IV SA/Wr 582/21

WyrokWSA we Wrocławiu2022-01-31

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Ewa Kamieniecka, Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wyliczył kwotę nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, uwzględniając okres, za który wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nieprawidłowo wyliczył kwotę nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za luty 2019 r. Zastosowano błędną metodę obliczeniową, która była niekorzystna dla skarżącego i niezgodna z art. 72 ust. 10 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ drugiej instancji ma ponownie ustalić prawidłową wysokość zwrotu, uwzględniając wskazane przez sąd wyliczenie.
Stan faktyczny
Skarżący pobierał zasiłek dla bezrobotnych, a następnie został przywrócony do pracy wyrokiem sądu pracy, który zasądził wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Organy administracji uznały zasiłek za nienależnie pobrany i zobowiązały skarżącego do jego zwrotu. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organy ponownie wydały decyzję o zwrocie, przedstawiając szczegółowe wyliczenia. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. błędne wyliczenie kwoty zwrotu i niewłaściwą wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, , Protokolant: Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi L. H. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję. Z niespornych ustaleń faktycznych w sprawie wynika, że skarżący zatrudniony był w Izbie Administracji Skarbowej we W. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Stosunek pracy ustał w wyniku wygaśnięcia umowy o pracę z dniem 31 sierpnia 2017 r. na podstawie art. 63 Kodeksu pracy w związku z art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, jako że skarżący nie otrzymał do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia. W okresie od 1 września 2017 r. do 13 lutego 2018 r. skarżący pobierał zasiłek chorobowy, a od 14 lutego 2018 r. do 10 listopada 2018 r. świadczenie rehabilitacyjne. Decyzją z dnia [...] Starosta Ś. orzekł o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 29 listopada 2018 r. Od tego też dnia skarżący miał przyznane prawo do zasiłku dla bezrobotnych, tj. 847,80 zł. brutto miesięcznie, w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku i w wysokości 665,70 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. Decyzją z dnia [...] Starosta Ś. orzekł o utracie przez stronę prawa do zasiłku od dnia 28 maja 2019 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W dniu 5 sierpnia 2019 r. strona zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś., przedkładając sentencję Wyroku Sądu Rejonowego w Ś. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt [...] z dnia [...]., z którego wynikało, że Sąd przywrócił stronę do pracy u ostatniego pracodawcy, tj. w Izbie Administracji Skarbowej we W. na poprzednich warunkach oraz zasądził od strony pozwanej (pracodawcy) na rzecz strony (powoda) kwotę 17.929,53 zł brutto tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy pod warunkiem podjęcia pracy przez powoda. Strona dostarczyła również sentencję wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia [...], oddalającego apelację złożoną przez pracodawcę. W dniu 30 sierpnia 2019 r. pracodawca strony poinformował PUP, że skarżący podjął pracę w związku z przywróceniem go do pracy od dnia 1 sierpnia 2019 r., a zasądzone wynagrodzenie wypłacono mu jednorazowo w pełnej kwocie w dniu 5 sierpnia 2019 r. Natomiast pismem z dnia 31 grudnia 2019 r. pracodawca poinformował, że zasądzone wyrokiem sądu wynagrodzenie wypłacono stronie w sierpniu 2019 r., przyjmując umownie okres pozostawania bez pracy od dnia 11 listopada 2018 r. do dnia 11 lutego 2019 r., tj. bezpośrednio po zakończeniu okresu pobierania przez nią zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu zatrudnienia. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta Ś. orzekł wobec strony o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia tj. zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 2.034,80 zł brutto, wypłaconego za okres od dnia 29 listopada 2018 r. do dnia 3 stycznia 2019 r. oraz od dnia 8 stycznia 2019 r. do dnia 11 lutego 2019 r. W uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za świadczenie nienależnie pobrane uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Dlatego też wypłacony stronie zasiłek dla bezrobotnych, stał się świadczeniem nienależnym, ponieważ został wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono mu wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy z tytułu wadliwego wypowiedzenia o pracę. Z tego powodu, działając w myśl art. 76 ust. 1 ustawy, organ pierwszej instancji zobowiązał stronę do zwrotu nienależnego świadczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda D. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 25 września 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 245/20 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie WSA, kwota orzeczonego zwrotu nie poddaje się kontroli Sądu jako że w decyzjach obu instancji brak jest jakichkolwiek wyjaśnień co do tego, w jaki sposób doszło do wyliczenia tej kwoty. Przeprowadzona przez Sąd na podstawie akt sprawy weryfikacja prawidłowości tego wyliczenia, nasuwa pewne wątpliwości co do poprawności wyliczenia kwoty, w szczególności za luty 2019 r. (część tego miesiąca). Wobec braku jakichkolwiek wyliczeń wyjaśniających w tym zakresie w decyzjach obu instancji, Sąd nie ma możliwości ustosunkowania się do prawideł, w oparciu o które doszło do wyliczenia kwoty zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie zredagowanie wydanych przez nie decyzji w sposób umożliwiający przeprowadzenie sądowej kontroli w zakresie wysokości wyliczonego świadczenia jako świadczenia nienależnie pobranego w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Obowiązkiem organów jest wyczerpujące przedstawienie w wydanych decyzjach wyliczeń nienależnie pobranych świadczeń za okres od 29 listopada 2018 r. do 3 stycznia 2019 r. oraz od 8 stycznia 2019 r. do 11 lutego 2019 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta Ś. decyzją z dnia [...] nr [...] zobowiązał stronę do zwrotu kwoty brutto 2.034,80 zł, tytułem nienależnie pobranych świadczeń, to jest zasiłku dla bezrobotnych za okres od 29 listopada 2018 r. do 3 stycznia 2019 r. oraz od 8 stycznia 2019 r. do 11 lutego 2019 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 72 ust. 10 ustawy zasiłek za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę przysługującego zasiłku przez 30 i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresie, za który przysługuje zasiłek. W formie tabelarycznej organ wskazał, że zasiłek do zwrotu za okres od 29 do 30 listopada 2018 r. wynosi 56,60 zł, za grudzień 2018 r. – 847,80 zł, za okres od 1 do 3 stycznia 2019 r. – 84,80 zł (847,80 : 30 x 3 dni), za okres od 8 do 31 stycznia 2019 r. – 678,30 zł (847,80 : 30 x 24 dni), za okres od 1 do 28 lutego 2019 r. – 367,30 zł. Organ wyjaśnił, że za okres od 12 do 28 lutego 2019 r. zainteresowany powinien pobrać 480,50 zł (847,80 : 30 x 17 dni), tak więc do zwrotu za okres od 1 do 11 lutego 2019 r. przypada 367,30 zł (847,80 – 480,50). W odwołaniu zainteresowany wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 35 § 3, art. 36, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. oraz art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Strona zarzuciła, że art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy dotyczy tego okresu pozostawania bez pracy, za który faktycznie przyznano wynagrodzenie, a nie całkowitego okresu pozostawania bez pracy. Powstanie nienależnie pobranego świadczenia związane jest najczęściej z wprowadzeniem organu w błąd, niewywiązywaniem się z zobowiązań wobec instytucji rynku pracy albo z wystąpieniem zdarzeń skutkujących otrzymaniem świadczeń z innego tytułu za okres pobierania świadczenia. Zdaniem strony, nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasady racjonalności prawodawcy, poczucia sprawiedliwości i proporcjonalności jest taka wykładnia art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy, wedle której, zamiarem ustawodawcy było, aby osoba pobierająca zasiłek dla bezrobotnych, spełniająca w tym okresie wszystkie ku temu kryteria określone prawem, w wyniku otrzymania, na podstawie orzeczenia sądu, wynagrodzenia za czas pozostawiania bez pracy w wysokości (ograniczonej od 1 do 3 miesięcy) miałaby zwrócić zasiłek za cały okres jego pobierania. Według strony, organ dokonał swoistej nadinterpretacji art. 76 ustawy, ponieważ kwota odszkodowania za bezprawne zwolnienie z pracy nie dotyczy konkretnych miesięcy. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda D. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zauważył, że WSA nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutu skargi w zakresie naruszenia art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także powiązanych z tym zarzutem naruszeń przepisów k.p.a. Dążąc do wypełnienia zaleceń Sądu, organ pierwszej instancji przedstawił w tabeli sposób wyliczenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Organ odwoławczy potwierdził, że wystąpiły przesłanki z art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy i w związku z tym pobrany przez stronę zasiłek dla bezrobotnych za okres od dnia 29 listopada 2018 r. do dnia 3 stycznia 2019 r. oraz od dnia 8 stycznia do dnia 11 lutego 2019 r. w kwocie 2.034,80 zł brutto stanowi nienależnie pobrane świadczenie pieniężne i podlega zwrotowi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie: 1) art. 6 k.p.a. przez niewłaściwą subsumpcję przepisów prawa do stanu faktycznego; 2) art. 7 k.p.a. przez niezapewnienie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wraz z jej wątkiem pracowniczym oraz całkowite pominięcie słusznego interesu obywatela; 3) art. 8 k.p.a. przez brak bezstronności w postępowaniu, w szczególności przez przeprowadzenie całego postępowania dowodowego pod "z góry" założony rezultat, tj. zwrot ("rzekomo") nienależnie pobranego świadczenia; 4) art. 11 k.p.a. przez brak wyczerpującego wyjaśnienia stronie zasadności wydanej przez Starostę decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia; 5) art. 77 k.p.a. przez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, wyrażającego się brakiem wykorzystania możliwości, jakie daje art. 136 k.p.a., a to przesłuchania w charakterze świadków osób bezstronnych, w tym, chociażby małżonki skarżącego, której zeznania mogłyby się przyczynić do wyjaśnienia całości stanu faktycznego sprawy; 6) art. 80 k.p.a. przez przeprowadzenie dowolnej oceny dowodów, polegającej na przeprowadzeniu jedynie tych dowodów, które były ukierunkowane na udowodnienie tezy, że strona pobrała nienależnie zasiłek dla bezrobotnych oraz pominięciu dowodów świadczących o sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący w tamtym okresie, a nadto, że prowadził on długotrwały spór sądowy ze swoim pracodawcą, który arbitralnie wskazując okres, za jaki wypłacono stronie wynagrodzenie za niesłuszne zwolnienie mógł mieć na celu "wywołanie dalszych reperkusji odwetowych" względem skarżącego; 7) art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez bezzasadne przyjęcie, że pobrany przez skarżącego zasiłek dla bezrobotnych był świadczeniem nienależnie pobranym, podczas gdy orzeczenie o uznaniu świadczeń za nienależnie pobrane i zobowiązanie do ich zwrotu ma charakter swoistej sankcji za nierzetelną (zawinioną) postawę świadczeniobiorcy wobec instytucji wypłacającej to świadczenie, 8) art. 57 § 1 Kodeksu pracy przez pominięcie istotnej okoliczności, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy stanowi odszkodowanie, a nie wynagrodzenie za pracę, bo skarżący nie świadczył pracy po rozwiązaniu stosunku pracy. Ponadto skarżący zarzucił przedawnienie roszczeń Powiatowego Urzędu Pracy. W rozwinięciu zarzutów skargi skarżący podniósł, że przesłanka nienależnego świadczenia w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wymaga wykazania negatywnego zachowania danej osoby, ukierunkowanego na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych. Wynika to z faktu, że zgodnie z treścią art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązek zwrotu został połączony nie z samym tylko pojęciem "nienależnego świadczenia", lecz z zaistnieniem "świadczenia nienależnie pobranego". Wskazane sformułowania nie są pojęciami tożsamymi. W orzecznictwie zwraca się bowiem uwagę na to, że "nienależne świadczenie jest pojęciem obiektywnym" i występuje miedzy innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Zatem pojęcie to nie nawiązuje do świadomości i woli jakiejkolwiek osoby. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zawinione działania). Przyjmuje się ponadto, że obowiązek zwrotu obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd. Zdaniem strony, organy obu instancji ograniczyły się do stwierdzenia wystąpienia elementu obiektywnego odpowiedzialności i nieprawidłowo dokonały weryfikacji elementu subiektywnego, związanego ze stosunkiem wolicjonalnym skarżącego. Organy orzekające w sprawie zobowiązane były do ustalenia, czy nieuprawnione pobranie zasiłku nastąpiło z winy skarżącego, tj. czy było ukierunkowane na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych. Jednakże weryfikacja elementu subiektywnego nie pozwala na uznanie, że skarżący pobierając świadczenie działał w złej wierze, nie informując organu o zmianie sytuacji prawnej. Pobranie przez skarżącego przyznanego świadczenia nastąpiło w okresie, gdy spełniał on wszelkie warunki do jego uzyskania. Skarżący podniósł również, że nie do pogodzenia z punktu widzenia zasady racjonalności prawodawcy, poczucia sprawiedliwości i proporcjonalności jest taka wykładnia art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wedle której osoba pobierająca zasiłek dla bezrobotnych, spełniająca w tym okresie wszystkie ku temu kryteria określone prawem, w wyniku otrzymania po długim czasie, na podstawie orzeczenia sądu, wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w wysokości ograniczonej od jednego do trzech miesięcy, miałaby zwrócić zasiłek za cały okres jego pobierania. Ponadto należy zwrócić uwagę na specyficzny charakter odszkodowawczy otrzymanego wynagrodzenia. Choć stanowi pokrycie szkody, jaką ponosi pracownik wskutek bezprawnego pozbawienia zatrudnienia, to jednak samo świadczenie jest oderwane od poniesionej straty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie jest uzasadniona, choć Sąd nie uznaje słuszności zarzutów podniesionych w skardze. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm.), dalej u.p.z. Stosownie do art. 76 ust. 1 u.p.z. osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę (art. 76 ust. 2 pkt u.p.z.). Przede wszystkim należy jednak zauważyć, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dniu 25 września 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 245/20. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dlatego też w związku z treścią art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA we Wrocławiu w dniu 25 września 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 245/20 związane były organy ponownie rozpoznające sprawę skarżącego, a także związany jest obecnie orzekający Sąd w sprawie skarżącego. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Należy też zauważyć, że zasada związania organu ponownie rozpoznającego sprawę wiąże się z pewnymi elementami uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego; mimo bowiem użycia w art. 153 określenia "orzeczenie", chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie orzeczenia. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa, a ta – w związku z postanowieniami art. 138 i art. 141 §4 – może się mieścić jedynie w uzasadnieniu wyroku sądowego [por. A. Zieliński (w:) J. Borkowski i in., Komentarz..., s. 312; T. Woś, Postępowanie..., s. 266; tenże (w:) T. Woś (red.), Postępowanie (2015), s. 386. Przepis art. 153 ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12, LEX nr 1487724, wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., II FSK 1404/13, LEX nr 1774161). Związanie sądu administracyjnego oznacza, że nie może on w przyszłości, orzekając w tej samej sprawie, formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12, LEX nr 1487724). Z drugiej strony, związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, że skarżący nie może skutecznie oprzeć skargi na podstawach sprzecznych z tą oceną prawną. Sąd administracyjny bowiem będzie obowiązany skargę oddalić. Ograniczenie takie jest logiczną konsekwencją postanowień art. 153 (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2006 r., III SA/Wa 3522/05, LEX nr 204453). Stąd też w niniejszym postępowaniu sądowym nie mogły okazać się skuteczne ponownie podnoszone przez stronę w skardze zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego i przepisów prawa materialnego, identyczne z zarzutami podniesionymi w skardze do WSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., do których Sąd odniósł się już w postępowaniu o sygn. akt IV SA/Wr 245/20. I tak nieuzasadniony jest zarzut dotyczący ograniczenia się organów obu instancji do stwierdzenia wystąpienia elementu obiektywnego odpowiedzialności i nieprawidłowego dokonania weryfikacji elementu subiektywnego, związanego ze stosunkiem wolicjonalnym skarżącego. WSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2020 r. stwierdził bowiem, że "norma z art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy odrywa się od elementu zawinienia (s. 13 uzasadnienia). Trzeba bowiem wskazać, że stosownie do art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy do uznania zasiłku dla bezrobotnych za świadczenie nienależnie pobrane wystarczające jest ustalenie, że za ten sam okres został wypłacony i zasiłek i wynagrodzenie. Bezpodstawny jest również zarzut, że skarżący miałby zwrócić zasiłek dla bezrobotnych za cały okres jego pobierania. Należy bowiem zauważyć, że WSA w wyroku z dnia 25 września 2020 r. stwierdził, iż orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowej wykładni art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i wystąpiła podstawa do zobowiązania strony do zwrotu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych za okres, za który wypłacono skarżącemu wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, tj. za okres trzech miesięcy. WSA uznał, że wypłata wynagrodzenia (odszkodowania) przyznanego na rzecz strony na mocy wyroku sądu pracy powinna nastąpić za okres bezpośrednio przypadający po zakończeniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, czyli od dnia 11 listopada 2018 r. Liczony od tej daty okres trzech miesięcy upływał z dniem 11 lutego 20189 r. (s. 10 – 11 uzasadnienia wyroku). W związku z powyższym nieuzasadnione są zarzuty podniesione w skardze odnośnie naruszenia przepisów prawa procesowego oraz art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nieuzasadniony jest również zarzut przedawnienia roszczeń Powiatowego Urzędu Pracy. Stosownie do art. 76 ust. 3 u.p.z. roszczenia z tytułu zasiłków, stypendiów i innych świadczeń pieniężnych finansowanych z Funduszu Pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia spełnienia warunków do ich nabycia przez uprawnioną osobę, a roszczenia powiatowego urzędu pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty. Z karty wypłaty świadczeń, znajdującej się w aktach organu pierwszej instancji, wynika że skarżącemu po raz pierwszy wypłacono zasiłek w dniu 21 grudnia 2018 r. w kwocie 56,60 zł za okres 29 – 30 listopad 2018 r. Kolejne kwoty zasiłku wypłacono w dniach 9 stycznia 2019 r. (847,80 zł), 8 luty 2019 r. (763,10 zł) i 12 marca 2019 r. (847,80 zł). Na dzień orzekania przez organy kwoty te nie uległy więc przedawnieniu. W uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2020 r. WSA uznał, że kwota orzeczonego zwrotu nie poddaje się kontroli z uwagi na brak w decyzjach obu instancji jakichkolwiek wyjaśnień co do tego, w jaki sposób doszło do wyliczenia tej kwoty. Wątpliwości budzi zwłaszcza naliczenie kwoty do zwrotu zasiłku pobranego za luty 2019 r. (część tego miesiąca). Wypełniając zalecenie WSA, organ pierwszej instancji przedstawił tabelaryczne wyliczenie kwot do zwrotu za poszczególne miesiące, przedstawiając również sposób obliczenia kwoty do zwrotu za każdy miesiąc. Łączna kwota zwrotu ponownie wyniosła 2.034,80 zł. Organ odwoławczy uznał, że kwota ta została prawidłowo wyliczona, nie przedstawiając jednak w uzasadnieniu decyzji analizy wyliczeń dokonanych przez organ pierwszej instancji. W ocenie Sądu organ nieprawidłowo wyliczył przypadającą do zwrotu kwotę zasiłku pobranego za luty 2019 r. Stosownie do art. 72 ust. 10 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zasiłki wypłaca się w okresach miesięcznych z dołu. Zasiłek za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę przysługującego zasiłku przez 30 i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresie, za który przysługuje zasiłek. Zgodnie z tą zasadą zasiłek do zwrotu za 11 dni lutego 2019 r. 9od 1 do 11 lutego 2019 r.) winien wynosić 310,86 zł (847,80 : 30 x 11), a nie jak wyliczył organ 367,30 zł. Organ, mając na uwadze, że luty 2019 r. liczył 28 dni, wyliczył kwotę zasiłku przysługującego skarżącemu za okres od 12 do 20 lutego 2019 r. w wysokości 480,50 zł (847,80 : 30 x 17 dni), a różnicę pomiędzy miesięczną kwotą zasiłku a kwotą 480,50 zł uznał za przypadającą do zwrotu. W ten sposób organ działał korzystnie dla organu, ale na niekorzyść skarżącego i niezgodnie z zasadą wynikającą z art. 72 ust. 10 u.p.z. Ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji ustali w prawidłowej wysokości kwotę zwrotu zasiłku dla bezrobotnych za okres 29 listopad 2018 r. do 11 lutego 2019 r., z uwzględnieniem przedstawionego przez Sąd wyliczenia kwoty do zwrotu za luty 2019 r. W ocenie sądu organy administracji naruszyły art. 72 ust. 10 u.p.z., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło