IV SA/Wr 154/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku A.Z. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: przywrócić termin do uzupełnienia braku formalnego skargi. Pismem z 4 kwietnia 2025 r. wezwano A.Z. (dalej: skarżąca) o podanie do akt sprawy numeru PESEL strony skarżącej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 28 kwietnia 2025 r. Pismem z 23 maja 2025 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia wspomnianego braku. Skarżąca oświadczyła, że błędnie odczytała wezwanie, w ten sposób, że uznała, iż ma 30 dni na uzupełnienie braku skargi. W międzyczasie jej syn przebywał w szpitalu i to zdarzenia mogło przyczynić się do nieprawidłowego zrozumienia wezwania. Skarżąca podniosła dodatkowo, że jest zmęczona w związku z problemami mieszkaniowymi i sytuacją związaną z synem. Podała też, że samotnie opiekuje się synem i nie ma drugiej osoby, która by ją wspomogła. Przy tym podkreśliła, że niezachowanie przez nią terminu nie było zamierzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86-87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem ww. warunków. Przedmiotem oceny Sądu pozostaje zatem ocena wystąpienia przesłanki braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 85 p.p.s.a., czynność dokonana w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Usunięcie ujemnych następstw procesowych powstałych wskutek uchybienia terminu możliwe jest dzięki instytucji jego przywrócenia uregulowanej w art. 86-89 p.p.s.a. Przywrócenie terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której uchybiony termin dla dokonania określonej czynności w postępowaniu sądowym rozpoczyna swój bieg na nowo. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa wprawdzie, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99). Nadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienia NSA z: 22 stycznia 2014 r., I OZ 10/14; 31 stycznia 2014 r., I OZ 52/14 i 1 grudnia 2015 r. II OZ 1223/15 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie i literaturze zgodnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 515-516). Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. To na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu (por. postanowienie NSA z 17 marca 2009 r., I OZ 211/09 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy dostrzec należy, że jak twierdzi skarżąca uchybienie terminu do uzupełnienia braku skargi w postaci numeru PESEL strony skarżącej nastąpiło wskutek jej dekoncentracji i bezpodstawnego przyjęcia, że wynosi on 30 dni od doręczenia wezwania. W jej ocenie zaistniała niefrasobliwość była następstwem tego, że samotnie opiekuje się synem, który w dodatku w międzyczasie przebywał w szpitalu. Ponadto przez to, że mieszka w złych warunkach (tj. w lokalu z wadliwą elektryką, grzybem i pleśnią) traci stopniowo wzrok i pamięć, brakuje też jej środków do życia oraz jest stroną wielu postępowań sądowych. W przekonaniu Sądu w sprawie zaistniały okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku skargi. Sąd dał wiarę twierdzeniom skarżącej, że złe warunki mieszkaniowe, stała opieka nad synem, trudności finansowe mogły wpłynąć na jej dekoncentrację, w następstwie czego było nieprawidłowe odczytanie wezwania sądowego o uzupełnienie wspomnianych braków. W świetle powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji postanowienia.