IV SA/Wr 493/24
WyrokWSA we Wrocławiu2025-01-15
Skład orzekający: Marta Pająkiewicz - Kremis, Annetta Makowska-Hrycyk, Andrzej Nikiforów
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej projektu lokalizacji kominów wentylacyjnych przepompowni ścieków może zostać wydana z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy lub ochronę infrastruktury krytycznej, a także czy dokument potwierdzający udział skarżącego jako strony w uzgodnieniu lokalizacji tych kominów podlega tym samym ograniczeniom?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób wyczerpujący przesłanek do odmowy udostępnienia informacji publicznej dotyczącej projektu lokalizacji kominów wentylacyjnych, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy i ochronę infrastruktury krytycznej. Jednocześnie organ pominął w uzasadnieniu decyzji kwestię odmowy udostępnienia dokumentu potwierdzającego udział skarżącego jako strony w uzgodnieniu lokalizacji kominów, co stanowi naruszenie przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że spółka jest związana wcześniejszymi prawomocnymi wyrokami, które przesądziły o publicznym charakterze żądanych informacji i obowiązku ich udostępnienia lub odmowy w formie decyzji.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Zakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. o udostępnienie projektu lokalizacji kominów wentylacyjnych przepompowni ścieków oraz dokumentu potwierdzającego jego udział jako strony w uzgodnieniu lokalizacji tych kominów. Organ wielokrotnie odmawiał udostępnienia informacji, powołując się na jej przetworzony charakter, a następnie na tajemnicę przedsiębiorcy i ochronę infrastruktury krytycznej. Sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej, która dwukrotnie uchylała decyzje organu. W ostatnim zaskarżonym rozstrzygnięciu organ ponownie odmówił udostępnienia informacji, jednak uzasadnienie nie było wystarczająco precyzyjne i pominęło jeden z wnioskowanych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, , Protokolant: Michał Janusz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Zakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w Oławie z dnia 9 września 2024 r. nr 1/2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w Oławie na rzecz skarżącego M. D. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi M. D. (dalej: skarżący) jest decyzja Zakładów Wodociągów i Kanalizacji spółki z o.o. w Oławie (dalej: organ, spółka) o udostępnienie informacji publicznej.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 7 września 2021 r. skarżący zwrócił się do organu o udzielenie informacji publicznej poprzez przesłanie dokumentów:
1. pozwolenia na budowę przepompowni przy "ul. [...]", z dokładnym projektem wykonania inwestycji,
2. zgody Zarządu Dróg Miejskich i Zieleni w Oławie na umieszczenie przepompowni oraz dokładnego projektu, uzgodnienia i mapki sytuacyjnej obrazującej usytuowanie kominów w obecnym miejscu,
3. wszelkich niezbędnych uzgodnień z wszystkimi zainteresowanymi stronami w tym z właścicielami działki nr [...]/[...] przy której bezpośrednio stoją kominy.
Organ pismem z dnia 19 października 2021 r. poinformował skarżącego, że żądana informacja publiczna ma charakter informacji publicznej przetworzonej i wezwał do wykazania szczególnie istotnego dla interesu publicznego w jej uzyskaniu. W piśmie z dnia 1 listopada 2021 r. skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem spółki co do charakteru w żądanej informacji i jednocześnie ograniczył swój wniosek do przekazania skanów projektów lokalizacji kominów wentylacyjnych oraz dokumentu potwierdzającego udział wnioskodawcy jako strony, na lokalizację ww. kominów przy granicy działki, której jest właścicielem.
W piśmie z dnia 15 listopada 2021 r. organ ponowił wezwanie.
