IV SA/Wr 239/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-10-03
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo ocenił, że naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji (niepoinformowanie pełnomocnika o terminie zapoznania się z aktami sprawy) miało istotny wpływ na wynik sprawy i wymagało uzupełniającego postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania (niepoinformowanie pełnomocnika o terminie zapoznania się z aktami sprawy) nie było wystarczającą przesłanką do wydania decyzji kasacyjnej, ponieważ nie wykazano, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i nie mógł zostać wyjaśniony w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego. Ponadto, zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez organ odwoławczy nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż rozpatrzenie sprawy nie było uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.Stan faktyczny
Sierż. B. D. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji z powodu upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nieustania jego przyczyny, związanej z toczącym się postępowaniem karnym. Po przedłużeniu zawieszenia i utrzymaniu go w mocy przez organ odwoławczy, organ pierwszej instancji wydał rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariuszki ze służby. Komendant Wojewódzki Policji uchylił ten rozkaz i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przez organ pierwszej instancji prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez niepoinformowanie pełnomocnika o terminie zapoznania się z aktami sprawy. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi odwoławczemu błędne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie sędzia NSA Henryk Ożóg, sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), , Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 października 2017 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozkazu personalnego dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji uchyla zaskarżoną decyzję.
W dniu 17 czerwca 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w Z. zawiadomił sierż. B. D. (zwaną dalej stroną, skarżącą lub funkcjonariuszką) o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia jej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm., zwanej dalej u.o.p.), tj. z uwagi na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych oraz nieustania przyczyny będącej jego podstawą.
Organ poinformował stronę, że rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...] zawiesił ją w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. od dnia 27 maja 2015 r. do dnia 27 sierpnia 2015 r. w związku z wszczęciem przeciwko niej przez Prokuraturę Rejonową w K. postępowania karnego prowadzonego pod sygn. akt [...] o czyny określone w art. 231 § 1 i art. 271 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...] organ pierwszej instancji przedłużył okres zawieszenia skarżącej w czynnościach służbowych od dnia 28 sierpnia 2015 r. do czasu ukończenia postępowania karnego.
Komendant Wojewódzki Policji we W. rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 806/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę funkcjonariuszki na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...].
W toku postępowania organ pierwszej instancji powiadomił o zamiarze zwolnienia funkcjonariusza ze służby Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów we W. oraz na wniosek strony przesłuchał w charakterze świadków aktualnego oraz byłego komendanta Komisariatu Policji w K.: A. K. i R. K. na okoliczność ewentualnych utrudnień w organizacji służby w związku z zawieszeniem strony w czynnościach służbowych, a także pozyskał w tym celu do akt postępowania dokumentację kadrową związaną z oddelegowaniem do służby w tej jednostce Policji trzech funkcjonariuszy Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w Z.
Komendant Powiatowy Policji rozpoznał również pozostałe złożone przez skarżącą wnioski o zawieszenie toczącego się postępowania oraz o przeprowadzenie dowodów z akt osobowych, z protokołów rozpraw postępowania karnego toczącego się przed Sądem Rejonowym w Z. o sygn. akt II K 356/15, z dokumentów poświadczających koszty szkolenia podstawowego jednego policjanta, a także z przesłuchania strony.
Pozyskał również informację, że do dnia wydania decyzji nie zostało zakończone w Sądzie Rejonowym w Z. postępowanie karne toczące się przeciwko skarżącej.
Organ pierwszej instancji pismami z dnia 30 czerwca 2016 r. oraz z dnia 3 listopada 2016 r. zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się w stosunku do zebranych dowodów i materiałów w sprawie.
W odniesieniu do pierwszego zawiadomienia strona zapoznała się z aktami sprawy, a następnie zajęła swoje stanowisko w dniu 14 lipca 2016 r.
Z kolei w związku z drugim zawiadomieniem, wyznaczającym jej termin dostępu do akt sprawy na dzień 25 listopada 2016 r., skarżąca poinformowała organ, że w okresie 24-28 listopada 2016 r. z powodu choroby nie będzie mogła uczestniczyć w tej czynności, w związku z czym wnosi o wyznaczenie nowego terminu.
Mając powyższe okoliczności na uwadze organ zawiadomił stronę, że z zebranymi dowodami i materiałami może zapoznać się w dniu 7 grudnia 2016 r. Wskazane zawiadomienie zostało przekazane do doręczenia funkcjonariuszowi Policji, który oświadczył, że mimo dwukrotnego udania się do miejsca zamieszkania skarżącej w dniach 28 i 29 listopada 2016 r. nie zastał jej, wobec czego nie było możliwości skutecznego doręczenia zawiadomienia.
Stąd też organ pierwszej instancji – pismem z dnia 30 listopada 2016 r. – wyznaczył skarżącej kolejny termin na zapoznanie się z materiałem dowodowym na dzień 30 grudnia 2016 r. Strona odebrała wskazaną informację w dniu 20 grudnia 2016 r.
Jednocześnie w dniu 12 grudnia 2016 r. w sprawie swój udział zgłosił pełnomocnik skarżącej, który następnie w dniu 27 grudnia 2016 r. wystąpił o wyznaczenie mu terminu zapoznania się z aktami sprawy.
Pismem z dnia 18 stycznia 2017 r. organ poinformował pełnomocnika strony, że z aktami postępowania, także po jego zakończeniu, może zapoznać się codziennie w siedzibie Komendy Powiatowej Policji w Z.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 45 ust. 3 u.o.p., orzekł o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2017 r.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że mimo trwającego od 12 miesięcy zawieszenia strony w czynnościach służbowych nie ustały okoliczności będące podstawą podjęcia przez Komendanta Powiatowego Policji w Z. decyzji o zawieszeniu funkcjonariuszki, tj. przedstawienie przez Prokuraturę Rejonową w Kłodzku zarzutów, a następnie skierowanie aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Z.
Z informacji pracownika Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego w Z. udzielonej w dniu 5 stycznia 2017 r. wynikało, że postępowanie karne o sygn. akt II K 356/15 nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone.
Nieprzerwanie utrzymujący się stan zawieszenia funkcjonariuszki w czynnościach służbowych – w ocenie organu pierwszej instancji – spowodował konieczność doraźnego powierzania przynależnych jej obowiązków innym policjantom. Skutkowało to obniżeniem efektywności służby oraz dodatkowym obciążeniem pozostałych funkcjonariuszy, a także osłabieniem Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego. Pozostawienie funkcjonariuszki w służbie stoi zatem w sprzeczności zarówno z interesem publicznym, jak i z interesem służby.
Zwolniona funkcjonariuszka wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie:
← art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 80, art. 11 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., po. 23 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie ustaleń faktycznych co do istnienia i wagi interesu indywidualnego strony w pozostaniu w służbie w Policji, co uniemożliwiło jego uwzględnienie przy podejmowaniu rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji i tym samym prawidłowe uzasadnienie decyzji;
← art. 10 § 1 i art. 81 w zw. z art. 32 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i obrony swoich praw.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we W., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości zaskarżony rozkaz personalny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Jak zaś wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji – pismem z dnia 30 listopada 2016 r. – poinformował stronę o terminie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, który został wyznaczony na dzień 30 grudnia 2016 r. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.
Jednocześnie wbrew dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a. organ pierwszej instancji mając wiedzę o ustanowieniu pełnomocnika przez stronę nie poinformował radcy prawnego A. F. o wyznaczeniu terminu zapoznania się z aktami sprawy przez stronę lub wyznaczenia nowego terminu dla pełnomocnika (przed wydaniem decyzji).
W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji brak powiadomienia pełnomocnika strony o czynności zapoznania z aktami sprawy stanowi naruszenie prawa do obrony. W okresie kiedy do jednostki wpłynęło pełnomocnictwo, tj. 19 grudnia 2016 r. do dnia wyznaczenia terminu zapoznania się przez stronę z aktami sprawy, tj. 30 grudnia 2016 r. organ pierwszej instancji miał możliwość do skutecznego powiadomienia pełnomocnika o terminie wyznaczonej czynności.
Stwierdzone uchybienie – zdaniem organu odwoławczego – powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie nie wymagało przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, a nadto zasadnym było zawieszenie postępowania odwoławczego do chwili prawomocnego rozpoznania wniosku strony o zmianę ostatecznego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...].
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że przepis art. 138 k.p.a. zakreślając kierunki rozstrzygnięć organu odwoławczego w pierwszej kolejności wymienia w § 1 te, które prowadzą bezpośrednio do załatwienia sprawy przez: utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji względnie umorzenie postępowania odwoławczego, gdy uzasadnione to będzie stanem lub przedmiotem sprawy. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności powinien zatem dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W tym celu, co wynika wyraźnie z art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może na żądanie strony lub z urzędu przeprowadzić postępowanie zmierzające do uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego rodzaju postępowania organowi, który wydał decyzję. Odstępstwo od powyższych zasad i ograniczenie rozstrzygnięcia organu odwoławczego do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia dopuszczalne jest na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. tylko w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wydanie decyzji tego rodzaju jest zatem dopuszczalne wyjątkowo, gdyż stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji.
Komendant Wojewódzki Policji nie wskazał zaś organowi pierwszej instancji żadnych dodatkowych czynności dowodowych, w szczególności czynności mających na celu sprecyzowanie interesu indywidualnego strony. Nie polecił również dokonać ponownego rozważenia tego interesu w kontekście interesu społecznego. Uznać zatem należy, że organ drugiej instancji mógł we własnym przekonaniu wydać rozstrzygnięcie merytoryczne a nie kasatoryjne.
Strona skarżąca wskazała również, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. Mianowicie, w dniu 24 lutego 2017 r. skarżąca przesłała do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. wniosek o zmianę rozkazu personalnego z dnia [...], nr [...] poprzez uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...], nr [...] w sprawie zawieszenie w czynnościach służbowych i umorzenie postępowania w tym zakresie. Do chwili obecnej wniosek ten nie został prawomocnie rozpatrzony.
Zdaniem skarżącej, rozstrzygnięcie powyższego wniosku miało istotne znaczenie dla rozpoznania odwołania i zasadnym powinno być zawieszenie, postępowania odwoławczego do czasu jego ostatecznego rozpoznania.
Mając powyższe okoliczności na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując augmentację wyrażoną w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej organ wskazał, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, gdyż organ pierwszej instancji rażąco naruszył przepisy prawa procesowego. Z kolei na żądanie zmiany rozkazu personalnego w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych została już udzielona stronie wyczerpująca odpowiedź w dniu 29 maca 2017 r., a wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego został rozpatrzony postanowieniem odmownym z dnia 28 marca 2017 r.
W toku postępowania sądowego w dniu 5 października 2017 r., a więc już po zamknięciu rozprawy i wydaniu wyroku, wpłynęło oświadczenie strony o cofnięciu wniesionej przez nią skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że oświadczenie o cofnięciu skargi zawarte w piśmie z dnia 26 września 2017 r. okazało się bezskuteczne. Wpłynęło ono bowiem do tutejszego Sądu dopiero w dniu 5 października 2017 r., podczas gdy wyrok wydany w niniejszej sprawie został ogłoszony w dniu 3 października 2017 r. Jak wynika z art. 144 p.p.s.a., sąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia. Oznacza to zatem, że aby cofnięcie skargi wywołało zamierzone skutki prawne musi zostać zakomunikowane sądowi najpóźniej do momentu ogłoszenia wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 256/16, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 121/06).
Przechodząc do kontroli zakwestionowanej decyzji należało stwierdzić, że został on wydany z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną skarżonego aktu był art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny pływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ramach kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. sąd rozstrzyga, czy organ odwoławczy powinien wydać merytoryczne orzeczenie w sprawie, czy też doszło do naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co z kolei uzasadniało podjęcie orzeczenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 9/11 decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a, jest typowym rozstrzygnięciem procesowym. Nie przesądza zatem o istocie sprawy administracyjnej, lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie. Decyzja organu odwoławczego wydana w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, stanowi natomiast przeszkodę dla ukształtowania tego stosunku wydanym wcześniej rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, uniemożliwiając mu uzyskanie przymiotu ostateczności. Następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem pierwszej instancji. Po uchyleniu decyzji na podstawie art.138 § 2 k.p.a., sprawa wraca do poprzedniego stanu i postępowanie przed organem pierwszej instancji toczy się od początku. Na nowo zostaje ustalony stan sprawy - zarówno faktyczny i prawny.
Przesłanką dla zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. jest zatem stwierdzenie przez organ odwoławczy:
1) naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji oraz;
2) uznanie, że na skutek naruszenia tych przepisów konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Podkreślić przy tym należy, że zwrot normatywny "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest zwrotem ocennym. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12).
W przeciwieństwie do decyzji określonych w art. 138 § 1 k.p.a., który to przepis nie ustanawia przesłanek ich wydania, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki wymienione w zdaniu pierwszym in fine tego ostatniego przepisu i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 136 k.p.a., tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego. Kompetencja organu odwoławczego do podejmowania decyzji kasacyjnych jest zatem wyraźnie ograniczona przesłankami ustawowymi, chociaż sposób ich sformułowania w tekście przepisu pozostawia organowi drugiej instancji pewien margines swobody przy ocenie, czy w konkretnym stanie faktycznym sprawy przesłanki te istotnie wystąpiły (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1997 roku, III ZP 5/96 - OSNAPiUS 1997, nr 15, poz. 262).
W okolicznościach niniejszej sprawy – zdaniem Sądu – nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jedyną podstawą uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia było naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. polegające na niepoinformowaniu pełnomocnika skarżącej w odpowiednim terminie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia względem zebranym dowodów i materiałów. Choć należy zaaprobować postawę organu odwoławczego, zmierzającą do zapewnienia stronie skarżącej jak najdalej idących gwarancji jej czynnego udziału w sprawie, tym niemniej wskazana przez organ okoliczność nie mogła stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Warunkiem jego podjęcia jest bowiem nie tylko samo naruszenie przepisów postępowania, ale także stwierdzenie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przedmiotowej zaś sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Organ odwoławczy nie wskazał bowiem, że istnieją jakieś istotne, niewyjaśnione jeszcze okoliczności faktyczne sprawy, ani tym bardziej, że nie mogły one zostać ustalone w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a.
Sam zaś fakt niepowiadomienia pełnomocnika o terminie zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego winien być rozpatrywany na tle całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. A te wskazują, że w momencie przystąpienia pełnomocnika do sprawy, a więc w dniu 19 grudnia 2016 r. stronie został już wyznaczony termin na zapoznanie się i wypowiedzenia względem zgromadzonych materiałów i dowodów na dzień 30 grudnia 2016 r. Skarżąca zaś, ani jej pełnomocnik, którego winna była o tym fakcie poinformować w swoim dobrze pojętym interesie, nie stawili się w siedzibie organu w wyznaczonym terminie.
Wobec tego nie można podzielić stanowiska organu, że dostrzeżone przez niego uchybienie miało rażący charakter i prowadziło do uniemożliwienia skarżącej skorzystanie z przysługujących jej uprawnień procesowych.
Zwrócić także należy uwagę, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zakwestionowanej decyzji, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to m.in. konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji. Na każdym z tych etapów postępowania strona może zaś w pełni korzystać nie tylko z prawa do zapoznania się z aktami sprawy, ale także do formułowania nowych wniosków procesowych zmierzających do dokładnego ustalenia istotnych okoliczności faktycznych, co w końcu również jest obowiązkiem organu.
Stąd też Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że zakwestionowana przez niego decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Na uwzględnienie natomiast nie zasługiwał drugi z podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, polegający na naruszeniu przez organ odwoławczy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie w niej rozstrzygnięcia w żaden zaś sposób nie było uzależnione od uprzedniego rozpoznania przez organ wniosku strony skarżącej o zmianę rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...], nr [...]. W dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia organ dysponował bowiem już ostateczną i prawomocną decyzją w przedmiocie zawieszenia skarżącej w czynnościach służbowych. Nie pozostawało zatem do rozstrzygnięcia żadne zagadnienie wstępne, uniemożliwiające wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia funkcjonariuszki ze służby.
Reasumując należało stwierdzić, że organ odwoławczy przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszył art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Poza wskazaniem przepisu postępowania, któremu uchybić miał organ pierwszej instancji Komendant Wojewódzki Policji nie dopełnił drugiej przesłanki warunkującej wydanie decyzji kasacyjnej, czyli nie wykazał, że istnieje jakikolwiek konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który dodatkowo ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Mając powyższe okoliczności na uwadze zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie wziąć pod uwagę rozważania zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia i ocenić, czy decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz czy należy przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Następnie Komendant Wojewódzki Policji – w razie istnienia jeszcze niewyjaśnionych okoliczności istotnych w sprawie – winien stwierdzić, czy może je samodzielnie ustalić w trybie art. 136 k.p.a., względnie przy udziale organu pierwszej instancji. W końcu po wyjaśnieniu wszystkich mających znaczenie okoliczności i zgromadzeniu niezbędnego materiału dowodowego organ zobowiązany będzie do umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań, ostatecznie wydając stosowne rozstrzygnięcie zaopatrzone w uzasadnienie spełniające ustawowe wymagania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło