IV SA/Wr 278/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. D. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 18 marca 2014 r. B. D., dalej: skarżący, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Jednocześnie w skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Jako podstawę prawną skarżący wskazał przepis art. 61 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem skarżącego ze względu na sytuację rodzinną i majątkową nie jest on w stanie uiścić jednorazowo kwoty 4600, 48 zł, gdyż pociągnęłoby to za sobą niemożność zaspokojenia przez skarżącego i jego rodzinę podstawowych potrzeb życiowych. Nadto, zdaniem skarżącego, decyzja ostateczna, na mocy której skarżący ma uiścić wymienioną wyżej kwotę wydana została z naruszeniem prawa oraz podstawowych zasad postępowania, co zostało wykazane w skardze. Stąd wniosek o wstrzymanie jest uzasadniony i konieczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m.in. w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. W nawiązaniu do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy podnieść, że w ocenie Sądu nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, że skarżący bardzo lakonicznie uzasadnił wniosek, podnosząc jedynie, że wykonanie decyzji może spowodować niemożność zaspokojenia przez skarżącego i jego rodzinę podstawowych potrzeb życiowych. Na poparcie tych twierdzeń nie przedstawił jednak żadnych dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację finansową. Tymczasem, w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. post. NSA z 30 listopada 2004 r. GZ 120/04, post. NSA z dnia 18 maja 2004 r. FZ 65/04). Podkreślić należy, iż w judykaturze utrwalony jest już pogląd, iż podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten wyręczając go, niejako z urzędu, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. post. NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r. II FSK 498/12, z dnia 10 maja 2011 r. II FZ 106/11, z dnia 9 września 2011 r. II FSK 1501/11, z dnia 28 września 2011 I FZ 219/11, z dnia 26 listopada 2007 II FZ 338/07). Odnośnie zaś twierdzenia skarżącego, że nie jest on w stanie uiścić jednorazowo wyżej wymienionej kwoty wskazać trzeba, że spłata nienależnie wypłaconego świadczenia zawsze może być rozłożona na raty na wniosek zobowiązanego i w zależności od jego sytuacji materialnej. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.