Pismem z dnia 17 listopada 2021 r. (data wpływu do organu 19 listopada 2021r.) skarżący wniósł o udostępnienie informacji publicznej i przesłanie dokumentów: projektu lokalizacji kominów wentylacyjnych oraz dokumentu potwierdzającego udział wnioskodawcy jako strony, na lokalizację ww. kominów przy granicy działki, której jest współwłaścicielem. Następnie, w dniu 8 grudnia 2021 r. złożył skargę na bezczynność organu w rozpoznaniu jego wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej też: sąd, WSA) prawomocnym wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 160/22 m.in. stwierdził bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 7 września 2021 r. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że spółka należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznych, o których mowa w art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Uznał, że informacja dotycząca dokumentów projektu lokalizacji kominów wentylacyjnych przepompowni ścieków oraz dokumentów potwierdzających uzgodnienie lokalizacji tych kominów ma walor informacji publicznej. Wskazał, że publiczny charakter żądanych informacji oraz fakt, że wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (do jednoosobowej spółki w której gmina ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o.k.k.), determinowały konieczność załatwienia żądania w trybie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji stwierdził, że obowiązkiem spółki było zatem, w ustawowym 14-dniowym terminie, udostępnienie informacji publicznej będącej w jego posiadaniu w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź powiadomienie wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie poinformowanie o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie poinformowanie wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). W ocenie sądu, jeśli nawet wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na wezwanie i nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, to - w razie nie wykazania przez wnioskodawcę interesu publicznego, przemawiającego za udostępnieniem żądanej informacji publicznej - podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej powinien we własnym zakresie zbadać jego istnienie i dopiero w razie ustalenia jego braku, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej i wyjaśnić tę kwestię w uzasadnieniu wydanej decyzji. Organ winien był ustalić i wskazać w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej okoliczności, które powodują kwalifikację żądanej informacji jako przetworzonej. Sąd stwierdził, że nie jest uprawniony do oceny prawidłowości kwalifikacji żądanej informacji jako przetworzonej, ponieważ następuje to dopiero w sprawie wszczętej skargą na decyzję o odmowie udostępnienia tej informacji. Wobec czego sąd przesądził, czy - w świetle żądania wyrażonego we wniosku skarżącego - żądanie skarżącego jest żądaniem o udzielenie informacji publicznej przetworzonej, ani jak konkretnie winno być ono przez spółkę załatwione. Skoro jednak z wniosku ewidentnie wynikało żądanie udzielenia konkretnych informacji publicznych, to podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej winien się do tego wniosku ustosunkować na jeden ze sposobów wskazanych powyżej, czego nie uczynił pozostając w bezczynności. Z tych względów WSA stwierdził, że spółka jako podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku skarżącego, bowiem do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie zadziałała we właściwej prawnej formie, tj. formie przewidzianej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a mianowicie: nie udzieliła żądanych informacji (czynność materialno-techniczna) bądź uznając, że informacja – z uwagi na ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej nie może być udzielona - nie wydała decyzji o odmowie jej udostępnienia.
Wykonując ww. wyrok organ decyzją z dnia 28 listopada 2022 r. nr 1/2022 odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej.
W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dniu 16 grudnia 2022 r. nr 2/2022 organ utrzymał w mocy decyzję z dnia 28 listopada 2022 r.
Na decyzję tę skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2024 r. o sygn. akt IV SA/Wr 1/24 uchylił decyzję organu z dnia 16 grudnia 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 28 listopada 2022 r. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że na podstawie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) przy rozpoznaniu obecnej skargi jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z prawomocnego wyroku z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 160/22. Skutkiem tego przyjął, że spółka należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznych, o których mowa w art. 4 ust.1 pkt 5 u.d.i.p. Przyjął, że informacja dotycząca dokumentów projektu lokalizacji kominów wentylacyjnych przepompowni ścieków spółki oraz dokumentów potwierdzających uzgodnienie lokalizacji tych kominów, niewątpliwie ma walor informacji publicznej. Żądane dokumenty stanowiły podstawę lokalizacji i budowy należącej do spółki przepompowni ścieków. Towarzyszyły decyzjom administracyjnym bezpośrednio zredagowanym i wytworzonym przez organy administracji publicznej w tym architektoniczno-budowlanej. Pochodziły z procesu inwestycyjnego prowadzonego przez spółkę w celu wykonania zadania publicznego. Skarżący domaga się udzielenia informacji w zakresie udostępnienia dokumentów posiadanych przez spółkę. W rezultacie sąd uznał, że tak zakreślony przedmiot odpowiada zakresowi podmiotowemu i przedmiotowemu informacji publicznej.
Oceniając natomiast zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności z prawem sąd stwierdził, że jest ona obarczoną wadą, wynikającą z naruszenia zasad i przepisów postępowania, skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego z powodu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Obydwie decyzje wydane zostały bowiem przez tę samą osobę, tj. Prezesa Zarządu K. P. Sad stwierdził, że sytuacji, gdy decyzja w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej jest wydawana osobiście przez Prezesa Zarządu, to przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosowanie będzie miało wyłączenie, o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis art. 24 § 1 k.p.a. określający ustawowe przyczyny wyłączenia pracownika ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a ustawodawca poza przypadkiem wskazanym w 24 § 4 k.p.a. nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, w której dana osoba, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei - o czym była już mowa na wstępie - może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu.
Niezależnie od zaistnienia ww. podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji, sąd uznał za potrzebne wskazanie - występujących w obu decyzjach - dalszych naruszeń prawa, by dostrzeżone uchybienia nie zostały powielone przez organ, co wpłynęłoby na ekonomikę postępowania. W tym zakresie sąd przeprowadził wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w odniesieniu do pojęcia "informacji przetworzonej". Oceniając, czy wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej przetworzonej, stwierdził, że żądana przez skarżącego informacja publiczna nie jest informacją przetworzoną, jest to informacja prosta, dlatego też skarżący nie miał obowiązku wykazywania szczególnie istotnego interesu w jej pozyskaniu.
W konsekwencji sąd uznał, że w sprawie naruszono – poza art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., a także przepisy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., w sposób mający wpływ na wynik sprawy. We wskazaniach co do dalszego postępowania nakazał, by ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględnił ocenę prawną zaprezentowaną w uzasadnieniu wyroku.
Wyrok ten wraz z uzasadnieniem i aktami administracyjnymi sprawy został doręczony organowi w dniu 8 lipca 2024 r.
W dniu 9 września 2024 r. na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 oraz art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: u.d.i.p.) organ wydał decyzję nr 1/2024 o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 7 października 2021 r. uzupełnionego w dniu 1 listopada 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie projektu lokalizacji kominów wentylacyjnych oraz dokumentu potwierdzającego udział skarżącego jako strony na lokalizację ww. kominów przy granicy działki, której wnioskodawca jest stroną.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskowane przez skarżącego informacje nie mogą być udostępnione, ponieważ stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa (art. 11 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji) oraz objęte są ochroną, jaka przysługuje infrastrukturze krytycznej. Wyjaśnił, że na spółkę nałożono obowiązek zapewnienia ciągłości i sprawnego funkcjonowania infrastruktury krytycznej poprzez gromadzenie oraz wymianę informacji o zagrożeniach dla infrastruktury krytycznej, opracowanie i wdrażanie procedur na wypadek wystąpienia zagrożeń, odtwarzanie infrastruktury krytycznej oraz współpraca między administracją i właścicielami, operatorami i posiadaczami infrastruktury w zakresie jej ochrony. Spółka wskazała, że na podstawie ustawy o zarzadzaniu kryzysowym w skład infrastruktury krytycznej wchodzi 11 systemów, które maja kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli, a także instytucji i przedsiębiorców, a jednym z tych chronionych systemów jest system zaopatrzenia w wodę (woda pitna, ścieki, wody powierzchniowe) i urządzenia pobierające, uszlachetniające, dostarczające i oczyszczające wodę dla ludności i przemysłu. Spółka stwierdziła, że projekt lokalizacji kominów wentylacyjnych nie może zostać udostępniona, ponieważ ochrona infrastruktury krytycznej ma na celu m.in. zastosowanie wszelkich działań zmierzających do zapewnienia funkcjonalności, ciągłości i integralności infrastruktury krytycznej w celu zapobiegania zagrożeniom, ryzykom lub słabym punktom oraz ograniczenia i neutralizacji ich skutków oraz szybkiego odtworzenia tej infrastruktury na wypadek awarii, ataków oraz innych zdarzeń zakłócających jej prawidłowe funkcjonowanie, co stanowi jeden z priorytetów ochrony państwa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił, że organ po raz kolejny odmówił udostępnienia informacji publicznej dotyczącej lokalizacji kominów wentylacyjnych znajdujących się na granicy posesji skarżącego przy "ul. [...]" w O. – mimo wyroku WSA z kwietnia 2024 r.
W odpowiedzi na skargę spółka wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami powszechnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a–c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli legalności jest decyzja spółki o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że poddana obecnie kontroli sądowej sprawa z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej była już przedmiotem tej kontroli dwukrotnie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2022 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 160/22 WSA stwierdził bezczynność organu w udostępnieniu żądanej przez skarżącego informacji publicznej, a prawomocnym wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2024 r. o sygn. akt IV SA/Wr 1/24 uchylił decyzje organu. Obecnie kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania tam zawartymi na podstawie art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W piśmiennictwie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2004, s. 388) wskazuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Zwraca się także uwagę, że związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Zaprezentowane powyżej poglądy doktryny znajdują również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym.
Sąd jest zatem związany oceną prawną, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zaś informacja objęta wnioskiem skarżącego jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Oznacza to, że organ zobowiązany był rozpoznać wniosek o udostępnienie wskazanych we wniosku informacji w trybie ustawy poprzez udzielenie żądanej informacji lub odmowę jej udostępnienia. Ponadto żądana przez skarżącego informacja publiczna nie jest informacją przetworzoną, jest to informacja prosta, dlatego też skarżący nie miał obowiązku wykazywania szczególnie istotnego interesu w jej pozyskaniu.
Stosownie do art. 16 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w art. 14 ust. 1 u.d.i.p., stosuje się przepisy k.p.a. (z pewnymi różnicami - art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p.). Z kolei według art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. W myśl jednak ust. 2 art. 17, wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przytoczone unormowania oznaczają, że od decyzji wskazanych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przysługują wnioskodawcy przewidziane na gruncie k.p.a. środki prawne. Tym samym w toku instancji wnioskodawca będzie mógł wnieść od nich odwołanie zgodnie z postanowieniem art. 127 § 1 k.p.a., bądź też wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Natomiast zgodnie z art. 127 § 2 k.p.a., właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Zasady ustalenia właściwości instancyjnej reguluje art. 17 k.p.a., który w pkt 1 określa, że organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów tego Kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba, że ustawy szczególne stanowią inaczej. Przepis art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. zawiera ustawową definicję pojęcia organów jednostek samorządu terytorialnego stanowiąc, że rozumie się przez to organy gminy, powiatu, województwa, związków gmin, związków powiatów, wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę, marszałka województwa oraz kierowników służb, inspekcji i straży działających w imieniu wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa, kierowników służb, inspekcji i straży działających w imieniu wójta, burmistrza (prezydenta miasta) starosty lub marszałka województwa, a ponadto samorządowe kolegia odwoławcze. Oceniając w tym kontekście status spółki należy stwierdzić, że nie należy ona do kręgu podmiotów określonych w art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a., a zatem nie jest organem w rozumieniu prawa administracyjnego, a to prowadzi do wniosku, że nie jest również organem władzy publicznej, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Konsekwencją tego jest zastosowanie w sprawie art. 17 u.d.i.p. Przepis ten odnosi się bowiem do wszystkich podmiotów wyszczególnionych w art. 4 ust. 1 pkt 2-5 u.d.i.p. Oznacza to, że od decyzji wydanej na podstawie art. 17 w związku z art. 16 u.d.i.p. przysługuje, zgodnie z art. 17 ust. 2, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, podlegający rozpoznaniu przez ten sam podmiot (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2373/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Mocą natomiast 52 § 3 p.p.s.a skarżący nie miał obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi w sprawie.
W ww. prawomocnych wyrokach przyjęte zostało w sposób niekwestionowany również przez strony, że skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który następnie zmodyfikował żądając udostępnienia skanów: 1) projektu lokalizacji kominów wentylacyjnych przepompowni ścieków, 2) dokumentu potwierdzającego udział skarżącego jako strony w uzgodnieniu lokalizacji tych kominów przy granicy działki, której jest właścicielem.
Poprzednie decyzje spółki objęte kontrolą legalności w wyroku z dnia 16 kwietnia 2024 r. o sygn. akt IV SA/Wr 1/24 jako podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej wskazywały niewykazanie przez skarżącego, że uzyskanie tej informacji – jako informacji przetworzonej - jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Obecnie zaskarżona decyzja wskazuje inną, nową przyczynę odmowy udostępnienia informacji publicznej, tj. wynikające z art. 5 u.d.i.p. ograniczenia prawa do informacji publicznej.
Wedle organu, udostępnienie żądanej informacji publicznej jest niemożliwe ze względu na to, że stanowi ona tajemnicę przedsiębiorstwa oraz jest objęta ochroną infrastruktury krytycznej.
Zgodnie art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". W orzecznictwie sądów administracyjnych "tajemnicę przedsiębiorcy" z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyprowadza się z "tajemnicy przedsiębiorstwa" z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r., poz. 1233 ze zm; dalej: u.z.n.k.) – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 7391/21 (CBOSA). Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym organ administracji publicznej lub inny podmiot zobowiązany, wydając decyzję odmowną z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy, winien uwzględnić to, iż ustawa o dostępie informacji publicznej nie zawiera definicji tego pojęcia. Pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa jest uregulowane w art. 11 ust. 2 u.z.n.k., który stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Zgodnie z tym przepisem, określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: po pierwsze: są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą; po drugie: są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej; po trzecie: przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r. sygn. I OSK 192/13 i z 5 lipca 2013 r. sygn. I OSK 511/13, CBOSA). Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się łącznie dwa elementy: formalny - rozumiany jako wyrażenie woli utajnienia danych informacji, przejawiającej się w formie podjętych czynności, przedsięwziętych przez przedsiębiorcę w celu zapewnienia poufności określonych danych - oraz kolejny element równie istotny - aspekt materialny. (odnoszący się do charakteru informacji i wynikającej z niego konieczności zachowania jej poufności). Do wykazania przesłanki formalnej nie jest wystarczające przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że dane te mają charakter poufny, ale konieczne jest wykazanie faktu zastrzeżenia przez przedsiębiorcę poufności danych. Przesłanka materialna odnosi się natomiast do treści informacji (danych technicznych, technologicznych, organizacyjnych lub innych posiadających dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą), których ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy.
Dla odmowy udostępnienia określonej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą więc być przesłanki formalne i materialne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 kwietnia 2013 r.; sygn. akt I OSK 192/13; z dnia 29 kwietnia 2016 r.; sygn. akt I OSK 2490/14; z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1993/16, CBOSA).
Dokonując analizy elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy wypada także wskazać, że stanowić ją mogą z zasady informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacje utajnione muszą przy tym posiadać określoną wartość dla przedsiębiorcy i nie są składnikiem wiedzy powszechnej, ogólnie lub łatwo dostępnej. Informacja staje się tajemnicą przedsiębiorcy, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa, czy też osoby ściśle z przedsiębiorstwem współpracujące przy realizowaniu określonej umowy). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania, lecz w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne. Jednocześnie nie są tajemnicą przedsiębiorstwa informacje, z którymi można się bez przeszkód zapoznać. W aspekcie materialnym z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. wynika, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca szeroko rozumianą wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (dotycząca szeroko rozumianej organizacji przedsiębiorstwa - jego struktury, przepływu dokumentów, sposobu kalkulacji cen, zabezpieczenia danych itp.). Wyliczenie ustawowe zawarte 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie jest przy tym wyczerpujące. Jednak rodzaj informacji chronionych przez ww. przepis i w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jest różny. Tajemnica przedsiębiorstwa jest węższa niż tajemnica przedsiębiorcy, przy której kwalifikacji nie jest wymagane, aby miała też wartość gospodarczą. Przy czym, kwalifikując informację publiczną jako objętą tajemnicą przedsiębiorcy, można powołać się także na wartość gospodarczą, jako wartość rozumianą szeroko, określoną w każdej wymiernej postaci (wyrok NSA z 13 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 7391/21, CBOSA).
Jakkolwiek przepisy u.d.i.p. gwarantują ochronę danych stanowiących np. tajemnicę przedsiębiorcy i zezwalają na odmowę udostępnienia określonych informacji, jeżeli ich upublicznienie mogłoby spowodować naruszenie tej tajemnicy, to jednak ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną (art. 5 u.d.i.p.) ma charakter wyjątku od zasady. Istnienie tej tajemnicy musi być w konkretnych przypadku rzeczywiste, precyzyjnie określone i niewątpliwe. Należy podkreślić, że tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego podmiotu. Nie wystarczy bowiem, aby żądana informacja dotyczyła podmiotu, tj. aby odnosiła się do prowadzonej przez niego działalności i aby z jego woli była objęta tajemnicą. W takim bowiem przypadku tajemnicą przedsiębiorcy objęte byłoby wszystko, co przedsiębiorca arbitralnie uzna za taką tajemnicę, także na podstawie czynności kwalifikowanych np. przez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli w umowie, bądź przez wyrażenie zastrzeżenia w złożonym oświadczeniu (por. wyrok NSA z 1 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 1301/21; wyrok NSA z 13 kwietnia 2016, r. sygn. akt I OSK 2950/14; wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1258/21, CBOSA). Ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych wskazuje, że przesłanki nieudzielenia informacji publicznej ze wskazanego powodu muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1993/16, CBOSA).
Tym samym wynikające z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) powinno zawierać argumentację wskazującą na okoliczność spełnienia zarówno przesłanek formalnych, jak i materialnych odmowy udostępnienia informacji publicznej. Obie te przesłanki muszą być bowiem spełnione, aby dana informacja publiczna podlegała ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Nie jest natomiast wystarczające ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Konieczne jest wykazanie, że konkretne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, w których dokonuje się analizy takich klauzul generalnych jak "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa". Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 5 lipca 2013 r.; sygn. akt I OSK 511/13, CBOSA).
Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem spełnienia ww. przesłanki ograniczenia prawa do informacji, to nie ma ona samodzielnie odzwierciedlenia ani w tej decyzji, ani w aktach administracyjnych sprawy.
