dowodowego uzyskanego w wyniku stosowania kontroli operacyjnej. Wskazane dowody nie pozostawiają wątpliwości co do okoliczności popełnienia przez skarżącego przestępstw z art. 62 ust. 1 oraz 59 ust. 1 u.p.n. (nielegalne posiadanie środka odurzającego oraz udzielanie takiego środka innej osobie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W przedmiotowej sprawie ustalono, że Prokurator Prokuratury O. we W. w dniu 28 lutego 2017 r., sygn. akt [...] wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów skarżącemu o to, że w dniu 13 czerwca 2015 r. i 25 czerwca 2015 r. posiadał środki odurzające w postaci ziela konopi innych niż włókniste, które nabył od D. S. Środki odurzające wbrew przepisom u.p.n. posiadał także w miesiącu grudniu 2016 r. Ponadto w dniu 12 maja 2017 r. Prokurator uzupełnił zarzuty obwinionemu funkcjonariuszowi o czyn udzielenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej środków odurzających A. Z. w postaci marihuany w latach 2008-2009. W dniu 3 lipca 2017 r., do Sądu Rejonowego w Ś. wpłynął akt oskarżenia przeciwko skarżącemu w przedmiotowym postępowaniu karnym. Zatem na dzień wydania rozkazu personalnego w I instancji, organ dysponował wiedzą, że skarżący popełnił czyn o znamionach przestępstwa. Dla uznania, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest bowiem konieczne przyznanie się do winy, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy, zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, a w myśl art. 25 ustawy, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Komendant Powiatowy Policji wypełnił powinność wynikającą z powołanego z art. 43 ust. 3 ustawy tj. zasięgnął opinii właściwego związku zawodowego. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. D. uchwałą nr [...] z dnia 10 października 2017 r. nie wyraził zgody na zwolnienie skarżącego ze służby, jednak podkreślenia wymaga, że organ orzekający nie jest związany wydaną opinią. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy wystarczająco wykazał, że brak jest możliwości pozostawienia skarżącego w służbie. Należy bowiem podkreślić, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa, a sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego stanowi sprzeniewierzenie się ich obowiązkom. Policjant, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia już podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia w niej służby. W tym stanie rzeczy, Sąd oceniając niniejszą sprawę według określonych wyżej kryteriów doszedł do wniosku, że organy obu instancji nie uchybiły obowiązującym przepisom prawa i działając w zakresie uznania administracyjnego miały podstawy do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Co niezwykle istotne, organy orzekające w sprawie nie tylko przedstawiły zebrany w sprawie materiał dowody, ale również rozważyły jego moc dowodową, a w jego wyniku doszły do przekonania, że spełnione zostały przesłanki zastosowania danej normy w sprawie. Stan faktyczny sprawy nie pozostawia wątpliwości, co do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Skutkuje to ustaleniem oczywistości popełnionego czynu oraz odniesieniem się do zarzutów skarżącego, co daje rękojmię prawidłowości wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Kwestia ustaleń faktycznych bezspornie wynika z uzasadnienia decyzji i nie pozostaje w sferze domniemań. Organy prawidłowo uznały, że w związku z trwającym postępowaniem karnym, interes służby, tożsamy z interesem społecznym, uzasadnia konieczność niezwłocznego rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego. Jednocześnie Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia zasad konstytucyjnych, prawa materialnego, czy procesowego, uzasadniających przyjęcie odmiennego stanowiska. Jeszcze raz należy zaznaczyć, że odpowiedzialność, o jakiej mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, stanowi odpowiedzialność niezależną od odpowiedzialności karnej. Jak bowiem zasadnie wywiedziono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Po 837/12 (dostępnym w internetowej Baza Orzeczeń NSA), organ Policji orzekając o zwolnieniu funkcjonariusza policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie wchodzi w kompetencje uprawnionych organów ścigania oraz właściwego sądu powszechnego i nie przesądza o winie funkcjonariusza, to jest o tym, czy popełnił on przestępstwo. Rolą organu Policji, jako organu administracji publicznej jest bezsprzeczne ustalenie, czy funkcjonariusz popełnił czyn noszący znamiona przestępstwa i czy popełnienie tego czynu jest oczywiste. Należy podkreślić, że organy Policji, podejmując rozstrzygnięcie o zwolnieniu skarżącego ze służby wyjaśniły, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny, tzn. dobro Policji, któremu to interesowi ustawodawca dał normatywny wyraz w treści art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, stawiając wymóg, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie naruszono także przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Organy administracji obu instancji wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 75 § 1 w związku z art. 80 k.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Również zarzut dotyczący naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. okazał się niezasadny, bowiem organy wystarczająco uzasadniły rozkaz personalny w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując, że w okolicznościach niniejszej sprawy pozostawanie policjanta w służbie, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa godzi w interes służby, a tym samym w interes społeczny. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło