IV SA/Wr 541/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 28 listopada 2018 r. K. M. (zwany dalej stroną lub skarżącym) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu ze skargą na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę strony na wymienioną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 25 października 2018 r., jako złożoną z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu wskazanego art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie wnosząc jednocześnie o "przywrócenie terminu rozprawy". Zarządzeniem Sędziego z dnia 6 marca 2019 r. skarżący został wezwany do podania w terminie 7 dni, czy wniosek zawarty w zażaleniu dotyczy w istocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, pod rygorem przyjęcia, że takie jest właśnie żądanie skarżącego. W razie potwierdzenia przez stronę, że domaga się ona przywrócenia terminu do wniesienia skargi, poinformowano, że wniosek taki zostanie rozpatrzony niezwłocznie po uprzednim rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na wskazane wyżej postanowienie i przesądzeniu wniesienia skargi z uchybieniem terminu. W piśmie z dnia 11 marca 2018 r. matka skarżącego – jako pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że wniosek zawarty w zażaleniu na postanowienie Sądu z dnia 19 lutego 2019 r. dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi i takie jest żądanie skarżącego. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OZ 315/19 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił powyższe zażalenie wskazując, że wniosek o przywrócenie terminu jest odrębnym wnioskiem procesowym, który zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Zarządzeniem Sędziego z dnia 6 maja 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżącego aby skarżący w terminie 7 dni usunął braki formalne wniosku z dnia 2 marca 2019 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi poprzez uprawdopodobnienie braku winy w przekroczeniu terminu do wniesienia skargi, polegające na wskazaniu konkretnych faktów lub okoliczności, które okazały się niezawinioną przez stronę przeszkodą uniemożliwiającą dokonanie czynności w terminie – pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. W odpowiedzi matka skarżącego – jako jego pełnomocnik nadesłała pismo z dnia 12 maja 2019 r., w którym wskazała, że w ostatnim dniu do wniesienia skargi nie mogła jej napisać bo się bardzo źle czuła. Jest osobą schorowaną, chodzi o dwóch kulach, ma bóle nóg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z powyższych przepisów wynika, że aby można było orzec o przywróceniu terminu do wniesienia skargi strona powinna: ← uchybić terminowi na jej złożenie; ← wystąpić za pośrednictwem organu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z równoczesnym dołączeniem jej do wniosku, w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; ← uprawdopodobnić okoliczność wskazującą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przy czym dwa pierwsze warunki mają charakter formalny, których spełnienie umożliwia odniesienie się przez sąd orzekający w sprawie do merytorycznej zawartości wniosku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że strona zachowała tryb postępowania związany z przywróceniem terminu. Skarżący bowiem – jak wynika z akt sprawy – uchybił terminowi do wniesienia skargi, albowiem nadał ją w urzędzie pocztowym w dniu 29 listopada 2018 r., podczas gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zostało mu doręczone w dniu 29 października 2018 r. Wystąpił on także w ustawowym terminie z żądaniem będącym przedmiotem niniejszego postanowienia. O przekroczeniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się w dniu 28 lutego 2019 r., tj. kiedy otrzymał postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi. Skoro dniu 4 marca 2019 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, uznać należy że wymagany termin 7-dniowy został zachowany. Przechodząc zatem do oceny zasadności złożonego wniosku w pierwszej kolejności należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowym jako kryterium istnienia winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Podkreśla się przy tym, że przywrócenie terminu pełni funkcję instytucji wyjątkowej, której zastosowanie jest wyłączone nawet w sytuacji najmniejszego niedbalstwa po stronie skarżącego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II OZ 418/10 oraz z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt II GZ 441/11 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i wszystkie pozostałe orzeczenia powołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy wzięciu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07). Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 896/14, oraz z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). W ocenie Sadu skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych faktów ani okoliczności, które okazałyby się niezawinioną przez stronę przeszkodą uniemożliwiającą dokonanie czynności w terminie i uprawdopodobniałyby brak jego winy w uchybieniu terminowi. Nie przedłożył również jakichkolwiek dokumentów o tym świadczących - mimo stosownego wezwania Sądu w tym zakresie. Wezwanie Sądu z dnia 6 maja 2019 r. skierowane zostało do ustanowionego przez skarżącego w postępowaniu sądowym pełnomocnika tj. matki skarżącego. Z wezwania tego wynikało, że to skarżący powinien uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminowi poprzez wskazanie konkretnych faktów lub okoliczności, które okazały się niezawinioną przez niego przeszkodą uniemożliwiającą dokonanie czynności w terminie. Tymczasem w nadesłanym przez pełnomocnika piśmie, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, podano, że to choroba pełnomocnika spowodowała, że skargi nie złożono w terminie. Odpowiedź taka nie czyni jednak zadość wezwaniu Sądu. Z opisanych względów wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie mógł zostać uwzględniony, albowiem skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia.