IV SA/Wr 396/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Protokolant: Starszy referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu z dnia 6 maja 2025 r. nr BD000000.5513.4.2025 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi W. K. (dalej: skarżąca) jest wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzja Rektora Uniwersytetu P. we W. (dalej: Rektor) z dnia 6 maja 2025 r. nr BD000000.5513.4.2025 utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia 26 marca 2025 r. o odmowie przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2024/2025. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy – przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę - wynika, że pismem z dnia 20 marca 2025 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2024/2025. Decyzją z 26 marca 2025 r. wydaną na podstawie art. 93 ust. 4 – 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r., poz. 742 ze zm., dalej: p.s.w.n.) Rektor nie przyznał wnioskowanego świadczenia, ponieważ z danych systemu POL-on wynika, że skarżąca studiowała łącznie 12 semestrów, zatem upłynął okres 12/14 semestrów, przez który przysługuje stypendium dla osób niepełnosprawnych określony w art. 93 ust. 4 i 5 p.s.w.n. W rezultacie wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżoną decyzją Rektor utrzymał w mocy własną decyzję z 26 marca 2025 r. Ponownie ustalił, że skarżąca przekroczyła okres 12 semestrów studiowania, tj. w dacie składania wniosku studiowała już 15 semestrów, co wyklucza przyznanie jej stypendium. Ustalenie to oparł na przebiegu studiów skarżącej, wynikającym z systemu POL-on: 1) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet P. we W., od 1 października 2017 r. do 14 marca 2018 r., 2 semestry; 2) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet P. we W., od 1 października 2018 r. do 10 kwietnia 2019 r., 2 semestry; 3)[...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet W., od 1 października 2019 do 13 marca 2020 r., 1 semestr; 4) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet W., od 1 października 2020 r. do 30 czerwca 2023 r., 6 semestrów; 5) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet W1. we W., od 1 marca 2018 r. do 3 września 2018 r., 1 semestr - odbywany jednocześnie z kierunkiem [...]; 6) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet W1. we W., od 1 marca 2019 r. do 16 września 2019 r., 1 semestr - odbywany jednocześnie z kierunkiem [...] na Uniwersytecie P. we W.; 7) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet W1. we W., od 1 marca 2020 r. do 4 września 2020 r., 1 semestr; 8) [...], studia drugiego stopnia, Uniwersytet P. we W., od 1 października 2023 r. – obecnie, 3 ukończone semestry. Odwołując się do treści art. 93 ust. 4-6 p.s.w.n., informacji zamieszczonej na oficjalnej stronie Ministerstwa Edukacji i Nauki, Zasad przyznawania i reguł kontrolnych świadczeń zawartych w systemie POL-on, a także - orzecznictwa sądów administracyjnych Rektor zakwestionował przedstawioną przez skarżącą wykładnię art. 93 ust. 4 p.s.w.n., że do ogólnego limitu 12 semestrów należy wliczyć jedynie 9 semestrów studiów pierwszego stopnia, a każdy kolejny semestr studiów pierwszego stopnia ponad tę liczbę nie jest brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń. W rezultacie takiej wykładni skarżącej służyłoby prawo do świadczenia na studiach drugiego stopnia przez pierwsze 3 semestry. Rektor wskazał, że taka wykładnia pomija istotne sformułowanie ww. przepisu, zgodnie z którym "łączny okres", przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż 9 semestrów, drugiego stopnia – nie dłużej niż 7 semestrów. Oznacza to, że limit 12 semestrów jest limitem nadrzędnym i obejmuje łącznie cały okres studiowania. Dopiero w jego ramach wyznaczono dodatkowe ograniczenia, tj. maksymalnie 9 semestrów dla studiów pierwszego stopnia oraz 7 semestrów dla studiów drugiego stopnia – które nie funkcjonują niezależnie. Wyjaśnił, że na podstawie aktualnego brzmienia art. 93 ust. 4 i 6 p.s.w.n. do okresu przysługiwania świadczeń należy wliczać wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry niezależnie od tego, czy świadczenie było w danym czasie faktycznie przyznane i wypłacane. Wyjątek stanowią jedynie semestry na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W konsekwencji, przekroczenie 9 semestrów na studiach pierwszego stopnia ma bezpośredni wpływ na możliwość ubiegania się o świadczenia na studiach drugiego stopnia, ponieważ wyczerpuje on część ogólnego limitu 12 semestrów. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że studia drugiego stopnia zawsze gwarantują prawo do świadczeń przez kolejne 3 lub więcej semestrów, ponieważ długość okresu, w którym student może korzystać ze świadczeń jest uzależniona od całkowitego czasu kształcenia, a nie tylko od poziomu studiów. W rezultacie Rektor uznał, że na podstawie art. 93 ust. 6 p.s.w.n. do wyliczenia łącznego okresu studiowania, od którego zależy uprawnienie skarżącej do otrzymania stypendium dla osób niepełnosprawnych, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez skarżącą semestry studiów począwszy od pierwszych rozpoczętych od 1 października 2017 r. Przepis art. 93 ust. 4 p.s.w.n. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych po jego nowelizacji i doprecyzowanie, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów bez względu na ich pobieranie przez studenta i obejmuje łącznie cały okres studiowania. Wskazał ponadto, że wnioskowane przez skarżącą świadczenie nie przysługiwałoby również przy zastosowaniu wykładni przedstawionej przez skarżącą, ponieważ skarżąca odbywa obecnie 4 semestr studiów magisterskich. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 93 ust. 4 p.s.w.n. obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że stypendium przysługuje przez okres 12 pierwszych semestrów studiowania, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że do okresu 12 semestrów, o których mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n., zalicza się tylko te semestry, w których student był objęty świadczeniami pomocy materialnej, o której mowa w art. 86 ust. 1-4 p.s.w.n., na podstawie pozytywnej decyzji w przedmiocie przyznania pomocy materialnej; 2) 93 ust. 1 i 2 p.s.w.n. obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że do okresu całościowego należy wliczać semestry przypisane studentowi w dowolnym wymiarze, gdy z przepisu art. 93 ust. 4 wynika, że pomoc materialna przysługuje przez okres 12 semestrów, bez względu na pobieranie, z tym zastrzeżeniem, że na studiach I stopnia – nie dłużej niż przez 9 semestrów, a na studiach II stopnia – nie dłużej niż przez 7 semestrów, co musi prowadzić do uznania, że zaliczając okresy w ramach I stopnia należy uwzględniać semestry objęte pomocą w wymiarze nie większym niż 9 semestrów, a pomoc materialna w realiach niniejszej sprawy przysługuje na studiach II stopnia przez 3 semestry objęcia pomocą. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi argumentowała, że ograniczenie z art. 93 ust. 4 p.s.w.n. łączy się z 12 semestrami objęcia pomocą, o czym świadczy m.in. czasownik "przysługiwać". Uprawnienie do pomocy materialnej przysługuje przez określoną liczbę semestrów, a więc skoro w ramach studiów I stopnia skarżąca otrzymała pomoc przez 9 semestrów, to w ramach studiów II stopnia powinna mieć przyznaną pomoc przez pierwsze 3 semestry, ale nie chodzi o pierwsze 3 semestry studiowania, ale o pierwsze 3 semestry objęcia pomocą. Rektor natomiast prezentuje stanowisko wewnętrznie sprzeczne. Skarżąca przez cały okres studiów pobrała pomoc materialną w wymiarze 9 semestrów w ramach studiów I stopnia, a po ich ukończeniu podjęła studia II stopnia, które realizuje terminowo, a jednak jest wyłączona z pomocy materialnej, chociaż posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i powinna taką pomoc otrzymać przez 3 semestry na studiach II stopnia. Wskazała, że historia jej studiowania wynosi 12 semestrów na studiach I stopnia, przy czym niektóre ze studiów musiała przerwać z uwagi na problemy rodzinne, inne porzuciła z uwagi na rozczarowanie jakością kształcenia. Niewątpliwie jednak w październiku 2020 r. podjęła studia I stopnia na kierunku [...], które ukończyła w regulaminowym czasie 6 semestrów. Pomimo posiadania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie pobierała pomocy przez 12 semestrów, ale przez 9 na studiach I stopnia, w tym tylko przez 3 semestry na kierunku [...], który ukończyła. Organ poinformował skarżącą – wraz z upływem 9 semestru studiowania, który był tożsamy z liczbą semestrów, gdy była objęta pomocą - że pomoc na studiach przysługuje jej przez 9 semestrów na studiach I stopnia. Na studiach II stopnia nie otrzymała nigdy żadnej pomocy materialnej. Decyzje odmowne stały się przedmiotem skarg do WSA we Wrocławiu, a trzy skargi kasacyjne oczekują na rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Następnie skarżąca przedstawiła osiem argumentów przeciwko wykładni prawa przeprowadzonej przez Rektora w zaskarżonej decyzji: 1) zaprezentowała własne rozumienie art. 93 ust. 4 p.s.w.n. odwołując się do dyrektyw wykładni językowej i wskazała, że sekwencja użytych w tym przepisie wyrazów prowadzi do wniosku, że chodzi o 12 semestrów objęcia pomocą na mocy decyzji, bez względu czy student pobrał pomoc mu przyznaną w pełnej wysokości, tj. gdy otrzymał wszystkie raty w ramach semestru (do 5 miesięcznych rat), czy pobrał tylko jedną z tych rat w ramach decyzji semestralnej. Dopisek w ww. przepisie: "bez względu na ich pobieranie" nie oznacza, że liczy się status studenta, bo konstrukcja przepisu opiera się na czasowniku "przysługiwać". Dopisek ten oznacza, że coś musiało być przyznane, ale nie ma już znaczenia, czy wypłacono wszystkie raty stypendium, czy tylko jedna z nich. Najpierw należy przyznać pomoc, by potem móc oceniać, czy została ona pobrana, czy nie została pobrana, tj. bez względu na pobieranie. Wynik tak przeprowadzonej wykładni językowej prowadzi do uznania, że chodzi o semestry objęte pomocą materialną na mocy decyzji, bez względu na to, czy ta pomoc została pobrana. Na poparcie stanowiska, że chodzi o semestry objęcia pomocą, skarżąca powołała orzecznictwo sądów administracyjnych. 2) wskazała na wątpliwości interpretacyjne, jakie legły u podstaw nowelizacji art. 93 p.s.w.n. z dnia 17 listopada 2021 r. konkludując, że w jej wyniku doprecyzowano sposób ustalenia przysługiwania świadczeń dla studentów przez przyjęcie, że semestr, w którym student korzysta z pomocy, jest semestrem skonsumowanym, bez względu czy pobrano tylko jedną czy wszystkie z rat stypendium w ramach danego semestru; 3) wskazała na pominięcie przy wykładni art. 93 ust. 4 p.s.w.n. pełnego brzmienia tego przepisu. Skoro studia I stopnia trwają minimum 6 semestrów (art. 65 ust. 1 p.s.w.n.), to art. 93 ust. 4 pkt 2) p.s.w.n. byłby zbędny gdyby chodziło o proste działanie matematyczne, by od 12 semestrów (okres z art. 93 ust. 4 p.s.w.n.) odejmować wszystkie dotychczasowe okresy studiowania. 4) wskazała, że przyjęta przez Rektora wykładnia prowadzi do absurdalnych konsekwencji; 5) wskazała, że wbrew twierdzeniu organu, przepis art. 93 ust. 4 p.s.w.n. budzi wątpliwości interpretacyjne i w tym zakresie powołała orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych; 6) wskazała, że z brzmienia art. 93 ust. 4 p.s.w.n. wynika, że chodzi o okres objęcia pomocą a nie samego studiowania; 7) wskazała, że Rektor pominął treść art. 16 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, z którego wynika, że organy przyznające pomoc materialną przed nowelą uwzględniały poszczególne miesiące w ramach okresu 6 lat, liczone jako raty miesięczne. Natomiast przyznając pomoc od semestru letniego 2021/2022 należało każdy semestr objęty decyzją uznać za skonsumowany bez względu na to, czy wypłacono wszystkie raty stypendium czy tylko jedna z pięciu; 8) wskazała, że Rektor błędnie podnosi, że w interesie państwa jest to, aby student przede wszystkim terminowo się kształcił i ukończył studia w terminie. Pomija bowiem fakt, że w p.s.w.n. brak jest przepisów, które wiązałyby uprawnienie do ubiegania się o stypendium dla osób niepełnosprawnych z obowiązkiem zaliczenia poprzedniego roku. Skarżąca natomiast terminowo realizuje studia II stopnia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. W przeciwnym przypadku – oddala skargę - art. 151 p.p.s.a. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Rektora o odmowie przyznania skarżącej prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2024/2025. Rozpoznając sprawę w oparciu o wskazane kryteria i w wyznaczonych granicach Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a zarzuty skargi są nieuzasadnione, co nakazywało oddalenie skargi. W sprawie nie jest sporne, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym niepełnosprawności z dnia 11 kwietnia 2016 r. wydanym na stałe. Niespornie skarżąca jest studentką studiów drugiego stopnia na kierunku [...] na Uniwersytecie P. we W., obecnie 4 semestru, i w dniu 20 marca 2025 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2024/2025 w oparciu o Regulamin świadczeń dla studentów Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu stanowiący załącznik do zarządzenia nr 105/2024 Rektora z dnia 26 września 2024 r. Nie jest też kwestionowany przebieg studiów skarżącej ustalony w oparciu o dane przetwarzane w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on (dalej: "system POL-on") utworzonym i obowiązującym uczelnie na podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie danych przetwarzanych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on (Dz.U. z 2019 r., poz. 496 ze zm.). Niekwestionowany jest łączny okres studiowania skarżącej, tj. 15 semestrów na dzień złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowego stypendium. Zagadnieniem spornym jest wykładnia przepisu art. 93 ust. 4 p.s.w.n. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2223 ze zm., dalej: ustawa zmieniająca). Wedle Rektora, skarżącej nie przysługuje prawo do stypendium dla osób niepełnosprawnych, ponieważ łączny okres przysługiwania świadczeń, o którym mowa w art. 93 ust. 1-4 i 6 p.s.w.n., wynosi 12 semestrów bez względu na ich pobieranie przez studenta i obejmuje łącznie cały okres studiowania, co oznacza, że długość okresu, w którym student może korzystać ze świadczeń jest uzależniona od całkowitego czasu kształcenia, a nie tylko od poziomu studiów. Na podstawie art. 93 ust. 6 p.s.w.n. do wyliczenia łącznego okresu studiowania, od którego zależy uprawnienie skarżącej do otrzymania stypendium dla osób niepełnosprawnych, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez skarżącą semestry studiów począwszy od pierwszego z nich rozpoczętego od 1 października 2017 r. Zdaniem skarżącej, przedstawiona przez Rektora wykładnia art. 93 ust. 1, 2 i 4 p.s.w.n. jest błędna. Okres, od którego zależy wnioskowana przez skarżącą pomoc należy odnosić do semestrów, w których taka pomoc została przyznana odpowiednią decyzją, a nie do okresu studiowania. Dodatkowo przy wyliczeniu tego okresu należy uwzględnić zastrzeżenie ustawowe, że na studiach pierwszego stopnia okres przyznania przedmiotowego stypendium obejmuje 7 semestrów, a na studiach drugiego stopnia – 3 semestry. Oznacza to, że skarżącej na obecnym etapie studiowania (tj. studia drugiego stopnia) przysługuje prawo do stypendium na 3 semestrach. Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 2) u.s.w.n. student może ubiegać się o stypendium dla osób niepełnosprawnych. Przyznanie i odmowa takiego świadczenia następuje w drodze decyzji (ust. 2). Na podstawie art. 89 u.s.w.n. stypendium dla osób niepełnosprawnych może otrzymać student posiadający orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie, o którym mowa w art. 5 oraz art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, 858, 1089 i 1165). Na uczelni sprawy dotyczące stypendium dla osób niepełnosprawnych rozstrzyga Rektor lub osoba przez niego upoważniona, co wynika z § 1 ust. 4 w zw. z ust. 3 pkt 2 ww. Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.w.n. świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich. Na podstawie ust. 4 łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Zgodnie natomiast z art. 93 ust. 6 p.s.w.i.n. do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr. Skarżąca, jak to wynika z akt sprawy, rozpoczęła studia począwszy od 1 października 2017 r. ich przebieg wynika z systemu POL-on, a Rektor ustalił poszczególne okresy studiowania następująco: 1) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet P. we W., od 1 października 2017 r. do 14 marca 2018 r., 2 semestry; 2) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet P. we W., od 1 października 2018 r. do 10 kwietnia 2019 r., 2 semestry; 3) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet W., od 1 października 2019 do 13 marca 2020 r., 1 semestr; 4) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet W., od 1 października 2020 r. do 30 czerwca 2023 r., 6 semestrów; 5) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet W1. we W., od 1 marca 2018 r. do 3 września 2018 r., 1 semestr - odbywany jednocześnie z kierunkiem [...]; 6) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet W1. we W., od 1 marca 2019 r. do 16 września 2019 r., 1 semestr - odbywany jednocześnie z kierunkiem [...] na Uniwersytecie P. we W.; 7) [...], studia pierwszego stopnia, Uniwersytet W1. we W., od 1 marca 2020 r. do 4 września 2020 r., 1 semestr; 8) [...], studia drugiego stopnia, Uniwersytet P. we W., od 1 października 2023 r. – obecnie, 3 ukończone semestry. Kwalifikacja (zaliczenie) poszczególnych semestrów studiów do okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n. została dokonana przez Rektora prawidłowo, zgodnie z zasadami określonymi w tym przepisie oraz w jego ust. 6. Prawidłowo odkodował treść wskazanych przepisów i dokonał właściwej subsumcji ustalonego stanu faktycznego, który jest bezsporny, pod normy prawne zawarte w ww. przepisach. Słusznie stwierdził Rektor, że "łączny okres", przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż 9 semestrów, drugiego stopnia – nie dłużej niż 7 semestrów. Oznacza to, że limit 12 semestrów jest limitem nadrzędnym i obejmuje łącznie cały okres studiowania. Dopiero w jego ramach wyznaczono dodatkowe ograniczenia, tj. maksymalnie 9 semestrów dla studiów pierwszego stopnia oraz 7 semestrów dla studiów drugiego stopnia – które nie funkcjonują niezależnie. Przedstawione w zaskarżonej decyzji rozumienie art. 93 ust. 4 p.s.w.n. odpowiada ocenie prawne ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nowelizacja ustawy doprowadziła do zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania świadczeń studentowi, uzależniając prawo do nich dodatkowo od czasookresu studiowania, co nastąpiło w sposób jednoznaczny na poziomie językowym przez zmianę treści art. 93 ust. 4 ustawy. Z przepisu tego wynika, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n., wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów, 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Sformułowanie "bez względu na ich pobieranie przez studenta" łączy zatem prawo do świadczenia także z okresem studiowania, a nie jak uprzednio z okresem korzystania przez studenta ze świadczenia. Warstwa językowa tego przepisu prowadzi do wyniku jednoznacznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2081/24, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Sformułowanie "bez względu na ich pobieranie przez studenta" łączy prawo do świadczenia także z "okresem studiowania", a nie jak uprzednio z okresem faktycznego "korzystania" przez studenta ze świadczenia. Tym samym na gruncie aktualnie obowiązującego stanu prawnego okolicznością wpływającą na posiadanie przez studenta prawa do świadczeń jest więc sama możliwość ubiegania się o świadczenie w związku z posiadanym statusem studenta, nie zaś przysługiwanie studentowi takiego świadczenia rozumiane jako bycie przez studenta beneficjentem świadczenia i otrzymywanie go w danym semestrze, do której to wykładni uprawniało poprzednie brzmienie art. 93 ust. 4 p.s.w.n. W obecnym stanie prawnym świadczenia zostały ściśle powiązane jedynie z okresem studiów, nie zaś z okresem w jakim student rzeczywiście ze świadczeń korzystał. Wyjaśnić należy, że ustawa p.s.w.n. nie zawiera własnej definicji pojęcia "przysługiwania świadczeń". Dlatego w sytuacji braku definicji ustawowej pojęcie to należało niegdyś, jak wspomniano, odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały już przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów i który był ich beneficjentem. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca określił łączny okres 12 semestrów (z podziałem na limit semestrów obowiązujący na studiach I i II stopnia), w czasie których studentowi przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n. i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. uniezależniając przyznanie tego prawa od okoliczności rzeczywistego pobierania świadczenia (wyrok NSA z 11 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 2890/23, CBOSA). W sprawie nie ma wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego. Skarżąca legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym w 2016 r. na stałe. Studia rozpoczęła 1 października 2017 r. i - wedle reguł wskazanych w art. 93 ust. 4 i 6 p.s.w.n. w zw. z art. 16 ustawy zmieniającej - do okresu uprawniającego do świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1-4 p.s.w.n., wlicza się 15 semestrów wg stanu na dzień złożenia wniosku o stypendium dla osób niepełnosprawnych. Studia I stopnia realizowała na kilku kierunkach przez łącznie 12 semestrów. Obecnie odbywa studia drugiego stopnia, z których ukończyła 3 semestry. Skoro więc ustawodawca ograniczył łączny okres, w którym prawo do stypendium dla osób niepełnosprawnych przysługuje studentowi, czyli może być realizowane, do 12 semestrów, do których wlicza się wszystkie rozpoczęte semestry na studiach m.in. pierwszego i drugiego stopnia (czyli 12 semestrów studiowania łącznie na studiach pierwszego i drugiego stopnia) – to po upływie tego okresu, student traci prawo do ubiegania się o świadczenia z art. 86 ust. 1 pkt 2) p.s.w.n. Upływ tego okresu stanowi pierwotną negatywną przesłankę przyznania świadczenia i wyklucza rozważanie zastosowania dalszej negatywnej przesłanki ograniczającej prawo do świadczenia uregulowanej w ramach zastrzeżenia zawartego w art. 93 ust. 4 pkt 1) i 2) u.s.w.n. Argumentacja skargi prowadząca do wniosku, że na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 4 i 6 p.s.w.n. łączny okres 12 semestrów odnosi się do okresu przysługiwania świadczenia na podstawie stosownej decyzji organu uczelni oraz uznania, że w przypadku wykorzystania przez studenta limitu okresu pobierania świadczenia na studiach pierwszego stopnia (przez 9 semestrów) służy mu prawo do skorzystania z tego prawa jeszcze przez 3 semestry na studiach drugiego stopnia – nie da się pogodzić z normami wynikającymi z ww. przepisów. Sąd w składzie orzekającym podziela ocenę prawną przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2025 r. o sygn. akt IV SA/Wr 402/24 wydanego wskutek rozpoznania skargi skarżącej odnośnie do stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2023/2024 (CBOSA). Z punktu widzenia formułowanych przez skarżącą zarzutów oraz ośmiu argumentów istotne znaczenie ma zakres i charakter zmian odnoszących się do świadczeń przyznanych na rzecz studentów dokonanych na mocy ww. ustawy zmieniającej. W sposób zasadniczy i w jednoznaczny zmodyfikowane zostały warunki korzystania ze świadczeń, w tym stypendium dla osób niepełnosprawnych. W uprzednio obowiązujących w tym względzie przepisach – sprzed powoływanej zmiany - (art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n.) ustawodawca wskazał, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Przywołany przepis nie zawierał zatem wprowadzonego ustawą zmieniającą stwierdzenia: "bez względu na ich pobieranie przez studenta". Obecne brzmienie ustawy wyraźnie i w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych ogranicza zakres czasowy, przez jaki przysługuje prawo do świadczeń odnosząc go do okresu studiowania, a nie pobierania świadczeń. Orzecznictwo zapadłe na tle przepisów ustawy sprzed zmiany – w tym odnoszące się do zagadnienia nieważności decyzji w sprawie świadczeń pomocy materialnej dla studenta - nie będzie miało istotnego odniesienia do obecnie obowiązujących regulacji. Nie sposób wykładać normy art. 93 ust. 4 p.s.w.n. w ten sposób, że sporny zwrot odnosi się do sytuacji, której świadczenie zostało studentowi przyznane, ale nie zostało przez niego wykorzystane, czy pobrane. Takie rozumienie wskazanej normy nie ma uzasadnienia zarówno w samym jej brzmieniu jak i dalszych zapisach ustawy. Nie przewiduje ona jakichkolwiek środków czy instrumentów pozwalających na kontrolę takich okoliczności, z chwilą wydania decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia jego beneficjentem i dysponentem jest student. Nadto mając na uwadze kwestie sporne na tle uprzednio obowiązujących zapisów problem ten w ogóle nie wystąpił, zaś nowelizacja tych zapisów, co potwierdza uzasadnienie projektu do ustawy zmieniającej, miała na celu wyeliminowanie wątpliwości, które wystąpiły na tle sposobu ustalenia okresu przysługiwania świadczenia. Takie odczytywanie spornego w sprawie przepisu uzasadnia również wykładnia autentyczna, wyprowadzana z uzasadnienia do projektu ustawy wprowadzającej opisywane. Jak wynika z druku nr 1569 Sejmu RP IX kadencji (dostępny w zakładce "archiwum" na: sejm.gov.pl) "celem wprowadzenia zmiany w art. 93 ustawy jest zróżnicowanie okresu przysługiwania świadczeń dla studentów w zależności od czasu trwania studiów, a także doprecyzowanie sposobu ustalania tego okresu. Obecnie okres przysługiwania świadczeń wynosi 6 lat, niezależnie od okresu trwania studiów. Proponuje się wprowadzenie regulacji przewidującej przysługiwanie świadczeń maksymalnie przez łączny okres do 12 semestrów, w tym w przypadku studiów pierwszego stopnia - do 9 semestrów, zaś w przypadku studiów drugiego stopnia - do 7 semestrów. Jednocześnie w ust. 2 proponuje się utrzymanie dotychczasowej zasady, zgodnie z którą poszczególne świadczenia przysługiwały tylko na jednym kierunku studiów - w przypadku równoczesnego kształcenia na kilku kierunkach, przy czym pozostawia się do wyboru studenta, na którym kierunku będzie otrzymywał poszczególne świadczenia. W przypadku jednolitych studiów magisterskich, które zgodnie z przepisami prawa trwają 11 albo 12 semestrów, proponuje się wydłużenie okresu przysługiwania świadczeń o 2 semestry. Ponadto - w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych i ujednolicenia sposobu ustalania przez uczelnie prawa studentów do świadczeń - proponuje się doprecyzowanie okresów przysługiwania świadczeń przez wskazanie wprost, że do okresów przysługiwania świadczeń wliczają się wszystkie semestry studiowania, z wyjątkiem kolejnych studiów pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. Wyrażenie "rozpoczęty semestr" występujące w tym przepisie należy traktować jako pełny semestr, bez względu na to, czy kształcenie trwało przez okres całego semestru czy krócej. Zgodnie z intencją projektodawcy nie będzie miało znaczenia, czy kształcenie trwało miesiąc czy dłużej (...)". Wskazane w skardze argumenty ujęte w ośmiu punktach nie wpływają na wynik sprawy. Przyjęta przez skarżącą wykładnia językowa art. 93 ust. 4 p.s.w.n. ze wskazanych wyżej względów jest błędna, w tym uwzględniając przyczyny nowelizacji tego przepisu. Rektor natomiast przedstawił prawidłowe rozumienie tego art. 93 ust. 4 p.s.w.n. co do wyliczenia okresu 12 semestrów, w których student ma prawo ubiegać się o świadczenie prawidłowo przy tym uwzględniając semestry sprzed obowiązywania nowego brzmienia tego przepisu. Przedstawił też zarówno w decyzji pierwotnej jak i zaskarżonej – wydanej w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – prawidłowe źródło dowodowe (system POL-on), dokładne wyliczenie semestrów według właściwie zastosowanych zasad wynikających z art. 93 p.s.w.n. Nietrafna jest argumentacja skarżącej dotycząca naruszenia przez Rektora zakazu wykładni "per non est" (pkt 3 uzasadnienia skargi), czyniącej przepis art. 93 ust. 4 pkt 2) zbędnym. Skarżąca w istocie "podporządkowuje" przepis art. 93 ust. 4 i 6 p.s.w.n. do stanu faktycznego w sprawie, podczas gdy ocenie należy poddać subsumcję bezspornego w sprawie stanu faktycznego pod normy zawarte w tym przepisie. Nie uwzględnia okoliczności, że przepis ten odnosi się do różnych sytuacji, w tym przypadku uzyskania przez studenta orzeczenia o niepełnosprawności w czasie studiowania, decyzji studenta o studiowaniu wyłącznie w ramach pierwszego poziomu studiów itp., a przede wszystkim wskazanej wyżej przez Sąd weryfikacji ze stanem faktycznym sprawy pierwszorzędnej negatywnej przesłanki przyznania świadczenia, tj. upływu łącznego okresu 12 semestrów studiowania. W konsekwencji, Sąd nie tej podziela tej argumentacji. Pogląd ten wyklucza jednak, że świadczenia przyzwane są na wniosek, który może zostać złożony w każdym czasie, tj. na każdym etapie studiowania, co uzasadnia wprowadzenie limitów czasookresu przyznawania świadczenia na studiach poszczególnych stopni. Rację ma Rektor, że wprowadzenie ograniczenia czasowego w zakresie możliwości korzystania przez studentów ze świadczeń i powiązania go z okresem studiowania zostało podyktowane potrzebą zmotywowania do terminowego ukończenia nauki. Zasadniczo zaś okres studiowania zastał skorelowany z okresem przez jaki przysługują świadczenia, w tym także na jednolitych studiach magisterskich. Zakres dokonanych zmian jakkolwiek w zasadniczym założeniu odwoływał się do zagadnień związanych z dostosowaniem regulacji do warunków studiów medycznych, ostatecznie jednak ustawodawca w art. 94 u.s.w.n. nie ograniczał się do tej tylko kwestii, co potwierdza treść ustawy zmieniającej i uzasadnienie do projektu tej ustawy. Trudna do zrozumienia jest argumentacja zawarta w punkcie 4 uzasadnienia skargi, że wykładnia zaprezentowana przez organ prowadzi do absurdalnych konsekwencji ("argumentum ad absurdum"). Z art. 93 ust. 6 p.s.w.n. jasno wynika, że do okresu, przez który przysługuje świadczenie, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry, w tym przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3. Ustawodawca nie pozostawia wyboru uczelni co uwzględnienia czy nie tego okresu. Jak Sąd wskazał, po nowelizacji art. 93 p.s.w.n., prawo do świadczenia nie zależy od okresu pobierania świadczenia. Istniejący spór w sposobie wykładni przepisów obowiązujących przed dniem ich nowelizacji, czyli przed dniem 18 grudnia 2021 r., polegał na kwestii, która w obecnie obowiązującej regulacji, została ustawowo rozwiązana. Poglądy orzecznictwa były wówczas zgodne co do uznania, że znaczenie ma okres pobierania świadczeń a nie studiowania, natomiast odmienny pogląd w tym zakresie był wyrażany przez organy, a to z uwagi na stanowisko przedstawiane w tym względzie przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Spór ten jest wyłącznie historyczny i nie ma wpływu na rozumienie znowelizowanego przepisu art. 93 ust. 4 p.s.w.n. Potwierdzenie poprawności przedstawionej wykładni wynika również z zamieszczenia w ustawie zmieniającej art. 16 stanowiącego, że do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że ustawodawca zmienił dotychczasowe zasady (warunki) przyznawania świadczeń odstępując od stwierdzenia "świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat (art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.i.n.) na rzecz obecnej zasady stwierdzającej, że zależą one od okresu studiowania, nie zaś pobierania świadczeń. Okoliczność dokonania ww. zmiany i wskazany w powołanym uzasadnieniu projektu ustawy cel zmian dowodzi, że stanowi to świadomy i czytelny zamysł ustawodawcy, który nie może być wykładany odmiennie, niż to przyjęto w zaskarżonej decyzji (por. ww. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2025 r. o sygn. akt IV SA/Wr 402/24 w sprawie ze skargi skarżącej). Brak jest podstaw do formułowania zarzutów względem zaskarżonej decyzji w zakresie nieprawidłowej wykładni powołanych przepisów, w tym poprzez argumentację ujętą w pkt 6-8 uzasadnienia skargi. Odnotowania przy tym wymaga, że taki sposób pojmowania spornych regulacji został także przyjęty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 2697/23 (dostępny w CBOSA). Zgodnie z wyrażoną w nim tezą: "ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2232) doprowadziła do zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania studentowi świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 574 z późn. zm.), uzależniając prawo do nich dodatkowo od czasookresu studiowania, co nastąpiło w sposób jednoznaczny na poziomie językowym przez zmianę treści art. 93 ust. 4 tej ustawy. Sformułowanie "bez względu na ich pobieranie przez studenta" użyte w art. 93 ust. 4 ustawy łączy zatem prawo do świadczenia także z okresem studiowania, a nie jak uprzednio z okresem korzystania przez studenta ze świadczenia". Podobnie stwierdził NSA w wyroku z 11 czerwca 2025 r. o sygn. akt III OSK 2447/23 (CBOSA), że za wadliwą uznając wykładnię art. 93 ust. 4 p.s.w.n. polegającą na uznaniu, że do liczby semestrów będących podstawą do przyznania świadczenia wlicza się tylko te, w których studentowi przysługiwało takie świadczenie. Pogląd ten należy uznać za utrwalony – por. wyroki NSA: z 23 kwietnia 2025 r. o sygn. akt III OSK 29081/24, sygn. akt III OSK 2033/24, sygn. akt III OSK 2798/23; z 11 kwietnia 2025 r. o sygn. akt III OSK 2611/23; z 9 kwietnia 2025 r. o sygn. akt III OSK 353/24; z 11 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 2890/23; z 19 lutego 2025 r. o sygn. akt III OSK 517/24; z 24 stycznia 2025 r. o sygn. akt III OSK 3409/23 (dostępne w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym ocenę prawną tam zawartą w pełni podziela. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na podstawie w art. 151 p.p.s.a.