IV SA/Wr 3/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-08-19
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowy anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności czy organ prawidłowo ustalił faktyczny stan zamieszkiwania osoby zgłoszonej do meldunku?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja odmowy anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ organ nie zebrał i nie ocenił obiektywnie całego materiału dowodowego, w szczególności nie przeprowadził przesłuchań świadków ani oględzin lokalu, co miało wpływ na wynik sprawy. Wobec tego decyzję uchylono i orzeczono o jej niewykonalności do czasu uzupełnienia postępowania dowodowego.Stan faktyczny
K. J. zaskarżył decyzję Wojewody D. z 2009 r. odmowną co do anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania L. J. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w W. Wnioskodawcy, właściciele lokalu, kwestionowali legalność zameldowania, wskazując, że osoba potwierdzająca meldunek nie miała tytułu prawnego do lokalu, a L. J. nie mieszkał faktycznie w lokalu. Organ odwoławczy utrzymał decyzję Prezydenta Miasta W. o odmowie anulowania czynności zameldowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D.; orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu; zasądził na rzecz K. J. zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza na rzecz K. J. od Wojewody D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowo-administracyjnego.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez K. J. jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] października 2009 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1, art. 47 ust. 1 i 2 oraz art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez L.J., od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] orzekającej o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego L. J. w lokalu przy ul. [...] w W., uchylająca w całości zaskarżoną decyzję i orzekająca o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej.
Postępowanie administracyjne w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego L. J. w lokalu przy ul. [...] w W., wszczęto na wniosek A. J. oraz K. J., właścicieli przedmiotowego lokalu. Wnioskodawcy podali, że zameldowania L. J. w spornym lokalu dokonała S. J. posługując się nieważnym aktem notarialnym.
W trakcie postępowania wyjaśniającego, fakt zamieszkiwania L. J. w spornej nieruchomości potwierdzili S. J. i L.J.. Ponadto przedstawiciel L. J. dołączył do akt sprawy oświadczenia potwierdzające fakt zamieszkiwania L. J. w przedmiotowym lokalu, podpisane przez sąsiadów, tj. przez A. K., R.N., J. B. oraz J. G..
W dniu 13 maja 2009 r. do organu I instancji wpłynęła kopia Postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 4 maja 2009r. sygn. akt [...] o umorzeniu dochodzenia przeciwko S. J. w sprawie podstępnego wyłudzenia poświadczenia nieprawdy w postaci zameldowania L.J., poprzez przedłożenie w organie meldunkowym nieaktualnego aktu notarialnego zakupu przedmiotowego mieszkania i wprowadzenia w błąd urzędnika, co do posiadania prawa zameldowania lokatora w mieszkaniu. W uzasadnieniu podano, że działaniem swoim S. J. nie spowodowała żadnej szkody dla właścicieli przedmiotowego lokalu, ponieważ L. J., pomimo zameldowania, nie dysponuje prawem własności lokalu mieszkalnego. Ponadto faktem jest, że Wymieniony mieszkał i mieszka w spornym lokalu tak więc jego zameldowanie było potwierdzeniem istniejącego stanu rzeczy.
W dniu 21 lipca 2009 r. K. J. dołączył do akt sprawy pisemne oświadczenie, że świadkowie, których oświadczenia dołączył pełnomocnik L. J., kłamią i zostali przekupieni przez S. J. Nie przytoczył jednak żadnych dowodów na potwierdzenie tego oświadczenia. Ponadto podał, iż dowodem na fakt niezamieszkiwania L. J. w spornej nieruchomości jest wywiad środowiskowy przeprowadzony przez Kuratora Sądu Rejonowego w Wałbrzychu B.W.C., którego kopię dołączył do akt sprawy. Ze wskazanego wywiadu wynika, iż L.J., według twierdzeń sąsiadów rzadko przebywa w lokalu przy ul. [...] w W..
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta W. orzekł o anulowaniu czynności materialno - technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego L. J. w lokalu przy ul. [...] w W.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł Z. K., przedstawiciel L. J.. Skarżący kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy w oparciu o przedłożony materiał dowodowy stwierdza co następuje:
Materialno - prawną podstawę zameldowania stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Zgodnie z art. 10 § 1 powyższej ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 2a cytowanej ustawy, przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być m.in. umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, lub orzeczenie sądu.
Organ odwoławczy chciałby podkreślić, że dokonanie czynności materialno -technicznej zameldowania na pobyt stały przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca pobytu, może nastąpić jedynie na podstawie poprawnie i kompletnie wypełnionego zgłoszenia, zawierającego podpis właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu. Natomiast przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności do rozstrzygania o zameldowaniu lub wymeldowaniu w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu budzą wątpliwości.
Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt III RN 139/01 podstawę rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie zameldowania w postępowaniu, które kończy decyzja administracyjna, stanowi wyjaśnienie materialno-prawnych przesłanek zameldowania, a nie sprawdzenie formularza zgłoszenia meldunkowego.
Bez znaczenia dla wyniku sprawy potraktować należy argumenty Wnioskodawców o braku ich zgody na zameldowanie, ponieważ zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu. Wbrew twierdzeniom Wnioskodawców, konieczność dokonania zameldowania nie jest bowiem uzależniona od zgody właściciela, nie wpływa na charakter tytułu prawnego do lokalu zamieszkiwanego przez określone osoby. Zameldowanie jest rejestracją stanu faktycznego, nie sankcjonuje tego stanu, jak również nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do uzyskania praw do lokalu, zatem dokonanie zameldowania również nie jest uzależnione od przysługiwania, prawa do lokalu.
W przedmiotowym postępowaniu, zdaniem organu odwoławczego, bezsprzecznie dowiedziono, że L. J. w chwili dokonania zgłoszenia pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w W. spełniał przesłanki art. 10 § 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.).
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wnosi o jej uchylenie i anulowanie czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego L. J. w lokalu przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu skarżący podnosi, że jest właścicielem lokalu mieszkalnego przy ul [...]. S. J. nie posiada natomiast żadnych praw do lokalu; nie dysponuje żadnym tytułem prawnym do lokalu. W ocenie skarżącego S. J. nie mogła potwierdzić stałego pobytu L.J. w spornym lokalu.
Jednoznacznie skarżący twierdzi, że L. J. w ogóle nie mieszka w przedmiotowym lokalu mieszkalnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Organ w całości podtrzymał argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem organu bez znaczenia dla wyniku sprawy potraktować należy argumenty Skarżących o braku ich zgody na zameldowanie, ponieważ zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu. Wbrew twierdzeniom Wnioskodawców konieczność dokonania zameldowania nie jest bowiem uzależniona od zgody właściciela, nie wpływa na charakter tytułu prawnego do lokalu zamieszkiwanego przez określone osoby. Zameldowanie jest rejestracją stanu faktycznego, nie sankcjonuje tego stanu, jak również nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do uzyskania praw do lokalu, skoro dokonanie zameldowania również nie jest uzależnione od przysługiwania tytułu prawnego do lokalu (wyrok WSA w Warszawie z 17 sierpnia 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 903/07). Jeżeli właściciel lokalu odmawia osobie ubiegającej się o zameldowanie potwierdzenia pobytu w tym lokalu, organ administracji może ustalić w postępowaniu wyjaśniającym fakt zamieszkiwania danej osoby i przyjąć jej zgłoszenie zameldowania.
W przedmiotowym postępowaniu bezsprzecznie dowiedziono, iż L. J. w chwili dokonania zgłoszenia pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w W. spełniał przesłanki art. 10 § 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.).
W pismach procesowych z dnia 6 stycznia 2010 r. oraz z dnia 29 lipca 2010 r., pełnomocnik uczestnika postępowania L. J.a w pełni podziela stanowisko Wojewody D. zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę.
Nadto uczestnik postępowania, podnosi, że skarga złożona przez K. J. powinna zostać odrzucona ze względu na brak jego legitymacji skargowej. Podmiotem mającym w sprawie zakończonej decyzją w sprawach z zakresu obowiązku meldunkowego interes prawny, (czyli stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.) jest wyłącznie osoba, co do której toczy się postępowanie. Osoba właściciela lokalu ze względu na brak interesu prawnego w sprawie nie może być uznawane za stronę w takim postępowania. Postępowanie w sprawach z zakresu obowiązku meldunkowego, to jest usunięcia z ewidencji błędnego wpisu, jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym według reguł prawa administracyjnego jako prawa publicznego i ma jedynie na celu doprowadzenie stanu ewidencji ludności do zgodności ze stanem faktycznym, co niewątpliwie leży w interesie organów Państwa, a nie osób pozostających poza sferą organizacji państwowych (osób trzecich), do których należy zaliczyć właściciela lokalu. Właściciel dla ochrony swoich prywatnych interesów prawnych ma drogę postępowania cywilnego, która służy do doprowadzenia do usunięcia określonej osoby z lokalu (eksmisji).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). To oznacza, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
W ramach sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań organów administracji publicznej usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez sąd może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270, z późn. zm. - przywoływanej jako: ppsa ). Ponadto wymaga podkreślenia, że zakres kontroli sadowoadministracyjnej wyznaczony jest przepisem art. 134 § 1 ppsa, co oznacza, że sprawowana jest w ona w granicach danej sprawy, a sąd administracyjny ją sprawujący nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli legalności jest decyzja o orzekająca o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały.
Sąd zauważa, że w postępowaniu administracyjnym o anulowanie czynności materialno technicznej zameldowania a więc toczącym się na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), interes prawny wnioskodawcy i innych osób będących stronami tego postępowania wywodzi się najczęściej z przysługującego im prawa do nieruchomości o charakterze rzeczowym tj. prawa własności, użytkowania wieczystego, spółdzielczych praw do lokalu, często również z praw o charakterze zobowiązaniowym, głównie prawa najmu lokalu.
W myśl art.10 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że "osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia". W przepisie tym został zapisany zamknięty katalog przesłanek zameldowania oraz granice przedmiotowe postępowania.
Interpretując zwrot "osoba która przebywa" Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie – "uprawnienie" do lokalu. "Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu."(wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01, OTK-A r. 2002, nr 3, poz.34, LEX 54068).
Celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Z tego względu do ustawy ewidencyjnej został dodany przepis art. 9 ust. 2b, z którego wynika, że zamieszkiwanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu przytoczonego wyroku zwrócił przy tym uwagę na skomplikowanie procedury meldunkowej, zarzucając ustawodawcy przekroczenie granic ingerencji w życie społeczne, poprzez dążenie do "maksymalistycznego" połączenia w jednym postępowaniu ("uchwycenia" w procedurze meldunkowej) zarówno stanu faktycznego, jak i stanu prawnego.
Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (ust.2b).
W świetle powyższego należy stwierdzić, że nie tylko brak potwierdzenia pobytu w lokalu przez jego właściciela, ale i brak wyraźniej zgody na zameldowanie nie stanowi negatywnej przesłanki do dokonania zameldowania w lokalu.
Oczywiście pobyt osoby ubiegającej się o zameldowanie w lokalu musi mieć charakter pobytu legalnego, gdyż tylko taki pobyt o takiej cesze uprawnia do zameldowania na podstawie art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pobyt legalny oznacza przebywanie w lokalu na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą właściciela lokalu lub innej osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się ponadto pogląd, iż instytucja zameldowania nie może sankcjonować samowoli, a więc sytuacji będącej następstwem naruszenia posiadania czy wręcz przestępstwa polegającego na naruszeniu miru domowego; nie można przecież czerpać uprawnień z zachowań sprzecznych z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 mają 1997 r. o sygn. akt V SA 1739/96 czy z dnia 15 mają 2007 r. o sygn. akt II OSK 773/06).
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych to właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu. Z materiału aktowego niniejszej sprawy niewątpliwie wynika, że L. J. został zameldowany przez osobę nie dysponującą tytułem prawnym do lokalu, zaś właściciele lokalu mieszkalnego kwestionują zarówno legalność czynności materialno-technicznej zameldowania L. J. na pobyt stały, jak i fakt Jego stałego zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w W.
Czynność materialno-techniczna, o której mowa w zaskarżonej decyzji, jest prawnie regulowaną formą działania administracji, która wywołuje skutki prawne poprzez działanie o charakterze faktycznym. Czynnością taką jest czynność zameldowania polegająca na dokonaniu wpisów w określonej ewidencji. Ustawodawca przewiduje załatwianie spraw administracyjnych w formie czynności materialno-technicznej w przypadku, gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze jego wykładni. Natomiast eliminacja czynności materialno-technicznej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej nieważność lub anulującej materialno-techniczną czynność zameldowania. Podstawę prawną dla takiego działania organu i wydania decyzji jest art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności, ani prawomocności, co oznacza, iż w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego. Stwierdzenie nieważności (anulowanie) czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2008 r., wyrok WSA w Lublinie z 4 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 565/09).
Co do reguły, zgodnie z przepisem art. 47 ust. 1 ustawy ewidencyjnej, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli jednak dane te budzą wątpliwość, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy ( art. 47 ust. 2). Ponieważ okoliczność taka miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem właściciele lokalu żądają anulowania czynności zameldowania L. J., to zaistniała przesłanka do orzeczenia w przedmiocie zameldowania w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy ewidencyjnej.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wyjaśnić trzeba, że czynność materialno - techniczna zameldowania będzie prawidłowa i nie budząca wątpliwości, jeżeli osoba meldująca się na pobyt stały będzie przebywać w tym miejscu zameldowania z zamiarem stałego zameldowania. Przez pojęcie "pobytu stałego" w myśl art. 6 ust. 1 powołanej ustawy należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego.
W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazują, że powyższe przesłanki wymagane do zameldowania L. J. na pobyt stały w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w W., nie zostały spełnione.
Dla dokonania zaś czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu jako miejscu stałego pobytu ale też faktyczne zamieszkanie w lokalu. Inaczej rzecz ujmując: miejsce stałego pobytu osoby to miejsce, w którym osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.
Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są zawarte w art. 6 i art. 7 k.p.a. zasada praworządności oraz zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Przepis ten wyraża jednocześnie zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ prowadzący postępowanie musi zatem dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych.
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że w przedmiotowym postępowaniu naruszono przepisy postępowania. Stosownie do treści przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. organy administracji publicznej nie podjęły wszystkich niezbędnych czynności mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i nie dokonały jego obiektywnej oceny. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób uniemożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 k.p.a.), a także objaśnia toku myślenia prowadzącego do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie.
W postępowaniu wyjaśniającym nie przeprowadzono kontroli meldunkowej, nie przesłuchano świadków, tylko oparto się na ich oświadczeniach. Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy kwestionowana jest prawdziwość oświadczeń świadków, - taki zarzut podnosili właściciele lokalu zaś z treści wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez Kuratora Sądu Rejonowego w W. wynika, że sąsiedzi oświadczyli, że L.J. rzadko przebywa w spornym lokalu - należało ich przesłuchać, pouczając o obowiązku prawnym mówienia prawdy. Organ nie przeprowadził także oględzin lokalu, co niewątpliwie stanowiłoby istotny dowód na okoliczność stałego zamieszkiwania przez L. J. w spornym lokalu.
W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przy czym naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało jej uchylenie.
W tym celu należy uzupełnić postępowanie dowodowe, które pozwoliłoby na jednoznaczne przyjęcie, że L.J. w chwili dokonania zgłoszenia pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w W. spełniał przesłanki art. 10 § 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.).
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), uchylono zaskarżoną decyzję.
Z uwagi na charakter sprawy Sąd, na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekał w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji oznacza zatem, że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło