IV SA/Wr 341/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-08-18
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia może zostać utrzymane w mocy, jeśli jego uzasadnienie nie zawiera argumentacji dotyczącej wysokości nałożonej grzywny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia musi zawierać uzasadnienie dotyczące wysokości nałożonej grzywny, uwzględniające zasady racjonalnego działania i niezbędności. Brak takiej argumentacji stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, co skutkuje koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, a jej wysokość powinna być ustalana z uwzględnieniem celowości i efektywności egzekucji, a nie dowolnie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł, wydane w związku z niewykonaniem obowiązku dotyczącego poziomu hałasu emitowanego przez lokal gastronomiczny. Organy administracji kilkukrotnie przeprowadzały pomiary hałasu, stwierdzając jego przekroczenie. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość pomiarów i wskazywała na inne potencjalne źródła hałasu. Po wyczerpaniu drogi zażaleniowej, skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania i oceny dowodów, a także brak uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. S. i S. Ł. na postanowienie Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011 r. nr 2/11 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O., wobec niewykonania obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...]na podstawie art. 119, art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwanej dalej u.p.e.a., nałożył na współwłaścicieli lokalu gastronomicznego "M. C." w O. przy ul. R. grzywnę w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązków i wezwał zobowiązanych do wpłacenia nałożonej grzywny w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia na podane konto bankowe. Ponadto ponownie wezwał zobowiązanych do wykonania obowiązku określonego w w/w tytule wykonawczym w terminie do dnia 31 marca 2011 r., informując jednocześnie, że w razie niewykonania obowiązku będą nakładane dalsze grzywny celem przymuszenia.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia podano, że w wyniku przeprowadzonych w dniach 6 i 7 listopada 2010 r. pomiarów hałasu powodowanego przez działalność lokalu gastronomicznego - klubu muzycznego "M. C." w Oleśnicy przy ulicy Reja 9, stwierdzono przekroczenia i uchybienia szczegółowo podane w wynikach pomiarów z dnia 15 listopada 2010 r., które przesłano zobowiązanym wraz z pismem z dnia 25 listopada 2010 r. Polegają one na przekroczeniu dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do pomieszczeń mieszkalnych w porze nocnej, powodowanego działalnością w/w lokalu. W tym stanie rzeczy, mając na względzie ochronę zdrowia ludzkiego oraz z uwagi na fakt, że stwierdzone braki i uchybienia higieniczno - sanitarne stanowią naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12.03.1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi (M.P. Nr 19, poz. 231), organ ten orzekł jak w postanowieniu.
A. S. i S. Ł. złożyli zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o ponowne przeprowadzenie pomiaru hałasu w obecności członka Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii w O. lub dzielnicowego Komendy Powiatowej Policji w O.
W uzasadnieniu podali, że po otrzymaniu upomnienia poczynili starania mające na celu zminimalizowanie immisji hałasu wydobywającego się z pomieszczeń klubu muzycznego znajdującego się przy ul. [...]w O., o czym mają świadczyć dwa wyroki uniewinniające Sądu Rejonowego w Oleśnicy sygn. akt II W 217/10 oraz sygn. akt II W 662/09 dotyczące zakłócania ciszy nocnej przez muzykę dochodzącą z lokalu "M. C." w O.. Podnieśli, że wydając w/w wyroki Sąd opierał się na badaniach przeprowadzonych przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w O.oraz na wynikach kontroli przeprowadzonych przez Miejską Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii w O.. Wyniki tych badań wskazały, że muzyka grająca w lokalu "M. C." nie była słyszalna na zewnątrz, a także na klatce schodowej oraz, że w czasie dyskoteki istniała możliwość konwersacji przy grającej muzyce. W tej sytuacji, zdaniem skarżących, przekroczenie norm hałasu nie jest spowodowane działalnością klubu "...".
Żalący się zarzucili również, że pomieszczenia mieszkalne, w których dokonywano pomiarów znajdują się w odległości kilku metrów od parkingu samochodowego, okna tych pomieszczeń skierowane są na ulicę o dużym natężeniu ruchu pojazdów samochodowych, a ponadto w odległości kilkudziesięciu metrów od budynku, w którym lokale te się znajdują, przebiega linia kolejowa.
Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., powołując się na przepis art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ II instancji ustalił, że w dniu 14 października 2009 r. upoważnieni przedstawiciele Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej w O., na prośbę zarządcy nieruchomości - Biura Usługowego "Dom" działającego w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...]w O., przeprowadzili pomiar hałasu dochodzącego do mieszkania przy ul.[...]. Mieszkańcy skarżyli się na zakłócanie spokoju do późnych godzin nocnych powodowane funkcjonowaniem lokalu "..." usytuowanego na parterze budynku przy ul. [...] bezpośrednio pod w/w mieszkaniem. Pomiar został wykonany zgodnie z obowiązującymi normami, a obliczony równoważny poziom dźwięku A wyniósł 38 dB. Wyniki badania zostały zestawione w sprawozdaniu nr [...]z dnia [...]r. i wysłane do zobowiązanych wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 17.11.2009 r., w którym poinformowano zobowiązanych o możliwości złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni od daty doręczenia. Żalący się jednak nie zajęli stanowiska w wyznaczonym terminie.
W dniu 4 grudnia 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Oleśnicy, po rozpatrzeniu w/w wyników pomiarów hałasu komunalnego, wydał decyzję nr [...], w której nakazał żalącym się doprowadzić pomieszczenia klubu muzycznego "M. C." do stanu nie powodującego uciążliwości sąsiedzkiej w zakresie poziomu hałasu komunalnego i poinformować organ o przeprowadzonych działaniach do dnia 28 lutego 2010 r. Ponadto odrębnie wydaną decyzją obciążono zobowiązanych - właścicieli klubu - kosztami przeprowadzonego badania. Właściciele klubu, będący stroną niniejszego postępowania, wnieśli odwołania od obu w/w decyzji, zarzucając wykonanie badania niezgodnie z obowiązującymi normami. Po rozpatrzeniu w/w odwołań organ II instancji uchylił obie w/w decyzje w całości i w odniesieniu do decyzji nakazowej nr [....] z dnia 4 grudnia 2009 r. przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji głównie z powodu błędnej interpretacji wyników (wynik pomiaru przeprowadzonego w kuchni odniesiono do wartości dopuszczalnej określonej dla pomieszczeń mieszkalnych), a w odniesieniu do decyzji dotyczącej kosztów pomiarów, umorzył postępowanie organu I instancji.
W dniu 13 marca 2010 r. upoważnieni przedstawiciele Inspektoratu w Oleśnicy przeprowadzili kolejny pomiar poziomu hałasu dochodzącego do mieszkania przy ul.[...]. Pomiary wskazały przekroczenie dopuszczalnego poziomu dźwięku o 2 dB w jednym z dwóch badanych pomieszczeń, tj. sypialni. Wyniki pomiarów zestawiono w sprawozdaniu z dnia 16.03.2010 r. i wysłano do stron wraz z zawiadomieniem o możliwości złożenia wyjaśnień w sprawie.
Następnie w dniu 6 kwietnia 2010 r. organ I instancji wydał nową decyzję nr 164/10, w której nakazał zobowiązanym doprowadzić pomieszczenia klubu muzycznego "M.C." do stanu nie powodującego uciążliwości sąsiedzkiej (dot. poziomu hałasu komunalnego) w terminie do dnia 30 czerwca 2010 r. Wydał też decyzję nr [...]w przedmiocie obciążenia zobowiązanych kosztami przeprowadzonego badania.
Zobowiązani - właściciele klubu "M.C." nie odwołali się od powyższych decyzji. Decyzje te stały się ostateczne.
W celu sprawdzenia wykonania nałożonego na właścicieli klubu w drodze w/w ostatecznej i prawomocnej decyzji nr [...]obowiązku, upoważnieni pracownicy Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w O. w dniu 10 lipca 2010 r., a następnie w dniach 6 i 7 listopada 2010 r. ponownie przeprowadzili badania poziomu hałasu w tym samym mieszkaniu przy ul. [...]w O.. W każdym z pomiarów stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej wartości poziomu hałasu - w lipcu o 4 dB, a w listopadzie o 5 dB. Przeprowadzone badania zestawiono odpowiednio w sprawozdaniu nr [...]z dnia 14 lipca 2010 r. oraz nr [...]z dnia 15 listopada 2010 r. i wysłano do zobowiązanych z wezwaniem do wykonania nałożonego obowiązku w terminie 7 dni od doręczenia pisma pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
W związku ze stwierdzeniem niewykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji nr [...]Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Oleśnicy wydał w dniu 5 sierpnia 2010 r. upomnienie, w którym wezwał właścicieli klubu muzycznego "M. C." do bezzwłocznego wykonania nałożonego obowiązku i poinformował, że w przypadku jego niewykonania wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne. Ponadto wydano decyzję płatniczą nr [...]obciążającą zobowiązanych kosztami przeprowadzonego badania.
Zobowiązani wnieśli odwołanie od decyzji płatniczej zarzucając, że przeprowadzone badania nie wskazują jednoznacznie, że źródłem hałasu powodującym przekroczenie dopuszczalnej wartości jest klub muzyczny. Poinformowali o zlokalizowaniu w pobliżu przedmiotowego mieszkania potencjalnych źródeł hałasu, tj. parkingu samochodowego i ulicy o dużym natężeniu ruchu pojazdów oraz linii kolejowej, które mogą mieć wpływ na poziom hałasu dochodzący do mieszkania ze wszystkich źródeł hałasu. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania organ odwoławczy uchylił w/w decyzję płatniczą nr [...]z powodu braku pomiaru poziomu tła akustycznego.
W związku z powyższym zarzutem, przeprowadzając w dniach 6 i 7 listopada 2010 r. pomiary poziomu hałasu w mieszkaniu przy ul. [...]w O., upoważnieniu przedstawiciele PPIS w O. uwzględnili w nich równoważny poziom tła akustycznego, który wyniósł 23 dB. Mimo to obliczony równoważny poziom dźwięku A dochodzący do mieszkania wyniósł 35 dB, przekraczając dopuszczalną wartość o 5 dB. Przeprowadzone badania zestawiono, jak już wyżej wskazano, w w/w sprawozdaniu nr [...]z dnia 15 listopada 2010 r. i wysłano do zobowiązanych z wezwaniem do wykonania nałożonego obowiązku w terminie 7 dni od doręczenia pisma pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wydano też decyzję płatniczą nr 659/Op/10 obciążającą zobowiązanych kosztami przeprowadzonego badania. Przesyłki te nie zostały podjęte przez zobowiązanych. Organ I instancji ponownie wysłał zarówno nieodebrane wcześniej sprawozdanie z dnia 15 listopada 2010 r. z przeprowadzonych pomiarów, jak i decyzję nr [...]. Strona wniosła odwołanie od decyzji płatniczej zarzucając, że wyniki badań przeprowadzonych pomiarów nie zostały jej doręczone. Po rozpatrzeniu w/w odwołania organ II instancji uchylił w/w decyzję płatniczą nr [...]głównie z powodu niedoręczenia stronie wyników badań będących podstawą wydania owej decyzji i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia.
Wyniki przeprowadzonych pomiarów hałasu w dniach 6 i 7 listopada 2010 r. były podstawą do stwierdzenia przez PPIS w O., że obowiązek nałożony decyzją nr [...]z dnia 6 kwietnia 2010 r. nadal nie został wykonany w związku z czym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. w dniu 25 stycznia 2011 r. wydal tytuł wykonawczy nr 1/11, znak [...], w którym stwierdził, że powyższy obowiązek jest wymagalny oraz postanowienie nr [...]o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł i nowym terminie wykonania obowiązku do dnia 31 marca 2011 r.
Zobowiązani wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, w którym podali, że podjęli starania w kierunku zmniejszenia emisji hałasu, poinformowali o innych źródłach hałasu zlokalizowanych w pobliżu mieszkania nr 1 znajdującego się w budynku nr 9 położonym przy ul. [...]i domagali się przeprowadzenia ponownych badań hałasu w obecności przedstawicieli innych organów.
Rozpatrując powyższe zażalenie Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., mając na uwadze z jednej strony wyżej przywołane ustalenia, z drugiej zaś zgłoszone przez stronę w zażaleniu zarzuty uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.
Podał, że według normy [...]"Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach.", dopuszczalny równoważny poziom dźwięku A hałasu przenikającego do pomieszczenia mieszkalnego łącznie od wszystkich źródeł hałasu usytuowanych poza tym pomieszczeniem w porze nocnej wynosi 30 dB. Uzyskane wyniki badań z dnia 13 marca 2010 r. wykazały przekroczenie dopuszczalnego równoważnego dźwięku A hałasu o 2 dB w sypialni przedmiotowego mieszkania, co stanowi naruszenie przepisów § 326 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Kolejne badania przeprowadzone w celu sprawdzenia wykonania nałożonego obowiązku również wykazały przekroczenie dopuszczalnej wartości o 4 dB w czasie badania w dniu 10 lipca 2010 r. i o 5 dB w czasie badania w dniu 6 i 7 listopada 2010r.
Organ podkreślił, że w badaniach przeprowadzonych w dniu 6 i 7 listopada 2010 r. przeprowadzono również pomiar poziomu tła akustycznego, który wyniósł 23 dB i nie miał wpływu na ostateczny wynik pomiaru, tj. na wielkość przekroczenia w związku z czym zarzut zobowiązanych jakoby wpływ na wynik pomiaru miały inne źródła hałasu, jak parking samochodowy, czy ulica o dużym natężeniu ruchu zlokalizowane w pobliżu przedmiotowego mieszkania, jest zdaniem organu odwoławczego bezzasadny w świetle zgromadzonych dowodów. Wyniki pomiaru przeprowadzonego w dniach 6 i 7 listopadzie 2010 r. są zdaniem organu jednoznacznym dowodem, że przekroczenie powodowane jest działalnością lokalu "..".
Odnosząc się do kwestii starań mających na celu zminimalizowanie emisji hałasu podjętych przez właścicieli lokalu po otrzymaniu upomnienia z dnia 5 sierpnia 2010 r. organ zauważył, że zgromadzona w toku postępowania dokumentacja nie potwierdza powyższych okoliczności. Ponadto, biorąc pod uwagę wyniki badań przeprowadzonych w listopadzie 2010 r., które wykazały przekroczenie dopuszczalnej wartości o 5 dB stwierdzono, że działania te nie były wystarczające i obowiązek nałożony w decyzji nr [...]pozostaje nadal niewykonany.
Organ II instancji podkreślił, że wyniki wszystkich badań przeprowadzonych przez organ I instancji jednoznacznie wskazują przekroczenie dopuszczalnej wartości poziomu hałasu powodowane działalnością klubu muzycznego przy ul. Reja 9 w Oleśnicy. Nie ma zatem podstaw do przeprowadzania kolejnych pomiarów żądanych przez stronę w zażaleniu.
Podkreślono również, że zgodnie z normą [...]"Metody pomiaru poziomu dźwięku A w budynkach", podczas pomiaru w pomieszczeniu mogą przebywać tylko 2 osoby obsługujące miernik poziomu dźwięku.
Organ II instancji podał, że nie dopatrzył się nieprawidłowości w postępowaniu przeprowadzonym w sprawie przez organ I instancji w związku z czym nie znalazł podstaw do uchylenia wydanego przez organ I instancji postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
A. S.i S. Ł. - wspólnicy spółki [...]s.c. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższe postanowienie z dnia [....] nr [...]Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu w przedmiocie nałożenia grzywny w kwocie 10 000 zł w celu przymuszenia, domagając się uchylenia owego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. poprzez niezastosowanie przez organ odwoławczy tego przepisu,
- art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności,
- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli,
- art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności niewykonanie badania hałasu w obecności przedstawicieli wszystkich stron, czy innych organów,
- art. 80 k.p.a. poprzez nieobiektywną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów i uznanie okoliczności za udowodnione podczas, gdy w rzeczywistości nie było ku temu podstaw,
- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie decyzji oraz brak argumentów stanowiących podstawę wymierzenia kary grzywny, w szczególności brak uzasadnienia dla stwierdzenia przez organ, że hałas uliczny wywołany przez ruch samochodów nie ma znaczenia dla oceny wykonanego pomiaru hałasu.
W uzasadnieniu skargi, nakreślając dotychczasowy stan faktyczny sprawy w kontekście zarzutów skargi wskazano, że organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zdaniem skarżących organ I instancji rażąco naruszył prawo poprzez nałożenie sankcji administracyjnej wobec skarżących w kwocie 10 000 zł jako grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym na podstawie wyników badań wykonanych przez urządzenia w postaci miernika dźwięku i kalibratora akustycznego, wobec których nie przedłożono do akt dowodu wskazującego na posiadanie przez nie ważnych świadectw wzorcowania, co w ocenie skarżących pociąga za sobą bezwzględną wadliwość wykonanych pomiarów i brak możliwości traktowania ich jako podstawy do wydania postanowienia nr [...] z dnia 25 stycznia 2011 r. Podnieśli, że w przesłanym skarżącym sprawozdaniu z dnia 15 listopada 2010 r. brak ważnych świadectw wzorcowania, czy ich odpisów, bądź kopii. Powyższa okoliczność, zdaniem skarżących, podważa obiektywizm i prawidłowość uzyskanych wyników.
Jednocześnie wskazano, że wyniki ostatniego badania z dnia 6 i 7 listopada 2010 r. zostały dostarczone skarżącym dopiero po wydaniu zaskarżonego postanowienia pismem z dnia 29 marca 2011 r. wraz ze sprawozdaniem z badania hałasu. W ocenie strony okoliczność ta winna skutkować uchyleniem postanowienia organu I instancji.
Nadto niezrozumiałym dla skarżących jest powoływanie się przez organ II instancji na wyniki poprzednich badań i uznawanie ich za jednoznaczne w sytuacji, gdy w poprzednio toczących się postępowaniach były one przez sam organ kwestionowane, np. z uwagi na błędną interpretację wyników, czy też brak pomiarów tła akustycznego, co wtedy dyskwalifikowało te pomiary w całości. Jednocześnie organ uznawał te wady za istotne bowiem były one podstawą uchylania wcześniej wydawanych orzeczeń.
Podniesiono również, że w trakcie badania poziomu hałasu w dniu 6 i 7 listopada 2010 r. była obecna jeszcze inna osoba poza osobami wskazanymi w sprawozdaniu, ponieważ oczywistym jest, że ktoś musiał udostępnić lokal tym osobom. Nie ma zatem żadnych podstaw do odmawiania skarżącym prawa udziału w pomiarach, o co wnoszono już wcześniej.
Skarżący także zarzucili, że w uzasadnieniu postanowienia nie wyjaśniono dlaczego uzyskane w toku pierwszych pomiarów dane dotyczące tła akustycznego nie miały znaczenia dla właściwej oceny pomiarów w mieszkaniu. Przyjęto tylko lakonicznie i arbitralnie, że nie miały wpływu na ten pomiar.
W kontekście wywiedzionych zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 1 k.p.a. powołano orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do tych regulacji. Zdaniem skarżących zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazuje się niepełnością i arbitralnością, co powodowało brak możliwości wydania merytorycznie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej jako organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, zgodnie z art. 6 k.p.a. W sprawach dotyczących uciążliwego hałasu, który według zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (M.P. Nr 19, poz. 231) jest jednym z czynników szkodliwych dla zdrowia ludzi, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej postępują zgodnie z obowiązującymi normami w zakresie metod pomiaru i oceny hałasu. Sposób wykonania pomiarów określa Polska Norma "Akustyka budowlana. Metody pomiaru poziomu dźwięku A w budynkach", a sposób oceny hałasu Polska Norma PN-B-02151-02:1987 "Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach". Obowiązek stosowania tych norm wynika z § 326 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Według normy PN-B-02151-02:1987 dopuszczalny równoważny poziom dźwięku A hałasu przenikającego do pomieszczenia mieszkalnego łącznie od wszystkich źródeł hałasu usytuowanych poza tym pomieszczeniem w porze nocnej wynosi 30 dB.
