IV SA/Wr 211/21
WyrokWSA we Wrocławiu2021-09-23
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Bogumiła Kalinowska, Marta Pająkiewicz-Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utworzenie nowej publicznej branżowej szkoły I stopnia stanowi korzystne uzupełnienie sieci szkół publicznych, jeśli istniejące szkoły dysponują wolnymi miejscami i nie ma znaczącego zapotrzebowania na dodatkowe kształcenie w tym zakresie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udzielenia zezwolenia na założenie publicznej branżowej szkoły I stopnia była zasadna, ponieważ organy prawidłowo oceniły, iż utworzenie nowej szkoły nie stanowi korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych. Istniejące szkoły dysponują wystarczającą liczbą wolnych miejsc, a analiza zapotrzebowania i preferencji kandydatów nie wykazała potrzeby utworzenia kolejnej placówki. Dodatkowo, aspekt finansowy i potencjalne zwiększenie wydatków publicznych przy braku konieczności uzasadniały odmowę.Stan faktyczny
Skarżący R. B. ubiegał się o zezwolenie na założenie publicznej branżowej szkoły I stopnia we Wrocławiu. Organ pierwszej instancji odmówił udzielenia zezwolenia, wskazując na wystarczającą liczbę wolnych miejsc w istniejących szkołach. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie odmówił, argumentując, że utworzenie nowej szkoły nie uzupełni korzystnie sieci szkół publicznych. D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym brak analizy jakościowej i dowolność ustaleń organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na założenie publicznej branżowej szkoły I stopnia oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi R. B. jest decyzja D. Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...], mocą której organ ten, po rozpatrzeniu odwołania, oraz w powołaniu na przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 88 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910) i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1591) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] nr [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na założenie publicznej branżowej szkoły I stopnia o nazwie "E. Branżowa Szkoła I stopnia we W.
Jak wynika z decyzji organu pierwszej instancji, w dniu 30 września 2019 r. do Wydziału Finansów Oświatowych Urzędu Miejskiego we Wrocławiu wpłynął wniosek R. B. (uzupełniony w dniu 9 października i 21 listopada 2019 r.) o udzielenie zezwolenia na założenie z dniem 1 września 2020 r. publicznej branżowej szkoły I stopnia o nazwie: "E. Branżowa Szkoła I stopnia we W.".
W toku prowadzonego postępowania, organ pierwszej instancji uzyskał, na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej pozytywną opinię D. Kuratora Oświaty z dnia 19 lutego 2020 r. w sprawie zamiaru założenia przez stronę z dniem 1 września 2020 r. ww. szkoły, a po zgromadzeniu w sprawie materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] odmówił udzielenia zezwolenia na założenie ww. szkoły. Na skutek odwołania strony, decyzja ta została uchylona przez D. Kuratora Oświaty na mocy decyzji z dnia [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, z uwagi na upływ czasu, organ pierwszej instancji wniosek strony rozpatrzył w kontekście utworzenia publicznej branżowej szkoły I stopnia od nowego roku szkolnego, tj. 2020/2021. Z tych względów, poddano analizie materiał dowodowy dotyczący roku szkolnego 2020/2021 r.
W wydanej w sprawie ponownej decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na założenie ww. szkoły organ wyjaśnił, że planowanie liczby oddziałów i zawodów, w których szkoła będzie kształcić w danym roku szkolnym odbywa się z prawie rocznym wyprzedzeniem. Dyrektorzy szkół przedkładają swoje propozycje do 30 listopada roku poprzedzającego rekrutację na kolejny rok. Organ na podstawie otrzymanych propozycji w porozumieniu z dyrektorami szkół ustala ofertę rekrutacyjną (zawody oraz liczbę oddziałów), na podstawie art. 68 ust. 7 oraz ust. 7a-c ustawy Prawo oświatowe. Propozycje dyrektorów szkół i ustalenia organu co do ostatecznej liczby miejsc rekrutacyjnych uwzględniają prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy oraz informację Powiatowego Urzędu Pracy we W. o zapotrzebowaniu na zawody i kwalifikacje w zgłaszanych do urzędu ofertach pracy. A nadto także zasoby, którymi dysponują szkoły – kadrę pedagogiczną (zwłaszcza nauczycieli zawodu), wyposażenie pracowni i możliwość współpracy z pracodawcami w zakresie realizacji podstawy programowej kształcenia w zawodzie.
Dalej organ podniósł, że w roku szkolnym 2020/2021 dla absolwentów szkół podstawowych przygotowano 808 miejsc w publicznych branżowych szkołach I stopnia, prowadzonych przez Miasto W. Zakwalifikowanych zostało 475 kandydatów, przyjętych 442 kandydatów (stan na 18 sierpnia 2020 r.).
Ponadto w Zespole Szkół Zawodowych nr [...] nauka zawodu odbywa się bezpośrednio u pracodawcy we wszystkich oddziałach, a także funkcjonuje oddział wielozawodowy, w którym mogą kształcić się uczniowie w różnego rodzaju branżach, z uwagi na małą ilość chętnych, aby utworzyć oddział dla danego typu branży. Wszystkie oddziały funkcjonujące w Szkole Branżowej I stopnia, działającej w Zespole Szkół Zawodowych nr [...] są oddziałami dla młodocianych pracowników, a kształcenie w tej szkole odbywa się w 12 branżach. Poza tym Szkoła Branżowa I stopnia, działająca w Zespole Szkół Zawodowych nr [...] jest w stanie utworzyć więcej oddziałów wielozawodowych, w przypadku większego zainteresowania kształceniem w branżach, da których nie jest możliwe utworzenie pełnego oddziału z uwagi na małe zainteresowanie daną branżą.
Po zakończeniu postępowania rekrutacyjnego w szkołach branżowych prowadzonych przez Miasto W. pozostało 366 wolnych miejsc (stan na 18 sierpnia 2020 r.).
Ponadto w ewidencji szkół i placówek niepublicznych figuruje 8 nie samorządowych branżowych szkół I stopnia, w tym 4 szkoły publiczne tego typu, prowadzone przez osoby fizyczne lub prawne inne niż Miasto W., z czego 2 są szkołami specjalnymi.
Organ zauważył też, że liczba wystawionych przez wnioskodawcę miejsc do rekrutacji w roku szkolnym 2020/2021 była za wysoka w stosunku do zainteresowania uczniów, chętnych do kształcenia w zawodach i branżach oferowanych przez tego typu szkołę. Organ już dwukrotnie przesunął termin rozpoczęcia działalności przez publiczną szkołę branżową I stopnia o nazwie "S. Branżowa Szkoła I stopnia", ustalając ostatecznie ten termin na 1 września 2021 r., z uwagi na brak zainteresowania kształceniem w tego typu szkole. Termin rozpoczęcia działalności na 1 września 2021 r. przesunęła również osoba prowadząca niepubliczną branżową szkołę I stopnia o nazwie "Branżowa Szkoła I stopnia [...]".
Bazując na tych ustaleniach organ przyjął, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej, albowiem utworzenie kolejnej publicznej szkoły branżowej I stopnia nie uzupełnia oferty publicznych szkół ponadpodstawowych działających na terenie Miasta W.
Powołaną na wstępie decyzją, po rozpatrzeniu odwołania strony, D. Kurator Oświaty we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy organ drugiej instancji uznał, że aktualna sieć publicznych szkół branżowych I stopnia na terenie Miasta W. jest wystarczająca i nie wymaga uzupełnienia. Zasoby edukacyjne Miasta w pełni pokrywają zapotrzebowanie na kształcenie w większości zawodów, wskazanych we wniosku o zezwolenie na założenie publicznej. Organ podniósł, że skoro po zakończeniu rekrutacji w szkołach prowadzonych przez Miasto W. pozostały 366 wolnych miejsc w wielu zawodach to oznacza, że oferta edukacyjna w szkołach publicznych pokrywa kształcenie w tych zawodach. Planowanie liczby zawodów i oddziałów, a następnie weryfikacja ustalonego planu na podstawie symulacji rekrutacji oraz analizy wyborów kandydatów w danym roku, jest dokonywane w taki sposób, że umożliwia dostosowanie liczby miejsc w szkołach w określonych zawodach, do preferencji kandydatów. Co za tym idzie, nie ma uzasadnienia dla tworzenia nowej branżowej szkoły I stopnia, jeżeli w dotychczas istniejących jest taka ilość miejsc, że wystarcza ona dla wszystkich chętnych. Organ drugiej instancji zauważył, że utworzenie nowej szkoły nie wniosłoby widocznych korzyści społecznych i spowodowałoby zwiększenie wydatków publicznych w sytuacji, gdy nie jest to konieczne. Dostrzegł także, że szkoły i placówki publiczne utworzone na podstawie zezwolenia z art. 88 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe, chociaż z administracyjnego punktu widzenia mają charakter szkoły publicznej, to w dalszym ciągu są własnością prywatną. Tymczasem, szkoły publiczne prowadzone przez osoby fizyczne lub prawne otrzymują na każdego ucznia dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkoły) w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Zatem wydatkowanie na ten cel środków publicznych (pieniędzy podatnika) uzasadnione było jedynie wtedy, gdyby istniejąca na danym terenie sieć szkół państwowych nie byłaby w stanie zaspokoić określonego rodzaju potrzeb edukacyjnych miejscowej wspólnoty samorządowej.
W nawiązaniu do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ drugiej instancji wyjaśnił, że pozytywna opinia kuratora oświaty nie wiąże organu. Wiążący charakter ma bowiem jedynie negatywna opinia. Wskazał także, że przy ocenie tego, czy założenie danej szkoły będzie stanowić korzystne uzupełnienie sieci szkół nie bierze się pod uwagę takich okoliczności jak warunki lokalowe, czy wyposażenie w pomoce naukowe i księgozbiór, co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 146/06.
Zdaniem organu drugiej instancji, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisu § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej, a spełnienie przesłanki "korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych" rozpatrywano z punktu widzenia następujących kryteriów:
- zapewnienia dostępności na wnioskowany typ kształcenia we W. zarówno w szkołach publicznych, jak i niepublicznych;
- zapotrzebowanie na wnioskowany typ kształcenia we W., zarówno w szkołach publicznych jak i niepublicznych – analiza preferencji kandydatów na podstawie dokonywanych wyborów;
- znaczenie kierunku kształcenia z punktu widzenia potrzeb rynku pracy.
W skardze na decyzję D. Kuratora Oświaty, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 15 k.p.a. poprzez brak realizacji zasady dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy oraz poprzestanie jedynie na ustalonych przez organ pierwszej instancji ustaleniach faktycznych;
2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji oraz art. 136 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy;
4) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co doprowadziło również do naruszenia ogólnej zasady z art. 11 k.p.a. (zasady wyjaśniania zasadności przesłanek jaki kierował się organ);
5) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie swobodnych ustaleń faktycznych, czego konsekwencją było przyjęcie, że utworzenie kolejnej publicznej szkoły branżowej I stopnia nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia i jako takie nie będzie stanowić korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych we Wrocławiu;
6) § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1625 ze zm.) poprzez swobodną ocenę materiału dowodowego sprawy, skutkującą przyjęciem, że utworzenie kolejnej publicznej szkoły branżowej I stopnia nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia i jako takie nie będzie stanowić korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych we Wrocławiu.
Z tych powodów, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Domagał się nadto zasądzenia od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W rozwinięciu argumentacji skargi skarżący podniósł, że przedłożył wszystkie wymagane przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej dokumenty a przy tym uzasadnił także, że utworzenie szkoły będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia i korzystnie uzupełniać będzie sieć szkół publicznych we W. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie wyjaśniają w sposób przekonujący stanowiska tych organów, że utworzenie wnioskowanej szkoły publicznej nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia lub nie uzupełni korzystnie sieci szkół we W. Strona zwróciła uwagę, że w toku postępowania administracyjnego wystąpiła do Prezydenta W. z zapytaniem, czy została przeprowadzona analiza jakościowa (uzupełniająca zgromadzony materiał dowodowy), czy w aktach sprawy znajdują się dokumenty, które dotyczą analizy potwierdzającej uwzględnienie zmian demograficznych, aspiracji i potrzeb uczniów i ich rodziców oraz które potwierdzają brak konieczności utworzenia kolejnej szkoły publicznej. W odpowiedzi, organ pierwszej instancji poinformował, że cały materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania został przedstawiony stronie w dniu 24 września 2020 r. Skarżący, po zapoznaniu się z tym materiałem, a także z treścią decyzji organu pierwszej instancji, stwierdza, że Prezydent W. nie przeprowadził wspomnianych analiz. Co więcej, w ocenie strony, pomimo wykazania przez nią szeregu wątpliwości w sprawie, organ odwoławczy bezrefleksyjnie i mechanicznie powielił ustalenia organu pierwszej instancji, nie odnosząc się do zarzutów i uwag podniesionych w odwołaniu. Organ drugiej instancji poprzestając jedynie na powtórzeniu ustaleń organu pierwszej instancji, także uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu jedynie kryterium ilościowe, tj. pominął kryterium jakościowe, pomimo bezsprzecznego wykazania przez stronę, że utworzenie wnioskowanej szkoły spełnia przesłanki określone w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. W tym kontekście skarżący podniósł, że postępowanie odwoławcze jest ponownym merytorycznym rozpatrzeniem danej sprawy, w którym organ drugiej instancji obowiązany jest m.in. do wyczerpującego odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania.
Na tle tej argumentacji skarżący skonstatował, że decyzja organu drugiej instancji została wydana w warunkach całkowitej dowolności. W swoim rozstrzygnięciu organ drugiej instancji przywołał jedynie argumenty natury demograficznej, tymczasem, w sprawie należało rozważyć przesłanki określone w art. 88 ustawy Prawo oświatowe i § 4 wspomnianego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. Dodał nadto, że organ drugiej instancji nie wziął w ogóle pod uwagę interesu społecznego, ani interesu obywateli. Tymczasem, zarówno interes społeczny, jak i interes obywateli wymaga, by na danym terenie funkcjonowały szkoły dające możliwość kształcenia na wysokim poziomie i odpowiadające potrzebom zmieniającego się rynku pracy (a nie jakiekolwiek szkoły), nadto, aby z tego rodzaju szkół (publicznych) mogli korzystać uczniowie bez względu na ich status materialny.
W odpowiedzi na skargę, D. Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo oświatowe oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej (dalej: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r.).
Zgodnie z treścią art. 88 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe, założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną wymaga zezwolenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół lub placówek publicznych odpowiednio danego typu lub rodzaju, wydanego po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty.
Przesłanki założenia szkoły lub placówki publicznej zostały określone w § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. Jedną z przesłanek zezwolenia na założenie szkoły jest ustalenie, że utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie (§ 4 ust. 1 pkt 6).
Skarżący ubiegał się o udzielenie mu zezwolenia na założenie w miejscowości Wrocław publicznej branżowej szkoły I stopnia o nazwie: "E. Branżowa Szkoła I stopnia we Wrocławiu, która według założeń miała kształcić w 28 zawodach.
Analiza akt sprawy wskazuje, że w sprawie zostały spełnione warunki określone w pkt 1-5 ww. przepisu. Źródłem sporu między stronami jest natomiast kwestia spełnienia wymogu zawartego w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r.
Zdaniem Sądu, odmowa udzielenie stronie wnioskowanego zezwolenia nie narusza prawa, albowiem organy orzekające w sprawie, prawidłowo stosując procedurę (nie tylko k.p.a. ale i z § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia), przeprowadziły poprawną wykładnię § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r., a swoje stanowisko należycie uzasadniły nawiązując do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Materiał ten Sąd uznał za wyczerpujący z punktu widzenia przesłanki z § 4 ust. 1 pkt 6 wspomnianego rozporządzenia.
Konstrukcja normy prawnej wynikającej z treści § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. wskazuje na konieczność łącznego spełnienia dwóch wymogów niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o założenie szkoły tj. poprawie warunków kształcenia oraz korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych odpowiednio - w miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. Konstatując, w świetle brzmienia powołanego przepisu nie wystarczy zatem jedynie wykazanie, że nastąpi poprawa warunków kształcenia. Konieczne jest bowiem także wykazanie korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych.
Jak trafnie akcentuje się w orzecznictwie sądowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. I OSK 147/14, z dnia 18 września 2019 r. sygn. I OSK 2920/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), kryterium korzystnego uzupełniania sieci szkół publicznych na danym terenie jest zwrotem prawnie niedookreślonym. Na jego treść składa się wiele okoliczności faktycznych, których spełnienie daje się ustalić dopiero na gruncie konkretnej sprawy. W szczególności, należą do nich względy o charakterze demograficznym, a także sytuacja, gdy jednostka samorządu terytorialnego nie jest w stanie zaspokoić określonego rodzaju potrzeb edukacyjnych miejscowej wspólnoty samorządowej (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1837/14, z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1472/14, CBOSA). Trzeba bowiem pamiętać, że sieć szkół danego rodzaju ma zaspokajać potrzeby edukacyjne miejscowej wspólnoty samorządowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1837/14, dostępny CBOSA), zaś realizacja zadań oświatowych realizowana jest na poziomie samorządowym.
W ocenie Sądu, zebrany przez organy administracji publicznej materiał dowodowy nie wykazał, by założenie w miejscowości W. publicznej branżowej szkoły I stopnia o nazwie: "E. Branżowa Szkoła I stopnia we W.", której profil ukierunkowany miał być na kształcenie w wielu wymienionych we wniosku zawodach, mogłoby korzystnie uzupełnić sieć szkół publicznych w tej miejscowości.
Z poczynionych przez organy ustaleń faktycznych wynika, że w roku szkolnym 2020/2021 kształcenie w wymienionych we wniosku zawodach odbywać się miało w kilku szkołach, wymienionych w formie tabelarycznej, prowadzonych przez Miasto W. Co przy tym najistotniejsze, po zakończeniu rekrutacji w szkołach prowadzonych przez Miasto Wrocław pozostały 366 wolne miejsca w analizowanych zawodach.
Ponadto w Zespole Szkół Zawodowych nr [...] funkcjonuje oddział wielozawodowy, w którym mogą kształcić się uczniowie w różnego rodzaju branżach, ponieważ z uwagi na małą ilość chętnych nie utworzono osobnego oddziału dla danego typu branży. Wszystkie oddziały funkcjonujące w Szkole Branżowej I stopnia, działającej w Zespole Szkół Zawodowych nr [...] są oddziałami dla młodocianych pracowników, a kształcenie w tej szkole odbywa się w 12 branżach. Poza tym Szkoła Branżowa I stopnia, działająca w Zespole Szkół Zawodowych nr [...] jest w stanie utworzyć więcej oddziałów wielozawodowych, w przypadku większego zainteresowania kształceniem w branżach, da których nie jest możliwe utworzenie pełnego oddziału z uwagi na małe zainteresowanie daną branżą.
Ponadto funkcjonuje 8 nie samorządowych branżowych szkół I stopnia, w tym 4 szkoły publiczne tego typu, prowadzone przez osoby fizyczne lub prawne inne niż Miasto Wrocław, z czego 2 są szkołami specjalnymi.
Co istotne, liczba wystawionych przez wnioskodawcę miejsc do rekrutacji w roku szkolnym 2020/2021 była za wysoka w stosunku do zainteresowania uczniów, chętnych do kształcenia w zawodach i branżach oferowanych przez tego typu szkołę. Poza tym 2 szkoły branżowe i stopnia (publiczna i niepubliczna) przesuwają termin rozpoczęcia działalności z uwagi na brak zainteresowania kształceniem w tego typu szkołach.
Na tle tych ustaleń zgodzić się należy z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji oceną D. Kuratora Oświaty, że w szkołach publicznych prowadzonych przez Miasto W. i inne podmioty oferta edukacyjna (liczba miejsc) na kształcenie w analizowanych zawodach pokrywa zapotrzebowanie na kształcenie o tym profilu zawodowym. Trafnie również konstatuje ten organ, że utworzenie nowej szkoły (ukierunkowanej na kształcenie w analizowanych zawodach) nie wniosłoby widocznych korzyści społecznych i spowodowałoby zwiększenie wydatków publicznych w sytuacji, gdy nie jest to konieczne. Jakkolwiek sam aspekt finansowy nie ma w tego rodzaju sprawach charakteru decydującego, to jednak, co potwierdza orzecznictwo sądowe, należy go również uwzględniać w ramach wykładni przesłanki korzystnego uzupełniania sieci szkół publicznych w rozumieniu powołanego wcześniej § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. Jak trafnie argumentuje organ w zaskarżonej decyzji, powielając poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowym, szkoły i placówki publiczne utworzone na podstawie zezwolenia wskazanego w art. 88 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe, chociaż z administracyjnoprawnego punktu widzenia mają charakter szkoły publicznej, to w dalszym ciągu są własnością prywatną. Tymczasem, szkoły publiczne prowadzone przez osoby fizyczne bądź prawne otrzymują na każdego ucznia dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkół w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Zatem łożenie na te szkoły ze środków publicznych, czy też ujmując to ściślej - pieniędzy podatnika, ma sens jedynie wtedy, kiedy istniejąca na danym terenie sieć szkół publicznych i będących własnością jednostek samorządu terytorialnego nie jest w stanie zaspokoić określonego rodzaju potrzeb edukacyjnych miejscowej wspólnoty samorządowej. Tak więc podniesiony przez skarżącego zarzut, że organ w sposób nieuprawniony, przy rozpatrywaniu wniosku, rozważał aspekt fiskalny nie był uzasadniony. Mając na uwadze brzmienie § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 oraz fakt, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie edukacji publicznej należy do zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego organ był uprawniony do rozważenia także i skutków finansowych związanych z udzieleniem zezwolenia na założenie wnioskowanej przez skarżącego szkoły. W uzupełnieniu tej argumentacji oraz w nawiązaniu do zarzutów skargi należy w tym miejscu także zaakcentować, że jakkolwiek w zaskarżonej decyzji organ nie odwołał się wprost do klauzuli interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, to pośrednio, argumentacja organu w zakresie skutków finansowych związanych z pozytywnym rozpatrzeniem wniosku strony miała niewątpliwie taki właśnie wydźwięk.
O dowolności zaskarżonego rozstrzygnięcia nie może wreszcie świadczyć akcentowany przez stronę fakt, że w sprawie uzyskano pozytywną opinię D. Kuratora Oświaty w zakresie udzielenia zezwolenia na założenie publicznej szkoły branżowej I stopnia. W orzecznictwie sądowym zz utrwalony uznać należy pogląd, że choć zezwolenie na założenie szkoły lub placówki publicznej jest udzielane po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty (co wynika z treści § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. oraz art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe) to opinia ta nie przesądza o spełnieniu przesłanek warunkujących wydanie zezwolenia na założenie szkoły publicznej. Uzyskanie wspomnianej opinii kuratora oświaty stanowi jedynie element postępowania w sprawie dotyczącej założenia szkoły publicznej i wynika ze sprawowanego przez ten organ nadzoru pedagogicznego. Dokonywanie przez ten organ wiążącej oceny innych aspektów (zmierzających do oceny całościowej dopuszczalności wydania zezwolenia na założenie szkoły sprawy), wykraczałoby poza nadzór pedagogiczny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 528/20).
Stąd też, za poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 802/07 należy stwierdzić, że wspomnianą opinię należy traktować jako wypowiedź organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkolnictwem, mającą prezentować jedynie jego punkt widzenia.
W rezultacie, odmowne rozpatrzenie wniosku strony o założenie publicznej szkoły branżowej I stopnia, przy pozytywnej opinii D. Kuratora Oświaty, nie naruszało prawa.
W podsumowaniu tej części rozważań należy wskazać, że w sprawie nie doszło do naruszenia objętego zarzutami skargi § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r.
Za nieuzasadnione Sąd ocenił także podniesione w skardze zarzuty dotyczącego naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 15 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).
Zdaniem Sądu, pozbawione podstaw są zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Z treści zaskarżonej decyzji wynika bowiem ponad wszelką wątpliwość, że organ drugiej instancji dokonał ponownej oceny zebranego materiału dowodowego, rozstrzygając sprawę w jej całokształcie. Zaskarżona decyzja nie nosi zatem cech wyłącznie kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, że organ drugiej instancji, podobnie jak to uczynił organ pierwszej instancji, pominął w swojej argumentacji kryterium jakościowe (ograniczając się jedynie do kryterium ilościowego) należy wskazać, że akcentowana przez stronę w toku postępowania kwestia wysokiej jakości wyposażenia niepublicznej szkoły, której uczniowie mieliby się stać uczniami szkoły publicznej o nazwie "E. Branżowa Szkoła I stopnia we Wrocławiu" nie mogła przesądzić o wadliwości zaskarżonej decyzji. Przy ocenie spełnienia przesłanki "korzystnego uzupełnienia sieci szkół" z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. tego rodzaju argumentacja nie mogła mieć znaczenia normatywnego, do której to kwestii organ odwoławczy odniósł się w końcowej części zaskarżonej decyzji. W końcowej części decyzji, w nawiązaniu do zarzutu odwołania w zakresie obowiązku przeprowadzenia analizy porównawczej w zakresie wyposażenia szkoły, która miałaby powstać w miejsce zlikwidowanej szkoły niepublicznej z funkcjonującymi już na terenie Wrocławia szkołami publicznymi organ odwoławczy wskazał, że takie okoliczności jak – warunki lokalowe, wyposażenie w pomoce naukowe, księgozbiór, etc. nie mieszczą się w przesłance "korzystnego uzupełnienia sieci szkół" Stanowisko organu znajduje poparcie w orzecznictwie sądowym, jak choćby w powołanym w zaskarżonej decyzji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 146/06).
Za chybione należało ocenić także podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Jak już podkreślono na wstępie, zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał za dostateczny do wydania rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to nie nosi cech dowolności i zostało należycie uzasadnione. W zaskarżonej decyzji przeprowadzono wykładnię przepisów prawa w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, wskazano na materiał dowodowy stanowiący podstawę końcowych wniosków organu, a nadto odniesiono się w zasadniczych kwestiach do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wniesioną w sprawie skargę w całości oddalił, o czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło