IV SA/Wr 182/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-08-17

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska – Ilków, Ireneusz Dukiel, Henryk Ożóg

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron, z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się jako osoba bezrobotna, skutkuje zastosowaniem 90-dniowego okresu karencji w przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych?
Ratio decidendi
Rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron, nawet w okresie 6 miesięcy przed rejestracją jako osoba bezrobotna, nie zawsze skutkuje zastosowaniem 90-dniowego okresu karencji w przyznaniu prawa do zasiłku. Kluczowe jest ustalenie przyczyn rozwiązania stosunku pracy. Jeśli porozumienie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (np. ekonomicznych, organizacyjnych), a nie z inicjatywy pracownika, karencja nie powinna być stosowana. Organy administracji mają obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia tych przyczyn, a nie opierania się wyłącznie na treści świadectwa pracy.
Stan faktyczny
Skarżący został uznany za osobę bezrobotną i przyznano mu prawo do zasiłku, jednak z datą późniejszą niż dzień rejestracji, ze względu na rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron. Skarżący twierdził, że rozwiązanie nastąpiło z przyczyn zdrowotnych i leżących po stronie pracodawcy, a organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że rozwiązanie umowy za porozumieniem stron w okresie 6 miesięcy przed rejestracją skutkuje 90-dniową karencją w wypłacie zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 9 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych I.uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II.przyznaje adw. K. G. kwotę 590, 40 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt i 40/100) złotych w tym 23 % VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]lutego 2017 r., nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 72, art. 73 oraz art. 75 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), dalej: ustawa, po rozpoznaniu odwołania Z.R., dalej zainteresowany, strona, skarżący, od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2017 r., nr[...], orzekającej o uznaniu z dniem 10 stycznia 2017 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 kwietnia 2017 r. do dnia 9 stycznia 2018 r., w kwocie 120 % podstawowej wysokości zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy, co stanowi: 997,40 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, 783,20 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji i dokonaną przez ten organ ocenę prawną tych ustaleń. Wskazał, że decyzją administracyjną organu I instancji przyznano stronie prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 kwietnia 2017 r. do dnia 9 stycznia 2018 r., w kwocie 120 % podstawowej wysokości zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy, co stanowi: 997,40 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, 783,20 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. Od tej decyzji zainteresowany złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. Wyjaśnił, że w ostatnim zakładzie pracy proponowano mu pracę na wartowni i przy komputerze, a ponieważ posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, w dniu 4 listopada 2016 r. skierowano go do lekarza medycyny pracy, który potwierdził, że może pracować na stanowisku wartownika z przeciwwskazaniem pracy w godzinach nocnych i nadliczbowych. Zainteresowany podał, że zaproponowano mu pracę za K., w znacznej odległości od miejsca zamieszkania (tj. K.), po 12 godzin dziennie, dlatego odmówił i poprosił, aby przydzielono mu obiekt bliżej, po 8 godzin dziennie. Odwołujący się zaznaczył, że pracował w zakładzie pracy chronionej i można było stworzyć takie stanowisko dla niego, ale pracodawca nie wyraził zgody sugerując stronie przejście na 2-3 miesięczne chorobowe zaznaczając, że "coś do sprzątania się znajdzie". Odwołujący podał, że w listopadzie oraz grudniu 2016 r. był na chorobowym. Oświadczył, że pod koniec listopada zapytał w informacji urzędu, czy otrzyma zasiłek, jak się sam zwolni z pracy za obopólnym porozumieniem z powodów zdrowotnych (bo dyrekcja nie chciała go zwolnić), wówczas powiedziano mu, że ma tu zastosowanie art. 55 § 1 i że będzie miał zasiłek od razu, jednak w dniu 10 stycznia 2017 r. osoba, której pokazywał orzeczenie lekarskie i inne dokumenty orzekła inaczej. Wedle twierdzeń strony, pracodawca nie chciał go zwolnić, ani zmienić świadectwa pracy, tylko chciał, żeby jeszcze kilka miesięcy chorował. Na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że zainteresowany zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu 10 stycznia 2017 r. Dokonując rejestracji udokumentował okres uprawniający do zasiłku wynoszący 22 lata i 10 miesięcy oraz fakt, iż ostatnio był zatrudniony od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 30 grudnia 2016 r. Na dowód tej ostatniej okoliczności przedstawił świadectwo pracy. Zdaniem organu odwoławczego, zarzuty strony dotyczące naruszenia obowiązku informacyjnego przez organ pierwszej instancji nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Jak dalej wskazano, strona zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy we W. w dniu 10 stycznia 2017 r. i dokonując czynności rejestracyjnych udowodniła, że w tym dniu spełniła warunki określone w ustawie, dla uznania za osobę bezrobotną, zasadnie zatem organ pierwszej instancji przyznał zainteresowanemu status osoby bezrobotnej od dnia 10 stycznia 2017 r. Uwzględniając powyższy stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Dalej wskazano, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. W takim przypadku, w ocenie organu odwoławczego, zgodnie z art.75 ust. 2 pkt 2 ustawy, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania. Analizując wszystkie dokumenty organ zatrudnienia uznał, że argumentacja podniesiona w odwołaniu nie może mieć wpływu na uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych. W przypadku rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron nie mają znaczenia okoliczności, które przyczyniły się do takiego rozwiązania stosunku pracy, chyba że rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Decydujące znaczenie dla ustalenia daty przyznania zasiłku ma to, czy do rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron doszło w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy. Zaistnienie powyższych przesłanek, a mianowicie rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, powoduje zastosowanie karencji przewidzianej przez ustawodawcę w art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy, tj. nabycie prawa do zasiłku po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania. Karencja nie występuje jedynie wówczas, gdy pracownik rozwiązał umowę o pracę z powodu zmiany miejsca zamieszkania albo w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Dołączone do odwołania dokumenty nie wskazują, iż do rozwiązania umowy o pracę doszło w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, ani że odwołujący się rozwiązał umowę o pracę z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Wobec powyższego uznano, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o przyznaniu wyżej wymienionemu prawa do zasiłku od dnia 10 kwietnia 2017 r. jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami. Ponadto zauważono, że w kwestionowanej decyzji prawidłowo określono okres pobierania zasiłku i jego wysokość. Zainteresowany ukończył 50 lat i udokumentował łączny okres uprawniający do zasiłku wynoszący co najmniej 20 lat. Organ odwoławczy przywołał przepis art. 72 ust. 2 ustawy, z którego wynika, że bezrobotnemu, którego łączne okresy wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5, zwane dalej "okresem uprawniającym do zasiłku", wynoszą mniej niż 5 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 80% kwoty zasiłku określonego w ust. 1. Bezrobotnemu, którego okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w ust. 1. Wskazano, że zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy okres pobierania zasiłku wynosi 365 dni dla bezrobotnych powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku z tym, że w myśl przepisu art. 73 ust. 4 okres pobierania zasiłku, o którym mowa w ust. 1 i 3, ulega skróceniu o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3, tj. w przypadku odwołującego się o 90 dni. W ocenie organu odwoławczego, w związku z powyższym prawidłowo ustalono, że prawo do zasiłku przysługuje stronie od dnia 10 kwietnia 2017 r. do dnia 9 stycznia 2018 r., o ile nie zajdą okoliczności powodujące jego wcześniejszą utratę. W skardze na decyzję Wojewody D. skarżący zarzucił, że w sprawie nie przeprowadzono postępowania dowodowego, opierając się jedynie na świadectwie pracy. Skarżący zauważył, że obowiązkiem organu jest nie tylko zbadanie trybu rozwiązania statusu pracy, ale i przyczyn z jakich do niego doszło, gdyż nie każde porozumienie to nieprzyznanie zasiłku. Skarżący powołał się na swój wniosek z dnia 23 grudnia 2016 r.o rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn zdrowotnych. Stwierdził, że dzień 4 listopada 2016 r. był ostatnim dniem pracy, bo [...] zakończył prace budowlane na tzw. wzgórzu M. przy ul. [...], między M. a stacją PKP W. Zarzucił, że organ odwoławczy nie mógł dobrze zbadać jego sprawy, skoro na drugiej stronie swojej decyzji podał, że orzeczenie lekarskie było z dnia 14 lipca 2016 r., a to jest numer orzeczenia, właściwa data to 7 listopada 2016 r. Poza tym skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu oraz przyznał, że "uciekł na chorobowe", ponieważ propozycje, które złożył mu pracodawca nie były dla niego. Dodał, że dyrektor zachęcał go, aby przetrzymał i obiecywał, że w styczniu będzie ta sama praca z B.. ale na ul. [...] nic się nie dzieje. Skarżący postawił zarzut nierównego traktowania, bo firma, w której pracował nie dostosowała do niego, jako osoby niepełnosprawnej, grafiku pracy. Sporządzając wniosek o rozwiązanie umowy o pracę czuł się oszukany, wyizolowany ze środowiska i niepotrzebny, a organy swoimi decyzjami utwierdziły go w tym. Według skarżącego myślenie o osobach z niepełnosprawnościami powinno się bardziej zmienić. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że nie mogą one prowadzić do zmiany stanowiska organu odwoławczego. W dniu 9 sierpnia 2017 r. odbyła się rozprawa sądowoadministracyjna, na której pełnomocnik skarżącego złożyła do akt pismo z dnia 4 sierpnia 2017 r., zawierające oświadczenie pracodawcy, że do rozwiązania umowy o pracę ze skarżącym doszło na podstawie porozumienia stron z przyczyn nieleżących po stronie pracownika. Pełnomocnik wniosła o dopuszczenie dowodu z powyższego pisma na okoliczność, z jakich przyczyn doszło do rozwiązania stosunku pracy. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit a i c z powodu naruszenia art. 75 ustawy oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem pełnomocnika, jak wynika z powołanego art. 75 ustawy ustawodawca chciał nadać negatywny skutek działaniom pracownika, który nie ma zamiaru kontynuowania pracy. Taka sytuacja w przypadku skarżącego nie miała miejsca, co wynika z dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Przede wszystkim z orzeczenia lekarskiego wynika, że skarżący nie mógł wykonywać dotychczasowej pracy. Podał, że interpretacja art. 75 powołanej ustawy wynika również z orzecznictwa, np. wyroku WSA w Łodzi z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 938/13. Pełnomocnik Wojewody D. podtrzymał stanowisko i wnioski zawarte w odpowiedzi na skargę. Wskazał, że w art. 75 ustawy są określone przesłanki, które dają podstawę do wypłaty zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem pełnomocnika Wojewody, z dokumentów zawartych w aktach sprawy i z przedstawionego pisma nie wynika, aby w sprawie zaistniały okoliczności wymienione w art. 75 ustawy. Sąd postanowił dopuścić dowód z pisma z dnia 4 sierpnia 2017 r. na okoliczność wskazaną we wniosku dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie uznania skarżącego za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący z momentem zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy spełnił przesłanki do otrzymania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Sporna jest natomiast kwestia od kiedy skarżącemu przysługuje zasiłek z tytułu bezrobocia. Z art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a ustawy wynika, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, skarżący przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę Skarżący spełnia więc przesłanki do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, o których mowa w art. 71 ustawy. Jednakże ustawodawca w art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy wskazał, że bezrobotnemu, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje: po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 2 art. 75 ustawy. Przepis ten stanowi z kolei, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 1¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Skarżący został uznany decyzją organu I instancji z dniem 10 stycznia 2017 r. za osobę bezrobotną. W decyzji tej także ustalono, że skarżący w okresie 6 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron, a zatem prawo do zasiłku nie mogło zostać jemu przyznanie od dnia rejestracji. Zdaniem Sądu, przepis art. 75 ust. 1 ustawy, w pkt 1-7, wymienia enumeratywnie przesłanki, których wystąpienie pozbawia bezrobotnego prawa do zasiłku. W świetle powyższych uregulowań należy jednak zauważyć, że z woli prawodawcy nie każde rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy, daje podstawę do odmowy przyznania zasiłku wypłacanego wedle reguły określonej w art. 71 ust. 1 ustawy (za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się). Przepis ten odsyła m.in. do cyt. wyżej art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, co nakłada na organy obowiązek zbadania nie tylko trybu rozwiązania stosunku pracy, ale również przyczyn z jakich do niego doszło. Podobne stanowisko w tym zakresie zajęły sądy administracyjne w wyrokach: WSA w Łodzi z dnia 29 października 2013 r., III SA/Łd 938/13, WSA w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2015 r., III SA/Gd 246/15, WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r., II SA/Wa 371/16, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela wraz z zasadniczym tokiem rozważań zawartych w tych orzeczeniach. Sankcja pozbawienia prawa do zasiłku ma miejsce wtedy, gdy osoba zarejestrowana w charakterze bezrobotnego wcześniej sama wypowiedziała stosunek pracy lub stosunek służbowy albo zawarła porozumienie rozwiązujące (a więc albo dobrowolnie przyjęła ofertę złożoną w tej mierze przez pracodawcę, albo sama wystąpiła z taką ofertą). Dostrzega się jednak, że okoliczności dokonania tych czynności prawnych nie zawsze muszą świadczyć o braku woli kontynuowania konkretnego stosunku pracy (stosunku służbowego). W efekcie omawiana tu sankcja utraty prawa do zasiłku jest w kilku przypadkach wyłączana. Tak jest przede wszystkim wówczas, gdy porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy (patrz: Zbigniew Góral, Komentarz do art. 75 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, opublikowano LEX 2011). Racjonalny ustawodawca uzależnił przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, a w zasadzie okresu, od którego to świadczenie będzie przysługiwało, od przyczyny i trybu rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy. Prawodawca rozróżnia w tym wypadku dwie sytuacje, które rodzą odmienne dla bezrobotnego skutki prawne. Pierwsza z nich wiąże się z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, co z oczywistych względów powoduje, iż pracownik nie ma wpływu na kształtowanie własnego zatrudnienia i wówczas prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy – art. 71 ust. 1 powołanej ustawy. Druga zaś jest związana z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracownika, gdy inicjatywa rozwiązania umowy o pracę należy do pracownika i to on kształtuje przebieg dotychczasowego zatrudnienia. W tym drugim przypadku ustawodawca przewiduje przyznanie zasiłku dla bezrobotnych po upływie okresu 90 dni od dnia zarejestrowania w charakterze bezrobotnego. W niniejszej sprawie - jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia 10 stycznia 2017 r. - organ pierwszej instancji oparł się wyłącznie na treści przedłożonego przez stronę świadectwa pracy i nie przeprowadził, wbrew wskazanej powinności, postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie. Również organ odwoławczy rozważył przypadek skarżącego wyłącznie na podstawie załączonego świadectwa pracy z dnia 30 grudnia 2016 r., z którego wynika że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów powszechnych utrwalony jest pogląd, że świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c., gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest organem państwowym ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast świadectwo pracy traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 października 2015 r., sygn. akt III Aua 706/15, LEX nr 1842268, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I UK 24/09 (LEX nr 518067). Ponadto w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2009 r., II PK 1/09 (OSNP 2011, nr 5-6, poz. 71), wskazano, że dowód przeciwko stwierdzeniom zawartym w świadectwie pracy jako dokumencie może być przeprowadzony w każdym czasie w ramach postępowania o konkretne roszczenie. W tej sytuacji organ dysponując świadectwem pracy, w którym wskazano, iż rozwiązanie stosunku pracy ze skarżącym nastąpiło na podstawie porozumienia stron, winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia przyczyn, z jakich doszło do rozwiązania stosunku pracy. Uwzględniając wypowiedzenie umowy o pracę przez skarżącego w dniu 23 grudnia 2016 r., nie zbadano i nie oceniono, czy po stronie skarżącego była wola kontynuowania stosunku pracy, czy też rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych. Tymczasem dokument zawierający oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu ze skarżącym umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie pracodawcy został złożony dopiero na rozprawie sądowej. Wskazać należy, że organy administracji publicznej związane są regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W szczególności winny one przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Muszą wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazane wyżej okoliczności dowodzą, że Wojewoda naruszył przytoczone przepisy postępowania. Możliwości przeprowadzenia dowodów w celu ustalenia istotnych w sprawie okoliczności nie zostały bowiem wyczerpane. Podkreślić przy tym trzeba, że naruszenie powołanych przepisów postępowania nastąpiło w konsekwencji naruszenia prawa materialnego, tj. przytoczonego wyżej art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, poprzez przyjęcie, że jedynie wiążąca jest treść świadectwa pracy, bez względu na motywy, dla których jako formę rozwiązania stosunku pracy przyjęto porozumienie stron. Organ powinien działać zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 75 § 1 k.p.a., a więc jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Treść art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia, czy porozumienie stron doprowadziło do dobrowolnego bezrobocia, spowodowanego przez zainteresowanego. W tym stanie rzeczy należało zaskarżoną decyzję jak i decyzję organu pierwszej instancji uznać za wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jego wynik. Z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz "c" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznając sprawę ponownie organ oceni przyczyny, z powodu których doszło do porozumienia stron co do rozwiązania stosunku pracy i wyda decyzję z uwzględnieniem treści art. 75 ust.1 pkt 2 ustawy, mając na uwadze, że ustawodawca wprowadził sankcję pozbawienia prawa do zasiłku osobę, która w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy wykazała brak woli kontynuowania stosunku pracy. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1c i § 4 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714) biorąc pod uwagę wkład adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło