IV SA/Wr 35/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-05-25
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Tadeusz Kuczyński, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy były pracodawca, który nie jest już zobowiązany do wypłaty jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, posiada interes prawny do wniesienia skargi w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej u byłego pracownika?Ratio decidendi
Były pracodawca, który nie jest już zobowiązany do wypłaty jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej u byłego pracownika. Brak takiego interesu prawnego skutkuje oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej – boreliozy u byłego pracownika K. S. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niedostateczne zebranie materiału dowodowego, brak opinii biegłego, zaniechanie rozprawy, błędne przyjęcie przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej oraz niedostateczne wyjaśnienie następstwa prawnego. Sąd rozpoznał skargę w kontekście posiadania przez spółkę interesu prawnego do jej wniesienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. we W. Oddział Zakład Gazowniczy W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, z późn. zm. ), art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm. ) oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), jak również art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071, z późn. zm. ) i po rozpatrzeniu odwołania zakładu pracy: D. Spółki G. Sp. z o.o. Oddział Zakład G. W. w W. wniesionego za pośrednictwem radcy prawnego A. D. z Kancelarii "D.& D." w W. od decyzji z dnia [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dz. Nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa: borelioza (poz. 26) u K. S. -zaskarżoną decyzję utrzymano mocy.
W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia podano, że K. S. zatrudniony był w:
Zakładach Tkanin Technicznych "T." w P.
- od [...] 1981 r. do [...] 1982 r. jako robotnik transportu wewnętrznego. PKP Oddział Robót Budowlanych w K., Odcinek Budowy w Dz. (zakład zlikwidowany)
- od [...] 1982 r. do [...] 1983 r. jako starszy rzemieślnik, B. Zakładach Przemysłu Bawełnianego im. D. "B." w B. (zakład zlikwidowany)
- od [...] 1985 r. do [...] 1986 r. jako mierzacz-rozwłókinacz, Dz. Przedsiębiorstwie Budowlanym Przemysłu Lekkiego w Dz. (zakład zlikwidowany)
- od [...] 1986 r. do [...] 1986 r. jako robotnik budowlany, Wyprawa Skór Futerkowych W. R. w Dz. (zakład zlikwidowany)
- od [...] 1987 r. do [...] 1990 r. jako pracownik fizyczny, Zakładzie Prywatnym Murarstwo-Dekarstwo-Cyklinowanie A. B. w W. (zakład zlikwidowany)
- od [...] 1990 r. do [...] 1991 r. jako zbrojarz, betoniarz,
Murarstwo - Dekarstwo W. M. w W. (zakład zlikwidowany)
- od [...] 1991 r. do [...] 1991 r. jako zbrojarz, betoniarz,
Polskim G. N. i G. SA w W. Oddział Zakład G. w W. (następca prawny; D. Spółka G. Sp. z o.o. Oddział Zakład G. W. w W.)
- od [...] 1992 r. do [...] 1992 r. jako aparatowy maszyn i urządzeń gazów.
- od [...] 1992 r. do [...] 2000 r. jako inkasent,
Zakładzie Usług komunalnych T. D. w P.
- od [...] 2002 r. do [...] 2002 r. jako murarz,
Telewizji Kablowej "S." A. Ł. w P.
- od [...] 2008 r. do [...] 2008 r. jako pracownik ogólnobudowlany, obecnie bezrobotny.
Dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dz. wykazało, że K. S. wykonując swoje obowiązki zawodowe w okresie zatrudnienia w Polskim G. N. i G. SA w W. Oddział Zakład G. w W. na stanowisku inkasenta przebywał na terenach zasiedlanych przez kleszcze, w narażeniu na ich pokłucia.
Postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa: borelioza (poz. 26) u K. S. wszczęte zostało przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dz. dnia [...] 2009 r.