Jednakże nie można pominąć statusu spółki i jej prawa do dysponowania informacja publiczna w żądanym zakresie. Należy podkreślić, że spółka jest samorządową spółką gminną, której jedynym udziałowcem jest Gmina Miejska w Oławie, co Sąd podaje z urzędu, a co wynika z Krajowego Rejestru Sądowego (00001366724) i – co jest znane skarżącemu i nie jest kwestionowane – wykonuje zadania o charakterze użyteczności publicznej. Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.; dalej: u.s.g.) formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa. Na podstawie ust. 4 zadaniami użyteczności publicznej, w rozumieniu ustawy, są zadania własne gminy, określone w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Mocą art. 7 ust. 1 u.s.g. zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy (pkt. 3) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz; (pkt 15) utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 2021 r., poz. 679 ze zm.; dalej: u.g.k.) gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Na podstawie art. 9 u.g.k. jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne, a także mogą przystępować do takich spółek.
W ww. prawomocnych wyrokach wskazano, że informacja dotycząca dokumentów projektu lokalizacji kominów wentylacyjnych przepompowni ścieków spółki oraz dokumentów potwierdzających uzgodnienie lokalizacji tych kominów ma walor informacji publicznej, a żądane przez skarżącego dokumenty stanowiły podstawę lokalizacji i budowy należącej do spółki przepompowni ścieków, czego spółka nie kwestionuje, a Sąd obecnie oceną tą jest związany. W prawomocnych wyrokach przyjęte zostało, że jest dysponentem dokumentów projektu lokalizacji ww. kominów uprawnionym do ich udostępnienia w ramach prawa do informacji publicznej.
Powołanie się w zaskarżonej decyzji na ograniczenie prawa do informacji wynikające z tajemnicy przedsiębiorstwa pozwala jednak Sądowi obecnie rozpoznającemu sprawę, by przeprowadzić ocenę zaistnienia tej przesłanki.
Zaskarżona decyzja nie wskazuje jednak, w czym konkretnie spółka upatruje tajemnicy przedsiębiorstwa/przedsiębiorcy. Nie wiadomo, kto był inwestorem w zakresie lokalizacji kominów wentylacyjnych przepompowni ścieków - czy Gmina Oława, czy spółka - i wobec tego, czy wytwórcą/autorem tej dokumentacji jest spółka (jako projektant), czy też inny podmiot i czy zastrzegli tajemnicę przedsiębiorstwa.
Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wiąże wprost tajemnicy przedsiębiorcy z drugą przesłanką ograniczenia prawa do informacji, tj. z obowiązkiem ochrony innych tajemnic ustawowo chronionych. Spółka tę przesłankę ograniczenia prawa do informacji wskazała jako równoległą i niezależną przyczynę odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
W tym zakresie spółka uzasadniała, że nałożono na nią obowiązek zapewnienia ciągłości i sprawnego funkcjonowania infrastruktury krytycznej ustalonych ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 122 ze zm.; dalej: u.z.k.).
W sprawie nie jest kwestionowane, że spółka – jako spółka komunalna - realizuje zadania własne gminy w zakresie użyteczności publicznej, tj. zaopatrzenie mieszkańców gminy w wodę oraz odprowadzanie ścieków. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że jest podmiotem zobowiązanym do ochrony infrastruktury krytycznej. Akta administracyjne sprawy okoliczności tej, co prawda, nie potwierdzają, np. poprzez wykazanie, że spółka dysponuje mieniem gminy w zakresie przekazanych jej zadań własnych gminy (np. uchwała rady gminy o utworzeniu spółki) albo inny dokument potwierdzający wyposażenie spółki w takie mienie. Trudno jednak przyjąć, że spółka nie dysponuje mieniem gminnym w tym zakresie. W tym stanie rzeczy należy ocenić, czy spółka jest związana obowiązkiem ochrony infrastruktury krytycznej.
Zagadnienie to jest normowane przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego.
Zgodnie z motywem (1) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2022/2557 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie odporności podmiotów krytycznych i uchylającej dyrektywę Rady nr 2008/114/WE (Dz.U. UE L 333 z 27 grudnia 2022 r., str. 164-198; dalej: dyrektywa nr 2022/2557) podmioty krytyczne, jako dostawcy usług kluczowych, odgrywają nieodzowną rolę w utrzymaniu niezbędnych funkcji społecznych lub niezbędnej działalności gospodarczej na rynku wewnętrznym w coraz bardziej współzależnej gospodarce Unii. Konieczne jest zatem określenie unijnych ram mających na celu zarówno zwiększenie odporności podmiotów krytycznych na rynku wewnętrznym poprzez ustanowienie zharmonizowanych przepisów określających minimalne standardy, jak i pomaganie tym podmiotom poprzez spójne i ukierunkowane środki wsparcia i nadzoru. Zgodnie z motywem (8) aby osiągnąć wysoki poziom odporności, państwa członkowskie powinny zidentyfikować podmioty krytyczne, które będą podlegać szczególnym wymogom i nadzorowi i które będą otrzymywać szczególne wsparcie i wytyczne w przypadku wystąpienia wszystkich istotych ryzyk. Zgodnie z motywem (16) w celu zapewnienia, aby wszystkie odpowiednie podmioty były objęte przewidzianymi w niniejszej dyrektywie wymogami w zakresie odporności, i w celu ograniczenia rozbieżności w tym zakresie należy wprowadzić zharmonizowane przepisy pozwalające na spójne identyfikowanie podmiotów krytycznych na terenie Unii, umożliwiając jednocześnie państwom członkowskim odpowiednie odzwierciedlenie roli i znaczenia tych podmiotów na poziomie krajowym. Stosując kryteria określone w niniejszej dyrektywie, każde państwo członkowskie powinno zidentyfikować podmioty, które świadczą co najmniej jedną usługę kluczową i które prowadzą działalność na jego terytorium i posiadają na tym terytorium infrastrukturę krytyczną. Należy uznać, że podmiot prowadzi działalność na terytorium tego państwa członkowskiego, w którym prowadzi działania niezbędne do świadczenia danej usługi kluczowej lub danych usług kluczowych, i na terytorium którego znajduje się jego infrastruktura krytyczna wykorzystywana do świadczenia tej usługi lub tych usług. Jeżeli w danym państwie członkowskim nie ma podmiotu spełniającego te kryteria, to państwo członkowskie nie powinno mieć obowiązku identyfikacji podmiotu krytycznego w odnośnym sektorze lub podsektorze. Przez wzgląd na skuteczność, efektywność, spójność oraz pewność prawa należy ustanowić odpowiednie przepisy dotyczące powiadamiania podmiotów, które zostały zidentyfikowane jako podmioty krytyczne. Na podstawie art. 1 ust. 4 dyrektywy nr 2022/2557 bez uszczerbku dla art. 346 TFUE informacje, które są poufne zgodnie z przepisami unijnymi lub krajowymi, takimi jak przepisy dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa, podlegają wymianie z Komisją i innymi odpowiednimi organami zgodnie z niniejszą dyrektywą tylko wtedy, gdy wymiana taka jest niezbędna do stosowania niniejszej dyrektywy. Informacje podlegające wymianie ograniczają się do tego, co jest istotne dla celów takiej wymiany i proporcjonalne do jej celów. Przy wymianie informacji należy chronić poufność oraz bezpieczeństwo i interesy handlowe podmiotów krytycznych, przy jednoczesnym poszanowaniu bezpieczeństwa państw członkowskich. Zgodnie z art. 2 pkt 1) dyrektywy nr 2022/2557 "podmiot krytyczny" oznacza podmiot publiczny lub prywatny zidentyfikowany przez państwo członkowskie zgodnie z art. 6 jako należący do jednej z kategorii wymienionych w trzeciej kolumnie tabeli w załączniku. Natomiast "infrastruktura krytyczna" oznacza składnik, obiekt, sprzęt, sieć lub system lub część składnika, obiektu, sprzętu, sieci lub systemu, niezbędne do świadczenia usługi kluczowej (pkt 4). Z kolei "usługa kluczowa" oznacza usługę, która ma decydujące znaczenie dla utrzymania niezbędnych funkcji społecznych, niezbędnej działalności gospodarczej, zdrowia i bezpieczeństwa publicznego lub środowiska (pkt 5).
W pkt 4 załącznika do dyrektywy nr 2022/2557 w sektorze "ścieki" jako podmiot krytyczny wskazane zostało Przedsiębiorstwa zbierające, odprowadzające lub oczyszczające ścieki komunalne, ścieki bytowe i ścieki przemysłowe zdefiniowane w art. 2 pkt 1, 2 i 3 dyrektywy Rady 91/271/EWG, z wyłączeniem przedsiębiorstw, dla których zbieranie, odprowadzanie lub oczyszczanie ścieków komunalnych, ścieków bytowych i ścieków przemysłowych stanowi inną niż istotna część ich ogólnej działalności.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy nr 2022/2557 do dnia 17 lipca 2026 r. każde państwo członkowskie identyfikuje podmioty krytyczne dla sektorów i podsektorów określonych w załączniku.
W świetle prawa krajowego, tj. art. 3 pkt 2) u.z.k. przez infrastrukturę krytyczną należy rozumieć systemy oraz wchodzące w ich skład powiązane ze sobą funkcjonalnie obiekty, w tym obiekty budowlane, urządzenia, instalacje, usługi kluczowe dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli oraz służące zapewnieniu sprawnego funkcjonowania organów administracji publicznej, a także instytucji i przedsiębiorców. Infrastruktura krytyczna obejmuje systemy:
a) zaopatrzenia w energię, surowce energetyczne i paliwa,
b) łączności,
c) sieci teleinformatycznych,
d) finansowe,
e) zaopatrzenia w żywność,
f) zaopatrzenia w wodę,
g) ochrony zdrowia,
h) transportowe,
i) ratownicze,
j) zapewniające ciągłość działania administracji publicznej,
k) produkcji, składowania, przechowywania i stosowania substancji chemicznych i promieniotwórczych, w tym rurociągi substancji niebezpiecznych.
Przepisy u.z.k. przewidują Narodowy Program Ochrony Infrastruktury Krytycznej (art. 5b u.z.k.), określający m.in. szczegółowe kryteria pozwalające wyodrębnić obiekty, instalacje, urządzenia i usługi wchodzące w skład systemów infrastruktury krytycznej, biorąc pod uwagę ich znaczenie dla funkcjonowania państwa i zaspokojenia potrzeb obywateli (ust. 2 pkt 3 uz.k.). Na podstawie ust. 6 do programu stosuje się przepisy o ochronie informacji niejawnych. Narodowy Program Ochrony Infrastruktury Krytycznej został uchwalony przez Rade Ministrów (uchwałą nr 210/205 z dnia 2 listopada 2015 r. oraz uchwały zmieniające, publicznie dostępna –gov.pl). Uchwałą zawiera załącznik: Standardy służące zapewnieniu sprawnego funkcjonowania ochrony infrastruktury krytycznej – dobre praktyki i rekomendacje.
Z delegacji art. 5b ust. 6 u.z.k. wydane zostało rozporządzenie wykonawcze – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie planów ochrony infrastruktury krytycznej (Dz.U. z 2010 r., nr 83, poz. 542). Na podstawie § 2 ust. 3 pkt 2) tego rozporządzenia elementami struktury planu są m.in. dane infrastruktury krytycznej obejmujące: a) charakterystykę i podstawowe parametry techniczne, b) plan (mapę) z naniesieniem lokalizacji obiektów, instalacji lub systemu, c) funkcjonalne połączenia z innymi obiektami, instalacjami, urządzeniami lub usługami. Z ust. 6 tego przepisu wynika, że do planu stosuje się przepisy o ochronie informacji niejawnych lub o ochronie tajemnicy przedsiębiorstwa.
Oznacza to, że m.in. charakterystyka i podstawowe parametry techniczne oraz lokalizacja obiektów uznanych za infrastrukturę krytyczną podlega ochronie na podstawie przepisów o ochronie informacji niejawnych lub o ochronie tajemnicy przedsiębiorstwa. Jest to przesłanka ograniczająca prawo do informacji, o której mowa w art. 5 ust. 1 oraz ust. 2 u.d.p. Informacja taka nie może podlegać ujawnieniu w żadnym trybie, ponieważ czyniłoby to nieskuteczną ochronę przewidzianą prawem.
W tym stanie rzeczy, argumentacja zaskarżonej decyzji uzasadnia ograniczenie prawa do informacji w odniesieniu do żądania skarżącego o udostępnienie informacji publicznej przez przesłanie projektu lokalizacji kominów wentylacyjnych przepompowni ścieków.
Zaskarżona decyzja nie uzasadnia natomiast w żaden sposób odmowy w zakresie drugiego z żądań objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, tj. dokumentów potwierdzających udział skarżącego jako strony w uzgodnieniu lokalizacji tych kominów przy granicy działki, której jest właścicielem. Żądania tego organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie rozważa, pomija je. Natomiast decyzja spółki niewątpliwie obejmuje je swoim rozstrzygnięciem. Ani skarżący, ani Sąd nie znają powodów, dla których prawo do informacji zostało skarżącemu odmówione, zwłaszcza wobec związania ww. prawomocnymi wyrokami tut. Sądu. W tym zakresie zaskarżona decyzja narusza wymogi art. 107 § 1 pkt 6) w zw. z § 3 oraz art. 11 k.p.a. i naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy, co zobowiązuje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I sentencji wyroku) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 153 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną przedstawioną w uzasadnieniu wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono (pkt II sentencji wyroku) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożył się wpis od skargi w kwocie 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło