IV SA/Wr 336/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 336/18 w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Komendanta [...] Regionalnej Bazy Logistycznej we W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie nieetatowej funkcji szefa służby techniki lotniczej postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 25 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 336/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił opisaną w komparycji decyzję Komendanta [...] Regionalnej Bazy Logistycznej we W. (dalej: organ) w przedmiocie odmowy przyznania dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie nieetatowej funkcji szefa służby techniki lotniczej oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Pełnomocnik organu w osobie radcy prawnego wniósł w ustawowym terminie skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 grudnia 2018 r. wezwano pełnomocnika organu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że odpis powyższego zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi (na adres siedziby reprezentowanego przez niego organu) w dniu 24 grudnia 2018 r. (k. 59 akt sądowoadministracyjnych). W dniu 9 stycznia 2019 r. wpłynął do tutejszego Sądu (nadany w placówce pocztowej w dniu 4 stycznia 2019 r.) wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, z tym uzasadnieniem, że pełnomocnik organu nie ponosi winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, gdyż z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł uzupełnić powyższego braku formalnego. W tym zakresie pełnomocnik wskazał, że od dnia 31 grudnia 2018 r. (w którym to dniu upływał termin do uiszczenia wpisu sądowego) do dnia 3 stycznia 2019 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i stan jego zdrowia uniemożliwiał mu wykonywanie obowiązków zawodowych (w tym dokonania zlecenia przelewu wpisu sądowego). Pełnomocnik wywodził również, że nie zatrudnia innych osób, a z uwagi na okres międzyświąteczny utrudnione było nawiązanie współpracy z innymi osobami, które mogłyby w tym okresie przejąć obowiązki pełnomocnika. Na poparcie swoich twierdzeń pełnomocnik organu przedłożył kserokopię zaświadczenia lekarskiego wystawionego w dniu 2 stycznia 2019 r. przez lekarza specjalistę ([...]), z której wynika, że w dniu 31 grudnia 2018 r. cierpiał on na silny ból i zawroty głowy, nudności, zaburzenia widzenia oraz, że "złe samopoczucie" trwało również w dniu 1 stycznia i w dniu wystawienia zaświadczenia (2 stycznia 2019 r.). Nadto dołączył wydruk formularza ZUS ZLA, w którym wskazano okres niezdolności do pracy pełnomocnika organu od dnia 31 grudnia 2018 r. do dnia 3 stycznia 2019 r. oraz elektroniczny wydruk potwierdzenia przelewu w dniu 4 stycznia 2019 r. wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Przy czym oceniając brak winy w uchybieniu terminu, Sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Wymaga podkreślenia ,że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się między innymi stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GZ 257/12, z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II FZ 689/12, z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II FZ 988/13, czy z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14 dostępne - podobnie jak wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu - na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast jeżeli w sprawie ustanowiono pełnomocnika, również jego postępowanie winno być wzięte pod uwagę przy ocenie zawinienia w uchybieniu terminu. Skutki zaniedbań pełnomocnika obciążają bowiem stronę postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II GZ 15/08). Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14). Zatem w przypadku, gdy kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy, oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt I FZ 69/09). Pełnomocnik ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Skuteczność dokonania przed sądem czynności, polegającej na wniesieniu pisma wszczynającego postępowanie w sprawie, zależy od uiszczenie wpisu (art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Warunkiem należytego dbania o interesy strony jest skuteczne dokonywanie czynności procesowych. Pełnomocnik powinien, kierując się logiką i doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych, czynić przewidywania co do przebiegu czynności procesowych. Złożenie skargi kasacyjnej w sprawie, w której na mocy art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. należny jest wpis sądowy, powinno skłonić fachowego pełnomocnika do takiego zaplanowania prowadzenia sprawy, które pozwoli na dokonywanie prawnie skutecznych czynności procesowych. Pozostaje poza sporem fakt , że strona - reprezentowana przez radcę prawnego - uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. Sąd uznał bowiem, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 4 stycznia 2019 r., tj. w dniu w którym pełnomocnik organu powrócił - po okresie zwolnienia chorobowego - do wykonywania swoich obowiązków zawodowych. Nadając wniosek o przywrócenie terminu w placówce operatora pocztowego w tym właśnie dniu (4 lutego 2019 r.) pełnomocnik dochował terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. i jednocześnie wraz z wnioskiem dopełnił wymogu dokonania czynności, której nie dokonał w terminie, tj. uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W sprawie nie budzi więc zastrzeżeń dopełnienie przez pełnomocnika wymogów formalnych wniosku. Z kolei dokonując oceny spełnienia przez pełnomocnika organu merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że argumentacja wniosku i okoliczności powołane przez niego nie uprawdopodabniają, iż mógł on uchybić terminowi do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie bez swojej winy. Przypomnieć bowiem należy, że powyższy termin ustawowy upływał z dniem 31 grudnia 2018 r., tj. w siódmym dniu od dnia odebrania przez pełnomocnika wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Z akt sprawy wynika, że przesyłkę sądową zawierającą przedmiotowe wezwanie pełnomocnik odebrał w dniu 24 grudnia 2018 r. Należy zatem uznać, że w tym dniu (jeszcze przed okresem świąt Bożego Narodzenia) pełnomocnik zapoznał się z treścią wezwania Sądu i był świadomy skutków nieuzupełnienia braków formalnych - wniesionej przez siebie w dniu 14 grudnia 2018 r. - skargi kasacyjnej. Jako okoliczność wyłączającą winę w uchybieniu terminu pełnomocnik wskazał swój zły stan zdrowia w okresie od 31 grudnia 2018 r. do 3 stycznia 2019 r., który uniemożliwił mu uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej. Z treści wniosku wynika również, że pełnomocnik nie mógł posłużyć się innymi osobami w dokonaniu tej czynności z uwagi na przypadający w tym czasie "okres międzyświąteczny". Z powyższą argumentacją pełnomocnika nie sposób się zgodzić. Po pierwsze z przedłożonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego oraz formularza ZUS ZLA wynika jednoznacznie, że niezdolność do pracy pełnomocnika przypadała na okres od 31 grudnia 2018 r. do 3 stycznia 2019 r., które to dni - pominąwszy dzień 1 stycznia 2019 r. - nie były dniami ustawowo wolnymi od pracy, nie stanowiły również - wbrew twierdzeniom pełnomocnika - "okresu międzyświątecznego". Zdaniem Sądu, pełnomocnik reprezentujący organ w niniejszej sprawie - przy dołożeniu należytej staranności - mógł albo dokonać wymaganej czynności procesowej samodzielnie (z elektronicznego potwierdzenia przelewu wynika, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej zostało dokonane przez pełnomocnika w dniu 4 stycznia 2019 r. za pomocą bankowości internetowej, która nie wymaga osobistego udania się do placówki banku) lub zlecić dokonanie tej czynności innemu pracownikowi reprezentowanego przez siebie organu (Komendanta [...] Regionalnej Bazy Logistycznej we W.). Wbrew argumentacji zawartej we wniosku, okoliczność choroby pełnomocnika w okresie od 31 grudnia 2018 r. do 3 stycznia 2019 r., nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Z dołączonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika bowiem, aby choroba pełnomocnika miała charakter nagły i obłożny (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą w dokonaniu czynności procesowej, a wyłącznie taką chorobę zaliczyć można do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik organu nie wykazał braku winy w niedotrzymaniu terminu do uiszczeniu wpisu od skargi kasacyjnej, zważywszy, że wykazywana przez niego niedyspozycja nastąpiła dopiero w ostatnim dniu upływu terminu do uiszczenia wpisu. Stwierdzenie powyższego obligowało Sąd do odmowy przywrócenia terminu, co orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.