Organ II instancji podał, że sprawdzając i oceniając zgromadzoną w sprawie dokumentację nie znalazł przesłanek będących podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia nr 2/11, którego skutkiem mogłoby być zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W odniesieniu do zarzutu skargi, że postanowienie zostało wydane w oparciu o wyniki badań wykonanych przez urządzenia nie posiadające odpowiednich atestów organ II instancji podał, że jest on niezasadny, bowiem w rozpatrywanej sprawie pomiary hałasu zostały wykonane przez Laboratorium Higieny Środowiska Pracy Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej w Oleśnicy posiadające wdrożony system jakości. M.in. z tego powodu zarówno miernik poziomu dźwięku typu SON-50 nr 462 z mikrofonem typu WK 21 nr 3898 posiada ważne świadectwo wzorcowania nr W5/401-153/10 z dnia 02.08.2010 r., jak i kalibrator akustyczny typ KA-50 nr 181/07 również posiada ważne świadectwo wzorcowania nr 505.1-M34-4180-146/10 z dnia 25.02.2010 r. Organ wskazał, że powyższa informacja została zamieszczona w sprawozdaniu nr I/LHŚP/H/11/10 z dnia 15.11.2010 r. w punkcie IV "Stosowane przyrządy pomiarowe i badawcze". Kopie aktualnych i poprzednich świadectw wzorcowania urządzeń pomiarowych zostały dołączone do akt sprawy. Ponadto zauważył, że przez cały okres prowadzonego postępowania administracyjnego, tj. od 2009 roku, skarżący nie zgłaszali jakichkolwiek wątpliwości dotyczących stosowanych urządzeń pomiarowych, w przeciwnym razie umożliwiono by im zapoznanie się z w/w dokumentacją.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi wskazano, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym pomiary hałasu wykonano czterokrotnie, stwierdzając następujące wielkości przekroczeń dopuszczalnych wartości:
• dnia 14.11.2009 r. - błędna interpretacja wyników,
• dnia 13.03.2010 r.- przekroczenie o 2 dB,
• dnia 10.07.2010 r.- przekroczenie o 4 dB,
• dnia 06 i 07. 11.2010 r. - przekroczenie o 5 dB.
Podkreślono, że jedynie wyniki pierwszego badania nie dają podstaw do stwierdzenia przekroczenia. W pozostałych przypadkach nie kwestionowano faktu stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej wartości, a co za tym idzie, naruszenia przepisów § 326 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organ wyjaśnił, że uchylenie decyzji płatniczej PPIS w Oleśnicy nr 458/Op/10 z dnia 05.08.2010 r. było wynikiem pojawienia się nowych okoliczności w sprawie (wskazanych przez stronę) oraz powstałych wątpliwości, które według organu II instancji należało jednoznacznie rozstrzygnąć. W tej sytuacji uwzględniono informacje przedstawione przez stronę w odwołaniu o obecności innych potencjalnych źródeł hałasu mających wpływ na wynik badań i zalecono kolejne pomiary hałasu uwzględniające tło akustyczne. Zgodnie zatem z art. 7 k.p.a. podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu dotyczącego oceny wpływu tła akustycznego na wynik pomiarów podkreślono, że pomiary i obliczenia poziomu dźwięku A wykonywane są zgodnie z Polską Normą PN-B-02156:1987. Według definicji zawartej w w/w normie, tło akustyczne oceniane jest za pomocą średniego poziom dźwięku A w dB, po wyłączeniu źródła hałasu podlegającego kontroli. Zatem wszelki hałas generowany przez ruch pojazdów na sąsiadującej z przedmiotowym lokalem ulicy, czy parking samochodowy, był składową tła akustycznego i został uwzględniony przy ocenie wyników pomiarów. Organ podał, że zmierzony poziom tła akustycznego wyniósł 23 dB, a poziom dźwięku 35 dB. Różnica między tymi poziomami przekracza 10 dB, w związku z czym poprawka K1 uwzględniająca wpływ tła akustycznego na wynik pomiaru wynosi 0 dB, a tym samym nie ma wpływu na obliczoną wartość przekroczenia.
Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie głównym źródłem hałasu jest muzyka odtwarzana przez urządzenia nagłaśniające, więc w łatwy sposób można regulować jej głośność. Obecność przedstawicieli stron, czy innych organów podczas pomiarów wiązałaby się z zawiadomieniem ich o terminie pomiaru w związku z czym strona mogłaby podjąć zamierzone działania mające istotny wpływ na poziom emitowanego hałasu, a zatem i na wyniki pomiarów. Mogłoby to doprowadzić do uzyskania fałszywego dowodu w sprawie, niezgodnego ze stanem faktycznym. Dlatego też, aby materiał dowodowy zebrany w sprawie był jak najbardziej obiektywny i zgodny ze stanem faktycznym, organ prowadzący postępowanie nie zawiadamia stron o terminie wykonania pomiarów hałasu. Ponadto, jak już wcześniej informowano stronę, podczas przeprowadzania pomiarów w badanym pomieszczeniu, a nie w mieszkaniu, mogą przebywać tylko 2 osoby obsługujące miernik poziomu dźwięku (zgodnie z normą PN-B-02156:1987).
Ponadto podkreślono, że postanowienie nr [...]z dnia 25.01.2011 r. zostało wydane w celu przymuszenia strony do wykonania obowiązku nałożonego w decyzji nr [...]z dnia 6 kwietnia 2010 r. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, ze zm.) zostało poprzedzone upomnieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r. z uwagi na fakt, że kolejne pomiary hałasu nadal wykazywały przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu. Zatem zarzut dotyczący niedoręczenia stronie wyników pomiarów przed wydaniem postanowienia nr [...]nie mógł być podstawą jego uchylenia, gdyż organ dążył jedynie do wyegzekwowania obowiązku nałożonego w prawomocnej decyzji nr[...]. Fakt niedoręczenia sprawozdania z badań hałasu był głównym powodem uchylenia decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. nr [...]z dnia 6 grudnia 2010 r. w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu w sprawie obciążenia strony opłatą za przeprowadzone badania. Nie bez znaczenia zdaniem organu pozostaje fakt, że trudności z doręczeniem przedmiotowych wyników badań spowodowane były głównie niepodejmowaniem przez stronę korespondencji wysyłanej na adres lokalu, który strona sama wskazywała we wcześniejszych pismach z dnia 22 grudnia 2009 r., 6 września 2010 r., 31 stycznia 2011 r. i 14 lutego 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż wskazują skarżący.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżone postanowienie może być uchylone wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania należy zauważyć, że wniosek ten w części dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego był niedopuszczalny. Niedopuszczalny też był wniosek skarżących przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Uprawnienia orzecznicze sądów administracyjnych mają bowiem w zasadzie, stosownie do treści art. 145 §1 p.p.s.a., wyłącznie charakter kasacyjny. Sąd administracyjny nie może zatem rozstrzygać co do istoty sprawy stanowiącej przedmiot zaskarżenia. Może jedynie utrzymać zaskarżony akt w mocy albo wyeliminować go z obrotu prawnego, jeżeli w sposób istotny narusza on przepisy prawa materialnego, bądź przepisy postępowania administracyjnego, co po stwierdzeniu powyższego, uczyniono w rozpatrywanej sprawie.
Na wstępie należy podkreślić specyfikę postępowania egzekucyjnego w administracji, w toku którego wydano zaskarżone postanowienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wydane przez organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przepisów u.p.e.a. Kontrola legalności tego aktu dokonywana jest przez sąd administracyjny na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Grzywna w celu przymuszenia stanowi środek egzekucyjny stosowany w administracyjnej egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (art. 119 § 1 u.p.e.a.). W zażaleniu, o którym mowa w art. 122 § 3 in fine u.p.e.a. możliwe jest zakwestionowanie dopuszczalności oraz prawidłowości skorzystania przez organ egzekucyjny ze środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. W drodze owego zażalenia nie można natomiast kwestionować zasadności obowiązku, do którego wykonania grzywna ma przymusić. Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Za niezasadne w tej sytuacji uznać należy zarzuty skarżących zmierzające do wykazania, że brak jest podstawy prawnej do nałożenia na nich przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Oleśnicy obowiązku zawartego w decyzji nr [...]z dnia [...]r. Również Sąd na obecnym etapie postępowania administracyjnego nie może oceniać prawidłowości ostatecznej i prawomocnej decyzji nakładającej na skarżących egzekwowany obowiązek.
Odrębną natomiast kwestią pozostaje istnienie podstaw do nałożenia na skarżących na podstawie przepisów prawa powołanych w podstawie prawnej zaskarżonych postanowień grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Oleśnicy nr [...] z dnia 6 kwietnia 2010 r.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a. zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Z akt sprawy wynika, że zostały w sprawie spełnione przesłanki formalnoprawne niezbędne do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny bowiem po stwierdzeniu w wyniku badań poziomu hałasu przeprowadzonych w dniu 10 lipca 2010 r., tj. po upływie zakreślonego w decyzji PPIS w O. nr [...]z dnia 6 kwietnia 2010 r. terminie, przenikającego w porze nocnej do pomieszczeń mieszkalnych w budynku nr 9 przy ul. R. w O. z prowadzanego w tymże budynku przez skarżących klubu muzycznego "Music Club", wystosował do skarżących upomnienie z dnia 5 sierpnia 2010 r. wzywające skarżących do niezwłocznego wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. nr [...] z dnia [...]z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie to zostało doręczone skarżącym w dniu 13 września 2010 r. Kolejne badanie poziomu hałasu przenikającego w porze nocnej do pomieszczeń mieszkalnych w budynku nr 9 przy ul. [...]z prowadzanego w tymże budynku przez skarżących klubu muzycznego "..." przeprowadzono w dniu 6 i 7 listopada 2010 r. Wobec stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu organ egzekucyjny wystawił w dniu [...]r. tytuł wykonawczy nr[...], do którego dołączył dowód doręczenia upomnienia oraz wydał zaskarżone postanowienie z dnia 25 stycznia 2011 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i doręczył je skarżącym.
Postanowienie z dnia 25 stycznia 2011 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zawiera wezwanie do jej uiszczenia w zakreślonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Zawiera też wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie do 31 marca 2011 r. z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny celem przymuszenia. Postanowienie to zatem spełnia wymogi art. 122 § 1 i § 2 u.p.e.a.
Z zawartych w aktach administracyjnych badań poziomu hałasu przenikającego w porze nocnej do pomieszczeń mieszkalnych w budynku nr 9 przy ul. Reja w Oleśnicy z prowadzanego w tymże budynku przez skarżących klubu muzycznego "...", przeprowadzonych przez organ po upływie terminu zakreślonego w ostatecznej i prawomocnej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. nr [...]ujętych w sprawozdaniach z dnia 14 lipca 20010 r. i 15 listopada 2010 r. wynika, że w każdym z tych przypadków stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej wartości poziomu hałasu - w lipcu o 4 dB, a w listopadzie o 5 dB. Przeprowadzone badania zestawiono odpowiednio w sprawozdaniu nr [...] z dnia [...]r. oraz nr [...]z dnia [...]r. i wysłano do zobowiązanych z wezwaniem do wykonania nałożonego obowiązku w terminie 7 dni od doręczenia pisma pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W odwołaniach wnoszonych przez skarżących od wydawanych w toku postępowania decyzji obciążających skarżących kosztami przeprowadzonych badań podnosili oni zarzuty dotyczące prawidłowości przeprowadzonych badań poziomu hałasu przenikającego do pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się w budynku, w którym prowadzony jest należący do nich klub muzyczny, w związku z czym organ przeprowadzał ponowne badania poziomu hałasu.
Skarżący zakwestionowali prawidłowość przeprowadzonych badań także w sporządzonym przez siebie piśmie z dnia 14 lutego 2011 r. nazwanym "odwołanie od postanowienia [...]z dnia 25 stycznia 2011 r." uznanym przez organ za zażalenie na wydane w niniejszej sprawie postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, które to "odwołanie" wnieśli po doręczeniu im postanowienia organu I instancji z dnia 25 stycznia 2011 r. nr [...]o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wraz z tytułem wykonawczym także z dnia 25 stycznia 2011 r. nr[...]. W/w postanowienie z dnia 25 stycznia 2011 r. nr [...]zawierało prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia na nie zażalenia do organu wyższej instancji. Doręczony wraz z owym postanowieniem tytuł wykonawczy z dnia 25 stycznia 2011 r. nr [...]zawierał także prawidłowe pouczenie o przysługującym zobowiązanym prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, terminie ich wniesienia oraz ich podstawy określonej w art. 33 u.p.e.a.
W "odwołaniu" tym, powołując się na dwa wyroki wydane przez Sąd Rejonowy w Oleśnicy, których kserokopie dołączyli do owego "odwołania", skarżący zakwestionowali istnienie podstaw do przyjęcia, że poziom hałasu przenikający z prowadzonego przez nich klubu muzycznego do pomieszczeń mieszkalnych w budynku nr [...] przy ul. R. w O. nadal przekracza dopuszczalne normy, a tym samym podnieśli, że wykonali obowiązek nałożony na nich decyzją PPIS w Oleśnicy nr 164/10 z dnia 6 kwietnia 2010 r. Powyższe zarzuty podtrzymali także w skardze złożonej do Sądu administracyjnego w niniejszej sprawie na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Z zarzutem tym wiąże się też podniesiony przez skarżących zarzut nieprawidłowości przeprowadzonych badań poziomu hałasu. Zarzuty te nie mogą jednak odnieść zamierzonego skutku z uwagi na treść art. 33 pkt 1) u.p.e.a. Wykonanie obowiązku może być bowiem przedmiotem zarzutu przysługującego zobowiązanemu na doręczony tytuł wykonawczy. W piśmie nazwanym "odwołanie" skarżący jednoznacznie wskazali, że odwołują się od postanowienia organu I instancji nr 2/11 z dnia 25 stycznia 2011 r. Prawidłowo w tej sytuacji organ uznał pismo skarżących nazwane "odwołaniem" za zażalenie na postanowienie o ukaraniu grzywną w celu przymuszenia.
W postępowaniu prowadzonym wskutek zażalenia na wydane w trybie art. 122 u.p.e.a. postanowienie o ukaraniu grzywną w celu przymuszenia niedopuszczalne jest podnoszenie przez zobowiązanego zarzutów z art. 33 u.p.e.a., jak również zarzutów, które zobowiązany może podnieść w zażaleniu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Zauważyć należy, że w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny odniósł się w zupełności do zarzutów podniesionych przez skarżących w zażaleniu na postanowienie nr [...] wydane w sprawie przez organ I instancji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W skardze wniesionej w niniejszej sprawie skarżący podtrzymali zarzuty zawarte w zażaleniu, a ponadto podnieśli nowe zarzuty dotyczące prawidłowości przeprowadzonych pomiarów oraz w związku z tym nieistnienia podstaw do zastosowania wobec nich grzywny w celu przymuszenia.
W świetle tego, co powiedziano wyżej, za bezprzedmiotowe, a tym samym nie wymagające odrębnego odnoszenia się do nich przez Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznać należy podniesione w skardze zarzuty dotyczące wykonania obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), zarzuty zmierzające do wykazania niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 6 u.p.e.a.) oraz zarzuty kwestionujące prawidłowość przeprowadzonych przez organ badań poziomu hałasu, a to w związku z treścią art. 122 § 3 u.p.e.a. i wynikającym z niego, służącym zobowiązanym prawie wniesienia zarzutów, o jakich mowa w art. 33 u.p.e.a. oraz prawie wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o jakim mowa w art. 122 § 3 u.p.e.a.
Skoro z niezakwestionowanego skutecznie w drodze przysługujących skarżącym środków prawnych postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego w sprawie i ustalonych w związku z tym prawidłowo okoliczności faktycznych wynikało, że skarżący mimo upływu zakreślonego terminu nie wywiązali się z ciążącego na nich obowiązku wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji PPIS w O. nr [...]z dnia 6 kwietnia 2010 r. oraz mimo wystosowaniu do nich upomnienia i doręczeniu tytułu wykonawczego, trafnie organ egzekucyjny uznał, że wystąpiły w sprawie podstawy do nałożenia na skarżących grzywny w celu przymuszenia i wydania postanowienia w tym przedmiocie na podstawie art. 122 § 1 i § 2 u.p.e.a.
Za nietrafny także uznać należało podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko w związku z tym, co powiedziano wyżej, ale także w związku z tym, że w postępowaniu odwoławczym nie jest możliwe zastosowanie sankcji nieważności aktu administracyjnego wydanego w I instancji. Stwierdzenie w postępowaniu odwoławczym istnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. może jedynie prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego, a nie stwierdzenia jego nieważności, bądź wszczęcia z urzędu przez organ odwoławczy jako organ nadzoru nadzwyczajnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu wydanego w I instancji. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że kwestia posiadania odpowiednich atestów przez urządzenia pomiarowe, za pomocą których organ dokonywał pomiaru poziomu hałasu przed wydaniem zaskarżonych postanowień została wyjaśniona i wykazana w doręczonym skarżącym sprawozdaniu z dnia 15.11.2011 r., na co trafnie organ ten zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę.
Zważyć należy, że grzywna w celu przymuszenia jest jedynym środkiem egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym uregulowanym w u.p.e.a., który posiada charakter przymuszający. Stosuje się ją jako środek służący zmuszeniu zobowiązanego przez spowodowanie dolegliwości finansowej. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się przede wszystkim w sytuacji, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka jest niemożliwe, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, albo niecelowe. Grzywna w celu przymuszenia jest rodzajem nacisku mającym na celu zmuszenie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Wysokość grzywny w określonych sytuacjach reguluje przepis art. 121 u.p.e.a., nazywany także przepisem "wymiarowym". Zawarte w nim regulacje nie określają dolnej granicy grzywny. Dolna wysokość grzywny zależy więc każdorazowo od uznania organu, który przy jej wymiarze powinien zawsze mieć na uwadze, aby ten środek przymusu spełnił w danej sytuacji swoją rolę. Wymierzając grzywnę organ winien także ocenić sytuację materialną zobowiązanego, a także jego indywidualne cechy, zachowanie się i następstwa takiego a nie innego zachowania zobowiązanego. Z przepisu art. 122 u.p.e.a., w którym ustawodawca określił tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia wynika, że ustalenie wysokości grzywny w celu przymuszenia następuje w ramach przyznanego organowi w tym względzie uznania administracyjnego. W wyroku z dnia 13.05.2008 r. sygn. II SA/Kr 258/08 (lex nr 516703) Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że: "Ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Nie jest to uznanie dowolne, ponieważ organ ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2) i zasady niezbędności (art. 7 § 3)." W wyroku z dnia 20.02.2008 r. sygn. II OSK 43/07 (lex nr 437519) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że wymierzając grzywnę w celu przymuszenia organ egzekucyjny winien kierować się przede wszystkim efektywnością egzekucji, a ponadto winien mieć na uwadze treść tytułu wykonawczego oraz górną granicę wymierzanej grzywny, zaś w uzasadnieniu postanowienia musi przytoczyć okoliczności, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. "Brak wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy ustalaniu grzywny w celu przymuszenia oznacza całkowitą dowolność w tym zakresie i prowadzi do sytuacji, w której rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w tej części wymyka się spod kontroli sądu." Podobnie w wyroku z dnia 16.01.2007 r. sygn. II SA/Bk 311/06 (lex nr 240445) Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że: "Ustalając wymiar grzywny w celu przymuszenia organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje uznanie administracyjne każdorazowo uzasadnić."
Z utrwalonego już w tym względzie stanowiska sądów administracyjnych wynika ponadto, że nie można z treści art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego, tym bardziej, że zobowiązany może się uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek (por. wyrok NSA z 16.02.2005 r. sygn. akt OSK 1148/04, lex nr 164945, wyrok NSA z 01.6.2005 r. sygn. akt OSK 1140/04, lex nr 186665).
Podjęte na podstawie art. 121 u.p.e.a. rozstrzygnięcie uznaniowe powinno być w sposób należyty umotywowane w pisemnym uzasadnieniu (art. 18 p.e.a. w związku z art. 7 k.p.a.). Uzasadnienie wysokości grzywny jest wymagane w każdym przypadku, dla uniknięcia zarzutu jej dowolności, niezależnie od tego, że wchodzące w rachubę przesłanki mają ograniczony charakter. W uzasadnieniu postanowienia podjętego na podstawie art. 121 § 2 u.p.e.a. organ powinien rozważyć całokształt okoliczności danej sprawy w kontekście zasady efektywności stosowanego środka.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zarówno w uzasadnieniu postanowienia wydanego w niniejszej sprawie przez organ I instancji, jak również w uzasadnieniu postanowienia wydanego przez organ II instancji brak jest jakiejkolwiek argumentacji dotyczącej wysokości zastosowanej wobec skarżących grzywny w celu przymuszenia, co powoduje, że zaskarżone postanowienia uchylają się spod kontroli Sądu. Powyższe uchybienie stanowi istotne naruszenie art. 7 § 2 i § 3 u.p.e.a. Uchybienie to stanowiło konieczność uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, co orzeczono na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji, mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum, nakładając na skarżących grzywnę w celu przymuszenia winny stanowisko swoje w przedmiocie wysokości wymierzonej grzywny uzasadnić stosownie do art 107 § 3 k.p.a., mającego odpowiednie zastosowanie do postępowania egzekucyjnego w administracji w związku z odesłaniem zawartym w art. 18 u.p.e.a.
Uchylając zaskarżone postanowienie z powodu istotnego naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania Sąd na podstawie art 152 p.p.s.a. orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło