IV SA/Wr 17/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na działalność Komendanta Powiatowego Policji w Ś. Ś. w przedmiocie naruszenia zasady udzielania odpowiedzi na pisma stron postanawia: I. odrzucić skargę; II. przyznać adwokat M. D. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 885,60 (słownie: osiemset osiemdziesiąt pięć 60/100) złotych w tym 23%VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. W dniu 18 stycznia 2016 r. K. K. (zwana dalej stroną lub skarżącą) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na działalność Komendanta Powiatowego Policji w Ś. Ś.. Podniosła w niej, że organ udzielił odpowiedzi na jej pismo po upływie 60 dni oraz niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Skarżąca podkreśliła również, że organ naruszył art. 237 § 1 k.p.a., który zobowiązywał go do załatwienia skargi bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca oraz do zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia jego skargi. Do przedmiotowej skargi strona dołączyła kopię pisma Komendanta Powiatowego Policji w Ś. Ś. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], stanowiącego odpowiedź na wniesioną przez stronę skargę z dnia 22 stycznia 2015 r. Postanowieniem z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 22/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniesioną skargę. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiódł ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu w osobie adw. M.D.. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1864/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie sądu pierwszej instancji. W zasadniczych motywach swojego rozstrzygnięcia NSA wskazał, że przesądzenie charakteru wniesionej skargi i uznanie jej za niepodlegającą kognicji sądów administracyjnych było przedwczesne. Sąd nie dysponował bowiem ani właściwą dokumentacją sprawy, ani odpowiedzią organu na wniesioną przez stronę skargę. Zdaniem NSA, dopiero po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego, w tym przede wszystkim pisma inicjującego postępowanie przed organem, możliwe będzie stwierdzenie, czy przedmiotowa sprawa dotyczyła rozpoznania skargi w trybie art. 227 k.p.a. W toku ponownego rozpoznania sprawy Komendant Powiatowy Policji w Ś. Ś.– pismem z dnia 3 marca 2017 r. – udzielił odpowiedzi na wniesioną skargę oraz przekazał komplet akt administracyjnych. Organ wyjaśnił, że w dniu 24 lutego 2015 r. otrzymał pismo skarżącej zatytułowane jako: "skarga na Posterunek Policji M.", które zostało następnie uzupełnione o kolejne zarzuty w kwestii pieczęci służbowej komendanta, posługiwania się wobec skarżącej sformułowaniami wskazującymi na ubezwłasnowolnienie oraz zamiennego używania określeń "skarga" i "podanie". W ocenie organu wskazane pismo stanowiło skargę powszechną, gdyż nie dotyczyło ono konkretnej sprawy indywidualnej oraz stanowiło krytykę działalności Policji w Ś. Ś. i wykonywania przez nią jej ustawowych zadań. Komendant Powiatowy Policji podkreślił również, że do wniesionej skargi odniósł się w piśmie z dnia 21 kwietnia 2015 r. uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Wobec powyższego wniesiona do tutejszego Sądu skarga – zdaniem organu – nie podlegała kognicji sądów administracyjnych i winna ulec odrzuceniu. W sytuacji zaś uznania, że jest ona jednak skargą dopuszczalną, organ wniósł o jej oddalenie. W toku rozprawy przeprowadzonej w dniu 20 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę oraz wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego przed sądami administracyjnymi obu instancji oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Dodał również, że przedmiotem skargi był brak odpowiedzi ze strony organu na pismo skarżącej z dnia 21 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Z kolei stosownie do art. 3 § 2 wskazanej ustawy w brzmieniu adekwatnym do daty wszczęcia postępowania sądowego, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów praw, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W badanej sprawie strona złożyła skargę do sądu administracyjnego na postępowanie Komendanta Powiatowego Policji w Ś. Ś. w zakresie udzielenia odpowiedzi na jej pismo zatytułowane jako "skarga na Posterunek Policji w M.", które – wbrew twierdzeniom organu – nosi datę 22 stycznia 2015 r., nie zaś 21 stycznia 2015 r. Z analizy wskazanego dokumentu oraz uzupełniającego go stanowiska zawartego w piśmie z dnia 13 marca 2015 r. jednoznacznie wynika, że przedmiotem wystąpienia skarżącej była początkowo nieprawidłowa – w ocenie strony – działalność funkcjonariuszy Policji w zakresie wykonywanych zadań ustawowych związanych z utrzymywaniem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a następnie również sposób rozpatrzenia jej interwencji, w tym zwłaszcza forma i termin udzielonej odpowiedzi. Strona podniosła poza tym również okoliczności związane ze stanem własnego zdrowia, jak i zdrowia członków swojej rodziny, przypisując za to odpowiedzialność m.in. Policji. Wszystkie powyżej powołane kwestie prowadzą do wniosku, że żądanie skarżącej miało niewątpliwie charakter skargi składanej w trybie art. 227 k.p.a. Kolejne zaś jej pisma, w tym również i przedmiotowa skarga jednoznacznie taką konstatację potwierdzają. Strona wprost bowiem wskazała – powołując się na art. 237 § 1 k.p.a. – że odpowiedź organu na jej skargę została udzielona po upływie ustawowych terminów i była niezgodna z przepisami k.p.a. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że pismo strony z dnia 22 stycznia 2015 r. również przez sam organ zostało potraktowane jako skarga na swoje działalnie i było rozpatrywane w trybie przepisów działu VIII k.p.a. Udzielona zaś skarżącej odpowiedź z dnia 21 kwietnia 2015 r., którą strona usiłuje w niniejszej sprawie zakwestionować, była w istocie zawiadomieniem o sposobie rozpatrzenia skargi, o którym mowa w art. 238 § 1 k.p.a. W stosunku do tak sformułowanej skargi brak jest zatem po stronie sądu administracyjnego legitymacji do jej rozpoznania, przez co aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w uprzednio wydanym postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 22/16. Skoro żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej na podstawie art. 227 k.p.a., to wniesiona w tym przedmiocie skarga nie mogła zostać rozpoznana przez sąd administracyjny. Trzeba przy tym podkreślić, odnosząc się zarazem do stanowisko wyrażonego przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie, że dotyczy to nie tylko czynności i aktów podejmowanych przez właściwy organ, lecz również jego ewentualnej bezczynności lub przewlekłości (por. postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych w: Poznaniu z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt III SA/Po 357/08 oraz Opolu z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 395/09). Należy również dodać, że sąd administracyjny ocenia zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty, bezczynność lub przewlekłość postępowania organów administracji publicznej, mieszczące się w wskazanym katalogu określonym w przepisie art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Jeśli jednak dana skarga, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, nie dotyczy wskazanych przypadków, sąd administracyjny nie jest władny do jej rozpatrzenia, gdyż nie podlega ona jego właściwości. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd zobligowany był do odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia. Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji stanowił natomiast art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c (w zakresie kosztów pomocy prawnej przed sądem pierwszej instancji) i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a (w zakresie kosztów pomocy prawnej przed NSA) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).