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. J. G. we W. dnia [...] 2009 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa: borelioza (poz. 26) u K. S. Na podstawie wyników przeprowadzonych badań swoje stanowisko uzasadnił tym, że: "...Całość obrazu klinicznego z udokumentowanymi badaniami pozwala na rozpoznanie boreliozy. Uwzględniając czynnik sprawczy choroby (krętek: Borrelia sp.) rezerwuar krętka (zwierzyna płowa, małe gryzonie, kleszcze) jego przenosicieli (głownie kleszcze) oraz charakter wykonywanej pracy - wykonywanie czynności zawodowych związanych z przebywaniem na terenach zasiedlanych przez kleszcze, w narażeniu na ich pokłucia, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że do zachorowania doszło w związku z wykonywaną przez 11 lat pracą zawodową, co daje podstawę do rozpoznania u K. S. choroby zawodowej."
Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz opinii jednostki orzeczniczej l stopnia diagnostycznego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dz., dnia [...] 2010 r. wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa: borelioza (poz. 26) u K. S.
Od powyższej decyzji zakład pracy: D.Spółka G. Sp. z o.o. Oddział Zakład G. W. w W. złożył odwołanie za pośrednictwem radcy prawnego A. D. do D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w stosunku do [...] Sp. z o.o. z uwagi na brak biernej legitymacji (statusu strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym), względnie o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie w jej treści, że stwierdzona choroba u zainteresowanego nie ma związku z wykonywaną pracą i nie jest chorobą zawodową.
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., w związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu strony, tj. braku statusu strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym, dnia [...] 2010 r. na postawie art. 136 k.p.a. zlecił organowi l instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania administracyjnego mającego na celu zebranie dokumentów i ustalenie następcy prawnego pracodawcy pod nazwą Polskie G. N. i G. S.A. w W., Zakład G. w W.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dz. pismem z dnia [...] 2010 r. zwrócił się do D. Spółki G. Sp. z o.o. Oddział Zakład G. W. w W. z prośbą o podanie następcy prawnego pracodawcy K. S. pod nazwą Polskie G. N. i G. SA w W. Zakład G. w W.
W odpowiedzi, pełnomocnik strony radca prawny A. D. w piśmie z dnia [...] 2010 r. poinformował, że strona nie jest w stanie wskazać następcy prawnego pracodawcy pana K. S. tj. [...] SA w W.Zakład G.w W. w zakresie stosunków prawa ponieważ w 2007 r. miały miejsce podział i przekształcenia spółki i w związku z tym winno zostać przeprowadzone stosowne postępowanie wyjaśniające. Natomiast P. G. N. i G. SA
w W. w piśmie z dnia [...] 2010 r. poinformowało, że następcą prawnym [...] SA w W. Zakład G. W. Rejon G. Dz. jest D. Spółka G. Sp. z o.o. we W., Oddział Zakład G. W. w W.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we Dz., pismem z dnia [...] 2010 r. przesłał do D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. wyniki postępowania wyjaśniającego dotyczącego ustalenia następcy prawnego, tj. ustalono, że następcą prawnym pracodawcy pod nazwą P. G. N. i G. SA w W., Zakład G. W., Rejon G. Dz. jest D. Spółka G. Sp. z o.o. Oddział Zakład G. W. w W.
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., po analizie dokumentacji zebranej w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ l instancji stwierdził, że jego ustalenia nie wskazują jednoznacznie następcy prawnego pracodawcy pod nazwą P. G. N. i G. SA w W., Zakład G. w W., albowiem ustalenia powyższe oparte zostały jedynie na piśmie P. G. N. i G. SA w W. z dnia [...] 2010 r. i nie znajdują potwierdzenia w żadnym dokumencie. Natomiast [...] Sp. z o.o. Oddział Zakład G. W.w W. nie potwierdza tego faktu i żąda przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dz. przekazując wyniki przeprowadzonego postępowania nie wyjaśnił jednoznacznie, dlaczego jednym oświadczeniom zakładów odmówił mocy dowodowej a drugie przyjął za wiarygodne. W związku z zaistniałą sytuacją,
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. ponownie dnia [...] 2010 r. na postawie art. 136 k.p.a. zlecił organowi l instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu zebranie dokumentów i ustalenie następcy prawnego pracodawcy pod nazwą
P. G. N. i G. SA w W. Zakład G. w W.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dz. dnia [...]
2010 r. zwrócił się do P. G. N. i G. SA w W. o przesłanie dokumentów w tym umowy Spółki, które potwierdzają fakt następstwa prawnego i wyjaśniają kto przejął obowiązki pracodawcy wobec pracowników Zakładu G. w W. Rejon Dz.
W odpowiedzi P. G. N. i G. SA w W. pismem z dnia [...] 2010 r. przesłało dokumenty (Akt Notarialny Repertorium A Nr [...], Akt Notarialny Repertorium A Nr [...], Akt Notarialny Repertorium A Nr [...]) wskazujące i potwierdzające następcę prawnego [...] SA Zakład G. w W., tj. zakładu w którym był zatrudniony K.S.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dz. pismem z dnia [...] 2010 r. przesłał dokumentację z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz swoje stanowisko dotyczące kwestii następstwa prawnego tj. wskazał, że następcą prawnym jest [...] Sp. z o.o. we W. Oddział Zakład G. W. w W.
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., na podstawie zgromadzonej dokumentacji dotyczącej choroby zawodowej u K. S. zważył, co następuje:
Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki:
1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby
zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, .........
2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,
3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.
W przypadku pana K. S. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że wykonując swoje obowiązki zawodowe przebywał na terenach zasiedlanych przez kleszcze, w narażeniu na ich ukąszenia. Natomiast odnośnie klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej należy stwierdzić, iż placówka służby zdrowia upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych:
- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we W., na podstawie wyników przeprowadzonych badań, analizy dokumentacji medycznej oraz narażenia zawodowego rozpoznał u zainteresowanego chorobę zawodową pod postacią boreliozy. Odnosząc się do zarzutów zakładu pracy - [...] Sp. z o.o. Oddziału G. W. w W. zawartych w odwołaniu z dnia [...] 2010 r., tj. błędnego przyjęcia, iż ww. zakład jest stroną w postępowaniu, zaznaczyć należy, że wyniki przeprowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dz. postępowania wyjaśniającego i zgromadzona w toku tego postępowania dokumentacja jednoznacznie wskazuje, że pełnię praw i obowiązków po [...] SA Zakład G. w W. przejęła [...] Sp. z o.o. Oddział G. W. w W.
Odnosząc się do kwestii narażenia zawodowego na stanowisku inkasenta -negowanej przez ww. zakład, wyjaśnić należy, że wyniki dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez organ l instancji wykazały, iż zainteresowany podczas wykonywania obowiązków zawodowych przebywał na otwartym terenie, w pobliżu lasów, i w związku z tym istniało prawdopodobieństwo ukąszenia przez kleszcze. Kleszcze są pospolitymi pajęczakami, szczególnie często występują w lasach i w jego sąsiedztwie, na skraju pól, łąkach, wśród traw i krzewów. Zatem praca na otwartym terenie przy odczytach gazomierzy stwarzała narażenia zawodowe. Wydane orzeczenie poprzedzone zostało specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia zainteresowanego oraz analizą zgromadzonej dokumentacji, jest obiektywne, przekonujące oraz obszernie umotywowane.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu [...] Sp. z o.o. we W., Odział Zakład G. W. reprezentowana przez r. pr. A. D. wniosła o uchylenie obu decyzji w całości, zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne zebranie materiału dowodowego i zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy w celu ustalenia okoliczności świadczenia pracy przez pracownika na terenie w bezpośrednim i znacznym narażeniu ukąszeniem kleszcza, stopnia narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia spowodowane pracą pracownika, skutkującego co najmniej wysokim prawdopodobieństwem spowodowania choroby u pracownika.
2. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 84 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie zlecenia sporządzenia opinii biegłemu zewnętrznemu specjaliście z zakresu epidemiologii i poprzestanie na własnych ustaleniach organu administracyjnego, co w efekcie nie pozwoliło na obiektywne ustalenie stopnia narażenia pracownika na czynniki szkodliwe dla zdrowia,
3. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 89 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w sytuacji udziału w postępowaniu stron o sprzecznych interesach i podnoszących sprzeczne twierdzenia w toku postępowania administracyjnego,
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2351 ustawy Kodeks pracy (dalej k. p.) wskutek przyjęcia, iż zachodzą u pracownika przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej, w sytuacji, gdy pracownik ten świadczył pracę u Strony skarżącej na stanowisku inkasent gazowy o niskim stopniu narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia, a zwłaszcza powodujące boreliozę.
5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 2351 k. p. przez przyjęcie, iż istnienie bliżej niesprecyzowanego prawdopodobieństwa spowodowania choroby przez czynniki szkodliwe dla zdrowia pozwala na ustalenie u pracownika choroby zawodowej, gdy tymczasem art. 2351 k. p. wymaga kwalifikowanej formy ustalenia związku przyczynowego pomiędzy czynnikami szkodliwymi a powstaniem choroby zawodowej (tzw. "wysokie prawdopodobieństwo")
6. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a oraz w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie następstwa prawnego pomiędzy pracodawcą pracownika a Stroną skarżącą, co w efekcie skutkowało wydaniem decyzji administracyjnej w stosunku do podmiotu nie posiadającego legitymacji procesowej biernej w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wniósł na wstępie o jej odrzucenie nie wskazując jednak żadnych podstaw tego wniosku. W motywach odpowiedzi podjął merytoryczną polemikę z zarzutami skargi wnioskując o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. póz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
W myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest ten, kto ma w tym interes prawny. To czy podmiot wnoszący skargę ma w tym interes prawny sąd administracyjny obowiązany jest w każdym przypadku zbadać z urzędu. Przepis ten powinien być stosowany odpowiednio w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w myśl art. 193 p.p.s.a, (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04, ONSA i WSA 2005, nr 4, poz. 62).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżąca spółka jest byłym pracodawcą K. S. i w dacie prowadzenia postępowania administracyjnego, jak i następnie sądowoadministracyjnego stron tych nie wiązał żaden stosunek prawny (jak wynika z akt administracyjnych stosunek pracy trwał od [...] 1992 r. [...] 2000 r.). W związku z tym należy podzielić stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. w wyroku z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1457/08,, z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1676/07, z 30 listopada 2009 r., II OSK 1407/09, z dnia 4 listopada 2010 r.
II OSK 1493/10 (zamieszczone w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w którym podkreśla się, że w poprzednim okresie tj. pod rządami ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) interes prawny pracodawców (zakładów pracy) w uczestniczeniu w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej wyrażał się w tym, że byli oni zobowiązani do wypłaty jednorazowych odszkodowań poszkodowanym pracownikom, niezależnie od świadczeń wypłacanych z tego tytułu przez ZUS. Ten system świadczeń ustąpił jednak obecnej regulacji zawartej w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.), zgodnie z którą wyłącznie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługują świadczenia z tytułu choroby zawodowej. Tym samym doszło do zerwania z obowiązującym poprzednio dualizmem podmiotów zobowiązanych do wypłaty jednorazowych odszkodowań dla poszkodowanych pracowników.
W związku z tym, że pracodawca nie jest zobowiązany do wypłacenia pracownikowi jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, odpadła materialnoprawna podstawa do udziału byłego pracodawcy w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej. Za taką materialnoprawna podstawę nie może być uważany przepis art. 444 k.c., na podstawie którego pracownik mógłby ewentualnie dochodzić od pracodawcy (względnie wszystkich pracodawców, u których był zatrudniony) renty uzupełniającej. Jest to kwestia odpowiedzialności cywilnoprawnej pracodawcy, z którą nie ma bezpośredniego związku interes prawny wymagany do udziału w sprawie administracyjnej, której przedmiotem jest stwierdzenie choroby zawodowej. Należy wskazać, że w postępowaniu przed sądem powszechnym sąd ten nie jest związany decyzją stwierdzającą chorobę zawodową, jak i wydanym w takiej sprawie wyrokiem sądu administracyjnego. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 czerwca 1994 r., II PZP 4/94 (OSNP 1994/11/170) oraz w uchwale z dnia 29 czerwca 1995 r., II PZP 2/95 (OSNP 1996/4/57). Zdaniem Sądu Najwyższego z perspektywy odpowiedzialności cywilnej decyzja inspektora sanitarnego (pozytywna jak i negatywna) ma charakter deklaratoryjny. Nie tworzy ona nowego stanu prawnego, lecz wręcz jest tylko dowodem zaistnienia określonego stanu faktycznego. Zatem skoro decyzja inspektora sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej nie wpływa w żaden sposób na ewentualną odpowiedzialność cywilną byłego pracodawcy, w podstawie prawnej tej odpowiedzialności nie można upatrywać materialnoprawnej podstawy kreującej interes prawny byłego pracodawcy uprawniający do wniesienia skargi kasacyjnej.
Interesu prawnego pracodawcy nie można również upatrywać w zapisie § 8
ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2009 r. w sprawie
chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), w którym wskazano, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo jej braku organ przesyła pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika. Sąd podkreśla, że przepis powyższy
ma charakter przepisu procesowego, z którego nie wynikają prawa lub obowiązki materialnoprawne dla pracodawcy. Przepis powyższy nakłada bowiem na organy prowadzące postępowanie jedynie obowiązek doręczenia wydanego
rozstrzygnięcia, nie przesądzając jednocześnie o jakichkolwiek uprawnieniach lub obowiązkach, które wiązałyby się z wydaną decyzją. Tym samym nie ma on żadnego bezpośredniego wpływu na istnienie własnego interesu Spółki do bycia stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Interes wynikający z § 8 ust. 3 pkt 2 powyższego rozporządzenia może być rozpatrywany jedynie w kategorii interesu faktycznego, nie zaś interesu prawnego,
z którego można by interpretować określone prawa lub obowiązki zakładu pracy
(por. również wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 października 2010 r. II SA/Po
422/10 (zamieszczony w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Interesu prawnego byłych pracodawców nie można również wywodzić z zawartych w kodeksie pracy regulacji dotyczących obowiązków pracodawcy zapewnienia odpowiednich warunków pracy i ewentualnej potrzeby przesunięcia
osoby, u której stwierdzono chorobę zawodową na inne stanowisko pracy.
Wskazane powinności określają jedynie materialno - prawne podstawy interesu prawnego aktualnie zatrudnianego pracownika, nie statuują natomiast obowiązków w
odniesieniu do takiego pracownika, który już w danym zakładzie zakończył
pracę. Z reguły osoba ubiegająca się o stwierdzenie choroby zawodowej przez cały okres pracy była zatrudniona w wielu zakładach pracy i gdyby nawet uznać, że
stroną jest, bowiem ma interes prawny w sprawie każdy były pracodawca, to
doszłoby do paradoksalnej sytuacji że możliwe byłoby wnioskowanie w wznowienie postępowania przez byłych pracodawców, którzy co do zasady nie uczestniczą jako strony w postępowaniu administracyjnym przed organami sanitarno -epidemiologicznymi (por. wyrok WSA z dnia 30 listopada 2009 r. II OSK 1407/09).
Ustalenie, iż wnoszący skargę nie jest stroną wymagało merytorycznego rozpoznania sprawy w kontekście posiadania przezeń interesu prawnego w
sprawie i w rezultacie doprowadziło do oddalenia skargi. Badanie takiej skargi
tylko od strony formalno prawnej byłoby w rozważanej sytuacji z pewnością niewystraczające. W analizowanej sytuacji skarga została oceniona koko
pozbawiona podstaw, jako nie związana z interesem prawnym wnoszącego
skargę.
Powyższe zwalniało Sąd od konieczności ustosunkowania się merytorycznych zarzutów zawartych w treści skargi.
W związku z tym, na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło