IV SA/Wr 253/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-10-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.), Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca aktywny wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) może zostać uznana za osobę bezrobotną w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także czy niewiedza o istnieniu wpisu zwalnia z odpowiedzialności w postępowaniu wznowieniowym?
Ratio decidendi
Sąd orzekł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, osoba posiadająca aktywny wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie może być uznana za bezrobotną, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności czy świadomości istnienia wpisu. Dane w CEIDG objęte są domniemaniem prawdziwości, a obowiązek ich aktualizacji spoczywa na przedsiębiorcy. Ujawnienie istnienia takiego wpisu, nieznanego organowi w dacie pierwotnej decyzji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji o uznaniu za bezrobotnego.
Stan faktyczny
Skarżący G. C. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w marcu 2013 r., oświadczając, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, uzyskując status osoby bezrobotnej. W grudniu 2015 r. organ ustalił, że skarżący posiadał aktywny wpis w CEIDG od 2003 r. do października 2013 r. Skarżący twierdził, że zlecił wykreślenie wpisu w 2006 r. przed osadzeniem w zakładzie karnym i nie był świadomy jego dalszego istnienia. Prezydent W. wznowił postępowanie, uchylił decyzję o statusie bezrobotnego i odmówił jego przyznania, a Wojewoda D. utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody, argumentując, że jego niewłaściwe postępowanie wynikało z niewiedzy i utrudnionego dostępu do załatwiania spraw z powodu pobytu w więzieniu.
Rozstrzygnięcie
oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt IV SA/Wr 253/16 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 26 października 2016 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.), , Sędziowie, Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków, , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 października 2016 r., sprawy ze skargi G. C., na decyzję Wojewody D., z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji uznającej za osobę bezrobotną i odmawiającej przyznania prawa do zasiłku, odmowy uznania za osobę, bezrobotną i umorzenia postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku, , , oddala skargę w całości., , Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b i ust. 7, art. 10 ust. 7 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 36, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.), dalej: ustawa o promocji zatrudnienia , oraz art. 104, art. 105 § 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., po wznowieniu postępowania Prezydent W. o: 1. uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia[...] marca 2013 r. nr [...] orzekającej o uznaniu G. C. (dalej: strona, zainteresowany, odwołujący się, skarżący) za osobę bezrobotną z dniem 28 marca 2013 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku; 2. odmowie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 28 marca 2013 r.; 3. umorzeniu postępowania w sprawie odmowy przyznania stronie prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że na podstawie karty rejestracyjnej oraz posiadanych dokumentów ustalono, że zainteresowany zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu 28 marca 2013 r. uzyskując status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji zainteresowany złożył między innymi oświadczenie, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast w dniu 2 grudnia 2015 r. pozyskano dokument z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej, z którego wynika, że w okresie od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 22 października 2013 r. posiadał wpis do Ewidencji Działalności Gospodarczej ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej od dnia 1 kwietnia 2003 r. (brak wpisów o zawieszeniu działalności). Na tej podstawie, postanowieniem Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] wznowiono postępowanie w sprawie dotyczącej uznania strony z dniem 28 marca 2013 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, przyznania prawa do zasiłku od dnia 10 kwietnia 2013 r. do dnia 9 października 2013 r. oraz w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 1 lipca 2013 r. W dniu 20 stycznia 2016 r. zainteresowany zgłosił się do Urzędu Pracy i złożył pisemne oświadczenie, że w dniu 1 kwietnia 2003 r. zarejestrował firmę "[...] s.c." M. C., G. C.. W lutym 2006 r. upoważnił osobę do wykreślenia prowadzonej działalności z rejestru ewidencji działalności gospodarczej, ponieważ od tego czasu do roku 2013 przebywał w zakładzie karnym. Dopiero w dniu 22 października 2013 r. dowiedział się, że nie została ona wykreślona, dlatego osobiście zgłosił jej wykreślenie dnia 22 października 2013 r. Dalej organ orzekający przytoczył definicję bezrobotnego, zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienie , według której oznacza to między innymi "osobę (...), która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis: zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej". Zdaniem organu orzekającego, z treści cytowanego przepisu wynika, że sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez względu na to czy działalność ta jest prowadzona, stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie statusu bezrobotnego takiej osoby. Treść przepisu precyzuje, w jakim okresie osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej może jednocześnie posiadać status osoby bezrobotnej, jednakże w przypadku strony przesłanki powyższe nie zachodzą , gdyż nie składała ona wniosku o zawieszenie działalności. W tym zakresie organ powołał się na pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 240/12, w którym stwierdzono ,że " zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w wersji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011 r., za bezrobotnego nie może być uznana osoba, która złożyła wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej lub po złożeniu takiego wniosku nie zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosku o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął." Powyższy pogląd wielokrotnie wyrażany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku WSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 926/10 stwierdzono ,że "przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy kładzie nacisk, już nie na fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, ale już na samo złożenie wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, przez co uzyskanie statusu osoby bezrobotnej zostało obwarowane dalej idącym wymaganiom." Organ I instancji zaakcentował ,że w orzecznictwie sądowo- administracyjnym utrwalił pogląd, wedle którego nie jest możliwe jednoczesne dysponowanie wpisem do ewidencji działalności gospodarczej i posiadanie statusu bezrobotnego. Sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej bez względu na to , czy ta działalność jest prowadzona stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie takiej osoby statusu bezrobotnego ( zob. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 240/12 i z dnia 12 lutego 2014r. sygn. akt IV SA/Wr 599/13 , Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r. (sygn. akt I OSK 1395/11). Reasumując organ I instancji stwierdził , że w dniu 28 marca 2013 r. strona nie spełniała warunków koniecznych do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Jednocześnie powyższe okoliczności nie były znane organowi w chwili wydania decyzji. W myśl art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. istnienie okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem wadliwej decyzji ostatecznej i wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę administracyjną co do istoty. Z tych względów Prezydent W. uchylił decyzję ostateczną orzekającą o uznaniu strony za osobę bezrobotną z dniem 28 marca 2013 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku, a następnie orzeczeniem o odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem 28 marca 2013 r. Jednocześnie organ umorzył postępowanie w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku, co jest konsekwencją specyficznej regulacji prawnej przyjętej przez ustawodawcę w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jeżeli w wyniku wznowionego postępowania strona utraciła status osoby bezrobotnej, to powstaje sytuacja, w której postępowanie w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku staje się bezprzedmiotowe. W takim przypadku zgodnie z art. 105 k.p.a. postępowanie podlega umorzeniu. W związku z powyższym brak przedmiotu postępowania, czyli konkretnej sprawy administracyjnej, będącej konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego wskazuje na bezprzedmiotowość tegoż postępowania W odwołaniu decyzji pierwszo-instancyjnej strona podniosła , że w lutym 2006 r. została osadzona w zakładzie karnym i nie mając kontaktu ze światem zewnętrznym, upoważniła pewną osobę do zlikwidowania swojej działalności gospodarczej. Dopiero po opuszczeniu zakładu karnego w 2013 r. dowiedziała się, że jej wpis nadal widnieje w rejestrze ewidencji działalności gospodarczej. Odwołujący wywodził, że po opuszczeniu więzienia bardzo trudno uzyskać pracę, którą on jednak znalazł po upływie półtora miesiąca i gdyby wiedział o istniejącym wpisie działalności gospodarczej, to nie rejestrowałby się w urzędzie pracy jako bezrobotny. Dodał przy tym, że jego niewłaściwie postępowanie nie było umyślne, wynikało jedynie z niewiedzy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy przywołał brzmienie przepisów art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy o promocji zatrudnienia . A następnie stwierdził ,że określenie bezrobotny oznacza m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Organ II instancji wyjaśnił ,że warunek dotyczący braku wpisu do ewidencji działalności gospodarczej obowiązuje w tym samym brzmieniu od dnia 1 lutego 2011 r., a zatem obowiązywał zarówno w dniu rejestracji zainteresowanego w urzędzie pracy, tj. w dniu 28 marca 2013 r. jak i obecnie. Przepis ten wskazuje, że samo posiadanie wpisu uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej. Bez znaczenia jest fakt nieprowadzenia tej działalności gospodarczej przez stronę czy brak odprowadzanych składek do ZUS, podatków do Urzędu Skarbowego. Jak wskazał organ odwoławczy z załączonych do odwołania dokumentów jednoznacznie wynika, że strona rejestrując się w urzędzie pracy w dniu 28 marca 2013 r. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłosiła zawieszenia wykonywania tej działalności. Strona nie kwestionuje tego faktu, podaje jedynie, że nie była świadoma, że wpis ten nie został wykreślony, bowiem zleciła jego wykreślenie pewnej osobie, gdyż sama w tym czasie przebywała w zakładzie karnym. W tym zakresie organ II instancji stwierdził ,że powołany wyżej przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy o promocji zatrudnienia , odwołuje się jedynie do samego faktu posiadania takiego wpisu i nie obliguje organu do weryfikacji jego poprawności. W przypadku powoływania się przez stronę na niewiedzę w zakresie istniejącego wpisu, Powiatowy Urząd Pracy we W. nie jest właściwy do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i ewentualnej korekty tego wpisu. Zgodnie z przepisami regulującymi prowadzenie działalności gospodarczej, to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek aktualizacji danych zawartych we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Przepisy w tej kwestii obowiązywały zarówno w 2013 r. jak i obecnie. Natomiast z informacji z CEIDG wynika, że wpis pod nazwą G. C. został dokonany w dniu 1 kwietnia 2003 r., a wykreślony w dniu 22 października 2013 r. Podejmując decyzję o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zainteresowany jednocześnie przyjął na siebie pewne obowiązki, w tym obowiązek dopełnienia wszelkich formalności związanych z późniejszym jego wykreśleniem. Niezłożenie przez stronę wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej przed rejestracją w urzędzie pracy (dokumenty źródłowe nie potwierdzają takiego faktu), należy uznać za brak należytej staranności w działaniu zainteresowanego, do którego jako przedsiębiorca był zobowiązany. Dodatkowo organ II instancji podkreślił , że strona w dniu rejestracji była prawidłowo pouczona o obowiązku poinformowania urzędu pracy w terminie 7 dni o wszelkich okolicznościach, mających wpływ na nabycie statusu osoby bezrobotnej. W treści składanych przez zainteresowanego oświadczeń wskazano wyraźnie i jednoznacznie, że chodzi o nieposiadanie wpisu, nie zaś o nieprowadzenie działalności gospodarczej. Treść przepisu precyzuje, w jakim okresie osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej może jednocześnie posiadać status osoby bezrobotnej, jednakże w przypadku zainteresowanego przesłanki powyższe nie zachodzą, gdyż nie składał on wniosku o zawieszenie działalności. Wobec powyższego strona przed rejestracją w urzędzie pracy powinna upewnić się, czy słuszne było jej przekonanie o tym, że wpis został wykreślony. Natomiast niezłożenie przez nią wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej przed rejestracją w urzędzie pracy, należy uznać za brak należytej staranności w działaniu, do którego była zobowiązana. Decyzja ostateczna stałą się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżący podniósł, że nie jest osobą dostatecznie znającą się na "zawiłych paragrafach", zaś będąc w zakładzie karnym miał utrudniony dostęp do załatwiania różnych spraw, w tym również urzędowych. Skarżący przyznał ,ze wiedział jak założyć działalność gospodarczą, ale stwierdził, że w razie wystąpienia wątpliwości niezbędna jest pomoc urzędników. Dodał, że jego sprawa jest wyjątkowa i wymaga szczególnego potraktowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko wraz z uzasadniająca je argumentacją. Dodatkowo podniósł, że rejestracja skarżącego jako osoby bezrobotnej nastąpiła już po opuszczeniu przez niego zakładu karnego, gdy mógł bez ograniczeń korzystać z możliwości osobistego załatwienia swych spraw, czy też z pomocy prawnej. Z kolei polecenie przez skarżącego innej osobie wykreślenia wpisu o prowadzonej działalności gospodarczej z rejestru ewidencji takiej działalności może stać się podstawą rozliczeń pomiędzy tymi osobami. Nie stanowi natomiast okoliczności mogącej w jakikolwiek sposób przesądzić o statusie osoby bezrobotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy , że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. , poz. 1647 ze zm. ). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd , następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ., zwanej dalej p.p.s.a.). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a. Przy czym sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie czy narusza zasady współżycia społecznego . Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że wydano ją w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy. W punkcie wyjścia oceny zasadności wywiedzionej skargi należało mieć przede wszystkim na uwadze fakt , że została ona wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu. Wyjaśnić w tym miejscu należy ,że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją podjęto, było dotknięte wadliwością. W związku z tym ,że powyższa instytucja stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. , to wadliwość postępowania administracyjnego , musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wskazane w przepisach prawa procesowego. Wskazać również należy ,że postępowaniu zwykłym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej. Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym , jakim jest wznowienie postępowania , przedmiotem postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Jedną z obligatoryjnych podstaw wznowienia przewiduje przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przy czym stosownie do art. 151 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, lub 145b albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a lub 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W realiach analizowanej sprawie kluczową kwestią jest właściwa interpretacja ustawowej definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności pod kątem przesłanki dotyczącej wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wypada w tym miejscu zauważyć ,że definicja osoby bezrobotnej w omawianym zakresie podlegała w ostatnich latach istotnej ewolucji. Pod rządami ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu (Dz. U. Nr 75, poz. 446 z późn. zm.) o uznaniu za osobę bezrobotną nie decydował fakt wpisania jej do ewidencji, lecz faktyczne prowadzenie przez tę osobę działalności gospodarczej. W rozumieniu wyżej wskazanej ustawy, bezrobotnym była osoba pozostająca bez pracy i zarejestrowana we właściwym urzędzie zatrudnienia, zdolna do pracy i gotowa do jej podjęcia w ramach stosunku pracy, o ile nie pobierała emerytury, nie była właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadziła działalności gospodarczej lub nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Powyższa definicja nie wiązała zatem uzyskania statusu bezrobotnego z zarejestrowaniem działalności gospodarczej, a z faktycznym jej prowadzeniem. Natomiast kolejna regulacja , a to ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnianiu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457 z późn. zm.) wprowadziła bardziej rozbudowaną definicję bezrobotnego, uzależniając możliwość uzyskania statusu bezrobotnego od dalszych przesłanek. Bezrobotną mogła stać się, w rozumieniu tej ustawy, osoba nieprowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej lub niepodlegająca ubezpieczeniu społecznemu z tytułu innej działalności. Następnym aktem regulującym przedmiotową materię stała się ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1996 r. Nr 47, poz. 211 z późn. zm.), znacznie zaostrzająca wymagania dotyczące uzyskania statusu bezrobotnego. A mianowicie w rozumieniu tej ostatniej regulacji bezrobotnym mogła być osoba która, oprócz spełnienia innych ustawowych przesłanek, nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, albo nie podlegała - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. W okolicznościach badanej sprawie podstawą materialno-prawną przyznania skarżącemu statusu bezrobotnego stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przy czym w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, powyższa ustawa została zmieniona, ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1243). Wypada w tym miejscu przytoczyć treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, w brzmieniu wówczas obowiązującym , wedle którego bezrobotny - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spełniającą dodatkowe kryteria zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a-k. Z art. 2. Ust. 1 pkt 2 lit. f wynika zaś, że za bezrobotnego uznana może być osoba, która - przy spełnieniu innych przesłanek - nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Z kolei zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lutego 2011 r. przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. .Oznacza to ,że od dnia 1 lutego 2011 r. przesłanki warunkujące uzyskanie statusu bezrobotnego legły dalszemu zaostrzeniu, albowiem bezrobotnym może być osoba, która: nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis: zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Przywołany przepis w brzmieniu przytoczonym wyżej obowiązywał w dacie orzekania o statusie skarżącego jako bezrobotnego . Przypomnieć w tym miejscu ponownie należy , że skoro istotą postępowania wznowieniowego jest powrót sprawy do postępowania zwykłego, to wydanie decyzji następuje tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji. Oznacza to ,że w postępowaniu wznowieniowym należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, zgodnie z zasadą legalizmu określoną w art. 6 k.p.a., stanowiącą o działaniu organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. Odstępstwo od tej zasady będzie miało miejsce jedynie w odniesieniu do decyzji deklaratoryjnych, to jest decyzji stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocą ex tunc. Natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie statusu bezrobotnego należy zaliczyć do decyzji deklaratoryjnych, gdyż decyzja organu stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając tym samym , że danej osobie przysługuje taki status, wywołując skutek prawny wstecz, to jest od momentu, w jakim stan prawny zaistniał. Reasumując powyższe stwierdzić należy ,że w kontrolowanej sprawie stosowane powinny być przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji objętej wznowieniem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. I OSK 529/10, LEX nr 745255). A zatem prawidłowo organy obu instancji oceniły sytuację skarżącego według przepisów obowiązujących w dacie składania przez niego wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej . Z materiału aktowego sprawy wynika, że pierwsza rejestracja skarżącego w charakterze osoby bezrobotnej miała miejsce w dniu 28 marca 2013r. , co zostało potwierdzone decyzją z dnia 28 marca 2013r. o uznaniu z tym dniem skarżącego jako osoby bezrobotnej . W momencie rejestracji skarżący został zapoznany z treścią obowiązujących przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. Z załączonych do akt sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżący przy rejestracji w urzędzie pracy złożył - będąc pouczony o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego za składanie fałszywych zeznań - pisemne oświadczenie, w którym podał, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (oświadczenia strony z dnia 28 marca 2013 r. ). Nadto, w tym samym dniu podczas rejestracji skarżący otrzymał do wiadomości i własnoręcznie podpisał "Pouczenie dla bezrobotnego bez prawa do zasiłku", w którym oświadczył, że został pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, w tym m.in. dotyczących osoby, która dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Definicja bezrobotnego przyjęta w ustawie o promocji zatrudnienia po jej nowelizacji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011r. w kontekście wpisu ewidencji do działalności gospodarczej nie budzi wątpliwości i nie pozostawia miejsca na swobodę interpretacyjną. W jej świetle status osoby bezrobotnej został powiązany nie z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, bez potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście jest prowadzona . Bezrobotnym bowiem może być osoba, która: nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis: zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodu na to , aby skarżący składał wniosek o zawieszenie działalności gospodarczej . Jak wynika z wypisu Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wpis skarżącego do ewidencji działalności gospodarczej został dokonany z dniem 1 kwietnia 2003r. , natomiast z dniem 28 lutego 2006r. zgłoszono zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej ,zaś w dniu 22 października 2013r. dokonano wykreślenia wpisu z rejestru . Trafnie zatem organy orzekające w sprawie uznały ,że w okresie od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 22 października 2013 r. skarżący posiadał wpis do Ewidencji Działalności Gospodarczej ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej od dnia 1 kwietnia 2003 r. i brak wpisów o zawieszeniu działalności. Przywołać w tym miejscu należy przepis art. 33 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 ze zm.) , w którym ustawodawca sformułował zasadę domniemania prawdziwości danych , wedle której dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie były związane treścią wpisu skarżącego do CEIDG i nie mogły poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte. Tym samym zgłoszenie przez skarżącego zarzutu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej z ewidencji w lutym 2006 r., nie mogło odnieść oczekiwanego przez niego skutku. Jedyną właściwą drogą do potwierdzenia przez skarżącego faktu wyrejestrowania przez niego działalności gospodarczej już w 2006 r. byłoby złożenie do CEIDG wniosku o sprostowanie istniejącego wpisu, dotyczącego okresu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, skoro zgodnie ze stanowiskiem skarżącego zawarte w nim dane były błędne. Nie ulega również wątpliwości, że ciężar wykazania istnienia błędu w CEIDG spoczywał wyłącznie na skarżącym i wykluczał możliwość wszczęcia tego postępowania z urzędu przez organy administracji obu instancji orzekające w sprawie. Dopiero sprostowanie informacji znajdującej w CEIDG dałoby podstawę do odmiennego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro, zatem skarżący zamiast żądania sprostowania wpisu dotyczącego okresu prowadzenia działalności gospodarczej dokonał w dniu 22 października 2013 r. wykreślenia działalności gospodarczej, to formalnie potwierdził jej prowadzenie od 1 kwietnia 2003r. do dnia 22 października 2013r. Tym bardziej ,że działalność ta była prowadzona wspólnie w formie spółki cywilnej z inną osobą. Oceny tej nie zmienia fakt ,że w 2006r. upoważnił , jak podał w odwołaniu , " osobę do zlikwidowania działalności gospodarczej" i w okresie od 1marca 2006r. do 21 marca 2013r. pozbawiony był wolności. Istotne znaczenie ma fakt braku zadbania przez skarżącego o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej przed dniem rejestracji w urzędzie pracy ( po opuszczeniu zakładu karnego) . W rezultacie na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku z CEIDG i oświadczeń skarżącego należało uznać, że skarżący w dniu 28 marca 2013r. nie spełniał przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia przesłanek do uzyskania statusu osoby bezrobotnej ze względu na istniejący wpis do CEIDG . W związku z tym w ujawnionych okolicznościach sprawy organ zobowiązany był do wznowienia postępowania w sprawie , a organom orzekającym nie można zarzucić braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, skoro nie istnieją podstawy do kwestionowania prawdziwości danych zawartych w CEIDG. W świetle przedstawionych wyżej zmian regulacji prawnej oraz wykładni przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pozbawiona znaczenia prawnego jest podnoszona przez skarżącego okoliczności zaprzestania (nieprowadzenia) przezeń działalności gospodarczej, jak i ewentualny zarzut, że wpis winien był zostać usunięty z urzędu. Przede wszystkim w stanie prawnym obowiązującym w dacie rejestracji skarżącego w urzędzie pracy fakt zgłoszenia zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie był równoznaczny z dokonaniem wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej . W tym miejscu jeszcze raz powtórzyć należy ,że w myśl brzmienia cytowanego przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia w wersji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011 r., za bezrobotnego nie może być uznana osoba, która złożyła wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej lub po złożeniu takiego wniosku, nie zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosku o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął. Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia, nie może być wówczas rozumiane inaczej, niż posiadanie wpisu w charakterze przedsiębiorcy, od dnia określonego we wniosku jako dzień podjęcia wykonywanie działalności gospodarczej. Natomiast uchylenie decyzji pozbawiającej statusu osoby bezrobotnej jest możliwe, jeśli mimo wpisu do działalności, osoba z dniem wydania decyzji o uznaniu za bezrobotnego nie podjęła jeszcze działalności gospodarczej, gdyż zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności wskazała datę późniejszą jej podjęcia niż data wpisu do ewidencji działalności. Okoliczność ta nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. A zatem przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji skarżącego jako bezrobotnego tj. w dniu 28 marca 2013r. wykluczał możliwość przyznania statusu bezrobotnego osobie posiadającej aktywny wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Dokonanie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 22 października 2013r. sprawia, że w sprawie istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w zakresie przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej (oraz pochodnych od niej spraw) z uwagi na okoliczności nie znane wcześniej organowi. W konsekwencji prawidłowo organ I instancji postanowił wznowić postępowanie administracyjne w sprawie decyzji z dnia 28 marca 2013 r. orzekającej o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 28 marca 2013 r. oraz decyzji z dnia 16 kwietnia 2013r. o przyznaniu mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nie może również odnieść zamierzonego skutku prawnego podniesiony przez skarżącego zarzut nieznajomości przepisów dotyczących likwidacji działalności gospodarczej , albowiem podmiot decydujący się na rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej powinien cechować się również znajomością przepisów regulujących zasady i wymogi prowadzenie tej działalności , w tym wymogi i formę zakończenia tej działalności . W każdym bądź razie przedsiębiorca nie może przerzucać na organy odpowiedzialności i obowiązków związanych ze znajomością przepisów w tym zakresie . Ponownie wskazać także należy, że skarżący został zapoznany z treścią obowiązujących przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. Z załączonych do akt dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżący przy rejestracji w urzędzie pracy złożył oświadczenie, w których podał, że nie posiada wpisu do działalności gospodarczej . Jednocześnie otrzymał do wiadomości i własnoręcznie podpisywał "pouczenie dla osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku", w których oświadczył, że został pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, w tym m.in. dotyczących osoby, która dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W treści tych oświadczeń wskazano wyraźnie i jednoznacznie, że chodzi o nieposiadanie wpisu, nie zaś o zaprzestanie (nieprowadzenie) działalności gospodarczej. Konkludując powyższe stwierdzić należy, że ustalony stan faktyczny sprawy , skutecznie nie podważony przez skarżącego , dawał podstawy do wznowienia postępowania, a następnie uchylenia decyzji, na mocy których skarżącego uznano za osobę bezrobotną i przyznano mu prawo do zasiłku. Stwierdzenie powyższego oznacza ,że skarga przedstawia się jako bezzasadna , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło